“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
A. phÇn më ®Çu
i. lý do chän chuyªn ®Ò

ThÕ kû XXI, thÕ kû cña khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn kh«ng ngõng.Yªu cÇu
chñ nh©n t¬ng lai cña thÕ kû XXI ph¶i lµ nh÷ng con ngêi cã n¨ng lùc, trÝ tuÖ cao. §Ó ®µo
t¹o nh÷ng con ngêi ®¸p øng yªu cÇu cña x· héi trong thêi kú míi, ®ã lµ nhiÖm vô cña
ngµnh gi¸o dôc, trong ®ã bËc TiÓu häc lµ bËc häc ®ãng vai trß lµm nÒn mãng. NghÞ quyÕt
TW II kho¸ VIII ®· nªu râ môc tiªu gi¸o dôc tiÓu häc ®Õn n¨m 2020 lµ “N©ng cao chÊt lîng toµn diÖn bËc tiÓu häc”. Cïng víi nh÷ng m«n häc kh¸c, m«n To¸n ë tiÓu häc gi÷
mét vÞ trÝ hÕt søc quan träng trong viÖc h×nh thµnh nh©n c¸ch, ph¸t triÓn n¨ng lùc trÝ tuÖ
cho häc sinh. Nã trang bÞ cho häc sinh nh÷ng kiÕn thøc cÇn thiÕt nh»m phôc vô ®êi sèng
vµ ph¸t triÓn cña x· héi. M«n To¸n ë líp 1 vµ líp 2 lµ c¬ së ban ®Çu cã tÝnh quyÕt ®Þnh
cho viÖc d¹y häc To¸n sau nµy cña häc sinh.
§Ó ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn cña nÒn gi¸o dôc, ch¬ng tr×nh gi¸o dôc tiÓu häc ®·
thùc hiÖn ®æi míi s¸ch gi¸o khoa vµ néi dung ch¬ng tr×nh d¹y häc ë c¸c líp, c¸c m«n häc
nãi chung vµ m«n To¸n líp 2 nãi riªng. N¨m häc nµy lµ n¨m häc thø n¨m thùc hiÖn ch¬ng tr×nh nµy. §Ó thùc hiÖn tèt môc tiªu cña m«n To¸n, ngêi gi¸o viªn ph¶i thùc hiÖn ®æi
míi c¸c ph¬ng ph¸p d¹y häc, sao cho häc sinh lµ ngêi chñ ®éng n¾m b¾t kiÕn thøc cña
m«n häc mét c¸ch tÝch cùc, s¸ng t¹o gãp phÇn h×nh thµnh ph¬ng ph¸p vµ nhu cÇu tù häc,
tù ph¸t hiÖn vµ tù gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®Æt ra trong bµi häc. Tõ ®ã chiÕm lÜnh néi dung míi
cña bµi häc, m«n häc.
Thùc hiÖn tèt chñ ®Ò n¨m häc: TiÕp tôc “ æn ®Þnh - ph¸t triÓn – héi nhËp ” trªn
c¬ së “HiÖn ®¹i -t¨ng tèc - bÒn v÷ng” gãp phÇn ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi néi dung s¸ch
gi¸o khoa vµ ph¬ng ph¸p d¹y häc. Ban gi¸m hiÖu trêng tiÓu häc §»ng H¶i ®· chØ ®¹o toµn
bé c¸c khèi ®Æc biÖt lµ khèi 2 nghiªn cøu vµ thùc hiÖn chuyªn ®Ò: “ D¹y häc To¸n líp 2
nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi.” §Ó t×m ra nh÷ng biÖn ph¸p tèi u nhÊt gãp phÇn
n©ng cao chÊt lîng gi¶ng d¹y cña m«n häc.
ii. c¬ së lý luËn

Trong d¹y häc To¸n ë phæ th«ng nãi chung, ë tiÓu häc nãi riªng th× m«n To¸n líp 2
cã vÞ trÝ v« cïng quan träng, khi häc To¸n häc sinh ph¶i t duy mét c¸ch tÝch cùc vµ linh
ho¹t huy ®éng tÝch hîp c¸c kiÕn thøc vµ kh¶ n¨ng ®· cã vµo t×nh huèng kh¸c nhau. V× vËy
cã thÓ coi viÖc häc To¸n lµ mét trong nh÷ng biÓu hiÖn n¨ng ®éng nhÊt cña hµnh ®éng trÝ
tuÖ häc sinh, còng qua viÖc d¹y häc To¸n gi¸o viªn gióp häc sinh tõng bíc ph¸t triÓn n¨ng
lùc t duy, rÌn luyÖn ph¬ng ph¸p vµ kü n¨ng suy luËn l«gic, khªu gîi vµ tËp dît kh¶ n¨ng
quan s¸t, pháng ®o¸n, t×m tßi. Cã thÓ nãi : D¹y häc to¸n kh«ng chØ d¹y tri thøc vµ kü n¨ng,

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

1

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
mµ cßn h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ë häc sinh ph¬ng ph¸p n¨ng lùc s¸ng t¹o, n¨ng lùc gi¶i
quyÕt vÊn ®Ò.
VËy nªn, khi gi¶ng d¹y gi¸o viªn cÇn tÝch cùc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc cho phï
hîp víi ®Æc ®iÓm nhËn thøc cña løa tuæi häc sinh, ®Ó cã nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn qu¸
tr×nh lÜnh héi tri thøc cña trÎ. Tri gi¸c cña trÎ em løa tuæi tõ 6 – 8 tuæi thêng g¾n víi ho¹t
®éng. VÒ t duy, th× t duy trùc quan hµnh ®éng chiÕm u thÕ. Do vËy ngêi gi¸o viªn thêng
xuyªn cã biÖn ph¸p kÝch thÝch häc sinh häc tËp nh: khen ngîi, tuyªn d¬ng, thëng ®iÓm,
….t¹o høng thó cho häc sinh ph¸t triÓn ghi nhí c¸c biÓu t îng, kh¸i niÖm kiÕn thøc ®Õn tõ
c¶ n¨m gi¸c quan: thÞ gi¸c( nh×n), xóc gi¸c(sê mã), vÞ gi¸c(nÕm), khøu gi¸c(ngöi), thÝnh
gi¸c(nghe) tõ ®ã gióp häc sinh tiÕp thu tri thøc hiÓu bµi nhanh, kh¾c s©u, nhí l©u kiÕn thøc
bµi häc.
iii. c¬ së thùc tiÔn

