§2.CỘNG TRỪ SỐ HỮU TỈ

+ Ngày soạn: 16/08/2013
+ Ngày dạy: 21/08/2013
I. MỤC TIÊU : học xong tiết này HS cần đạt được chuẩn KTKN sau:
+ Kiến thức: - Học sinh nắm vững các qui tắc cộng trừ số hữu tỉ hiểu qui tắc” chuyển vế “ trong tập hợp số hữu tỉ
+ Kỷ năng: - Có kĩ năng làm các phép cộng , trừ số hữu tỉ nhanh và đúng
- Có kĩ năng áp dụng qui tắc “chuyển vế ”
+ Thái độ: Rèn luyện tính chính xác, cẩn thận
II. KỶ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC:
- Kỷ năng so sánh, kỷ năng xác định giá trị sống và kỷ năng tự nhận thức.
III. :
- GV: Bảng phụ ghi sẵn đề các bài tập
, thước thẳng.
- HS: Làm các BT về nhà, đọc trước bài.
IV. PHƯƠNG PHÁP:
- Tìm và giải quyết vấn đề. Tích cực hóa hoạt động của HS
IV. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
* Đặt vấn đề: Cộng, trừ hai số nguyên phải chăng là cộng, trừ hai số hữu tỉ ?.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung

Hoạt động 1: Cộng, trừ hai số hữu tỉ .
*GV  : - Nhắc lại quy tắc cộng, trừ hai phân số ?.
- Phép cộng phân số có những tính chất nào ?.
Từ đó áp dụng:
Tính:


*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Ta đã biết mọi số hữu tỉ đều viết được dưới dạng phân số
với
.
Do vậy ta có thể cộng , trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng mẫu dương rồi áp dụng quy tắc cộng trừ phân số.
- Nếu x, y là hai số hữu tỉ ( x =
 ) thì : x + y = ?; x – y = ?.
*HS  : Trả lời.
*GV  : Nhận xét và khẳng định :




Chú ý:
Phép cộng phân số hữu tỉ có các tính chất của phéo cộng phân số: Giao hoán, kết hợp, cộng với dố 0. Mỗi số hữu tỉ đều có một số đối.
*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  : Yêu cầu học sinh làm ?1.
Tính : a,

*HS : Thực hiện.




Hoạt động 2: Quy tắc “ chuyển vế ”.

*GV : Nhắc lại quy tắc chuyển vế trong tập số nguyên Z ?.
*HS : Trả lời.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Tương tự như Z, trong Q ta cũng có quy tắc “ chuyển vế ”.
Khi chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.
Với mọi số x, y, z
Q :
x + y = z
x = z - y


*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  :Yêu cầu học sinh làm ví dụ 1 :
Tìm x, biết

Hướng dẫn:
Để tìm x, ta chuyển tất cả các số không chứa biến sang một vế, số chứa biến sang vế còn lại.
*HS  : Thực hiện :

Vậy x =

*GV : - Nhận xét.
- Yêu cầu học sinh làm ?2.
Tìm x, biết:


*HS : Hoạt động theo nhóm.
*GV :- Yêu cầu các nhóm nhận xét chéo.
- Nhận xét và đưa ra chú ý.

Trong Q, ta cũng có những tổng đại số, trong đó có thể đổi chỗ các số hạng, đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý như các tổng đại số trong Z.





 1. Cộng, trừ hai số hữu tỉ

Ví dụ: Tính:



Kết luận:

Nếu x, y là hai số hữu tỉ
( x =
  với m
)

Khi đó:




Chú ý:
Phép cộng phân số hữu tỉ có các tính chất của phéo cộng phân số: Giao hoán, kết hợp, cộng với dố 0. Mỗi số hữu tỉ đều có một số đối.






?1.




2. Quy tắc “ chuyển vế ”.

Khi chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.
Với mọi số x, y, z
Q :
x + y = z
x = z - y


Ví dụ 1 :
Tìm x, biết


Ta