CHỦ ĐỀ 3: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
Môn học: Công nghệ; Lớp: 9
Thời gian thực hiện: 04 tiết (Tiết 25,26,27,28)
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực và trách nhiệm thực hiện những công việc trong
học tập; vận dụng linh hoạt những kiến thức, kĩ năng đã học về thiết kế mạng điện trong nhà vào
thực tiễn.
- Năng lực giao tiếp hợp tác: Biết sử dụng ngôn ngữ, kết hợp với sơ đồ, kí hiệu, số liệu để trình
bày, thảo luận về thiết kế mạng điện trong nhà; biết chủ động và gương mẫu hoàn thành phần việc
được giao, góp ý điều chỉnh thúc đẩy hoạt động chung, khiêm tốn học hỏi các thành viên trong
nhóm.
b. Năng lực công nghệ
- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được các kí hiệu trên sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt mạng điện
trong nhà.
- Giao tiếp công nghệ: Biểu diễn được ý tưởng thiết kế mạch điện bằng hình biểu diễn cơ bản
- Thiết kế kĩ thuật: Đề xuất được giải pháp thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong
nhà.
2. Phẩm chất
- Chăm chỉ và trách nhiệm: Có ý thức tự giác về nhiệm vụ học tập. Chăm chỉ luyện tập để vận dụng
kiến thức, kĩ năng về thiết kế mạng điện trong nhà vào thực tế.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Đối với giáo viên:
- Máy tính, ti vi.
- Hình ảnh sơ đồ nguyên lí mạch bảng điện, sơ đồ lắp đặt mạch bảng điện, sơ đồ nguyên lí mạch
điện mạng điện trong nhà, sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
- SGK, SGV Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà.
2. Đối với học sinh:
- SGK, SBT Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu
cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập và kích thích nhu cầu tìm hiểu về thiết kế mạng điện trong nhà.
b. Nội dung: Tình huống và câu hỏi ở phần mở đầu trong SGK.
c. Sản phẩm học tập: Nhu cầu tìm hiểu về cách thiết kế mạng điện trong nhà.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong SGK trang 16: Để
lắp đặt được mạng điện trong nhà (Hình 3.1) hoạt động
dung nguyên lí và an toàn và đáp ứng yêu cầu đặt ra thì
người thiết kế cần thiết kế những sơ đồ điện gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Xem hình ảnh và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày ý kiến cá nhân.
- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt vào bài học mới:
Hoạt động 2: Tìm hiểu sơ đồ mạng điện trong nhà.
a. Mục tiêu: - HS trình bày được mạng điện, sơ đồ mạng điện trong nhà, các kí hiệu điện sử dụng trên
sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
- Trình bày được quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà theo yêu cầu đặt
ra.
- Nhận biết được các kí hiệu trên sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
- Biết sử dụng ngôn ngữ, kết hợp với sơ đồ, kí hiệu, số liệu để trình bày, thảo luận về thiết kế mạng
điện trong nhà
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện các hoạt động khám phá để chỉ ra được mạng điện, sơ
đồ mạng điện trong nhà, các kí hiệu điện sử dụng trên sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt, vai trò và quy
trình thiết kế sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà theo yêu cầu đặt ra.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được các chức năng, cấu tạo, thông số kĩ thuật của các loại công tơ
điện 1 pha.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG
1. SƠ ĐỒ MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
1.1. Mạng điện và sơ đồ mạng điện trong nhà.
- Yêu cầu HS quan sát hình ảnh một số sơ đồ mạng
- Mạng điện trong nhà là mạng điện thể
điện trong nhà.
hiện cách phân phối điện, cách kết nối,
bố trí các thiết bị điện nhằm phục vụ nhu
cầu sử dụng nguồn điện, sử dụng các
thiết bị điện trong gia đình.

- Yêu cầu HS mô tả mạng điện, sơ đồ mạng điện
trong nhà.
- Yêu cầu HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được
để đúc kết thành kiến thức của bài học.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và
hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Xem hình ảnh một số sơ đồ mạng điện trong nhà.
- Thực hiện yêu cầu của GV.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS mô tả mạng điện, sơ đồ mạng điện trong nhà.
- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS nhắc lại các kí hiệu điện đã học trong
chương trình Công nghệ 8.
- Yêu cầu HS làm việc cá nhân hoặc làm việc nhóm
đôi, tìm hiểu Bảng 3.1, nhận biết và phân biệt các kí
hiệu điện thông dụng trên sơ đồ nguyên lí và sơ đồ
lắp đặt.