1. ThuËn lîi
- §· qua 5 n¨m nghiªn cøu thay s¸ch gi¸o khoa vµ ®æi míi néi dung ch¬ng tr×nh,
ph¬ng ph¸p d¹y häc.Häc sinh ®· lµm quen víi häc To¸n qua ch¬ng tr×nh häc líp 1. §éi
ngò gi¸o viªn nhiÖt t×nh, ham häc hái nªn viÖc tiÕp cËn víi ch¬ng tr×nh míi, víi viÖc ®æi
míi ph¬ng ph¸p vµ ph¬ng tiÖn d¹y häc hiÖn ®¹i kh¸ nhanh chãng, thµnh th¹o.
- Gi¸o viªn ®îc trang bÞ ®Çy ®ñ s¸ch gi¸o khoa, s¸ch gi¸o viªn, s¸ch tham kh¶o vµ
®Æc biÖt lµ ®å dïng d¹y häc m«n To¸n líp 2 kh¸ ®Çy ®ñ, ®Ñp, phong phó vÒ thÓ lo¹i.
Bé ®å dïng cña gi¸o viªn vµ häc sinh gièng nhau, khi sö dông rÊt thuËn lîi.
-Sù chØ ®¹o s©u s¸t cña Phßng gi¸o dôc, Ban gi¸m hiÖu nhµ trêng, chuyªn m«n nhµ
trêng cã vai trß tÝch cùc gióp gi¸o viªn khèi 2 ®i ®óng ch¬ng tr×nh néi dung m«n to¸n líp
2.
- C¬ së vËt chÊt nhµ trêng ®îc trang bÞ ®Çy ®ñ ®Æc biÖt lµ ®å dïng d¹y häc hiÖn ®¹i
nh m¸y chiÕu projecteur, mét m¸y quÐt….còng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi gióp gi¸o viªn, häc
sinh hoµn thµnh tèt viÖc d¹y vµ häc.
- Häc sinh khèi 2 ®Òu ®îc häc 2 buæi /ngµy. V× vËy cã nhiÒu thêi gian cho viÖc
luyÖn tËp thùc hµnh ë buæi 2.
- Sù quan t©m cña phô huynh häc sinh còng gãp phÇn n©ng cao chÊt lîng c¸c m«n
häc nãi chung vµ m«n to¸n nãi riªng.
2. Khã kh¨n

- Gi¸o viªn: Mét sè gi¸o viªn viÖc sö dông ®å dïng d¹y häc cßn h¹n chÕ, cã ®ång
chÝ ng¹i dïng, cßn lóng tóng, vông vÒ khi sö dông, nªn hiÖu qu¶ tiÕt d¹y cha cao.
- Häc sinh:ë ®é tuæi c¸c em dÔ tiÕp thu nhng l¹i chãng quªn dÉn ®Õn viÖc häc tËp
cha cao.
Bªn c¹nh ®ã cßn mét sè phô huynh cha thùc sù quan t©m ®Õn con em m×nh, cßn cã
quan ®iÓm “Tr¨m sù nhê nhµ trêng, nhê c«”còng lµm ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn chÊt lîng häc tËp cña häc sinh.

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

2

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
ChÝnh v× vËy “ D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi” lµ mét
vÊn ®Ò bøc xóc, cÇn thiÕt ®Æt ra ®èi víi mçi thÇy c« gi¸o vµ víi ngêi qu¶n lý chØ ®¹o. §Ó
gi¸o viªn tù tin trong gi¶ng d¹y, häc sinh chñ ®éng trong häc tËp, häc sinh tù t×m kiÕm
kiÕn thøc míi. Nh»m n©ng cao chÊt lîng gi¶ng d¹y m«n To¸n nãi chung vµ To¸n líp 2
nãi riªng. §¸p øng yªu cÇu ®æi míi cña ngµnh gi¸o dôc, theo kÞp sù ph¸t triÓn nhanh
chãng cña x· héi.
Nh÷ng vÊn ®Ò tr¨n trë vµ tån t¹i trªn ®©y lµ ®éng c¬ thóc ®Èy chóng t«i nghiªn cøu
thùc tÕ gi¶ng d¹y, t×m tßi tham kh¶o s¸ch b¸o t¹p chÝ ®Ó nghiªn cøu chuyªn ®Ò:
“ D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi.”

b. phÇn néi dung
i. néi dung ch¬ng tr×nh m«n to¸n:
1. VÒ cÊu tróc ch¬ng tr×nh To¸n tiÓu häc.

- Thu gän viÖc d¹y sè tù nhiªn chñ yÕu ë líp 1, 2, 3 :
- Líp 4 d¹y s©u h¬n vÒ sè tù nhiªn, ph©n sè vµ «n tËp .
- Líp 5 dïng thêi gian chñ yÕu häc d·y sè thËp ph©n víi 4 phÐp tÝnh, tÝnh phÇn tr¨m
- Trªn c¬ së d¹y sè ®iÒu chØnh d¹y ®¹i lîng vµ ®o ®¹i lîng, c¸c yÕu tè ®¹i sè, gi¶i
c¸c bµi to¸n cã lêi v¨n, yÕu tè thèng kª.
- TiÕp tôc qu¸n triÖt quan ®iÓm cña to¸n häc hiÖn ®¹i trong qu¸ tr×nh d¹y häc to¸n
tiÓu häc. §Æc biÖt khi d¹y häc vÒ sè tù nhiªn, ph©n sè, sè thËp ph©n.
2. Néi dung ch¬ng tr×nh To¸n 2 trong hÖ thèng néi dung ch¬ng tr×nh d¹y To¸n ë TiÓu
häc .

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

3

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”

b. Ch¬ng tr×nh:
Líp 1: 1 tuÇn 4 tiÕt x 35 tuÇn = 140 tiÕt/ 1 n¨m häc.
Líp 2, 3, 4, 5: 1 tuÇn 5 tiÕt x 35 tuÇn = 175 tiÕt/ 1 n¨m häc.
II. Sù cÇn thiÕt cña viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc to¸n 2.

§Ó n©ng cao chÊt lîng d¹y häc, n©ng cao hiÖu qu¶ ®µo t¹o cña gi¸o dôc, th× ®Þnh híng chung cña ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc ë tiÓu häc nãi chung vµ m«n To¸n nãi riªng,
lµ d¹y häc trªn c¬ së tæ chøc vµ híng dÉn c¸c ho¹t ®éng häc tËp tÝch cùc chñ ®éng, s¸ng
t¹o cña häc sinh, kÕt hîp víi mÆt tÝch cùc cña c¸c ph¬ng ph¸p truyÒn thèng. Song viÖc
vËn dông linh ho¹t, phï hîp víi ph¬ng ph¸p d¹y häc lµ yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh chÊt
lîng giê d¹y. V× vËy viÖc thùc hiÖn ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc To¸n 2 ph¶i ®¶m b¶o
yªu cÇu sau.
+ HS ph¶i tham gia c¸c ho¹t ®éng häc tËp mét c¸ch tÝch cùc, høng thó, tù tin vµ tù
nhiªn. T¹o cho häc sinh tÝnh tù gi¸c, tÝch cùc trong häc tËp.
+ Gi¸o viªn ph¶i tæ chøc híng dÉn nhÑ nhµng díi sù trî gióp ®óng møc, ®óng lóc
cña s¸ch gi¸o khoa, ®å dïng d¹y häc To¸n, ®Ó tõng häc sinh (tõng nhãm häc sinh) tù ph¸t
hiÖn vµ tù gi¶i quyÕt vÊn ®Ò cña bµi häc, tù chiÕm lÜnh néi dung kiÕn thøc vµ cã thÓ vËn
dông ®îc kiÕn thøc ®ã vµo luyÖn tËp thùc hµnh, gióp cho viÖc ph¸t triÓn n¨ng lùc c¸ nh©n
häc sinh.
+ §æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc theo híng hiÖn ®¹i ho¸. Thay thÕ c¸c ph¬ng ph¸p
d¹y häc ®¬n ®iÖu Ýt t¸c dông b»ng c¸c ph¬ng tiÖn kÜ thuËt hiÖn ®¹i. Gióp häc sinh høng
thó trong häc tËp, hiÓu s©u, nhí l©u kiÕn thøc.

