Tuần : 1-2

Ngày soạn: 04/09/2022

Tiết :1 – 2

Ngày dạy: 07/09/2022

CHỦ ĐỀ 1:
MĨ THUẬT THẾ GIỚI THỜI KÌ TRUNG ĐẠI (4 tiết)
BÀI 1: MĨ THUẬT TẠO HÌNH THỜI KÌ TRUNG ĐẠI
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Nắm được một số đặc điểm về nghệ thuật tạo hình của một số di sản mĩ thuật thế giới
thời kì trung đại.
Khai thác giá trị tạo hình từ di sản mĩ thuật thời kì trung đại trong thực hành SPMT.

2. Năng lực
-

-

Năng lực chung:
 Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện
sự sáng tạo.
 Phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc
với giáo viên, bạn bè.
Năng lực riêng:
 Biết được một số di sản mĩ thuật tạo hình thế giới thời kì trung đại.
 Biết được cách khai thác giá trị tạo hình thời kì này trong mô phỏng, trang trí một
SPMT tạo hình.
 Biết đặt câu hỏi và nhận biết được vẻ đẹp của giá trị tạo hình ở thời kì này trong
SPMT của các bạn trong lớp.

3. Phẩm chất
-

Có hiểu biết đặc điểm tạo hình của những di sản mĩ thuật thời kì trung đại.
Có ý thức trân trọng, kế thừa và phát huy những giá trị thẩm mĩ trong di sản, TPMT thế
giới thời kì trung đại.
Có ý thức khai thác những giá trị di sản mĩ thuật thời kì trung đại trong thực hành
SPMT.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

SGK, Giáo án.
Một số hình ảnh, video clip liên quan đến di sản mĩ thuật tạo hình thời kì trung đại trên
thế giới.

-

Một số SPMT mô phỏng tạo hình di sản mĩ thuật thời kì trung đại trong thực hành
SPMT.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh
-

SGK.
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu
cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài
học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát hình ảnh về một số di sản mĩ thuật thế giới
thời kì trung đại và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về một số hình ảnh về di sản mĩ thuật thế giới thời kì
trung đại .
d. Tổ chức thực hiện:
- GV cho HS một số hình ảnh về di sản mĩ thuật thế giới thời kì trung đại và yêu cầu HS trả lời
câu hỏi: Em có cảm nhận gì khi quan sát một số hình ảnh về di sản mĩ thuật thế giới thời kì
trung đại?
+ Di sản mĩ thuật phương Đông:

+

Di sản mĩ thuật phương Tây:
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

+ Di sản mĩ thuật thời kì phương Đông: những bức vẽ thủy mặc, sơn thủy sử dụng mực tàu
pha với nước để vẽ trên giấy hoặc lụa, trên một nét vẽ, màu có thể chuyển từ đậm sang nhạt
tùy vào lực và tốc độ di chuyển.
+ Di sản mĩ thuật thời kì phương Tây: lấy thần thánh, con người và hiện thực làm đối tượng
phản ánh.
+ Di sản mĩ thuật thế giới thời kì trung đại thế giới là nền tảng quan trọng cho mĩ thuật hiện
đại sau này.
- GV dẫn dắt vào bài học: Các em vừa được quan sát một số di sản mĩ thuật thời trung đại. Để
nắm được một số đặc điểm về nghệ thuật tạo hình của một số di sản mĩ thuật thế giới thời kì
trung đại, cũng như khai thác được giá trị tạo hình từ di sản mĩ thuật thời kì trung đại trong
thực hành SPMT, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 1: Mĩ
thuật tạo hình thời kì trung đại.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Quan sát
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết giá trị thẩm mĩ của một số di sản mĩ thuật tạo hình
thế giới thời kì trung đại; biết được một số đặc điểm của mĩ thuật tạo hình thế giới thời kì trung
đại thông qua phân tích một số SPMT, TPMT.
b. Nội dung: Giá trị thẩm mĩ của một số di sản mĩ thuật tạo hình thế giới thời kì trung đại; một
số đặc điểm mĩ thuật tạo hình thế giới thời kì trung đại.
c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản và hiểu biết ban đầu của HS về di sản mĩ thuật tạo
hình thời kì trung đại trên thế giới.
d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
1. Quan sát