- Yêu cầu HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được
để đúc kết thành kiến thức của bài học.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và

- Một số mạng điện thành phần: sơ đồ
mạch bảng điện, mạch đèn cầu thang,
mạch điện điều khiển hai đèn sáng luân
phiên…
- Sơ đồ mạng điện là sơ đồ thể hiện sự
kết nối, phân bố các thiết bị điện trong
nhà nhằm phục vụ cho sự thi công, lắp
đặt được chính xác, hiệu quả.
- Sơ đồ mạng điện thường dùng là sơ đồ
nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

1.2. Kí hiệu điện trên sơ đồ nguyên lí và
sơ đồ lắp đặt
- Kí hiệu điện là các hình vẽ được tiêu
chuẩn hoá để thể hiện các phần tử của
mạch điện như: thiết bị điện, dây dẫn,
điểm kết nối, nguồn điện…trong sơ đồ
điện.
- Một số kí hiệu trên sơ đồ nguyên lí và
sơ đồ lắp đặt.
(Bảng 3.1 SGK)

hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát Bảng 3.1, thực hiện yêu cầu của GV.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS nhận biết và phân biệt các kí hiệu điện thông
dụng trên sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 1.3. Sơ đồ nguyên lí.
- Sơ đồ nguyên lí biểu diễn mối quan hệ
học tập
về điện giữa các thiết bị điện trong mạch
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
điện và được vẽ dưới dạng sơ đồ đơn
giản.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Sơ đồ nguyên lí thường được dùng để
-GV yêu cầu HS quan sát Hình 3.2, trả lời câu hỏi: Sơ đồ
giải thích nguyên lí hoạt động của mạch
điện.
nguyên lí như minh hoạ ở Hình 3.2 được sử dụng trong
- Quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lý
trường hợp nào? Hãy nêu cách vẽ sơ đồ này.
gồm:
- GV yêu cầu HS nêu vai trò của sơ đồ nguyên lí khi
1. Xác định nhiệm vụ thiết kế.
thiết kế mạch điện.
2. Xác định thiết bị và mối liên hệ về
- Yêu cầu HS tìm hiểu, phân tích và trình bày các
điện giữa các thiết bị.
3. Vẽ sơ đồ nguyên lý.
bước của quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí (Bảng
3.2).

- Yêu cầu HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được
để đúc kết thành kiến thức của bài học.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và
hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Quan sát Hình 3.2, Bảng 3.2, trả lời câu hỏi và thực hiện
yêu cầu của GV.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS nêu vai trò của sơ đồ nguyên lí khi thiết kế
1.4. Sơ đồ lắp đặt.
mạch điện, các bước của quy trình thiết kế sơ đồ
- Sơ đồ lắp đặt biểu diễn mối quan hệ về
nguyên lí.
điện giữa các thiết bị điện theo đúng vị
- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu HS quan sát Hình 3.3, trả lời câu hỏi: Sơ đồ lắp
đặt như minh hoạ ở Hình 3.3 được vẽ dựa vào những
căn cứ nào?

trí lắp đặt trong thực tế của các thiết bị
điện.
- Sơ đồ lắp đặt thường được sử dụng để
lắp đặt, sửa chữa mạch điện, tính toán số
lượng thiết bị điện, dây dẫn phục vụdự
trù vật tư lắp đặt các phần tử của mạch
điện.
-Quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt gồm:
1. Nghiên cứu sơ đồ nguyên lý.
2. Xác định vị trí lắp đặt các thiết bị.
3. Vẽ sơ đồ lắp đặt.