III. C¸c ph¬ng ph¸p d¹y häc to¸n 2

1. Ph¬ng ph¸p trùc quan:
Ph¬ng ph¸p trùc quan trong d¹y häc To¸n ë tiÓu häc nãi chung vµ d¹y häc To¸n 2
nãi riªng lµ ph¬ng ph¸p ®Æc biÖt quan träng, ph¬ng ph¸p nµy ®ßi hái gi¸o viªn tæ chøc híng dÉn häc sinh ho¹t ®éng trùc tiÕp trªn c¸c sù vËt cô thÓ, dùa vµo ®ã n¾m b¾t ®îc kiÕn
thøc kÜ n¨ng cña m«n To¸n.
§èi víi líp 2 khi sö dông ph¬ng ph¸p nµy, häc sinh cÇn ph¶i huy ®éng c¸c gi¸c
quan nh tay cÇm, m¾t nh×n, tai nghe tøc lµ häc sinh ph¶i “lµm viÖc b»ng tay” trªn c¸c ®å

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

4

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
dïng häc tËp ®Ó nhËn biÕt ph¸t hiÖn kiÕn thøc míi vµ ®iÒu quan träng lµ trùc quan ph¶i lµ
c¸c vËt thùc, tranh ¶nh, m« h×nh hay que tÝnh, qu¶ cam…
VÝ dô:
Khi d¹y bµi “11 trõ ®i mét sè ” Gi¸o viªn híng dÉn häc sinh sö dông c¸c bã que
tÝnh vµ que tÝnh rêi (hoÆc quan s¸t tranh vÏ trong SGK) ®Ó häc sinh tù nªu ®îc ch¼ng h¹n:
Cã mét bã mét chôc que tÝnh vµ mét que tÝnh, tøc lµ 11 que tÝnh lÊy bít ®i 5 que tÝnh th×
cßn l¹i mÊy que tÝnh? Tøc lµ 11 – 5 = ? Gi¸o viªn híng dÉn häc sinh thùc hiÖn c¸c thao
t¸c trªn que tÝnh, ®Ó nªu vµ lµm ®îc ch¼ng h¹n: §Ó bít ®i 5 que tÝnh, lóc ®Çu ta bít ®i mét
que tÝnh rêi (11 – 1 = 10) sau ®ã, ph¶i th¸o bã que tÝnh ra ®Ó cã 10 que tÝnh rêi, lÊy bít
tiÕp 4 que tÝnh n÷a cßn l¹i 6 que tÝnh (10 – 4 = 6). VËy 11 – 5 = 6. Häc sinh sÏ t×m ® îc
kÕt qu¶ cña c¸c phÐp tÝnh trõ: 11 – 2, 11 – 3, 11 – 4, 11 – 5, 11 – 6, 11 – 7, 11 –
8, 11 – 9. Sau khi häc sinh ®· tù t×m ®îc kÕt qña c¸c phÐp tÝnh trõ nªu trªn, gi¸o viªn tæ
chøc cho häc sinh ghi nhí c¸c c«ng thøc trong b¶ng trõ cña bµi 11 trõ ®i mét sè.
2. Ph¬ng ph¸p gîi më vÊn ®¸p:

Ph¬ng ph¸p gîi më vÊn ®¸p lµ ph¬ng ph¸p d¹y häc kh«ng trùc tiÕp ®a ra nh÷ng
kiÕn thøc hoµn chØnh mµ sö dông mét hÖ thèng c©u hái ®Ó híng dÉn häc sinh suy nghÜ vµ
lÇn lît tr¶ lêi tõng c©u hái, tõng bíc tiÕn dÇn ®Õn kÕt luËn cÇn thiÕt, gióp häc t×m ra nh÷ng
kiÕn thøc míi.
VÝ dô:
Khi d¹y bµi: PhÐp nh©n
Gi¸o viªn ®a ra hÖ thèng c©u hái:
+ Mçi tÊm b×a cã m©ý chÊm trßn? ( 2 chÊm trßn)
+ Cã mÊy tÊm b×a? ( 5 tÊm b×a)
+ Hai chÊm trßn ®îc lÊy mÊy lÇn (2 chÊm trßn ®îc lÊy 5 lÇn).
Häc sinh tÝnh ®îc tæng sè chÊm trßn sau ®ã nhËn xÐt ®îc 2 ®îc céng 5 lÇn vµ viÕt
®îc phÐp nh©n 2 x5 = 10.
§Æc biÖt khi sö dông ph¬ng ph¸p nµy giê häc sÏ s«i næi h¬n ph¸t huy ®îc kh¶ n¨ng
häc tËp cña tõng häc sinh, rÌn luyÖn ®îc c¸ch suy nghÜ, c¸ch diÔn ®¹t b»ng lêi, ph¸t triÓn
c¸c n¨ng lùc t duy cña häc sinh.
D¹y to¸n 2 cßn gióp häc sinh n¾m ch¾c c¸c kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng c¬ b¶n nhÊt, th«ng
dông nhÊt h×nh thµnh ®îc ph¬ng ph¸p häc tËp, ®Æc biÖt lµ ph¬ng ph¸p tù häc. ThiÕt lËp
mèi quan hÖ gi÷a kiÕn thøc míi vµ kiÕn thøc ®· häc. Thêng xuyªn ph¶i huy ®éng kiÕn
thøc ®· häc ®Ó ph¸t hiÖn vµ chiÕm lÜnh kiÕn thøc míi. §Æt kiÕn thøc míi trong mèi quan
hÖ víi c¸c kiÕn thøc ®· häc.
VÝ dô: Khi d¹y häc phÐp céng cã nhí trong ph¹m vi 100 ch¬ng tr×nh ®· cÊu t¹o tõng
bé ba c¸c bµi häc d¹ng 9 + 5, 49 + 5, 49 + 25 ®Ó häc sinh vËn dông ngay kiÕn thøc cña
tiÕt häc tríc trong vµ c¸c tiÕt häc tiÕp liÒn.

