Ngày soạn: Ngày ôn thi:



Sóng ( Xuân Quỳnh )

* Mục đích chuyên đề giúp các em củng cố những nội dung cơ bản xung quanh tác phẩm “
“Sóng” của Xuân Quỳnh
- XQuỳnh và tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn.
- Ý nghĩa hình tượng sóng
- Xuân Quỳnh đã mượn hình tượng sóng để diễn tả những cảm xúc vừa phong phú phức tạp, vừa thiết tha sôi nổi của một trái tim phụ nữ đang rạo rực khao khát yêu đương.

I. Khái quát:
1. Tác giả: Xuân Quỳnh (1942 - 1988)
- Quê: La Khê, Hà Đông, Hà Tây
- Mẹ mất sớm, ở với bà nội.- Cuộc đời nhiều thiệt thòi, lo âu, vất vả, trái tim đa cảm , luôn khao khát tình yêu, gắn bó hết mình với cuộc sống, luôn chăm chút nâng niu hạnh phúc bình dị, đời thường.
- Một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhà thơ chống Mĩ.
- Một trong những nhà thơ viết thơ tình hay nhất sau 1975.
- Phong cách thơ: tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn.
+ vừa hồn nhiên
+ vừa chân thành, đằm thắm
+ luôn da diết khát vọng về hạnh phúc đời thường.

Đặc điểm nổi bật trong thơ tình yêu của Xuân Quỳnh là chị vừa khát khao một tình yêu lý
tưởng và hướng tới một hạnh phúc bình dị thiết thực: “Đến Xuân Quỳnh, thơ hiện đại Việt Nam mới có một tiếng nói bày tỏ trực tiếp những khát khao tình yêu vừa hồn nhiên chân thực, vừa mãnh liệt sôi nổi của một trái tim phụ nữ.

2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác :
- Năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình).

b. Xuất xứ:
- “Sóng” (được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”- 1968) là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ của Xuân Quỳnh. Bài thơ bộc lộ một khát vọng vừa hồn nhiên, chân thật vừa da diết, sôi nổi về tình yêu mãnh liệt rộng lớn và vĩnh hằng của trái tim người phụ nữ.

Đây là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh. trong những năm tháng khốc liệt này tình yêu thường gắn với nhiệm vụ cách mạng. Bài thơ sóng đã bức mình ra khỏi cái chung đó để tìm về cái riêng tư sâu kín của tâm linh mình về với tình yêu đúng nghĩa của trái tim.
c. Hình tượng sóng:
- Bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng “sóng”
+ Ở lớp nghĩa thực: Sóng được miêu tả cụ thể, sinh động với nhiều trạng thái mâu thuẫn, trái ngược nhau.
+ Nghĩa biểu tượng: sóng như có hồn, có tính cách, tâm trạng, diễn tả những cung bậc tình cảm trong tâm hồn của người phụ nữ đang yêu.
( là hình tượng ẩn dụ, là biểu tượng , là sự hoá thân của nhân vật trữ tình “em”
- Kết cấu song hành (trên cơ sở nhận thức sự tương đồng, hoà hợp giữa hai hình tượng )
“Sóng” và “em” tuy hai mà một, có lúc phân chia, có lúc hoà nhập
( sự phong phú, phức tạp, nhiều khi mâu thuẫn nhưng thống nhất trong tâm hồn người con gái đang yêu.
- Cả bài thơ được kiến tạo bằng thể thơ 5 chữ với một âm hưởng đều đặn, luân phiên như nhịp vỗ của sóng.

II. Nội dung:
1. Những cảm xúc, suy nghĩ về đặc tính của sóng và tình yêu ( Khổ 1 +2 )
+ Tiểu đối: Dữ dội - dịu êm; ồn ào - lặng lẽ
Miêu tả trạng thái đối lập của sóng ( liên tưởng đến tâm lí phức tạp của người phụ nữ khi yêu (khi sôi nổi, mãnh liệt khi dịu dàng, sâu lắng)
( Quy luật của tự nhiên ( quy luật của tình yêu ( Tình yêu được bày tỏ chân thật nhất

+ Phép nhân hoá ( Hành trình của những con sóng)
“Sông - không hiểu mình”
“Sóng - tìm ra bể”
- Con sóng mang khát vọng lớn lao: Từ sông ( ra biển lớn ( hành trình khám phá để hiểu mình, hiểu cuộc đời ( hướng tới những điều lớn lao ( Hành trình của tình yêu ko chấp nhận những gì nhỏ hẹp tầm thường
( quan niệm mới mẻ về tình yêu: Trái tim người con gái khao khát yêu nhưng không cam chịu, không chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp mà