PHẦN 6 – TIẾN HÓA
Chương II: BẰNG CHỨNG VÀ CƠ CHẾ TIẾN HÓA
Bài 24: CÁC BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA
Mục tiêu bài học:
Kiến thức:
Trình bày được các bằng chứng giải phẫu so sánh: cơ quan tương đồng, cơ quan tương tự và cơ quan thoái hóa.
Phân tích được các bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử: qua ý nghĩa của thuyết cấu tạo tế bào, sự thống nhất trong cấu trúc của AND và prôtêin của loài.
Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sách, rút ra kiến thức từ hình ảnh và bảng.
Rèn luyện khả năng tư duy, làm việc độc lập cho học sinh.
Thái độ:
Áp dụng kiến thức đã học để giải thích được các hiện tượng trong tự nhiên.
Hiểu biết đúng đắng về sự hình thành, nguồn gốc và mối quan hệ của sinh vật.
Đồ dùng và phương tiện dạy học:
Hình 24.1. Cấu trúc chi trước của mèo, cá voi, dơi và xương tay của người trang 105 SGK.
Bảng 24 trang 106 SGK.
Sơ đồ phân loại các bằng chứng tiến hóa.
Hình ảnh ví dụ về cơ quan tương đồng.
Hình ảnh ví dụ về cơ quan tương tự.
Hình ảnh ví dụ về cơ quan thoái hóa.
Hình cấu tạo tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực.
Bảng mã di truyền.
Phương pháp dạy dọc:
Phương pháp trực quan – hỏi dáp.
Phương pháp nghiên cứu SGK.
Tiến trình dạy học:
Bước 1: Ổn định lớp (1 phút)
Bước 2: Kiểm tra bài cũ
Không kiểm tra bài cũ vì bài trước là phần ôn tập chương
Bước 3: Tiến trình dạy học
Đặt vấn đề: (2 phút)
Trước thế kỉ 18, khi khoa học chưa phát triển người ta cho rằng thượng đế là đấng tối cao tạo nên đất trời và vạn vật trong đó con người là loài cao trọng nhất. Sau này khi khoa học học phát triển, các nhà khoa học đã chứng minh trái đất, sinh vật không do một thế lực siêu nhiêu nào tạo thành mà Trái Đất sinh vật xuất hiện tồn tại đến ngày nay phải trải qua sự hình thành, phát triển và cải tân của vũ trụ hơn hàng tỷ năm. Vậy dựa vào đâu mà con người có thể chứng minh được điều đó thì chúng ta sẽ đến với phần 6:
PHẦN 6: TIẾN HÓA
CHƯƠNG I: BẰNG CHỨNG VÀ CƠ CHẾ TIẾN HÓA
Bài 24: CÁC BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA
Thời gian
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung







Hoạt động 1: Giới thiệu về các bằng chứng tiến hóa
GV: Để chứng minh cho sự tiến hóa của sinh vật, con người đã dựa vào các bằng chứng tiến hóa để đưa ra kết luận.
- Theo các em, thế nào là bằng chứng tiến hóa? Kể tên những bằng chứng tiến hóa mà em đã được nghe từ báo chí, tivi…
HS: Trả lời câu hỏi.
GV: Nhận xét và hoàn chỉnh kiến thức cho học sinh.
- Bằng chứng tiến hóa là những bằng chứng để chứng minh mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật với nhau, được thể hiện thông qua việc tìm hiểu cấu tạo tương ứng của các cơ quan, của các tế bào và các cấu trúc phân tử giữa các loài với nhau.
- Phân loại bằng chứng tiến hóa.
Ở bài học ngày hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu cụ thể về bằng chứng giải phẫu so sánh, bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử.
I. Các bằng chứng tiến hóa
- Bằng chứng tiến hóa là những bằng chứng nói lên mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật với nhau.
- Phân loại:
+ Bằng chứng trực tiếp: bằng chứng hóa thạch.
+ Bằng chứng gián tiếp: bằng chứng giải phẫu so sánh, bằng chứng địa lí sinh học, bằng chứng phôi sinh học, bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử.


Hoạt động 2: Tìm hiểu về bằng chứng giải phẫn so sánh
GV: Bằng chứng giải phẫu so sánh là phân tích, nghiên cứu, so sánh sự tương ứng giữa các cơ quan trên cơ thể ở những loài sinh vật khác nhau.
GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 24.1 SGK, trả lời câu hỏi lệnh SGK/trang 104
HS: Sự tương đồng của xương chi của các loài động vật:
- Giống nhau: đều có xương trụ, xương quay, xương cánh,xương bàn và xương ngón.
- Chi tiết các xương biến đổi, hình dạng bên ngoài rất khác nhau.
- Sự biến đổi giúp sinh vật thích nghi với từng điều kiện môi trường sống. Ví dụ như sự biến đổi xương tay ở người: ngón cái choãi ra 90o có thể xoay chuyển nhiều chiều hướng