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

5

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
Khi d¹y phÐp trõ cã nhí trong ph¹m vi 100 mçi c«ng thøc cÇn ghi nhí ®Òu ®îc ®Æt
trong mèi quan hÖ víi c¸c kiÕn thøc ®· häc.
Ch¼ng h¹n: Víi 11 – 9 cÇn ®îc ®Æt trong mèi quan hÖ víi phÐp céng 9 + 2 = 11,
2 + 9 = 11. Vµ c¸ch t×m mét sè h¹ng khi biÕt tæng vµ sè h¹ng kia: 9 = 11 – 2; 2 = 11 –
9. §ång thêi trong qu¸ tr×nh sö dông c¸c ®å dïng häc tËp ®Ó t×m ra 11 – 9 = 2 häc sinh
sö dông c¸c kiÕn thøc ®· häc nh 11 – 1 = 10; 10 – 8 = 2.
3. Ph¬ng ph¸p gi¶ng gi¶i minh ho¹:

Ph¬ng ph¸p gi¶ng gi¶i minh ho¹ trong d¹y häc To¸n lµ ph¬ng ph¸p dïng lêi nãi ®Ó
gi¶i thÝch tµi liÖu To¸n, kÕt hîp c¸c ph¬ng tiÖn trùc quan ®Ó hç trî cho viÖc gi¶i thÝch.
Tuy nhiªn víi ph¬ng ph¸p nµy GV cÇn nãi ng¾n gän, râ rµng, dÔ hiÓu.
4. Ph¬ng ph¸p thùc hµnh luyÖn tËp:

Ph¬ng ph¸p thùc hµnh luyÖn tËp lµ ph¬ng ph¸p GV tæ chøc cho HS luyÖn tËp c¸c
kiÕn thøc kÜ n¨ng cña HS th«ng qua c¸c ho¹t ®éng thùc hµnh luyÖn tËp. Ho¹t ®éng thùc
hµnh luyÖn tËp chiÕm h¬n 50% tæng thêi lîng d¹y häc ë líp 2. V× vËy ph¬ng ph¸p nµy
®îc sö dông thêng xuyªn trong c¸c tiÕt d¹y nh häc kiÕn thøc míi, trong c¸c tiÕt «n tËp,
luyÖn tËp. NhiÖm vô chñ yÕu cña d¹y häc thùc hµnh luyÖn tËp lµ cñng cè kiÕn thøc vµ kÜ
n¨ng c¬ b¶n cña ch¬ng tr×nh, rÌn luyÖn c¸c n¨ng lùc thùc hµnh, gióp HS nhËn ra r»ng:
häc kh«ng chØ ®Ó biÕt mµ häc cßn ®Ó lµm, ®Ó vËn dông.
VÝ dô: Khi d¹y bµi: §êng gÊp khóc, ®é dµi ®êng gÊp khóc.
Häc sinh luyÖn tËp lµm viÖc c¸ nh©n víi bµi 1: Nèi c¸c ®iÓm ®Ó cã ®êng gÊp khóc
gåm 2 ®o¹n th¼ng,3 ®o¹n th¼ng. Qua ®ã gióp häc sinh cñng cè kiÕn thøc vÒ vÏ ®êng gÊp
khóc cã 2 ®o¹n th¼ng tõ 3®iÓm, vÏ ®êng gÊp khóc cã 3®o¹n th¼ng tõ 4®iÓm. HoÆc ë bµi 4
HS ®îc thùc hµnh tÝnh ®é dµi ®o¹n d©y ®ång ®îc uèn thµnh h×nh tam gi¸c cã 3 c¹nh b»ng
nhau vµ b»ng 4cm. Tõ ®ã c¸c em cñng cè vµ kh¾c s©u c¸ch tÝnh ®é dµi ®êng gÊp khóc víi
2 c¸ch:
C¸ch 1: Lµm b»ng phÐp tÝnh céng 4+4+ 4= 12(cm),
C¸ch 2: Lµm b»ng phÐp tÝnh nh©n 4x3= 12(cm) .
Ngoµi ra cßn më réng thªm cho häc sinh vÒ ®êng gÊp khóc khÐp kÝn.
* Khi d¹y thùc hµnh luyÖn tËp cÇn chó ý:

+ Gióp häc sinh nhËn ra kiÕn thøc míi häc trong sù ®a d¹ng phong phó cña c¸c bµi
thùc hµnh luyÖn tËp.
+ Gióp häc sinh thùc hµnh luyÖn tËp theo kh¶ n¨ng cña m×nh.
+ T¹o ra sù hç trî gióp ®ì lÉn nhau gi÷a c¸c ®èi tîng häc sinh.
+ KhuyÕn khÝch häc sinh tù kiÓm tra kÕt qu¶ thùc hµnh luyÖn tËp
+ TËp cho häc sinh thâi quen kh«ng tho¶ m·n bµi lµm cña m×nh, víi c¸ch gi¶i quyÕt
vÊn ®Ò ®ã, gi¸o viªn kh«ng nªn “¸p ®Æt”häc sinh theo ph¬ng ¸n cã s½n, h·y ®éng viªn c¸c
em t×m vµ lùa chän ph¬ng ¸n tèt nhÊt.
Tãm l¹i:

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

6

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
Trong d¹y häc To¸n ngêi gi¸o viªn cÇn biÕt vËn dông linh ho¹t vµ lùa chän c¸c
ph¬ng ph¸p vµo tõng ho¹t ®éng cña c¸c d¹ng bµi häc, ®Ó híng dÉn häc sinh tù t×m tßi
chiÕm lÜnh kiÕn thøc míi, híng dÉn häc sinh thùc hµnh h×nh thµnh vµ rÌn luyÖn kÜ
n¨ng To¸n häc, híng dÉn häc sinh gi¶i To¸n, kÕt hîp viÖc vËn dông ph¬ng ph¸p d¹y
häc hîp t¸c theo nhãm nhá, hay trß ch¬i To¸n häc, nh»m ®¸p øng nhu cÇu ®æi míi
trong d¹y häc To¸n 2.

IV / nh÷ng ®iÓm cÇn chó ý khi d¹y c¸c m¹ch kiÕn thøc ë to¸n 2

1.
VÒ sè häc
Víi môc tiªu häc tËp m«n to¸n ë tiÓu häc lµ gióp cho häc sinh thµnh th¹o bèn phÐp
tÝnh sè häc, lµ c¬ së ph¸t triÓn t duy vµ vËn dông kiÕn thøc vµo cuéc sèng. V× vËy m¹ch
kiÕn thøc sè häc lµ träng t©m, lµ h¹t nh©n cña m«n to¸n tiÓu häc nãi chung vµ to¸n líp 2
nãi riªng.
1.1 Néi dung d¹y häc c¸c sè tù nhiªn ®Õn 1000.
a. Môc tiªu:

Sau khi häc xong líp 1, häc sinh ®· biÕt ®äc, viÕt, ®Õm, so s¸nh c¸c sè trong ph¹m vi
100.
- §Õn líp 2 vßng sè ®îc më réng ®Õn 1000. ViÖc gióp häc sinh n¾m ch¾c c¸c kiÕn
thøc vÒ ®äc, viÕt, ®Õm, so s¸nh c¸c sè ®îc tæ chøc qua c¸c giai ®o¹n nh: ®¬n vÞ chôc,
tr¨m, ®ång thêi viÕt thªm ®¬n vÞ ngh×n.
- Häc sinh n¾m ®îc c¸c sè trßn tr¨m, so s¸nh vµ thø tù c¸c sè trßn tr¨m.
- §äc, viÕt, so s¸nh vµ c¸c sè trßn chôc, thø tù c¸c sè trßn chôc trong ph¹m vi 200.
- §äc viÕt c¸c sè cã 3 ch÷ sè vµ so s¸nh c¸c sè cã 3 ch÷ sè, tíi ®©y häc sinh sÏ ®äc
viÕt vµ so s¸nh thµnh th¹o c¸c sè trong ph¹m vi 1000.
- ViÕt thµnh tæng c¸c tr¨m, chôc vµ ®¬n vÞ.
b. Ph¬ng tiÖn, ®å dïng d¹y häc

