Ngày soạn: 20/10/2019
Ngày giảng: 22/10 (7C); /10(7A)
Tiết 37 - Bài 9: Văn bản
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
(Tĩnh dạ tứ)
- Lí Bạch-
I. Mục tiêu.
- Chỉ ra và phân tích những chi tiết, hình ảnh thể hiện cảnh đêm thanh tĩnh và những suy tư, cảm xúc của nhà thơ; cảm nhận và trình bày được tình yêu quê hương chân thành, sâu sắc của Lí Bạch.Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ; Phân tích được tác dụng của phép đối trong việc thể hiện tâm trạng, tình cảm của nhà thơ.
- Đọc - hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch tiếng Việt; Bước đầu tập so sánh bản dịch thơ và bản phiên âm chữ Hán, phân tích tác phẩm.
- TĐ: Có tình cảm yêu mến quê hương, đất nước, trân trọng thơ của Lí Bạch.
II. Chuẩn bị
GV: MC
HS: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
III. Phương pháp
- Hoạt động cá nhân, hoạt động cặp đôi, hoạt động nhóm, hoạt động cả lớp.
III. Tổ chức các hoạt động dạy học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra đầu giờ:
3. Tổ chức các hoạt động học tập
*HĐ khởi động:
H. Nêu cảm xúc của em khi nghe bài hát này?
- GV chiếu Slide1: Cho HS hát bài Quê hương của Đỗ Trung Quân
- HS chia sẻ - GV dẫn dắt, nêu vấn đề: Các em ạ, tình yêu quê hương là một tình cảm rất tự nhiên của con người và đây cũng là một chủ đề xuyên suốt, trở đi, trở lại của thơ ca. Và cách đây 13 thế kỉ, Lí Bạch - một nhà thơ của Trung Quốc đời Đường, trong 1 đêm trăng yên tĩnh và trong sáng, ở xa quê nhà hàng ngàn dặm, đã gói trọn niềm thương nhớ quê hương của mình bằng 1 bài thơ “Tĩnh dạ tứ”. Vậy cảnh và tình trong bài thơ được thể hiện ntn?
Hoạt động của GV - HS
Nội dung chính

B. Hoạt động hình thành kiến thức
Mục tiêu: Nêu được những chi tiết , hình ảnh thể hiện cảnh đêm thanh tĩnh và những suy tư, cảm xúc của nhà thơ; cảm nhận và trình bày được tình yêu quê hương chân thành, sâu sắc của Lí Bạch; chỉ ra được tác dụng của phép đối trong việc thể hiện tâm trạng, tình cảm của bài thơ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh. Đọc diễn cảm- hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch tiếng Việt.

- HS nêu cách đọc VB, GV bổ sung: ngắt nhịp 2/3, giọng chậm, buồn, tình cảm.
- 2 h/s đọc cả phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ.
- HS nhận xét. GV nhận xét, uốn nắn.
HĐCN, 2p, đọc thầm phần chú thích (TL/59), trả lời các câu hỏi:
1) Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của mình về tác giả?
2) Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
3)Bài thơ được viết theo thể thơ nào?Cảm xúc bao trùm của bài thơ là gì?
- HSTL, chia sẻ - GV chốt


GV mở rộng:
- Lí Bạch là nhà thơ nổi tiếng của thơ ca lãng mạn cổ điển Trung Hoa. Thơ ông có một vẻ đẹp kì lạ, khó quên. Ông được mệnh danh là “thi tiên” (tiên thơ)
- Quá nửa đời người, ông sống phiêu bạt, xa quê hương. Vì thế tình quê là chủ đề trở đi trở lại nhiều lần trong thơ ông.
- Ông viết nhiều về trăng, coi trăng là biểu tượng của quê hương mà ông suốt đời yêu mến.




2) Thể loại: Ngũ ngôn tứ tuyệt cổ thể (vần: 1,2,4; nhịp: 2/3) một thể thơ xuất hiện trước đời Đường, trong đó mỗi câu thường có 5 hoặc 7 chữ, song không bị những quy tắc chặt chẽ về niêm, luật và đối ràng buộc.
+ Cảm xúc bao trùm: nỗi nhớ và tình yêu tha thiết với quê hương.
- GV trình chiếu phần so sánh hai thể thơ để phân biệt rõ cho HS.

GV chiếu phần phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ của hai câu thơ đầu -> HS đọc.
H.Đối chiếu bản dịch thơ và dịch nghĩa, theo em chi tiết nào dịch chưa thật sát nghĩa?
- minh nguyệt quang: ánh trăng chiếu sáng ở trạng thái tự nhiên, lan toả, bao trùm.
- ánh trăng rọi: ánh trăng chiếu thành luồng, có chủ đích.
-> Hình ảnh thơ dịch với từ “rọi” không diễn tả hết sự chan hòa, tràn ngập của ánh trăng.