Giáo sinh: Thị Thanh Hương
Bài 26 - Tiết 107
Tuần dạy: 29
Ngày dạy: 9/3/2015
CÁCH LÀM BÀI VĂN
LẬP LUẬN GIẢI THÍCH


làm văn :


1. MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Biết hệ thống hóa những kiến thức cần thiết ( về tạo lập văn bản ,văn bản lập luận giải thích) để dễ dàng nắm được cách làm bài nghị luận giải thích.
- Hiểu được cách thức cụ thể các làm một bài văn lập luận giải thích, những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài.
1.2 Kĩ năng:
- Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn giải thích.
1.3 Thái độ:
- Giáo dục tính sáng tạo khi làm bài.
2. TÂM:
- Các làm bài văn lập luận giải thích.
3. CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên : Bảng phụ
3.2 Học sinh : Vở soạn, ghi, SGK.
4. TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Sĩ số: : CP:
KP:
4.2 Kiểm tra miệng:
* Câu 1: Thế nào là giải thích trong văn nghị luận ? Người ta thường giải thích bằng các cách nào? (6đ)
- Giải thích trong văn nghị luận là làm cho người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lí, phẩm chất, quan hệ… cần được giải thích nhằm nâng cao nhận thức, trí tuệ bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho con người.
- Người ta thường giải thích bằng các cách: Nêu định nghĩa, kể ra các biểu hiện, so sánh, đối chiếu với các hiện tượng khác, chỉ ra các mặt lợi, hại, nguyên nhân, hệ quả, cách đề phòng hoặc nói theo… của hiện tượng hoặc vấn đề được giải thích.
* Câu 2: Nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích? (3đ)
-> Cách làm bài văn lập luận giải thích gồm có 4 bước :
- Tìm hiểu đề, tìm ý.
- Lập dàn bài.
- Viết bài .
- Đọc và sửa chữa.
4.3 Bài :

Hoạt động của GV và HS.

* Hoạt động 1 : Vào bài:
Quy trình làm một bài văn nghị luận giải thích cũng tự như quy trình làm một bài văn nghị luận chứng minh. Nhưng với kiểu bài nghị luận giải thích vẫn có những cách thức cụ thể riêng phù hợp với đặc điểm của kiểu bài này. Để hiểu rõ ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu.
* Hoạt động 2: Hướng tìm hiểu các làm bài lập luận giải .
(Gọi HS đọc đề bài SGK/84.




Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý
? Đề văn đưa ra yêu cầu gì ? Người làm bài có cần giải thích tại sao “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” không? vì sao ?
- Đề yêu cầu giải thích một câu tục ngữ. Cần làm sáng tỏ nghĩa đen, nghĩa bóng và ý nghĩa sâu xa của tục ngữ. Vì nếu không nắm vững yêu cầu cơ bản đó, chắc chắn người viết phải lạc đề, xa đề.
? Để tìm ý giải thích, ta làm bằng cách nào?
- Bằng cách đặt câu hỏi: Như thế nào? Tại sao? Có ý nghĩa như thế nào?
- Liên hệ với các câu ca dao tục ngữ tương tự.
- Hỏi người hiểu biết hơn, tra từ điển, tự mình suy nghĩ thấu đáo thêm, liên hệ với các câu ca dao tục ngữ tương tự.
? Vậy, em có thể rút ta kết luận gì về việc tìm hiểu đề và tìm ý cho một bài văn lập luận giải thích ?
- Tìm hiểu đề giúp bài viết đáp ứng đúng yêu cầu của đề, tránh lạc đề.
- Tìm ý giúp cho bài viết đầy đủ ý.


Bước 2: Lập dàn bài
? Một bài văn nghị luận có bố cục gồm mấy phần. Đó là những phần nào?
- Một bài văn nghị luận gồm ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
? Mở bài trong bài văn nghị luận giải thích cần đạt yêu cầu gì?
- Phần mở bài phải mang định hướng giải thích, phải gợi nhu cầu được hiểu.





? Thân bài ta làm gì ? Để cho ý nghĩa câu “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” trở nên hiểu