Chương 2: CẢM ỨNG
A.CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
*Khái niệm:
Cảm ứng ở thực vật là gì ?
- Là khả năng phản ứng của cơ thể thực vật đối với các tác nhân kích thích.
- Khả năng của thực vật phản ứng đối với kích thích gọi là tính cảm ứng.
*Phân loại:
Cảm ứng ở thực vật được chia làm mấy loại ? Kể ra.
-Chia làm 2 loại:
+Hướng động +Ứng động
/ /
A.Hướng động
I.Khái niệm hướng động:
1.Khái niệm:
Hướng động là gì ?
-Hướng động (vận động định hướng) là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với các tác nhân kích thích từ một hướng xác định.
2.Các loại hướng động:
Dựa vào cơ chế của hướng động mà người ta chia ra làm mấy loại hướng động? Đặc diểm của từng loại.
-Có 2 loại hướng động chính là: hướng động dương và hướng động âm.
+Hướng động dương (hướng thuận): thực vật sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích
VD: hướng sáng, hướng đất, hướng nước…
+Hứng động âm (hướng nghịch): thực vật sinh trưởng tránh xa nguồn kích thích
VD: cây tránh xa các chất độc hại…
3.Cơ chế hướng động:
Cơ chế nào làm cho cây hướng theo nguồn kích thích như vậy?
/

-Sự sinh trưởng không đồng đều của các tế bào ở hai phía cơ quan
-Các tế bào ở phía không được kích thích sinh trưởng nhanh hơn so với các tế bào ở phia được kích thích.
⇒ phía không được kích thích của cơ quan sinh trưởng dài ra làm cho cơ quan uốn cong về phía nguồn kích thích và phần thân.
 4.Nguyên nhân:
Nguyên nhân nào làm cho cây sinh trưởng không đồng đều như vậy?
-Do auxin phân bố không đều ở hai phía đối diện của cơ quan.
-Do tốc độ sinh trưởng không đều.
5.Các kiểu hướng động:
Căn cứ vào tác nhân kích thích người ta chia ra mấy loại hướng động? Trình bày khái niệm, tác nhân và vai trò của từng loại hướng động đó.
a.Hướng sáng:
-Khái niêm: Là phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân ánh sáng.
//

-Tác nhân: ánh sáng
-Phân loại: có 2 loại
*Hướng động dương: thân, cành
*Hướng động âm: rễ
-Vai trò: tìm nguồn sáng cho quá trình quang hợp.
b.Hướng trọng lực:
-Khái niệm: là phản ứng của cây đối với tác nhân trọng lực.
/ /
-Tác nhân: trọng lực
-Phân loại: có 2 loại
*Hướng trọng lực dương: rễ
*Hướng trọng lực âm: chồi, ngọn
-Vai trò: rễ luôn đâm sâu vào trong lòng đất để cây đứng vững, hút nước và muối khoáng.
c.Hướng hóa:
-Khái niệm: là phản ứng sinh trưởng của cây đối với các hợp chất hóa học
/
 d.Hướng nước:
/
-Khái niệm: là phản ứng sinh trưởng của rễ cây đối với nguồn nước
-Tác nhân: nước
-Phân loại:
*Hướng nước dương: rễ
*Hướng nước âm: cành, thân
-Vai trò: tìm nước
 d.Hướng tiếp xúc:
-Khái niệm: là phản ứng sinh trưởng của cây đối với sự tiếp xúc
/ /
-Tác nhân: vật tiếp xúc (giá thể)
-Đặc điểm sinh trưởng: Các tế bào ở phía không tiếp xúc sinh trưởng mạnh hơn các tế bào ở phía tiếp xúc dẫn đến thân cây luôn quấn quanh giá thể.
-Vai trò: giúp cây bám vào các vật tiếp xúc để vươn lên tìm nguồn sáng.
6.Vai trò:
Nêu vai trò của hướng động.
-Giúp cây thích nghi với sự biến đổi của môi trường để tồn tại và phát triển.
B.Ứng động:
I. Khái niệm ứng động (vận động cảm ứng):
Ứng động là gì? Cho vd
-Là hình thức phản ứng của cây trước tác nhân kích thích không định hướng.
VD: hoa nghệ tây và hoa tualip nở vào ban sáng và cụp lại vào lúc chạng vạng tối
Dựa vào tác nhân kích thích người ta chia làm mấy kiểu ứng động? Kể ra.
-Tùy thuộc vào tác nhân kích thích, ứng động được chia thành các loại khác nhau: quang ứng động , nhiệt ứng động , thủy ứng động , hóa ứng động.....
Cơ chế của nó xảy