BÀI 21: THỰC HÀNH QUAN SÁT SINH VẬT
Môn học: KHTN 6
Thời gian thực hiện: 02 tiết (KHTN Sinh tiết 16 + 17)

I. Mục tiêu
Qua bài này, HS cần đạt được:
1. Kiến thức:
- Nêu được cách làm tiêu bản và sử dụng kính hiển vi.
- Mô tả được cấu tạo cơ thể đơn bào.
- Mô tả được các cơ quan cấu tạo của cây xanh.
- Mô tả được cấu tạo cơ thể người.
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung
- Rèn luyện năng lực hơp tác và giao tiếp các hoạt đ ộng thảo lu ận nhóm,
trò chơi.
- Rèn luyên năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo qua hoạt đ ộng tr ải
nghiệm, hoạt động nhóm, luyện tập và vận dụng.
- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ của b ản
thân
2.2. Năng lực khoa học tự nhiên:
- Làm tiêu bản, sử dụng kính hiển vi quan sát tế bào.
- Vẽ được cấu tạo cơ thể đơn bào, cây xanh.
- Sử dụng ngôn ngữ sinh học để mô tả cấu tạo cơ thể đơn bào, cơ thể thực
vật, con người.
- Giải thích được sự hoạt động có tổ chức của các c ơ quan, h ệ c ơ quan
trong cơ thể
3. Phẩm chất:
- Chăm chỉ: Sưu tầm các mẫu vật về các bộ phận của thực vật theo hướng
dẫn của giáo viên, tìm hiểu kiến thức về cấu tạo các sinh vật sống, …
- Trung thực: thực hiện các nội dung bài học và báo cáo kết quả chính xác.
- Trách nhiệm: Có ý thức và hoàn thành công việc được phân công.
- Tôn trọng: Biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên
- Dụng cụ: Kính hiển vi, lam kính, lamen, pipette, giấy thấm, bông, giấy bìa,
kim chỉ, keo dán
- Tranh ảnh về các bộ phận, cấu tạo thực vật
- Mô hình, tranh ảnh mô phỏng cấu tạo cơ thể người
2. Học sinh
- Sưu tầm các mẫu vật thật về các bộ phận của thưc vật.
- Mẫu nước ao, hồ, nước đọng lâu ngày
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Mở đầu: Khởi động tạo hứng thú tìm hiểu bài học
“Xác định các cấp tổ chức sống”
a) Mục tiêu: HS nêu được các cấp tổ chức sống từ tế bào đến cơ thể.

b) Nội dung: Trò chơi “Ai nhanh hơn”
c) Sản phẩm: sơ đồ các cấp tổ chức sống từ tế bào đến cơ thể.
Sơ đồ: Tế bào -> Mô -> Cơ quan -> Hệ cơ quan -> Cơ thể

d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV phổ biến thể lệ chơi:
Chia lớp thành 2 đội và 2 HS làm thư kí. Mỗi đội được cấp 1 b ộ các c ụm t ừ g ợi ý
(Tế bào,cơ thể, mô, cơ quan, hệ cơ quan). Các đội cử các thành viên l ựa ch ọn
cụm từ phù hợp gắn lên sơ đồ các cấp tổ chức sống trong cơ thể đa bào từ nhỏ
tới lớn. Mỗi lượt chỉ có 1 thành viên lên gắn. Đội nào hoàn thành chính xác và
nhanh nhất sẽ chiến thắng.
- HS lập đội và nắm luật chơi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tham gia trò chơi 
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên mời nhóm trưởng báo cáo sơ đồ của nhóm mình.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV và thư kí quan sát, đánh giá kết quả của 2 đội chơi.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu cách làm tiêu bản và cách sử d ụng kính hi ển
vi.
a)Mục tiêu:
- HS nêu được các bước làm tiêu bản và quan sát sinh vật qua kính hi ển vi.
b) Nội dung: Quan sát GV làm mẫu tiêu bản, sử dụng kính hiển vi
c) Sản phẩm: Các bước làm tiêu bản và cách sử dụng kính hiển vị quan sát sinh
vật đơn bào trong nước ao.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV Yêu cầu HS quan sát và ghi lại thao tác làm tiêu bản và sử dụng kính hiển vi
để quan sát sinh vật đơn bào trong nước ao.
- HS nhận nhiệm vụ học.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát và ghi lại các bước làm tiêu bản và cách sử dụng kính hiển v i quan
sát sinh vật đơn bào trong nước ao.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên mời đại diện HS trình bày sản phẩm.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đánh giá, nhận xét câu trả l ời của b ạn.  
- Học sinh đánh giá, nhận xét câu trả lời của bạn.
- Giáo viên đánh giá hoạt động học tập của học sinh  
Sản phẩm dự kiến của HS:

