Ngày soạn: 20/2/2026
Ngày giảng: 6E:
6H:
Tiết 94,95 - VĂN BẢN 3: VUA CHÍCH CHÒE
I. Mục tiêu
1. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản “Vua chích chòe”.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý
nghĩa truyện;
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các truyện có
cùng chủ đề.
b. Năng lực đặc thù:
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các truyện có cùng
chủ đề, rút ra được bài học đạo đức mà nhân gian gửi gắm.
*Yêu cầu đối với HS tốt, khá.
- Vận dụng chính xác, sáng tạo kiến thức đã học trong bài vào làm bài tập thực hành
các kĩ năng đọc, viết, nói, nghe. 
*Yêu cầu đối với HS hòa nhập
- Nhận biết được một số yếu tố của truyện cổ tích, tóm tắt được nội dung truyện cổ
tích theo năng lực của mình.
*Tích hợp GDCD: GDHS tình yêu thương, lòng khiêm tốn
2.  Phẩm chất 
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: Nhân ái, chan
hoà, khiêm tốn; trân trọng tình bạn, tôn trọng sự khác biệt.
II. Thiết bị dạy học và học liệu.
- GV: Máy chiếu, phiếu học tập, điện thoại.
- HS: bảng phụ, bút dạ, bút dạ màu, soạn bài.
III. Tiến trình dạy học
1. Ổn định tổ chức (1')
2. Kiểm tra đầu giờ
H: Tóm tắt truyện “Cây khế”? Qua câu chuyện em rút ra bài học gì?
3. Tổ chức các hoạt động học
*HĐ 1: Mở đầu (5p)
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV phát vấn, gợi mở: Đã bao giờ em đánh giá người khác chỉ qua hình thức bên
ngoài? Cách đánh giá như vậy có chính xác không?
- HS chia sẻ trải nghiệm của mình về việc đánh giá con người qua hình thức bên
ngoài
- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài

+ Các em ạ, đôi khi chúng ta mắc phải một sai lầm là tự cho mình cái quyền phán xét,
đánh giá người khác, đặc biệt là đánh giá qua vẻ bên ngoài. Bài học hôm nay - Vua
chích chòe sẽ mang đến cho các em một thông điệp với về vấn đề này.
+ Trong cuộc sống, chúng ta không ít lần chứng kiến vấn nạn đánh giá người khác
thông qua ngoại hình theo kiểu cứ thấy xấu xí, có khiếm khuyết về hình thể...thì mặc
định người đó là kẻ xấu xa, quái gở, đáng ghét, vô dụng... Câu chuyện cổ tích mà
chúng ta học ngày hôm nay sẽ giúp các em có cái nhìn đúng đắn hơn về vấn nạn này.
*HĐ2: Hình thành kiến thức mới (35p)
a. Mục tiêu:
- HS xác định được chủ đề của truyện.
- HS nhận biết được những đặc điểm cơ bản làm nên đặc trưng thể loại của truyện cổ
tích: các đặc điểm của nhân vật, công thức mở đầu, kết thúc truyện…
- HS nhận xét, đánh giá về bài học đạo đức và ước mơ một cuộc sống mà tác giả dân
gian gửi gắm
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các truyện có
cùng chủ đề.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
- GV yêu cầu HS chú ý vào văn bản
H: Để thu hút sự chú ý đối với người
nghe, ta nên đọc văn bản này với giọng
đọc như thế nào?
- HS chia sẻ cách đọc
- GV hướng dẫn cách đọc: Đọc rõ ràng, rành
mạch, chú ý lời đối thoại để diễn tả đúng
tính cách của các nhân vật trong truyện.
- GV đọc mẫu 1 đoạn
- HS đọc đến hết - nhân xét
- GV nhận xét lưu ý rèn KN trước và trong
khi đọc.
- GV yêu cầu HS giải nghĩa những từ khó:
phò mã, thùng tô-nô, thịnh nộ, ẩm ương,
hiệp sĩ, thượng vàng hạ cám.
H: Liệt kê sự việc chính của truyện?
- Vua cha có một cô công chúa rất xinh đẹp.
- Vua cha mở yến tiệc để tuyển phò mã.
- Công chúa chê bai hết mọi người, nhà vua
tức giận thông báo gả con cho người ăn
mày.
- Nhà vua gả công chúa cho gã hát rong.
- Công chúa tiếc vì không lấy vua chích
chòe.
- Công chúa phải trải qua rất nhiều nghề.
- Công chúa nhận ra gã hát rong là vua chích
chòe, hối lỗi và từ đó hạnh phúc với vua

Nội dung
I. Đọc, tìm hiểu chung

chích chòe.
HĐCN: Từ các sự việc chính trên, em hãy
tóm tắt gắn gọn câu chuyện trên?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL
- HĐCĐ (3p) – Thực hiện yêu cầu: Xác
định thể loại, xuất xứ, PTBĐ chính, ngôi
kể, bố cục và nội dung từng phần của văn
bản?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL
- GVMR: Truyện cổ Gờ - rim: Là truyện kể
gia đình cho trẻ em là một tập hợp
các truyện cổ tích tiếng Đức lần đầu tiên
được xuất bản năm 1812 bởi Anh em nhà
Grimm, Jacob và Wilhelm. UNESCO chính
thức công nhận Truyện cổ Grimm là di sản
văn hóa thế giới.

