Trường THPT Cao Bá Quát-Gia Lâm
GV hướng dẫn : Hoàng Thị Nhung
GS thực tập : Trần Thị Lan
CHIỀU TỐI
( MỘ)
-HỒ CHÍ MINH-

Mục tiêu bài học
Kiến thức
Giúp HS:
-Thấy được vẻ đẹp của tâm hồn Hồ Chí Minh : dù hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu vẫn luôn hướng về sự sống và ánh sáng.
-Cảm nhận được bút pháp tả cảnh ngụ tình vừa cổ điển vừa hiện đại của tác giả.
2. Kỹ năng
Giúp HS rèn luyện kỹ năng phân tích tác phẩm trữ tình.
3.Thái độ
-Củng cố lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống lao động của con người.
-Bồi đắp thêm tinh thần lạc quan, yêu đời.
II. Phương pháp, phương tiện
Phương pháp
-Phương pháp đọc hiểu
-Phương pháp đàm thoại
-Phương pháp giảng bình
2 . Phương tiện
Sách SGK, sách giáo viên, giáo án.
III.Tiến trình lên lớp
Ổn định lớp(5p’)
Kiểm tra bài cũ
Bài mới
Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về phần tác giả tác phẩm, đến tiết ngày hôm nay cô trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu tiếp về tác phẩm cụ thể Chiều tối. Đây là một trong số những bài thơ đặc sắc nhất trong tập “Nhật ký trong tù” , và đồng thời đây cũng là bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Bác.
4.Tiến trình dạy học
Hoạt đông của giáo viên và học sinh
Kiến thức cần đạt

HD 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung
-GV : Nhắc lại đôi nét về tác giả Hồ Chí Minh
+Hồ Chí Minh ( 1890-1969) quê Nam Đàn –Nghệ An. Người không chỉ là nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một nhà văn nhà thơ lớn của dân tộc.
+Phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh vừa cổ điển vừa hiện đại.
-Tác phẩm
+ Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào khoảng 4 tháng đầu Bác bị cầm tù – đây là quảng thời gian cực khổ của Bác. Bài thơ Chiều tối được khởi hứng ở cuối chặng đường chuyển lao của Bác từ Tĩnh Tây về Thiên Bảo vào lúc chiều tối.
+ Vị trí: bài thơ 31 trong tập Nhật ký trong tù
+Thể thơ và bố cục: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
-Bố cục: . 2 câu đầu
. 2 câu cuối



HD 2: Hướng dẫn đọc hiểu
-GV: Em hãy nêu nội dung 2 câu thơ đầu?
-GV: Cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên trong 2 câu thơ đầu :
+ Không gian
+ Thời gian
+ Cảnh vật
HS trả lời:




-GV: Em hãy đối chiếu nguyên tác và phần dịch thơ. Từ đó hãy chỉ ra sự khác biệt giữa chúng?( Nhóm: 1 bàn/nhóm)
-HS trả lời:
-GV:
Sự khác biệt giữa bản dịch thơ với phần nguyên tác:
+ Bản dịch thơ đã bỏ mất đi chữ “ cô”: cô đơn ,lẻ loi.
+ Bản dịch , dịch chữ : “mạn mạn” gợi trạng thái lững lờ, chầm chậm thành “trôi nhẹ”
Bản dịch chưa thật chính xác

-GV bình thêm: Nếu như câu thơ ở nguyên tác dựng lại cả quá trình vận động của “ chòm mây” , “ cánh chim” thì ở bản dịch chỉ thông báo cho người đọc về sự vật đó.






-GV diễn giảng: Chiều tối là khoảng thời điểm mà mọi vật tìm về tổ ấm , chốn bình yên của mình.
-GV dẫn 1 số câu thơ xưa:
+ Chim bay về núi tối rồi( Ca dao)
+Chim hôm thoi thóp về rừng( Nguyễn Du)
+Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi( Bà huyên Thanh Quan)







-GV: Qua 2 câu thơ đầu giúp em cảm nhận được gì về tâm trạng cũng như vẻ đẹp tâm trạng của bác?
-HS trả lời:

GV giảng bình: Hai câu thơ của bác gợi nhớ đến 2 câu thơ của bài Độc tọa Kính Đình Sơn.- Lý Bạch:
“Chúng điểu cao phi tận
Cô vân độc khứ nhàn”
( Bầy chim một loạt bay cao
Lưng trời thơ thẩn đám mây một mình)
Nếu như trong thơ Lý Bạch bay mất hút vào cõi vô tận thì cánh chim trong thơ Bác là cánh chim đời sống hiện thực , nó bay theo nhịp sống quen thuộc và bình ổn của đời sống hiện thực.: sáng bay đi kiếm ăn, tối bay về chốn ngủ. Áng may của Lý Bạch bay nhàn tản gợi cảm