- Kính hiển vi gồm 3 phần:
+ Chân kính
+ Thân kính
+ Bàn kính
- Cách sử dụng:
+ Bước 1: Điều chỉnh ánh sáng bằng gương phản chiếu ánh sáng.
+ Bước 2: Đặt và cố định tiêu bản trên bàn kính.
+ Bước 3:Sử dụng hệ thống ốc điều chỉnh để quan sát rõ mẫu vật.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
Hoạt động 3.1: Quan sát và vẽ được hình ảnh trùng roi trong mẫu n ước ao.
a)Mục tiêu:
- HS làm đươc tiêu bản, sử dụng kính hiển vi quan sát trùng roi trong mẫu nước
ao.
- HS vẽ được hình mô tả cấu tạo trùng roi.
b) Nội dung: Thực hành làm tiêu bản, quan sát và vẽ trùng roi trong nước ao.
c) Sản phẩm: Hình vẽ mô tả cấu tạo trùng roi.

d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm đươc tiêu bản, sử dụng kính hiển vi quan sát trùng roi
trong mẫu nước ao.
- HS nhận nhiệm vụ học.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
Mỗi HS tham gia làm tiêu bản, quan sát bằng kính hiển vi.
Cả nhóm cùng hoàn thiện 1 hình vẽ mô tả cấu tạo trùng roi.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên mời đại diện HS trình bày sản phẩm.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đánh giá, nhận xét câu trả l ời của b ạn.  
- Học sinh đánh giá, nhận xét câu trả lời của bạn.
- Giáo viên đánh giá hoạt động học tập của học sinh  
Hoạt động 3.2: Quan sát về các cơ quan cấu tạo cây xanh
a) Mục tiêu: HS xác định được tên các cơ quan cấu tạo các cây bất kì.
b) Nội dung: HS hoạt động nhóm xác định tên các cơ quan trên cây được phân
công và gắn lên bìa cứng.
c) Sản phẩm: Nêu được các cơ quan cấu tạo của cây xanh.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành nhiều nhóm (mỗi nhóm 4 HS). Giao cho mỗi nhóm 5 m ẫu
vật bất kì (cây cà rốt, hành tây, lạc, cây quất, xương rồng), 5 bìa c ứng, kéo, băng
dính, bút. Yêu cầu HS dán mẫu vật lên bìa và chú thích các c ơ quan t ương ứng.

- HS nhận nhiệm vụ học.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm và xác định các cơ quan.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên mời đại diện HS trình bày sản phẩm.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đánh giá, nhận xét câu trả l ời của b ạn.  
- Học sinh đánh giá, nhận xét câu trả lời của bạn.
- Giáo viên đánh giá hoạt động học tập của học sinh
Hoạt động 3.3: Quan sát mô hình cấu tạo cơ thể người
a) Mục tiêu:
- HS tháo lắp được mô hình cấu tạo người.
- HS xác định được vị trí và gọi tên một số cơ quan cấu tạo người.
b) Nội dung: tháo lắp và dán tên chú thích các các cơ quan trên mô hình c ấu tạo
cơ thể người.
c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể về kiến thức mới/kết quả giải quyết vấn
đề/thực hiện nhiệm vụ học tập mà học sinh cần viết ra, trình bày đ ược.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành 4 nhóm. Mỗi nhóm được phát 1 mô hình cấu tạo c ơ thể
người đã tháo rời.
GV yêu cầu: trong 3 phút các nhóm lắp các cơ quan theo vị trí, dán tên chú thích
các cơ quan có trong mô hình.
- HS nhận nhiệm vụ học.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
Mỗi HS thực hiện lắp và chú thích mô hình.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên mời đại diện HS các nhóm trình bày sản phẩm.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đánh giá, nhận xét câu trả l ời của b ạn.  
- Học sinh đánh giá, nhận xét câu trả lời của bạn.
- Giáo viên đánh giá hoạt động học tập của học sinh  

4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu:
- HS xác định được các cơ thể đơn bào, đa bào trong thực tế.
- HS xác định được các cơ quan cấu tạo của cây xanh, cơ thể người.

