Bài 26 - Tiết: 107
Tuần: 28
Ngày dạy: 4/3/2015
1. MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Học sinh hiểu được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích.
- Học sinh biết những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh lúc làm bài.
1.2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn lập luận giải thích.
1.3 Thái độ:
- Giáo viên tinh thần tự học cho các em.
2. TRỌNG TÂM:
- Hệ thống những kiến thức cần thiết (về tạo lập văn bản, văn bản lập luận giải thích) để dễ dàng nắm được cách làm bài nghị luận giải thích.
- Bước đầu hiểu được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích, những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh lúc làm bài.
3. CHUẨN BỊ:
2.1 Giáo viên: giáo án, bảng phụ
2.2 Học sinh: vở học, vở soạn, SGK,…
4. TIẾN TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
4.2 Kiểm tra miệng:
Câu 1: Thế nào là giải thích trong văn nghị luận?
- Giải thích trong văn nghị luận là làm cho người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lí, phẩm chất, quan hệ,…cần được giải thích nhằm nâng cao nhận thức, trí tuệ, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho con người.
Câu 2: Em hãy nhắc lại quy trình tạo lập văn bản nói chung?
Quy trình:
+ Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý.
+ Bước 2: Lập dàn bài.
+ Bước 3: Viết đoạn văn, bài văn.
+ Đọc lại và sửa chữa.



4.3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG

*Giới thiệu bài: Ở tiết trước các em đã được học quy trình về cách làm một bài văn lập luận chứng minh vậy nó có gì khác so với quy trình cách làm một bài văn lập luận lập giải thích. Để biết được hai kiểu bài này có những đặc thù riêng biệt nào, hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài Cách làm bài văn lập luận giải thích.
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề và tìm ý.
Gọi học sinh đọc đề bài và trả lời câu hỏi.
Đề bài: Nhân dân ta có câu tục ngữ: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Hãy giải thích nội dung câu tục ngữ đó.
? Đề bài đặt ra yêu cầu gì?
- Giải thích câu tục ngữ đó.
? Đề thuộc kiểu loại nào?
- Thể loại: giải thích.
? Em hãy xác định nội dung đề văn yêu cầu?
- Nội dung làm sáng tỏ về vấn đề câu tục ngữ yêu cầu.
? Người làm bài có cần giải thích tại sao đi một ngày đàng có thể học một sàng khôn không? Vì sao?
- Cần làm sáng tỏ nghĩa đen, nghĩa bóng và ý nghĩa sâu xa của câu tục ngữ (liên hệ giải thích).
- Em làm thế nào để tìm được ý nghĩa chính xác và đầy đủ của câu tục ngữ ?
- Hỏi người hiểu biết hơn, đọc sách, tra từ điển.
? Em rút ra kết luận gì về việc tìm hiểu đề và tìm ý cho một bài văn lập luận giải thích.
- Xác định thể loại, nội dung mà đề bài yêu cầu, để tìm ý ta có thể liên hệ với những câu ca dao tục ngữ tương tự hoặc đặt ra một số câu hỏi rồi giải quyết.
- Học sinh trả lời.
- Giáo viên nhận xét, chốt ý.

- Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm đôi (3’) và trả lời các câu hỏi:
? Theo em một bài văn lập luận giải thích gồm mấy phần? Đó là những phần nào?
- Gồm ba phần: mở bài, thân bài, kết bài.
? Phần mở bài trong bài văn lập luận giải thích cần phải đạt yêu cầu gì?
- Mở bài: Mang định hướng giải thích, phải gợi nhu cầu được hiểu.
? Phần thân bài trong bài văn lập luận giải thích phải làm nhiệm vụ gì?
- Thân bài: trình bày nội dung giải thích ý nghĩa.
? Theo em ta nên sắp xếp những ý đã tìm được như thế nào để bài văn lập luận trở nên dễ hiểu với người đọc?
- Ta sắp xếp theo một trình tự nhất định. Nắm vững vấn đề cần giải thích.
? Phần kết bài trong bài văn lập luận giải thích cần làm nhiệm vụ gì?
- Nêu ý nghĩa vấn đề