ViÖc sö dông tèt c¸c ph¬ng tiÖn ®å dïng d¹y häc quan träng trong viÖc ®¶m b¶o
thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ ph¬ng ph¸p míi.
- C¸c m« h×nh sè: ®¬n vÞ (« vu«ng), chôc (thanh h×nh ch÷ nhËt gåm 10 « vu«ng)
tr¨m (b¶ng h×nh vu«ng gåm 100 « vu«ng) dµnh cho c¸c ho¹t ®éng c¸ nh©n cña häc sinh.
Gi¸o viªn còng cã c¸c m« h×nh sè, gièng nh häc sinh nhng kÝch thíc gÊp 5 lÇn kÝch thíc
bé ®å dïng cña häc sinh. Dµnh cho ho¹t ®éng minh ho¹ trªn b¶ng cña gi¸o viªn.
- C¸c mÉu ch÷ sè giµnh cho gi¸o viªn vµ häc sinh.
- C¸c tranh vÏ ®Ó phôc vô c¸c bµi häc vµ luyÖn tËp vÒ sè.
c. C¸ch tiÕn hµnh d¹y c¸c sè ®Õn 1000

C¸ch tiÕn hµnh d¹y c¸c sè ®Õn 1000 ®îc tiÕn hµnh theo 3 bíc sau:

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

7

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
+ Bíc1: B¾t ®Çu tõ tæ chøc c¸c ho¹t déng häc tËp víi c¸c ®å dïng trùc quan(trªn c¸c
m« h×nh , h×nh vÏ cô thÓ) , cho häc sinh tù lµm viÖc, ph¸t hiÖn ( víi sù hç trî cña gi¸o
viªn) . Tõ ®ã h×nh thµnh kiÕn thøc míi cho häc sinh vÒ c¸c sè, quy t¾c so s¸nh sè, c¸c kÝ
hiÖu to¸n häc.
+ Bíc 2: Cñng c¸c kiÕn thøc nµy ®îc th«ng qua c¸c bµi tËp cã g¾n víi c¸c h×nh ¶nh
trùc quan.
+ Bíc 3: C¸c kiÕn thøc vµ kÜ n¨ng cñng cè th«ng qua c¸c bµi tËp víi c¸c sè thuÇn tuý
mµ kh«ng kÌm c¸c h×nh ¶nh trùc quan. Lóc nµy häc sinh ®· cã thÓ lµm viÖc trùc tiÕp víi
c¸c sè, thuÇn tuý, mµ kh«ng ph¶i dùa vµo c¸c h×nh ¶nh trùc quan ban ®Çu.
* Ph¬ng ph¸p ®îc sö dông d¹y h×nh thµnh c¸c sè ®Õn 1000 lµ ph¬ng ph¸p trùc quan,
ph¬ng ph¸p gîi më vÊn ®¸p, ph¬ng ph¸p thùc hµnh luyÖn tËp.
VÝ dô:
D¹y bµi: “C¸c sè trßn chôc tõ 110 ®Õn 200”.
§å dïng chuÈn bÞ lµ c¸c m« h×nh sè biÓu diÔn tr¨m , chôc, ®¬n vÞ (c¶ gi¸o viªn vµ
häc sinh. C¸ch tiÕn hµnh b»ng trùc quan, gi¸o viªn g¾n lªn b¶ng c¸c m« h×nh biÓu diÔn
tr¨m, chôc, ®¬n vÞ) Cho häc sinh nªu hoÆc ®iÒn vµo b¶ng con c¸c sè trßn chôc ®· biÕt.
Cho häc sinh nhËn xÐt ®Æc ®iÓm c¸c sè trßn chôc. Sè trßn chôc cã ch÷ sè tËn cïng bªn
ph¶i lµ ch÷ sè 0 .TiÕp ®ã gi¸o viªn g¾n c¸c m« h×nh biÓu diÔn 110, 120. Häc sinh ®îc
quan s¸t vµ nªu ®îc h×nh vÏ cho biÕt cã mÊy tr¨m, mÊy chôc, mÊy ®¬n vÞ. T¬ng tù cho
häc sinh lµm trªn m« h×nh ®Ó t×m ra sè 130, 140, 150, 160, 170, 180, 190, 200.
1.2. D¹y häc c¸c phÐp tÝnh.
a. Môc tiªu:

C¸c phÐp tÝnh lµ tuyÕn kiÕn thøc trong m¹ch sè häc cña ch¬ng tr×nh m«n to¸n tiÓu
häc – m¹ch cèt lâi cña m«n To¸n. C¸c bµi d¹y vÒ phÐp tÝnh chiÕm phÇn lín néi dung
SGK To¸n 2. V× vËy nã ®îc coi lµ träng t©m cña m«n To¸n 2. Bµi d¹y vÒ c¸c phÐp tÝnh ë
líp 2 cã thÓ ph©n chia theo c¸c nhãm sau:
+ C¸c bµi d¹y vÒ phÐp céng phÐp trõ cã nhí trong ph¹m vi 100.
+ C¸c bµi d¹y vÒ phÐp nh©n víi 2,3,4,5 vµ giíi thiÖu b¶ng nh©n 2,3,4,5
+ C¸c bµi d¹y vÒ phÐp chia víi 2,3,4,5 vµ giíi thiÖu b¶ng chia 2,3,4,5.
+ C¸c bµi d¹y vÒ thµnh phÇn cña mçi phÐp tÝnh vµ t×m thµnh phÇn cña phÐp tÝnh.
+ TÝnh gi¸ trÞ cña biÓu thøc sè ®¬n gi¶n.
- Trong mçi bµi d¹y vÒ phÐp céng ( phÐp trõ, nh©n, chia) sau khi h×nh thµnh ý nghÜa
cña phÐp to¸n, kÜ thuËt tÝnh, cÇn nªu qui t¾c thùc hµnh tÝnh. Sau ®ã rÌn luyÖn kÜ n¨ng tÝnh
cho häc sinh.
- Trong mét bµi d¹y vÒ thµnh phÇn cña phÐp tÝnh céng, trõ, nh©n, chia, sau khi giíi
thiÖu tªn gäi cña tõng thµnh phÇn cha biÕt cña phÐp tÝnh, th× nªu c¸ch t×m thµnh phÇn cha
biÕt, råi ph¸t biÓu thµnh qui t¾c. Sau ®ã rÌn luyÖn kÜ n¨ng gi¶i to¸n d¹ng “t×m x”.