b) Nội dung: HS vẽ hình 1 sinh vật đơn bào bất kì, nêu các bộ phận cấu tạo của
1 cây xanh, vẽ sơ đồ tư duy các hệ cơ quan, cơ quan cấu tạo cơ thể người.
c) Sản phẩm: Phiếu học tập, bảng kiểm
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1:  Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS về nhà vẽ hình về 1 sinh vật đơn bào bất kì, nêu các bộ phận
cấu tạo của 1 cây xanh em biết, vẽ sơ đồ tư duy các hệ cơ quan, cơ quan cấu tạo
cơ thể người ( làm trên giấy A4)
- Hoàn thành bảng kiểm
- HS nhận nhiệm vụ học.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
Mỗi HS tìm hiểu, hoàn thành phiếu học tập và bảng kiểm
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Giáo viên nhận bài, đánh giá học sinh
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- Giáo viên đánh giá, nhận xét hoạt động học tập của học sinh .
-Yêu cầu HS về nhà làm phiếu học tập
Hướng dẫn tự học ở nhà
- Xem video quan sát mẫu vật thật.
- Ghi chép, nhập số liệu vào bảng.
- Thiết kế slide báo cáo nhóm.
CÁC HỒ SƠ HỌC TẬP CỦA HS
PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên:
QUAN SÁT C Ơ TH Ể Đ ƠN BÀO

QUAN SÁT CÁC CƠ QUAN CẤU TẠO CÂY XANH
Em hãy nêu các bộ phận cấu tạo của 1 cây xanh em bi ết ?

QUAN SÁT CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI
( Sơ đồ tư duy )

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM
(DÀNH CHO HỌC SINH)
Họ và tên:
Các tiêu chí
Có
Không
Hoạt động 1
Chuẩn bị mẫu vật: mẫu nước ao hồ, nước đọng lâu ngày, mẫu
nuôi cấy
Thực hiện được theo các bước hướng dẫn
Có sự hợp tác giữa các thành viên trong nhóm
Vẽ được hình cơ thể đơn bào đã quan sát
Hoạt động 2
Chuẩn bị mẫu vật: cây cà rốt, cây hành tây, cây lạc, cây qu ất,…
Thực hiện được theo các bước hướng dẫn
Có sự hợp tác giữa các thành viên trong nhóm
Nhận dạng được các bộ phận của cây xanh
RUBRIC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN THÍ NGHIỆM
( DÀNH CHO GIÁO VIÊN)
Tiêu
Mức độ biểu hiện
Điểm
chí
Mức 1
Mức 2
Mức 3
( 8 – 10 )
(5 – 7)
(<5)
Chuẩn Chuẩn bị đầy đủ Chuẩn bị được hầu Không chuẩn bị
bị mẫu các nguyên vật hết các nguyên vật hoặc có chuẩn bị
vật
liệu, dụng cụ liệu, dụng cụ thực nhưng còn thiếu
thực hành thí hành thí nghiệm
nhiều nguyên vật
nghiệm
liệu, dụng cụ thực
hành thí nghiệm
Thực
Thực hiện chính Thực hiện đúng Không thực hiện
hiện
xác và nhanh phần lớn các bước được hoặc thực
được
toàn bộ các bước trong quy trình thí hiện không đúng
theo
trong quy trình nghiệm
nhiều bước trong

các
bước
hướng
dẫn
Có sự
hợp tác
giữa
các
thành
viên
trong
nhóm
Làm
được
sản
phẩm

thí nghiệm

quy
trình
nghiệm

Tất cả thành viên
trong nhóm có sự
trao đổi, thống
nhất với nhau,
giúp đỡ lẫn nhau
khi thực hành.

Các thành viên
trong nhóm chưa có
sự thống nhất,
chưa giúp đỡ lẫn
nhau khi thực hành.

- Làm được tiêu
bản theo đúng
các bước thí
nghiệm, vẽ lại
được cơ thể đang
quan sát một
cách chính xác
- Nhận dạng đủ
các cơ quan, hệ
cơ quan của cây
xanh
- Nhận dạng đủ
các cơ quan, hệ
cơ quan của cơ
thể người
Tổng điểm

- Làm được tiêu
bản các bước thí
nghiệm, chưa vẽ lại
được cơ thể đang
quan sát một cách
chính xác
- Nhận dạng được
2/3 các cơ quan, hệ
cơ quan của cây
xanh
- Nhận dạng 2/3
các cơ quan, hệ cơ
quan của cơ thể
người

thí

Các thành viên
trong nhóm chưa
có sự thống nhất,
chưa giúp đỡ
nhau thực hành,
còn học sinh chỉ
quan
sát
mà
không thực hiện.
- Làm tiêu bản các
bước thí nghiệm
nhưng chưa quan
sát được, chưa vẽ
lại được cơ thể
đang quan sát
- Nhận dạng 1/3
các cơ quan, hệ cơ
quan của cây xanh
- Nhận dạng 1/3
các cơ quan, hệ cơ
quan của cơ thể
người

Ký duyệt của Phó Hiệu trưởng
Ngày 03/11/2025

Đoàn Hồng Giang