Tiết 46 – Bài 32: ANKIN
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Học sinh hiểu:
Khái niệm, công thức chung của dãy đồng đẳng ankin, biết phân loại và gọi tên một số ankin đơn giản.
Cấu tạo, tính chất hoá học đặc trưng của ankin, điều chế và một số ứng dụng của ankin.
Cách phân phân biệt ankan, anken, ankin-1 bằng phương pháp hoá học.
- Học sinh hiểu:
Nguyên nhân phản gây ra phản ứng cộng, phản ứng thế kim loại, phản ứng trừng hợp và phản ứng oxi hoá không hoàn toàn là do cấu tạo của phân tử ankin có liên kết ba (gồm 2 liên kết π và một liên kết σ).
- Học sinh vận dụng:
Làm các thí nghiệm liên quan đến ankin.
Giải các bài tập về an kin.
2. Kĩ năng
Quan sát thí nghiệm, mô hình phân tử ankin rút ra nhận xét cấu tạo chất của ankin.
Từ công thức biết gọi tên và ngược lại từ gọi tên viết được công thức những ankin đơn giản.
Viết phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của ankin.
3. Tình cảm, thái độ
Ankin có nhiều phản ứng mới lạ vì vậy nghiên cứu ankin tạo cho học sinh niềm hứng thú trong học tập, tìm tòi, kích thích sự sáng tạo cho học sinh.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập.
Mô hình phân tử axetilen.
Hoá chất: CaC2, nước Brom, dung dịch AgNO3, dung dịch KMnO4, dung dịch NH3, nước cất.
Dụng cụ: ống nghiệm, nút cao su kèm ống dẫn khí, kẹp ống nghiệm, đèn cồn, bộ giá thí nghiệm.
2. Học sinh
Ôn tập bài anken và xem trước bài ankin.
III. Phương pháp chủ yếu
Nêu vấn đề và so sánh.
IV. Tiến trình dạy học
1. Tổ chức
Kiểm tra sĩ số và ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ
Bài tập: Viết phương trình hoá học của các phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau:
CH4
C2H2
C2H4
C2H6
C2H5Cl

Dạy bài mới

Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng


I. ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP
Hoạt động 1:
Dãy đồng đẳng ankin
+ GV: viết một số công thức cấu tạo của ankin tiêu biểu, yêu cầu học sinh nhận xét và rút ra khái niệm ankin:

,


+HS: quan sát, thảo luận và rút ra:
Đặc điểm chung của các hợp chất là có một nối ba trong phân tử.
+Hs:
rút ra khái niệm ankin.
Công thức tổng quát của ankin.
+ GV:
yêu cầu học sinh quan sát mô hình phân tử axetilen.
viết công thức electron của axetilen, từ đó rút cấu tạo của liên kết ba dự đoán tính chất hoá học có thể có của ankin.

Cấu tạo của liên kết ba gồm hai liên kết π, một liên kết σ ở giữa

Do cấu tạo gồm 2 liên kết π kém bền nên ankin có phản ứng cộng giống anken, ankadien

Hai liên kết π nằm trên cùng hai nguyên tử cacbon làm phân cực liên kết C
H nên ank-1-in có phản ứng thế ion kim loại hoặc kim loại
- Kn: Ankin là hidrocacbon không no mạch hở trong phân tử có chứa một liên kết ba.
- CT chung: CnH2n-2 (n≥ 2)
- CT e:






Hoạt động 2:
2. Đồng phân
+ GV yêu cầu HS thảo luận:
- Anken có những loại đồng phân cấu tạo nào?
+ Hs thảo luận:
- anken có các kiểu đồng phân cấu tạo:
Đồng phân mạch cácbon
Đồng phân ví trí liên kết đôi
+ GV: Tương tự anken, yêu cầu học sinh nêu các đồng phân của ankin
+ Hs: Tương tự anken. Nhưng ankin có đồng phân cấu tạo không có đồng phấn cis, trans
+ Gv: Lấy ví dụ: C5H8 yêu câu Hs viết các đồng phân
+ Hs lên bảng viết
- Hai chất đầu tiên không có đồng phân ankin
- Từ C4 trở lên có đồng phân vị trí liên kết ba
- Từ C5 trở lên có đồng phân mạch cacbon (tương tự anken)
Vd: C5H8









Hoạt động 3
3. Danh pháp
+ GV nêu ví dụ:

Axetilen

etylaxetilen

propylaxetilen




+ GV: yêu cầu Hs quan sát bảng 6.2 SGK
+ Nêu quy tắc gọi tên thay thế của ankin
Cách chọn mạch chính
Cách đánh số
Cách ghi chỉ số liên kết ba



+ Vd: yêu