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

8

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
- Môc tiªu yªu cÇu cña c¸c bµi : “mét phÇn hai, mét phÇn ba, mét phÇn t, mét phÇn
n¨m,” chñ yÕu chØ lµ nhËn biÕt ®îc “c¸c thµnh phÇn b»ng nhau cña ®¬n vÞ” kh«ng yªu cÇu
coi ®©y lµ d¹y häc ph©n sè ë líp 2.
- PhÇn tÝnh gi¸ trÞ cña biÓu thøc sè chØ dõng l¹i ë c¸c biÓu thøc víi hai phÐp tÝnh
céng vµ trõ , cha sö dông dÊu ngoÆc.
b. §å dïng d¹y häc:

§ã lµ bé ®å dïng To¸n2 cña gi¸o viªn vµ häc sinh. Cã c¸c m« h×nh tÊm b×a cã c¸c
chÊm trßn: hai chÊm trßn, ba chÊm trßn, bèn chÊm trßn, n¨m chÊm trßn. §Ó häc vÒ phÐp
nh©n, phÐp chia vµ b¶ng nh©n, b¶ng chia.
- Häc vÒ céng, trõ cã nhí trong ph¹m vi 100, HS vµ GV dïng bé que tÝnh vµ c¸c thÎ
que tÝnh
c. Ph¬ng ph¸p d¹y häc

T tëng chØ ®¹o viÖc ®Þnh híng vÒ ph¬ng ph¸p d¹y häc trong SGK to¸n 2 lµ tæ chøc
giê häc thµnh c¸c ho¹t ®éng häc tËp nh»m ph¸t huy tÝnh tÝch cùc vµ chñ ®éng cña häc
sinh , khuyÕn khÝch häc sinh tù t×m tßi ph¸t hiÖn ra kiÕn thøc míi cña bµi häc, vËn dông
s¸ng t¹o kiÕn thøc míi vµo gi¶i quyÕt c¸c d¹ng bµi tËp, vµo thùc tiÔn ®êi sèng. Sö dông vµ
khai th¸c triÖt ®Ó c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc nh d¹y häc theo nhãm nhá, d¹y häc c¸
nh©n…Ph¬ng ph¸p d¹y häc c¸c phÐp tÝnh còng theo ®Þnh híng nµy. C¸c ph¬ng ph¸p
truyÒn thèng ®îc sö dông trong d¹y c¸c phÐp tÝnh ®ã lµ ph¬ng ph¸p trùc quan, ph¬ng
ph¸p hái ®¸p, ph¬ng ph¸p thùc hµnh luyÖn tËp.
VÝ dô 1: D¹y bµi 6 céng víi mét sè: 6 + 5
- Trùc quan: Lµ 1 chôc que tÝnh vµ 1 que tÝnh rêi.
- Häc sinh ®îc lµm trªn que tÝnh t×m kÕt qña 6 + 5 = 11
- GV cho HS nªu c¸c c¸ch lµm (cã nhiÒu c¸ch), c« lµm trªn m« h×nh b¶ng gµi ®Ó
chèt l¹i c¸ch hay nhÊt
* Khi d¹y vÒ sè häc cÇn chó ý vÒ ph¬ng ph¸p d¹y häc nh sau:

+ D¹y häc dùa trªn vèn kiÕn thøc cña HS
+ Kh«ng lµm thay, nãi thay HS, mµ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng häc tËp cho HS
+ Cho HS thao t¸c trªn c¸c que tÝnh, thÎ sè.
+ Cho HS nãi c¸ch lµm vµ kÕt qu¶.
+ Cho HS quan s¸t kiÓm tra viÖc lµm vµ kÕt qu¶ khi thao t¸c víi c¸c vËt thËt, víi m«
h×nh vµ kÕt qu¶ trong SGK.
+ Cho HS t×m nhiÒu phÐp tÝnh trªn mét m« h×nh, diÔn ®¹t b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau
cña cïng mét néi dung.
+ HS ph¶i tù t×m ra kiÕn thøc díi sù híng dÉn cña GV.
+ H·y t¹o kh«ng khÝ vui vÎ, ®Ó HS thi ®ua hîp t¸c víi nhau trong qu¸ tr×nh t×m kiÕm
ph¸t hiÖn vµ vËn dông kiÕn thøc.

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

9

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
2. D¹y häc ®¹i lîng vµ ®o ®¹i lîng ë líp 2.
a. Môc tiªu: Gióp HS.
+ NhËn biÕt ®¬n vÞ ®o ®é dµi dm, cm, km, mm,. BiÕt c¸ch ®äc, viÕt, c¸c sè ®o ®é dµi
theo ®¬n vÞ ®o míi häc.
+ N¾m ®îc quan hÖ gi÷a c¸c ®¬n vÞ ®o ®é dµi, gi÷a dm vµ cm, m vµ dm, gi÷a cm,
mm, km vµ m.
+ TËp chuyÓn ®æi c¸c ®¬n vÞ ®o ®é dµi. BiÕt thùc hiÖn c¸c phÐp tÝnh céng, trõ víi c¸c
sè ®o theo c¸c ®¬n vÞ ®o ®é dµi ®· häc
+ TËp ®o vµ íc lîng ®ä dµi trong ph¹m vi 20 cm, 5m
+ NhËn biÕt vÒ lÝt, ®äc, viÕt, lµm tÝnh víi c¸c sè ®o theo ®¬n vÞ lÝt. TËp ®ong, ®o, íc
lîng theo lÝt.
+ H×nh thµnh biÓu tîng vÒ khèi lîng.
+ NhËn biÕt ®¬n vÞ ®o khèi lîng kg, ®äc viÕt, lµm tÝnh víi c¸c sè ®o theo ®¬n vÞ kg.
+ NhËn biÕt ®¬n vÞ ®o thêi gian, giê, th¸ng, n¾m ®îc mèi quan hÖ, ngµy – giê, giê
– phót, ngµy – th¸ng.
+ BiÕt xem lÞch, lÞch h»ng ngµy vµ lÞch quyÓn. BiÕt xem ®ång hå, khi kim phót chØ
vµo sè 12 hoÆc chØ vµo sè 3, sè 6.
+ NhËn biÕt tiÒn ViÖt Nam (víi mÖnh gi¸ trong ph¹m vi ®· häc)
+ TËp ®Õm tiÒn trong trêng hîp ®¬n gi¶n
b. Ph¬ng ph¸p d¹y häc ®¹i lîng ®o ®¹i lîng.

- Ph¬ng ph¸p d¹y häc ®Æc trng ë m¹ch kiÕt thøc nµy lµ ph¬ng ph¸p thùc hµnh luyÖn
tËp, kÕt hîp víi ph¬ng ph¸p trùc quan. Th«ng qua thùc hµnh luyÖn tËp ®Ó h×nh thµnh biÓu
tîng, thùc hµnh chuyÓn ®æi ®¬n vÞ ®o. Thùc hµnh tÝnh to¸n trªn c¸c sè ®o, thùc hµnh ®o
vµ tËp íc lîng.
VÝ dô:
Khi h×nh thµnh biÓu tîng vÒ c¸c ®¹i lîng.H×nh thµnh biÓu tîng vÒ khèi lîng kg,dung
tÝch lÝt. Th«ng qua viÖc cho HS “ cÇm ”, “ n¾m” c¸c ®å vËt trong tay nh quyÓn s¸ch,
quyÓn vë vµ so s¸nh vËt nµy “ nÆng h¬n ” hay “ nhÑ h¬n” vËt kia. Häc sinh nhËn biÕt ®îc
vÒ khèi lîng cña ®å vËt . BiÓu tîng nµy ®îc cñng cè thªm khi giíi thiÖu vÒ ®¬n vÞ kg. Hay
th«ng qua viÖc quan s¸t søc “chøa”, “®ùng ” c¸c chÊt láng cña nh÷ng ®å vËt cña c¸i ca,
c¸i chai , c¸i can, h×nh thµnh cho häc sinh biÓu tîng vÒ “dung tÝch ” .
3. D¹y häc c¸c yÕu tè h×nh häc.
a. Môc tiªu:

- HS nhËn biÕt ®îc mét sè h×nh, h×nh häc ®¬n gi¶n( h×nh ch÷ nhËt, h×nh tø gi¸c , ®êng th¼ng, ®êng gÊp khóc).

