Tuần:
Ngày soạn: 11/10/2015 Ngày dạy:
Tiết PPCT: 28-29

Đọc văn: CA DAO HÀI HƯỚC.

I - MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cảm nhận được tiếng cười lạc quan yêu đời của người bình dân trong xã hội xưa ;
- Thấy được nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh trong các bài ca dao hài hước.
II - TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
Tâm hồn lạc quan yêu đời và triết lí nhân sinh lành mạnh của người lao động Việt Nam ngày xưa được thể hiện bằng nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh.
2. Kĩ năng:
Tiếp tục rèn luyện kĩ năng tiếp cận và phân tích ca dao.
III - TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV & HS
Nội dung cần đạt
Ghi chú

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu chung
? Căn cứ vào mục đích và sắc thái của tiếng cười, tiếng cười trong ca dao hài hước được chia làm mấy loại? Hãy kể ra?

? Dựa vào cách phân loại trên, xác định 4 bài ca dao trong SGK?
Hoạt Động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản
TT 1: Bài 1: Hai HS đọc đối dáp
? Bài ca dao 1 cười về cái gì?
- Bài 1: Tiếng cười tự trào trong cái nghèo; Tiếng cười vượt lên cảnh ngộ.

? Dẫn cưới trong bài có gì khác thường? Cách nói có gì đặc biệt?
? Tác dụng của biện pháp khoa trương, phóng đại?




? Qua cách nói đối lập, em đọc được tình cảm gì ở chàng trai?



? Đánh giá chung về lời dẫn cưới?
- Cách nói thông minh, dí dỏm, gợi ý tứ từ câu thành ngữ “đầu voi, đuôi chuột”.
? Tìm chi tiết hài hước trong bài?
- Chi tiết hài hước:
Miễn là có thú bốn chân
Dẫn con chột béo / mời dân, mời làng.
? Chàng trai là người như thế nào?


?Trước lời dẫn cưới của chàng trai, thái độ cô gái ra sao?





? Cô gái thách cưới bằng lễ vật gì?

? Em có nhận xét gì về lời thách cưới của cô gái? Vì sao cô thách như vậy?
- “Một nhà khoai lang” là lễ vật cô gái yêu cầu nhà trai cho đám cưới. CÓ lẽ cô biết rõ chàng trai rất nghèo, không thể lo nổi lợn, gà như những lời thách cưới của người ta. Nhưng không phải là một củ, một gánh mà là “một nhà khoai lang”. Số lượng không ít làm ta cười và cũng làm ta liên hệ đến mong ước mùa màng bội thu ở nông thôn xưa.
? Cô gái giải thích lễ vật thách cưới như thế nào?
- Cô gái giải thích tại sao lại thách nhiều như vậy một cách rất cụ thể, theo thứ tự giảm dần.
? Cảm nghĩ của em về cô gái?
- Qua lời giải thích về lễ vật thách cưới, ta không chỉ thấy sự đảm đang, tháo vát của bà chủ nhà tương lai mà còn thấy tình cảm đậm đà của cô gái nghèo với họ hàng, làng xóm, gia đình và cuộc sống sinh hoạt êm đềm trong nhà ngoài xóm.
? Ý nghĩa của lời thách cưới?




TT 2: Tìm hiểu bài 2, 3, 4
GV dẫn dắt: Nếu tiếng cười ở bài 1 là tiếng cười tự trào, tiếng cười giải trí dí dỏm đáng yêu thì tiếng cười ở bài 2, 3, 4 là tiếng cười châm biếm, phê phán XH - cười những cái xấu trong nội bộ nhân dân.
? Bài ca dao là lời của ai? Thái độ đối với nhân vật trong bài?
? Bài 2 chế giễu loại người nào? Tiếng cười bật lên nhờ những biện pháp nghệ thuật gì?
- Tính hài hước: trong cuộc đời có thể có những chàng trai yếu đuối, nhưng không có ai yếu đuối đến mức không gánh nổi hai hạt vừng.
( Tiếng cười không nhằm đả kích mà chỉ dùng để nhắc nhở nhau “làm trai cho đáng nên trai”, tránh những thói hư tật xấu mà con người thường mắc phải.
? HS tìm thêm ví dụ.
- Xuống đông đông tĩnh, lên đoài đoài yên.
- Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng.
- Chí làm trai Nam Bắc Đông Tây.
- CHí làm trai dặm nghìn da ngữa.
- Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao.
(Chinh phụ ngâm)
? Bài 3 chế giễu loại người nào? Nghệ thuật được sử dụng?
? HS tìm thêm