Ngày soạn: 17/03/2017
Ngày giảng: 21/03/2017
Tiết 111: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
1. Mục tiêu.
a. Kiến thức:
- Nắm được khái niệm câu trần thuật đơn.
- Nắm được các tác dụng của câu trần thuật đơn.
b. Kĩ năng:
Rèn kĩ năng nhận diện và phân tích câu trần thuật đơn, biết sử dụng câu trần thuật đơn khi nói, viết.
c. Thái độ:
Bồi dưỡng tình yêu tiếng việt cho học sinh.
2. Chuẩn bị của GV và HS.
a. Chuẩn bị của GV:Bài soạn, SGK, bảng phụ
b. Chuẩn bị của HS: Chuẩn bị bài
3. Tiến trình bai dạy
a. Kiểm tra: (5 phút)
Câu hỏi:
1. Thế nào là thành phần chính của câu? Vị ngữ là gì?Chủ ngữ là gì?
(- Thành phần chính của câu là thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.
- Vị ngữ là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian và trả lời cho các câu hỏi Làm gì?, Làm sao?, Như thế nào? Hoặc Là gì?
- Chủ ngữ là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái,… được miêu tả ở vị ngữ. Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi Ai?,Con gì?, hoặc Cái gì?
2. Xác đinh chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau?
a. Tre, nứa, mai, vầugiúp người trăm nghìn công việc khác nhau.
CN VN
b. Thi đualà yêu nước.
CN VN
b. Bài mới:
Giới thiệu bài:(1 phút)Ở tiểu học các em đã làm quen với các kiểu câu phân loại theo mục đích nói đó là: câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm thán, câu cầu khiến. Để hiểu sâu hơn, kĩ hơn về khái niệm và tác dụng của các kiểu câu. Hôm nay cô và các em sẽ tìm hiểu thêm một kiểu câu nữa đó là câu trần thuật đơn.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu: Câu trần thuật đơn là gì?(18 phút)
GV treo bảng phụ ghi ví dụ.
HS đọc ví dụ.

GV đoạn văn gồm mấy câu? Hãy chỉ rõ từng câu cụ thể?
HS phát hiện, trả lời:
GV nhận xét, kết luận:

GV hỏi:Các câu ở ví dụ được dùng với mục đích gì?
(Gợi ý: Hãy dựa vào mục đích nói của từng câu để nhận xét: câu nào dùng để kể, tả nhận xét hoặc giới thiệu, câu nào bộc lộ cảm xúc, câu nào thì cầu khiến, câu nào dùng để hỏi.)
HS trả lời, HS khác nhận xét
GV bổ sung, kết luận, ghi bảng:
- Câu kể, tả, nêu ý kiến: 1,2,6,9 -> Câu trần thuật (câu kể).
- Câu hỏi: 4 -> Câu nghi vấn ( câu hỏi).
- Bộc lộ cảm xúc: 3, 5, 8 -> Câu cảm thán (câu cảm).
- Cầu khiến: 7 -> Câu cầu khiến

GV: Vậy câu trần thuật dùng để làm gì?
HS trả lời:
GV nhấn mạnh: Câu trần thuật là câu dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu về một ý kiến.

GV hỏi:Hãy phân tích cấu tạocủa các câu trần thuật vừa tìm được?

Hoạt động nhóm: (4 phút)
Yêu cầu:Xác định CN-VN của các câu trần thuật vừa tìm được?
Xếp các câu trần thuật nói trên thành 2 loại.
- Câu do một cặp CN-VN (1 cụm C-V) tạo thành.
- Câu do một hoặc nhiều cụm C-V sóng đôi tạo thành.
HS thảo luận nhóm, trình bày, HS khác bổ sung.
GV nhận xét, kết luận:
Ghi chú: C- Chủ ngữ, V- Vị ngữ










GV hỏi: Dựa vào kết quả phân tích hãy sắp xếp các câu có một cụm C-V vào một nhóm, có hai cụm C-V vào một nhóm?
HS trả lời:

GV nhận xét, ghi bảng:
- Câu 1, 2, 9 do 1 cụm C - V tạo thành -> Câu trần thuật đơn.
- Câu 6, do nhiều cụm C-V sóng đôi tạo thành -> Câu trần thuật ghép

GV hỏi: Qua phân tích các câu trần thuật trên em hiểu thế nào là câu trần thuật đơn?
HS