TUẦN 8
Ngày soạn /10/2024. Duyệt :…./10/2024: TTCM...........Nguyễn Thị Mai

TIẾT 15-16:BÀI 7. BIỆN PHÁP BẢO VỆ VÀ KHAI THÁC
TÀI NGUYÊN RỪNG

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức và năng lực công nghệ
– Trình bày được một số biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng phổ biến.
– Mô tả được một số phương thức khai thác tài nguyên rừng phổ biến.
2. Năng lực chung
Lựa chọn được các nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu thêm về các biện pháp bảo vệ
và phương thức khai thác tài nguyên rừng.
3. Phẩm chất
Có ý thức vận dụng kiến thức về bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng vào thực tiễn
nhằm nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng.

II. THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
– Tranh ảnh, video về các biện pháp bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng ở Việt Nam
và trên thế giới.
Video 1: https://www.youtube.com/watch?v=Yujg2f3i2FQ
Video 2: https://www.youtube.com/watch?v=_2j5Z–B0r3I
Video 3: https://www.youtube.com/watch?v=XVTHmCYY3Ck
– Máy chiếu projector, máy tính xách tay.
– SGK và SGV Công nghệ 12 – Lâm nghiệp – Thuỷ sản.
– Phiếu học tập.
Phiếu học tập số 1: Mô tả một số biện pháp bảo vệ rừng phổ biến
STT
1
2
3
4
5
6

Tên biện pháp

Mô tả

Phiếu học tập số 2. Mô tả một số phương thức khai thác tài nguyên rừng
phổ biến
STT

Tên phương thức

Mô tả

1
2
3
2. Đối với học sinh
Đọc trước bài học trong SGK; tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến biện
pháp bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu
Giúp HS tái hiện những kiến thức, kinh nghiệm đã có về biện pháp bảo vệ và khai
thác tài nguyên rừng, đồng thời gợi mở những vấn đề mới về biện pháp bảo vệ và
khai thác tài nguyên rừng nhằm kích thích HS mong muốn tìm hiểu bài học mới.
b) Nội dung và cách thức tiến hành
Giao nhiệm vụ (GV)
GV trình chiếu video 3, yêu cầu nhóm HS
theo dõi và thực hiện các yêu cầu:
Nêu vai trò của việc bảo vệ rừng; kể tên các
biện pháp bảo vệ rừng được đề cập trong
video.
GV yêu cầu HS liên hệ thực tiễn và trả lời
câu hỏi:
Câu 1. Nêu các biện pháp khai thác tài
nguyên rừng đang được áp dụng ở nước ta
(hoặc địa phương em).
Câu 2. Theo em, để nâng cao hiệu quả bảo vệ
tài nguyên rừng cần ưu tiên những giải pháp
nào? Vì sao?

Thực hiện nhiệm vụ (HS)
HS theo dõi video và trả lời câu hỏi
của GV.

HS thảo luận nhóm và trả lời câu
hỏi của GV.

2. Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Nội dung 1: Tìm hiểu một số biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng
a) Mục tiêu
Giúp HS trình bày được một số biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng phổ biến.
b) Sản phẩm

– Đáp án phiếu học tập số 1.

Phiếu học tập số 1: Mô tả một số biện pháp bảo vệ rừng phổ biến
STT
1

2

3

Tên biện
pháp
Nâng cao ý thức
bảo vệ rừng

Mô tả
Tổ chức tuyên truyền về vai trò, giá trị của rừng. Tuyên
truyền, giáo dục ý thức, trách nhiệm của các tổ chức,
cá nhân đối với việc chấp hành pháp luật về lâm
nghiệp và công tác bảo vệ, phát triển rừng.

Trồng cây xanh ở khu vực thành thị và nông thôn (trong
khuôn viên các trụ sở, trường học, bệnh viện, nhà máy, xí
nghiệp, vỉa hè đường phố, công viên, trên đất vườn nhà,
hành lang giao thông, ven sông, kênh, mương, nương
rẫy,...)
Ngặn chặn các – Tăng cường tuần tra, giám sát để kịp thời phát hiện
hành vi làm suy và ngăn chặn các hành vi chặt phá rừng, khai thác rừng
thoái tài nguyên trái quy định,
đốt nương làm rẫy, săn bắt thú rừng trái phép,...
rừng
– Làm hàng rào bảo vệ rừng và phòng trừ sinh vật gây
hại rừng.
Trồng cây

4

Phòng
chống
cháy rừng

– Tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về
phòng cháy, chữa cháy rừng.
– Kiểm tra, hướng dẫn, tập huấn nâng cao nhận thức
về an toàn phòng cháy, chữa cháy rừng cho chủ rừng
và người dân.
– Lắp đặt các biển báo ở khu vực có nguy cơ cao cháy
rừng.
– Chủ động các phương tiện, dụng cụ phòng cháy,
chữa cháy rừng.