- Gợi mở, dẫn dắt HS nêu vai trò của sơ đồ lắp đặt khi
thiết kế mạch điện.
- Yêu cầu HS phân tích và trình bày các bước của quy
trình thiết kế sơ đồ lắp đặt (Bảng 3.3).
- Yêu cầu HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được
để đúc kết thành kiến thức của bài học.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và
hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát Hình 3.3, Bảng 3.3, trả lời câu hỏi và thực hiện
yêu cầu của GV.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS nêu vai trò của sơ đồ lắp đặt khi thiết kế mạch
điện, các bước của quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt.

- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Hoạt động 3: Tìm hiểu thực hành thiết kế mạng điện trong nhà.
a. Mục tiêu: Giúp HS nhận biết các nội dung cần chuẩn bị trước khi thực hành. Thiết kế được sơ
đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt đơn giản.
b. Nội dung: Nội dung cần chuẩn bị bao gồm:
+ Nội dung thực hành.
+ Yêu cầu thực hành.
+ Các tiêu chí đánh giá kết quả thực hành.

+ Dụng cụ, vật liệu thực hành.
+ Thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt đơn giản.
c. Sản phẩm học tập: Nhận biết được các nội dung cần chuẩn bị trước khi thực hành. Sơ đồ
nguyên lí và sơ đồ lắp đặt đơn giản.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

NỘI DUNG
2. THỰC HÀNH THIẾT KẾ
MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ.
2.1. Nội dung thực hành.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Thiết kế mạng điện trong nhà cho
GV yêu cầu HS tìm hiểu,
một phòng ngủ có một bóng đèn
- Xác định nội dung thực hành.
chiều sáng: một ổ cắm điện cấp điện
- Nêu các yêu cầu thực hành cần phải đáp ứng.
cho thiết bị điện di động: hai công
tắc 3 cực điều khiển đèn chiếu sáng
- Nêu các tiêu chí đánh giá kết quả thực hành thiết kế
ở hai nơi; hai bảng điện có gắn các
mạng điện trong nhà (Bảng 3.4).
thiết bị điện và đặt tại vị trí trong
phòng theo nhu cầu sử dụng.
- Nêu các dụng cụ, vật liệu cần chuẩn bị để thực hành
2.2. Yêu cầu thực hành.
thiết kế mạng điện trong nhà (Bảng 3.5).
- Vẽ đúng chức năng, yêu cầu đặt ra.
- GV giúp HS tóm tắt nội dung cần chuẩn bị trước khi
- Vẽ đúng các kí hiệu trên sơ đồ.
thực hành.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và hướng - Các sơ đồ mạch điện vẽ rõ ràng,
dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
thẩm mĩ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
2.3. Tiêu chí đánh giá kết quả thực
hành.
- Thực hiện yêu cầu của GV.
- Trình bày những nội dung cần chuẩn bị trước khi thực (Bảng 3.4 trang 19)
hành.
2.4. Dụng cụ, vật liệu thực hành.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
(Bảng 3.5 trang 19)
- HS nêu các nội dung cần chuẩn bị trước khi thực hành
thiết kế mạng điện trong nhà.

- Các HS khác lắng nghe và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận.

2.5. Thiết kế sơ đồ nguyên lí.
- Bước 1: Xác định nhiệm vụ thiết
kế.
- Bước 2: Xác định thiết bị và mối
liên hệ về điện giữa các thiết bị.
- Bước 3: Vẽ sơ đồ nguyên lí.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS tìm hiểu và trình bày nội dung các bước
của quy trình thiết kế sơ đồ nguyên lí mạng điện trong
nhà.
- Nêu yêu cầu về trật tự, thời gian thực hành.
- Tổ chức cho HS thực hành thiết kế sơ đồ nguyên lí
mạng điện trong nhà theo các bước trong quy trình thiết
kế sơ đồ nguyên lí.
- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và hướng
dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Lắng nghe GV hướng dẫn, thực hiện yêu cầu của GV.
- Thiết kế sơ đồ nguyên lí mạch điện theo yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày các bước của quy trình thiết kế sơ đồ nguyên
lí.
- HS trình bày sơ đồ nguyên lí đã thiết kế.
- Các HS khác lắng nghe, quan sát và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS tìm hiểu và trình bày nội dung các bước
của quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
- Nêu yêu cầu về trật tự, thời gian thực hành.
- Tổ chức cho HS thực hành thiết kế sơ đồ lắp đặt mạng
điện trong nhà theo các bước trong quy trình thiết kế sơ
đồ lắp đặt.