- GV chia HS thành 2 nhóm và hướng dẫn HS - Thời điểm di sản mĩ thuật thời kì
quan sát một số hình ảnh về di sản mĩ thuật trung trung đại xuất hiện:
đại SGK tr.5, 6.
+ Di sản mĩ thuật phương Tây: từ
khoảng thế kỉ IV – XVI.
+ Di sản mĩ thuật phương Đông: từ
khi nhà nước phong kiến hình thành
(đầu thế kỉ I) cho đến khoảng thế kỉ
XIX.
- Điểm nổi bật của các di sản mĩ thuật
thời kì trung đại:
+ Di sản mĩ thuật phương Tây:
 Phương Tây: diễn tả những câu
chuyện về các vị thánh, thần.

-

 Thời Phục hưng: lấy con người
và hiện thực là đối tượng phản
ánh.
+ Di sản mĩ thuật phương Đông: mô
tả điển tích thần thoại sang triết lí về
cuộc sống.

GV giao nhiệm vụ cho 2 nhóm tìm hiểu về di sản
mĩ thuật tạo hình trên thế giới thời kì trung đại
(phương Đông và phương Tây).
- GV hướng dẫn cho HS một số nội dung trình
bày như sau:
+ Di sản mĩ thuật thời kì trung đại xuất hiện
được xác định là khoảng thời điểm nào?
+ Tạo hình thời kì này có gì nổi bật?
- GV kết luận: Những thành tựu của mĩ thuật
trung đại thế giới là nền tảng quan trọng cho mĩ
thuật hiện đại sau này.
- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế: Hãy nêu tên một
số di sản mĩ thuật khác thời kì trung đại mà em
biết.
- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh minh
họa di sản mĩ thuật thời kì này:

Bức

họa

nàng Mona Lisa

Bức phù điêu trong nhà thờ Siena Pulpit

Phú Xuân Sơn Cư Đồ

Bài thơ trên đỉnh núi

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát Hình 1-5 SGK tr.5,6 hình ảnh minh
họa của GV, thảo luận theo nhóm và trả lời câu
hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về di sản mĩ
thuật tạo hình thời kì trung đại trên thế giới.
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển
sang nội dung mới.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách mô phỏng di sản mĩ thuật thế giới thời kì
trung đại qua hình thức nặn; thực hiện được một SPMT mô phỏng một di sản mĩ thuật thế giới
thời kì trung đại bằng hình thức tạo hình yêu thích.
b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện SPMT mô phỏng một di sản mĩ thuật theo
hình thức nặn trong SGK tr.6; thực hiện được SPMT thế giới thời kì trung đại theo hình thức
mình yêu thích.
c. Sản phẩm học tập: SPMT mô phỏng di sản mĩ thuật thế giới thời kì trung đại bằng hình
thức tạo hình HS yêu thích.
d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Thể hiện

- GV hướng dẫn HS quan sát các bước mô phỏng Tìm hiểu các bước mô phỏng di sản
di sản tượng gốm của người May-a SGK tr.7.
mĩ thuật trên thế giới thời kì trung
- đại
- Các bước mô phỏng di sản mĩ thuật
trên thế giới thời kì trung đại:
+ Bước 1: lựa chọn một di sản mĩ
thuật thời kì trung đại để mô phỏng.
+ Bước 2: nặn dáng người.
+ Bước 3: nặn phần trang phục.
+ Bước 4: ghép các bộ phận đã nặn
trên trang phục.
+ Bước 5: hoàn thiện sản phẩm.
GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu các
bước mô phỏng di sản mĩ thuật trên thế giới thời
kì trung đại.
- GV lưu ý HS:
+ Khi nặn tạo dáng sản phẩm cần sắp xếp bố cục
cân đối, không bị nghiêng hay tạo cảm giác đổ.
+ Sử dụng màu sắc trang trí tươi sáng để sản
phẩm trở nên sinh động, không lệ thuộc vào màu
của di sản.
+ Thực hiện các bước từ dễ đến khó, đi từ tổng
thể rồi mới đi vào chi tiết.
- GV chia HS thành các nhóm (4 HS), hướng dẫn
cho HS thảo luận trong nhóm về ý tưởng và cách
thực hiện.