5

Xây dựng và
bảo vệ các khu
bảo tồn thiên
nhiên
Chính sách và
luật bảo vệ,
phát triển rừng

Xây dựng và bảo vệ các vườn quốc gia, khu dự trữ
thiên nhiên, khu bảo tồn loài – sinh cảnh và khu bảo
vệ cảnh quan.

6

Nhà nước đã ban hành một số chính sách bảo vệ và
phát triển rừng (chính sách về xây dựng cơ sở vật chất,
phát triển nguồn nhân lực, giao đất, giao rừng,...).

– HS ghi được vào vở vai trò của việc trồng cây và xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên
đối với việc bảo vệ tài nguyên rừng.
c) Nội dung và cách thức tiến hành
Giao nhiệm vụ (GV)

Thực hiện nhiệm vụ (HS)

GV yêu cầu HS nghiên cứu Thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu cuả GV (kết
mục I trong SGK và hoàn quả như phần sản phẩm).
thành phiếu học tập số 1.

GV yêu cầu HS quan sát Hình – Quan sát Hình 7.2 và trả lời câu hỏi:
7.2 trong SGK và nêu tên các a – Phòng chống cháy rừng; b – Ngặn chặn các
biện pháp bảo vệ rừng phù hợp. hành vi làm suy thoái tài nguyên rừng (tăng
cường tuần tra, giám sát); c – Ngặn chặn các
hành vi làm suy thoái tài nguyên rừng (làm
hàng rào bảo vệ) ; d – Nâng cao ý thức bảo vệ
rừng.
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm
và trả lời câu hỏi: Vì sao biện
pháp “Trồng cây” và “Xây dựng,
bảo vệ các khu bảo tồn thiên
nhiên” lại có tác dụng bảo vệ tài
nguyên rừng?

HS thảo luận và trả lời câu hỏi theo yêu cầu của
GV:
– Trồng cây xanh ở khu vực đô thị và nông thôn
sẽ tạo ra nguồn gỗ cung cấp cho nhu cầu của
con người, nhờ đó giảm nhu cầu khai thác gỗ từ
rừng, giúp bảo vệ tài nguyên rừng.
– Xây dựng và bảo vệ các khu bảo tồn thiên
nhiên sẽ giúp bảo vệ tính nguyên vẹn của hệ
sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ
nguồn gene sinh vật, đặc biệt là nguồn gene
sinh vật quý hiếm.

GV yêu cầu HS thảo luận và đề
xuất các biện pháp hoặc các việc
làm hằng ngày để góp phần bảo
vệ tài nguyên rừng phù hợp với
lứa tuổi HS. (trồng cây xanh,
sử dụng hợp lí tài nguyên rừng,
phòng chống cháy rừng,...).

HS thảo luận và đề xuất các việc nên làm để
góp phần bảo vệ tài nguyên rừng (trồng cây
xanh, sử dụng hợp lí tài nguyên rừng, phòng
chống cháy rừng,...).

GV có thể yêu cầu HS liên hệ
thực tiễn để nêu các biện pháp
bảo vệ rừng đang được áp dụng
ở địa phương.

Liên hệ thực tiễn và nêu các biện pháp bảo vệ
rừng đang được thực hiện ở địa phương (tuyên
truyền ý thức bảo vệ rừng; trồng và bảo vệ cây
xanh;...).

2.2. Nội dung 2: Tìm hiểu một số phương thức khai thác tài nguyên rừng phổ
biến
a) Mục tiêu
Hoạt động này giúp HS mô tả được một số phương thức khai thác tài nguyên rừng.
b) Sản phẩm
Đáp án phiếu học tập số 2.
STT

Tên phương
thức

Mô tả

1

Khai thác trắng

– Chặt toàn bộ cây rừng ở một khu vực nhất định
trong một mùa khai thác (dưới 1 năm).
– Để phục hồi rừng sau khi khai thác trắng, cần phải
tiến hành trồng rừng.
– Không áp dụng cho những nơi có độ dốc cao,
lượng mưa nhiều.

2

Khai thác dần

– Chặt toàn bộ cây rừng ở một khu vực nhất định
(khoảnh chặt), quá trình chặt được thực hiện trong
nhiều mùa khai thác (từ 3 đến 4 mùa) với thời gian
khai thác kéo dài.
– Rừng sẽ tự phục hồi nhờ sự tái sinh tự nhiên của
cây rừng.