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

10

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
- Bíc ®Çu h×nh thµnh vµ rÌn luyÖn kü n¨ng h×nh ( theo mÉu, theo « vu«ng). XÕp
ghÐp h×nh ®¬n gi¶n ( theo mÉu) ,tÝnh ®é dµi ®êng gÊp khóc, tÝnh chu vi h×nh tam gi¸c,
h×nh tø gi¸c.
- Bíc ®Çu lµm quen víi thao t¸c lùa chän ph©n tÝch tæng hîp h×nh. Ph¸t triÓn trÝ tëng
tîng qua qu¸ tr×nh häc tËp c¸c yÕu tè h×nh häc.
b. C¸ch tiÕn hµnh :

- Khi d¹y c¸c kh¸i niÖm biÓu tîng hoÆc nhËn d¹ng c¸c h×nh, h×nh häc míi, cã thÓ
tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng.
Liªn hÖ c¸c kh¸i niÖm ®· häc chuyÓn sang kh¸i niÖn míi, vÝ dô ch¼ng h¹n: Tõ ®o¹n
th¼ng chuyÓn sang ®êng th¼ng(kÐo dµi ®o¹n th¼ng vÒ 2 phÝa). Hay ®êng gÊp khóc gåm 3
®o¹n khÐp kÝn thµnh h×nh tam gi¸c, tõ ®ã chu vi h×nh tam gi¸c lµ tæng ®é dµi 3 c¹nh còng
lµ ®é dµi ®êng gÊp khóc ®ã.
- Dïng ®å dïng trùc quan hoÆc liªn hÖ c¸c ®å vËt trong thùc tÕ cã h×nh d¹ng h×nh
häc, ®Ó häc sinh nhËn biÕt h×nh (d¹ng tæng thÓ).
- LÊy nh÷ng h×nh cã tÝnh chÊt “phÇn vÝ dô” ®Ó cñng cè nhËn biÕt h×nh d¹ng c¸c h×nh
®ang häc (Ch¼ng h¹n: muèn cho häc sinh biÕt h×nh ch÷ nhËt, cã thÓ cho häc sinh quan s¸t
tËp hîp gåm nh÷ng h×nh: h×nh trßn, h×nh tam gi¸c, h×nh tø gi¸c, trong ®ã cã c¶ h×nh ch÷
nhËt, råi hái häc sinh ®©u lµ h×nh ch÷ nhËt hoÆc cho häc sinh t« mµu h×nh ch÷ nhËt)
- Khi d¹y c¸c bµi cã tiÕt luyÖn tËp thùc hµnh cÇn cho häc sinh ®îc tù do ho¹t ®éng(vÝ
dô: vÏ, xÕp h×nh ®îc tù tÝnh to¸n t×m ra kÕt qu¶) gi¸o viªn kh«ng nªn lµm thay hoÆc híng
dÉn qu¸ kü cho häc sinh.
4. D¹y häc gi¶i to¸n cã lêi v¨n:
a. Môc tiªu:

BiÕt gi¶i vµ tr×nh bµy bµi gi¶i c¸c bµi to¸n ®¬n vÒ céng, trõ trong ®ã cã bµi to¸n
“nhiÒu h¬n, Ýt h¬n”, lo¹i sè ®¬n vÞ, c¸c bµi to¸n vÒ nh©n, chia (trong ph¹m vi b¶ng nh©n,
chia 2,3,4,5) vµ bíc ®Çu lµm quen gi¶i bµi to¸n cã néi dung h×nh häc (tÝnh ®é dµi, tÝnh
chu vi c¸c h×nh).
RÌn ph¬ng ph¸p gi¶i to¸n vµ kh¶ n¨ng diÔn ®¹t (ph©n tÝch ®Ò bµi, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò,
tr×nh bµy vÊn ®Ò b»ng nãi hoÆc viÕt).
b. §å dïng d¹y häc: §ã lµ c¸c vËt thËt, qu¶ cam, hay tranh ¶nh…
c. C¸ch tiÕn hµnh d¹y häc gi¶i to¸n cã lêi v¨n:

- Khi d¹y gi¶i to¸n cã lêi v¨n, chñ yÕu d¹y häc sinh biÕt c¸ch gi¶i bµi to¸n (ph¬ng
ph¸p gi¶i to¸n). Gi¸o viªn kh«ng nªn lµm thay hoÆc ¸p ®Æt c¸ch gi¶i, mµ chØ cho häc sinh
lµm mçi phÐp tÝnh ®Ó t×m ra kÕt qu¶. Cè g¾ng ®Ó häc sinh tù t×m ra c¸ch gi¶i bµi to¸n (tËp
trung vµo ba bíc: tãm t¾t bµi to¸n, ®Ó biÕt bµi to¸n cho biÕt g×, hái g×, t×m c¸ch gi¶i quyÕt,
thiÕt lËp mèi quan hÖ gi÷a c¸c gi÷ kiÖn cña ®Ò bµi víi phÐp tÝnh t¬ng øng. Tr×nh bµy bµi
gi¶i, viÕt c©u tr¶ lêi phÐp tÝnh t¬ng øng vµ ®¸p sè).

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

11

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
- VÒ phÇn tãm t¾t bµi to¸n, yªu cÇu häc sinh tù tri gi¸c ®Ò to¸n råi nªu (viÕt ) tãm t¾t.
Cã thÓ b»ng lêi hoÆc s¬ ®å ®o¹n th¼ng (nªn dïng s¬ ®å ®o¹n th¼ng ®Ó biÓu thÞ trùc quan,
kh¸i niÖm “nhiÒu h¬n, Ýt h¬n”). PhÇn tãm t¾t cÇn thiÕt khi häc gi¶i to¸n, tuy nhiªn kh«ng
nhÊt thiÕt ph¶i viÕt vµo phÇn tr×nh bµy bµi gi¶ng (môc ®Ých tãm t¾t bµi to¸n cho biÕt g× vµ
kÕt luËn, bµi to¸n hái g× tõ ®ã gióp häc sinh cã c¸ch gi¶i thÝch hîp).
- VÒ tr×nh bµy bµi gi¶i: häc sinh cÇn viÕt ®îc c©u lêi gi¶i vµ phÐp tÝnh t¬ng øng. Gi¸o
viªn kiªn tr× ®Ó häc sinh tù diÔn ®¹t c©u tr¶ lêi b»ng lêi sau ®ã viÕt c©u lêi gi¶i. Lóc ®Çu
häc sinh lóng tóng, ta nªn chÊp nhËn c¸ch diÔn ®¹t tuy cã vông vÒ nhng ®óng ý lµ ®îc.
C¸i khã nhÊt cña gi¶i to¸n cña líp 2 lµ tr×nh bµy (viÕt) bµi gi¶i. Do ®ã gi¸o viªn cÇn cho
häc sinh tù nguyÖn viÕt c©u lêi gi¶i, kh«ng nªn véi vµng lµm thay cho häc sinh.
Khi d¹y phÇn tÝnh ®é dµi ®êng gÊp khóc hoÆc tÝnh chu vi h×nh tam giac, h×nh tø gi¸c,
c¸c bµi to¸n d¹ng ®ã (bµi to¸n cã néi dung h×nh häc) ®îc tr×nh bµy bµi gi¶i nh c¸c bµi
to¸n cã lêi v¨n ®· häc.
V. C¸c biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn viÖc d¹y to¸n theo híng ®æi míi