- GV lưu ý HS: hiệu quả thị giác, chất cảm mà
mỗi chất liệu mang đến, ví dụ: nhẵn hay thô ráp,
cảm giác về mặt phẳng hay không gian ba chiều,
…
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tham khảo các bước thực hiện SPMT mô
Thực hiện một SPMT mô phỏng di
phỏng một di sản mĩ thuật theo hình thức nặn
sản mĩ thuật thế giới thời kì trung
trong SGK tr.6.
đại bằng hình thức tạo hình mà em
- HS thực hiện được SPMT thế giới thời kì trung yêu thích
đại theo hình thức mình yêu thích.
- Về ý tưởng:
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần
+ Mô phỏng di sản mĩ thuật thế giới
thiết).
nào của thời kì trung đại?
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
+ Tạo hình của di sản này có gì đặc
luận
biệt?
SPMT mô phỏng di sản mĩ thuật thế giới thời kì
+ Yếu tố trang trí trên di sản sẽ thực
trung đại bằng hình thức tạo hình HS yêu thích.
hiện như thế nào để làm nổi bật?
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
- Về cách thể hiện:
học tập
+ Lựa chọn thể hiện bằng chất liệu
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển
gì?
sang nội dung mới.
+ Một chất liệu hay kết hợp nhiều
chất liệu?
Hoạt động 3: Thảo luận
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố được kiến thức liên quan đến đặc điểm tạo
hình của mĩ thuật thế giới thời kì trung đại; có khả năng truyền thông về giá trị thẩm mĩ của mĩ
thuật thời kì này qua viết đoạn văn ngắn.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.8; qua trả lời các câu
hỏi, HS viết đoạn văn giới thiệu về giá trị thẩm mĩ của mĩ thuật thời kì này.
c. Sản phẩm học tập: Kiến thức về đặc điểm tạo hình, giá trị thẩm mĩ của mĩ thuật thời kì này
trên thế giới.
d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
3. Thảo luận

- GV cho HS thảo luận theo nhóm, trả lời câu hỏi HS thảo luận nhóm và viết đoạn văn
SGK tr.8:
theo gợi ý của SGK đưa ra.
+ Bạn đã mô phỏng vẻ đẹp di sản mĩ thuật thế Gợi ý:

giới thời kì trung đại nào?

- Tác phẩm tranh khắc gỗ màu “Núi
+ Sáng tác mĩ thuật thời kì trung đại thường gắn Phú Sĩ nhìn từ sông Mi-nô-bư” được
Katsushika Hokusai sáng tác vào năm
với những đề tài nào?
+ Bạn ấn tượng với di sản mĩ thuật nào thuộc 1833.
- Tranh vẽ cảnh con đường ven sông
thời kì trung đại trên thế giới?
đi đến chùa trên núi Mi-nô-bư. Quang
cảnh trong tranh được phác họa hùng
vĩ, hiểm trở. Dòng sông nhiều thác
ghềnh chảy xiết được vẽ như một tấm
vải gấp khúc phập phồng trước gió,
mây cao cuồn cuộn như bốc lên từ
dòng nước. Ngọn núi phủ tuyết trắng
Phú Sĩ hiện lên giữa hai đỉnh núi
khác. Ngắm nhìn tác phẩm, em mong
ước được tận mắt chiêm ngưỡng và
khám phá núi Phú Sĩ một lần trong
- đời.

