Tuần 8- Tiết 30 Ngày dạy: 71: 26/09/2011
Ngày soạn: 10/09/2011 72: 30/09/2011
75: 29/09/2011
Văn bản: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
-Nguyễn Khuyến-


I. Mục tiêu bài học:
Giúp HS:
Kiến thức:
Sơ giản về tác giả Nguyễn Khuyến.
Sự sáng tạo trong việc vận dụng thể thơ Đường luật, cách nói hàm ẩn sâu sắc, thâm thúy của Nguyễn Khuyến trong bài thơ.
Kĩ năng:
Nhận biết được thể loại của văn bản.
Đọc - hiểu văn bản thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú.
Phân tích một bài thơ Nôm Đường luật.
Thái độ:
Hiểu được tình bạn đậm đà thân thiết của tác giả Nguyễn Khuyến qua một bài thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú.
Biết phân tích một bài thơ Nôm Đường luật.
II. Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, bảng phụ,………………...
Học sinh: Vở soạn, vở ghi, sách giáo khoa,…………………...
PP/ KTDH:
III. Tiến trình dạy học:
Ổn định lớp: (1 phút)
Lớp 71. SS: 29. V:………………………………………………………
Lớp 72. SS: 28. V:………………………………………………………
Lớp 75. SS: 38. V:………………………………………………………
Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Đọc thuộc bài thơ” Qua Đèo Ngang” của bà Huyện Thanh Quan và nêu nết đặc sắc về nghệ thuật và nội dung?
HS: Bài thơ đạt đến độ mẫu mực về thể thơ Đường luật, tả cảnh ngụ tình, sử dụng tài tình các nghệ thuật chơi chữ… khắc hoạ bức tranh Đèo Ngang hoang vắng, um tùm, hiu quạnh => tâm trạng cô đơn, buồn, nhớ nước thương nhà của tác giả
Bài mới: (38 phút)
Tình bạn là 1 trong những đề tài có truyền thống lâu đời của lịch sử văn học Việt Nam. Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến là 1 bài thơ thuộc loại hay nhất trong đề tài tình bạn và cũng là thuộc loại hay nhất trong thơ Nguyễn Khuyến nói riêng và thơ Đường luật nói chung.

Hoạt động của GV&HS
Nội dung
BS

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung văn bản(09 phút)

? Dựa vào chú thích*, em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả?
HS:
Nguyễn Khuyến (1835-1909 ), được gọi là Tam Nguyên Yên Đổ.
Quê xã Yên Đổ, Bình Lục, Hà Nam.
GV:
Sau khi thi đỗ xong, ông làm quan ở triều đình Huế.
Tháng 12 năm 1883, thực dân Pháp đánh Sơn Tây. Ông lấy cớ đau mắt nặng xin cáo quan về làng.
Để đối phó với phong trào Cần Vương, thực dân Pháp tìm cách mua chuộc hàng ngũ sĩ phu có tên tuổi. Chúng mời ông ra làm quan nhưng ông nhất quyết chối từ.
Tháng giêng năm Kỷ Dậu (1909) thì ông từ trần, thọ 74 tuổi.
? Em hãy nêu xuất xứ của bài thơ ?
HS: Bài thơ in trong Hợp tuyển thơ văn Việt Nam-Tập 4 (1963 ).
GV: Đây là bài thơ hay nhất được truyền tụng về chủ đề tình bạn của Nguyễn Khuyến.

GV HD đọc: Giọng nhẹ nhàng, dí dỏm. Đọc chậm rãi, ung dung, hóm hỉnh như thấp thoáng 1 nụ cười.

? Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Vì sao?
HS: Thất ngôn bát cú Đường luật:
Gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ
Hiệp vần ở chữ cuối cùng các câu 1, 2, 4, 6, 8
Phép đối: câu 3 với câu 4, câu 5 với câu 6
Có luật bằng trắc

? Tìm hiểu bố cục của bài thơ?
HS:
Câu 1: Cảm xúc khi bạn đến chơi
Câu 2- 7: Tình huống và khả năng tiếp bạn
Câu 8: Cảm nghĩ về tình bạn
GV: Theo bố cục của thể thơ thất ngôn bát cú thì 2 câu đề thường gồm phá đề và thực đề. Nhưng ở bài này tác giả chỉ dùng 1 câu đề, câu 2 đã chuyển sang phần thực. Phần thực và luận cũng không rạch ròi. Câu 7 là phần kết nhưng lại gắn với phần luận. Vì vậy phần kết chỉ có câu 8. Qua cấu trúc như vậy, ta thấy Nguyễn Khuyến đã sáng tạo sử dụng thơ thất ngôn bát cú 1 cách uyển chuyển, tạo cho bài thơ 1 vẻ đẹp riêng. Đó là bản lĩnh cao tay của nhà thơ.
Vì vậy, Chúng ta tìm hiểu bài thơ theo bố cục: 1 - 6 - 1
I. Tìm hiểu chung:

1.