1. X©y dùng tèt kÕ ho¹ch bµi d¹y

HiÖu qu¶ cña mét tiÕt d¹y phô thuéc rÊt lín vµo c«ng t¸c chuÈn bÞ cña gi¸o
viªn .V× vËy tríc khi lªn líp, gi¸o viªn cÇn chuÈn bÞ tiÕt d¹y cho thËt chu ®¸o vµ cã chÊt lîng thÓ hiÖn râ kÕ ho¹ch cña thÇy trß vµ dù kiÕn ®îc c¸c ph¬ng ¸n tr¶ lêi cña häc sinh
trong tiÕt d¹y vµ chèt kiÕn thøc sau mçi bµi tËp, mçi ho¹t ®éng .Sù chuÈn bÞ kÜ lìng chu
®¸o sÏ gióp cho gi¸o viªn x¸c ®Þnh ®îc chuÈn vÒ kiÕn thøc, chuÈn bÞ ®å dïng d¹y häc cho
gi¸o viªn vµ häc sinh, x©y dùng hÖ thèng c©u hái, dÉn d¾t häc sinh tù chiÕm lÜnh kiÕn
thøc míi, hay x©y dùng trß ch¬i häc tËp cho c¸c tiÕt häc, gióp häc sinh cñng cè kh¾c s©u
kiÕn thøc cña bµi häc. Tõ ®ã gióp gi¸o viªn thªm tù tin , s¸ng t¹o ®Ó tæ chøc tèt tiÕt d¹y .
VÝ dô :
Khi d¹y bµi: PhÐp nh©n .
KiÕn thøc träng t©m cña bµi lµ: Häc sinh h×nh thµnh ®îc phÐp nh©n tõ phÐp céng c¸c
sè h¹ng b»ng nhau, biÕt ®äc, viÕt vµ c¸ch tÝnh kÕt qu¶ cña phÐp nh©n.Gi¸o viªn cÇn chuÈn
bÞ tèt c¸c ho¹t ®éng vµ hÖ thèng c©u hái cho phÇn kiÕn thøc míi.
+TÊm b×a cã mÊy chÊm trßn?
+ Cã 5 tÊm b×a , mçi tÊm b×a ®Òu cã 2 chÊm trßn ( hoÆc 2 chÊm trßn ®îc lÊy 5 lÇn )
. Hái cã tÊt c¶ bao nhiªu chÊm trßn ?
- Tõ ®ã häc sinh nhËn xÐt vµ gi¸o viªn giíi thiÖu ®îc phÐp nh©n vµ chèt ®îc phÐp
nh©n lµ phÐp céng c¸c sè h¹ng b»ng nhau .2 + 2 +2 +2 +2 = 10
2 x 5 = 10.

2. VËn dông linh ho¹t c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc

Hoµng ThÞ N÷ - Trêng TiÓu häc §»ng H¶i

12

“D¹y häc To¸n líp 2 nh thÕ nµo ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®æi míi”
- Tæ chøc d¹y häc theo híng ph¸t huy tÝnh tÝch cùc chñ ®éng lµ mÊu chèt cña vÊn ®Ò
®æi míi . V× vËy khi gi¶ng d¹y gi¸o viªn cÇn kÕt hîp c¸c h×nh thøc tæ chøc d¹y häc: nh
d¹y häc theo nhãm , d¹y häc c¸ nh©n , th¶o luËn , trß ch¬i to¸n häc .Gi¸o viªn tæ chøc vµ
híng dÉn c¸c ho¹t ®éng häc tËp nh»m huy ®éng mäi kh¶ n¨ng cña tõng häc sinh , ®Ó häc
sinh tù t×m tßi , kh¸m ph¸ néi dung míi cña bµi häc
VÝ dô :
D¹y bµi 11 trõ ®i mét sè 11-5
Gi¸o viªn vËn dông h×nh thøc daþ häc c¸ nh©n, häc sinh tù thao t¸c trªn que tÝnh ®Ó
tù t×m ra kÕt qu¶ 11 -5. Sau ®ã nªu ®îc c¸c c¸ch lµm(cã nhiÒu c¸ch)
C¸ch 1: cã 11 que tÝnh bít lÇn luît tõng que tÝnh ®Õn khi bít ®ñ 5 que tÝnh,
11 – 5 = 6 .
C¸ch 2: cã 11 que tÝnh bít ®i 2 que tÝnh cßn 9 que tÝnh, 11 – 2 = 9 . Sau ®ã bít tiÕp
2 que tÝnh n÷a cßn 7 que tÝnh, råi bít tiÕp 1 que tÝnh n÷a th× cßn l¹i 6que tÝnh.
C¸ch 3: cã 11 que tÝnh bít ®i 1 que tÝnh cßn 10 que tÝnh. Sau ®ã bít tiÕp ®i 4 que
tÝnh n÷a cßn 6 que tÝnh, 11 – 5 = 6.
...
Gi¸o viªn chèt l¹i b»ng c¸ch thao t¸c l¹i trªn ®å dïng 1 c¸ch hay nhÊt cña häc sinh
(cã 11 que tÝnh bít ®i 1 que tÝnh cßn 10 que tÝnh. Sau ®ã bít tiÕp ®i 4 que tÝnh n÷a cßn 6
que tÝnh, 11 – 5 = 6).Khi ®ã, häc sinh n¾m ch¾c c¸ch lµm vµ vËn dông vµo lµm c¸c phÐp
tÝnh , d¹ng tÝnh kh¸c .
* Tãm l¹i :
Khi vËn dông c¸c h×nh thøc d¹y häc gi¸o viªn cÇn linh ho¹t tæ chøc cho häc sinh
ho¹t ®éng gióp c¸c em tù ph¸t hiÖn , tù t×m kiÕn thøc míi cña bµi häc . BiÕt sö dông vµ
phèi hîp linh ho¹t c¸c h×nh thøc d¹y häc, t¹o høng thó häc tËp cho häc sinh, khi ®ã c¸c
em häc tËp mét c¸ch hµo høng tù tin vµ s¸ng t¹o.
3 . Sö dông hiÖu qu¶ ®å dïng d¹y häc trong mçi tiÕt d¹y .

- ViÖc chuÈn bÞ ®å dïng d¹y häc vµ lùa chän xem ®å dïng ®ã cÇn ®...