GV yêu cầu HS viết đoạn giới thiệu về di sản mĩ
thuật thời kì trung đại trên thế giới theo gợi ý:
+ Tên tác phẩm.
+ Tên nghệ sĩ sáng tác.
+ Tên trường phái nghệ thuật.
+ Điểm nổi bật của tác phẩm.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm theo các câu hỏi gợi ý trong
SGK tr.8.
- HS viết đoạn văn giới thiệu về giá trị thẩm mĩ
của mĩ thuật thời kì này.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày về đặc

điểm tạo hình, giá trị thẩm mĩ của mĩ thuật thời kì
này trên thế giới.
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển
sang nội dung mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học với hoạt
động thường thức mĩ thuật; hình thành khả năng tự học, tìm kiếm thông tin liên quan đến môn
học.
b. Nội dung: Tìm hiểu và phân tích TPMT Quý bà và con chồn của họa sĩ Lê-ô-na-đô đa Vinxi theo những kiến thức đã học.
c. Sản phẩm học tập: HS biết phân tích TPMT và nêu được cảm nhận riêng của bản thân.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS quan sát TPMT Quý bà và con chồn của họa sĩ Lê-ô-na-đô đa Vin-xi SGK
tr.8:

- GV hướng dẫn HS phân tích vẻ đẹp của TPMT Quý bà và con chồn theo gợi ý:
+ Tác phẩm này có nội dung gì?
+ Chất liệu mĩ thuật của TPMT này là gì?
+ Tạo hình trong di sản mĩ thuật này có đặc điểm gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tìm hiểu và phân tích TPMT Quý bà và con chồn của họa sĩ Lê-ô-na-đô đa Vin-xi theo
những kiến thức đã học.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm phân tích TPMT Quý bà và con chồn của họa sĩ Lê-ô-na-đô đa
Vinxi:

Bức “Quý bà và con chồn” là một trong bốn bức chân dung phụ nữ do Leonardo vẽ và là bức
họa duy nhất của Leonardo tại Ba Lan. Người phụ nữ trong tranh là Cecilia Gallerani, người
tình của công tước Ludovico Sforza xứ Milan. Tranh được vẽ bằng chất liệu sơn dầu trên gỗ.
Tác phẩm vẽ người đẹp thành Siena như một nhân vật đức hạnh với làn da trắng như sứ, tóc
và phục trang tiết giản mà thanh tao với một áo choàng sbernia màu xanh dương trên vai trái
che phủ bớt phần váy áo màu đỏ bên dưới, một dải lụa màu sẫm vấn quanh đầu, giữ một tấm
voan phủ tóc có viền vàng tinh tế, cùng chuỗi hạt màu đen càng làm cho nhân vật thêm phần
khiêm nhường.
Tư thế của nàng Cecilia trong tranh khác biệt với tư thế nhân vật trong các bức chân dung
thường thấy thời đó. Nàng ngồi nghiêng về bên phải, khuôn mặt lại ngoảnh về bên trái, mắt
không hướng về phía người xem tranh theo cách thông thường mà nhìn về một "bên thứ ba"
nào đó ở cánh phải phía ngoài khung tranh.
Với chất liệu sơn dầu mới chỉ được giới thiệu ở Ý vào năm 1470, trên mặt phẳng của tấm gỗ
óc chó, danh họa người Ý đã vẽ được một hình ảnh có chuyển động, thể hiện được cả tính
cách và tâm lý của nhân vật thông qua dáng điệu, cử chỉ.
John Pope-Hennessy, nhà nghiên cứu lịch sử nghệ thuật nổi tiếng, cho rằng đây là "bức chân
dung hiện đại đầu tiên".
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học.
*Hướng dẫn về nhà:
- HS ôn lại kiến thức đã học.
- Hoàn thành các bài tập của Bài 1, Sách bài tập Mĩ thuật 7 tr.4-7.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 2 – Mĩ thuật ứng dụng thời kì trung đại.