2.6. Thiết kế sơ đồ lắp đặt.
- Bước 1: Nghiên cứu sơ đồ nguyên
lí.
- Bước 2: Xác định vị trí lắp đặt các
thiết bị.
- Bước 3: Vẽ sơ đồ lắp đặt.

2.7. Đánh giá kết quả thực hành.

- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và hướng
dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Lắng nghe GV hướng dẫn, thực hiện yêu cầu của GV.
- Thiết kế sơ đồ lắp đặt mạch điện theo yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày các bước của quy trình thiết kế sơ đồ lắp đặt.
- HS trình bày sơ đồ lắp đặt đã thiết kế.
- Các HS khác lắng nghe, quan sát và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận và
đánh giá kết quả thực hành
Hoạt động 4: Luyện tập
a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố, khắc sâu kiến thức về quy trình thiết kế mạng điện trong nhà đơn
giản.
b. Nội dung: bài tập phần Luyện tập trong SGK.
c. Sản phẩm học tập: Đáp án các bài Luyện tập trong SGK.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
-GV hướng dẫn HS hoạt động để hoàn thành bài tập phần Luyện tập trong SGK.
• Câu 1. Hãy phân biệt sự giống và khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
• Câu 2. Nêu cách vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
Thực hiện bài tập phần Luyện tập theo yêu cầu của GV
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Đáp án các bài Luyện tập trong SGK.
Câu 1: Phân biệt sự giống và khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt:
- Giống nhau:
+ Cả hai đều thể hiện các thành phần của mạch điện hoặc hệ thống điện.
+ Cả hai đều sử dụng các ký hiệu điện để thể hiện các thành phần.
+ Cả hai đều được sử dụng để hướng dẫn thi công và vận hành hệ thống điện.
Khác nhau:
Đặc điểm
Sơ đồ nguyên lí
Sơ đồ lắp đặt
Mục đích
Thể hiện nguyên lí hoạt động
Thể hiện cách lắp đặt
Mức độ chi tiết
Tổng quan
Chi tiết
Vị trí các thành phần
Không quan trọng
Quan trọng
Cách đi dây
Không thể hiện
Thể hiện cụ thể
Kí hiệu điện
Có thể sử dụng các kí hiệu đơn Cần sử dụng các kí hiệu đầy đủ
giản
Câu 2: Cách vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà:
Cách vẽ sơ đồ nguyên lý
Cách vẽ sơ đồ lắp đặt
- Xác định các thành phần chính của mạng - Xác định vị trí lắp đặt các thiết bị điện:

điện:
- Vẽ chi tiết cách đi dây
- Vẽ các thành phần trên giấy:
- Kiểm tra sơ đồ
- Kiểm tra sơ đồ
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV nhận xét, phân tích sản phẩm học tập, đánh giá kết quả.
Hoạt động 5: Vận dụng.
a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố và vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học về cách đo điện áp, đo
điện trở để đo kiểm tra thiết bị điện thông dụng như pin, ắc quy, aptomat.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà, vận dụng kiến thức đã học để hoàn
thành.
c. Sản phẩm học tập: Đáp án bài tập vận dụng và bài tập về nhà.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS tìm hiểu sơ đồ nguyên lí mạch đèn sáng tỏ, sáng mờ (Hình 3.6), thiết kế sơ đồ lắp
đặt cho mạch đèn sáng tỏ, sáng mờ.

+ Hướng dẫn HS thực hiện bài tập phần Vận dụng trong SGK.
+ Giao bài tập trong SBT cho HS thực hiện ở nhà.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ Thực hiện bài tập phần Vận dụng trong SGK.
+ Làm bài tập được GV giao.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV yêu cầu HS báo cáo kế hoạch học tập vào giờ sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
- Ôn lại kiến thức đã học.
- Làm bài tập Chủ đề 3 trong SBT Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng
điện trong nhà.
- Yêu cầu HS tìm hiểu trước các nội dung của Chủ đề 4. Thiết bị, vật liệu, dụng cụ dùng cho lắp đặt
mạng điện trong nhà.