CÔ BÉ BÁN DIÊM


I.Tác giả
An-đéc-xen là nhà văn Đan Mạch sinh năm 1805 nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em. Nhiều truyện ông biên soạn từ truyện cổ tích nhưng cũng có nhiều truyện do ông tự sáng tác.
Các tác phẩm chính: Cô bé bán diêm, Bầy chim thiên nga, Nàng tiên cá, Bộ quần áo mới của hoàng đế, Nàng công chúa và hạt đậu,...
II.Tácphẩm
1. Bố cục (3 phần)
- Phần 1: Từ đầu đến tay em đã cứng đờ ra-> Hoàn cảnh của của cô bé bán diêm.
- Phần 2: Tiếp đó đếnvề chầu Thượng đế ->Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng.
- Phần 3: Còn lại: Cái chết thương tâm của em bé.
Phần trọng tâm có thể chia thành 5 đoạn nhỏ căn cứ vào các lần quẹt diêm.
2. Hình ảnh cô bé bán diêm
a. Hoàn cảnh sống
- Mẹ mất sớm, người thương yêu em nhất là bà cũng mất từ lâu, em bé sống với bố nhưng người bố cư xử rất tàn ác với em.
- Sống trong ngôi nhà rách rưới, tồi tàn.
- Phải từ đi bán diêm kiếm sống ngay từ nhỏ.
=> Hoàn cảnh sống rất khó khăn, vô cùng đáng thương.
b. Hình ảnh đối lập tương phản
- Trời tối và rét >< em bé bán diêm đầu trần, chân đất.
- Phố sực nức mùi ngỗng quay >< bụng đói.
- Khi bà còn sống, ngôi nhà của em xinh xắn >< hiện tại em phải sống tron cái xó tối tăm.
- Khi bà còn sống, em có người thương yêu >< nay suốt ngày bọi mắng chửi.
=> Giúp người đọc hình dung rõ hơn nỗi bất hạnh của cô bé. Cô bé không chỉ khốn khổ về mặt vật chất mà còn sống trong cảnh thiếu thốn về tinh thần, sống trong cảnh lạnh nhạt, sự hờ hững của mọi người trong đó có cả cha mình.
c. Mộng tưởng và thực tế
- Lần 1: Trời rét -> mộng tưởng về chiếc lò sưởi -> Chẳng có lò sưởi.
- Lần 2: Em đang đói bụng -> mộng tưởng thấy một bữa tiệc sang trọng, có cả ngỗng quay ->Ngỗng quay bay mất. Chẳng có bàn ăn thịnh soạn nào cả.
- Lần 3: Em đang bán diêm trong dịp giao thừa -> mộng tưởng có cây thông No en được trang trí lộng lẫy, ngàn ngọn nến lung linh -> Chẳng có cây thông, ngọn nến nào.
- Lần 4: Em đang thiếu thốn tình cảm, sự yêu thương chăm sóc -> mộng tưởng nhìn thấy người bà, điểm tựa tinh thần duy nhất của em -> ảo ảnh biến mất. Trong lần này ta thấy được sự khát khao tình yêu thương chảy bỏng trong lòng của cô bé. Ở đây có lẽ là lần quẹt que diêm mang đến niều hạnh phúc nhất so với những lần quẹt trước đó.
-> Trước khi lần thứ tư cô bé quẹt que diêm, ta thấy ở đây tác giả đã dẫn dắt câu chuyện sang một bước mới. Sự báo trước, như một điềm báo cho sự ra đi của cô bé. Đây là yếu tố gợi dẫn rất tinh tế của tác giả về sự việc sắp xảy đến với cô bé.
- Lần 5: Cô bé bán diên quẹt tất cả các que diêm còn lại. Em muốn níu bà lại vì bà là người duy nhất yêu thương em -> Ở đây giây phút hạnh phúc của cô bé được gắn chặt trong tình yêu thương của người bà. Giờ đây không ai có thể chia tách sự hạnh phúc đó được nữa. Cái chết của em bé được diễn tả qua hình ảnh hai bà cháu về chầu thượng đế. Sự ra đi của cô bé như là một sự giải thoát, một sự ra đi hạnh phúc. Chi tiết về chầu với Thượng đế thể hiện niềm tin về đời sau, cũng như thể hiện quan niệm người tốt sẽ được lên Thiên đàng.
* Việc tác giả để cho em bé quẹt diêm là hợp lí:
+ Thứ nhất: em đang đi bán diêm. Hơn nữa, em không thể có tiền để mua nến hay thắp đèn.
+ Thứ hai: que diêm chỉ loé cháy trong giây phút, các mộng tưởng xuất hiện hết sức ngắn ngủi và cô bé gần như ngay lập tức lại phải trở về với thực tại nghiệt ngã.
+ Hình ảnh que diêm nói lên khát vọng sống và sự giao tiếp với cộng đồng.
-> Sự đan cài giữa hiện thực và mộng tưởng đem đến cho người đọc niềm xót xa và cảm thông sâu sắc trước số phận của em.
3. Kết truyện bi thảm nhưng hợp lí.
- Trời vẫn nắng, mọi người vui vẻ >< em bé chết ở xó tường.
- Em chết vì lạnh>< đôi má hồng, đôi môi đang mỉm cười.
- Mọi người chỉ