3

Khai thác chọn

– Chặt các cây đã thành thục, giữ lại những cây còn
non, cây có phẩm chất tốt và sức sống mạnh; không
hạn chế thời gian, số lần khai thác.
– Rừng sẽ tự phục hồi nhờ sự tái sinh tự nhiên của
cây rừng.

c) Nội dung và cách thức tiến hành
Giao nhiệm vụ (GV)

Thực hiện nhiệm vụ (HS)

GV yêu cầu HS nghiên cứu mục II trong HS thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu
SGK và hoàn thành phiếu học tập số 2.
của GV (kết quả như phần sản phẩm).
Chú ý: GV cần giải thích cho HS hiểu các
phương thức khai thác rừng nêu trên là các
phương thức áp dụng cho rừng sản xuất
(rừng trồng lấy gỗ). Hiện nay ở nước ta
không cho phép khác thác rừng tự nhiên.
GV yêu cầu HS quan sát Hình 7.3 trong Quan sát Hình 7.3 và trả lời câu hỏi:
SGK và nêu tên các phương thức khai thác a – Khai thác trắng; b – Khai thác
rừng phù hợp.
dần; c – Khai thác chọn.
GV yêu cầu HS thảo luận và giải thích vì
sao phương thức khai thác trắng không áp
dụng ở nơi có độ dốc cao, lượn mưa
nhiều?

HS thảo luận và trả lời câu hỏi của
GV: Phương thức khai thác trắng
không áp dụng ở nơi có độ dốc cao,
lượng mưa nhiều vì nếu áp dụng sẽ
gây ra hiện tượng rửa trôi, sạt lở, lũ
quét,...

3. Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu
Giúp HS củng cố, khắc sâu nội dung các biện pháp bảo vệ rừng và các phương thức
khai thác tài nguyên rừng.
b) Sản phẩm
Câu trả lời của HS cho các câu hỏi trong phần luyện tập của SGK.
c) Nội dung và cách thức tiến hành
– GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức của bài học kết hợp với kinh nghiệm của bản
thân để trả lời các câu hỏi trong phần luyện tập của SGK.

– HS vận dụng kiến thức đã học và kinh nghiệm của bản thân để trả lời câu hỏi trong
phần luyện tập của SGK. Cụ thể:
Câu 1. Mô tả một số biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng.
Gợi ý trả lời: Mô tả theo các biện pháp trong SGK hoặc phiếu học tập số 1.
Câu 2. So sánh ba phương thức khai thác rừng (khai thác trắng, khai thác dần, khai
thác chọn). Theo em, cần phải làm gì để rừng nhanh phục hồi sau khai thác?
Gợi ý trả lời: Có thể lập bảng như sau:
Tên phương
thức
Khai thác chọn

Khai thác dần

Khai thác trắng

Cách khai thác

Thời gian
khai thác

Biện pháp phục
hồi rừng sau khai
thác
Không hạn Tái sinh tự nhiên
chế thời gian, của cây rừng
số lần khai
thác

Chặt các cây đã thành
thục, giữ lại những cây
còn non, cây có phẩm
chất tốt và sức sống
mạnh
Chặt cây rừng ở một Nhiều mùa
khu vực nhất định khai thác
(khoảnh chặt)

Tái sinh tự nhiên
của cây rừng

Chặt toàn bộ cây trong Một
mùa Trồng rừng
khu vực khai thác
khai
thác
(dưới 1 năm)

4. Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu
Hoạt động này giúp HS vận dụng kiến thức đã học để đề xuất phương thức khai thác
phù hợp đối với từng loại rừng (rừng phòng hộ và rừng đặc dụng).
b) Sản phẩm
Ý kiến đề xuất của HS về phương thức khai thác đối với rừng phòng hộ và rừng đặc dụng.
c) Nội dung và cách thức tiến hành
– GV hướng dẫn các nhóm HS về nhà tìm hiểu (qua tài liệu, phỏng vấn,...) về phương
thức khai thác đối với rừng phòng hộ và rừng đặc dụng. Thảo luận nhóm để đề xuất
phương thức khai thác phù hợp đối với từng loại rừng.
– HS thảo luận nhóm và đề xuất phương thức khai thác phù hợp đối với từng loại
rừng. Nộp lại sản phẩm cho GV vào buổi học kế tiếp.

IV. CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỞ RỘNG
Câu 1. Trong các biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng, biện pháp nào quan trọng nhất.

Vì sao?
Câu 2. Nêu ưu và nhược điểm của các phương thức khai thác tài nguyên rừng.