- Thể loại: Truyện cổ tích
- Xuất xứ: SGK
- PTBĐ chính: Tự sự.
- Ngôi kể: Thứ ba

- Phần 1: Từ đầu đến “có tên là Vua chích - Bố cục: 3 phần.
chòe”: giới thiệu nhân vật và tính huống
truyện
- Phần 2: Tiếp đến “nhưng nàng sợ hãi giật
tay lại”: các thử thách của nhân vật
- Phần 3 (Còn lại): Kết thúc có hậu
- GV chuyển ý: Để hiểu rõ hơn về nội dung
của văn bản chúng ta cùng tìm hiểu văn bản
ở phần…
II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhân vật công chúa
*Đặc điểm tính cách của công
- HĐCĐ (4') - theo dõi phần 1 “từ đầu … chúa
Vua chích choè” sgk/36,37 và thực hiện các
yêu cầu:
1. Công chúa được miêu tả với xuất thân,
ngoại hình, tính cách, hành động như thế
nào?
2. Hãy tìm những câu nói thể hiện sự giễu
cợt của cô đối với các chàng trai?
3. Em hãy nhận xét nghệ thuật miêu tả?
Qua đó cho thấy cô là người như thế nào?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL
1.

- Xuất thân: Con gái duy nhất của vua, được
chiều chuộng, sống giàu sang
- Ngoại hình: xinh đẹp tuyệt trần
- Hành động: Khi nhà vua mời các chàng
trai khắp các nước đến dự tiệc linh đình để
chọn phò mã: Cô từ chối mọi chàng trai
đến cầu hôn
- Tính cách: kiêu ngạo, ngông cuồng, chế
giễu, nhạo báng, mỉa mai ngoại hình của
họ.
2.
+ Người thì nàng cho là quá mập, đặt tên là
“thùng tô-nô”
+ Người mảnh khảnh thì nàng nói “mảnh
khảnh thế thì gió thổi bay”.
+ Người lùn thì nàng chê “lùn lại mập thì
vụng về lắm”.
+ Người xanh xao bị nàng đặt tên là “nhợt
nhạt như chết đuối”.
+ Người mặt đỏ như gấc, nàng gọi Xung
đồng đỏ.
+ Người đứng dáng hơi cong, nàng chê "cây
non sấy lò cong cớn".
+ Người có cái cằm hơi cong chẳng khác gì
chim chích chòe, nàng khiến người đó bị gọi
là Vua chích chòe.
3.
- GVKL, chốt kiến thức

- Nghệ thuật miêu tả tài tình, tinh tế,
chọn lọc chi tiết tiêu biểu làm nổi bật
công chúa là cô gái xinh đẹp, giàu
sang nhưng kiêu ngạo, chảnh choẹ,
- GV nhấn mạnh: Công chúa thể hiện tính coi thường người khác.
cách của người được nuông chiều.
- HĐCN (2'), theo dõi phần 2 từ “Thấy con *Những hình phạt và thử thách
mình …ra khỏi cung” sgk/37,38 và trả lời đối với công chúa
câu hỏi: Công chúa đã phải chịu những
hình phạt và thử thách gì? Ý nghĩa của
những hình phạt và thử thách đó?
*Những hình phạt và thử thách:
- Trừng phạt từ nhà vua: Công chúa bị vua
cha ban truyền sẽ gả cho người ăn mày đầu
tiên đi qua hoàng cung và phải rời khỏi cung
-> trở thành thường dân.
- Trừng phạt từ thực tế: Cô đi bộ qua

nhiều nơi: khu rừng, thảo nguyên, thành
phố... -> hối hận vì không lấy vua chích
chòe, nhưng đã muộn.
- Thử thách:
+ Đối diện với cuộc sống nghèo đói: túp lều
nhỏ xíu, bữa cơm đạm bạc
+ Làm nhiều công việc mưu sinh: làm bếp,
đan sọt, dệt vải...
+ Chịu sự nhạo báng của người khác
*Ý nghĩa:
- Mô típ quen thuộc trong truyện cổ tích
- Trừng phạt tính kiêu căng, ngông cuồng
- Giúp công chúa nhận ra những điều sai trái
của mình mà biết sửa sai.
- Thể hiện tình yêu, sự quan tâm của người
cha dành cho con
- GV chốt

- Công chúa phải đối diện với nhiều
thử thách: bị gả cho người hát rong,
ra khỏi cung, trở thành dân thường,
làm lụng vất vả, nghèo đói, chịu sự
nhạo báng của người khác.
- Trừng phạt tính kiêu căng, ngông
cuồng, giúp cô nhận ra điều sai trái
và sửa sai.

TIẾT 95
Kiểm tra bài cũ (2p)
H: Tóm tắt lại câu chuyện Vua chích
chòe?
- HS trình bày, nhận xét.
- GV nhận xét, khích lệ, cho điểm
Hoạt động 1: Mở đầu (3p)
a. Mục tiêu: Kết nối - tạo hứng thú cho học
sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến thức
mới.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS HĐCN (2p) trả lời chia sẻ
yêu cầu câu hỏi
H: Nhân vật tiếp theo được nhắc đến là
ai, có tính cách, hành động gì?
- HS chia sẻ
- GV: giới thiệu vào bài (dựa trên câu trả lời
của học sinh)
- GV: Ghi tên bài học mới
HĐ2: Hình thành kiến thức mới (Tiếp)
(30p)
2. Nhân vật vua chích chòe
a. Mục tiêu:

- HS nhận biết được những đặc điểm cơ bản
của nhân vật, công thức mở đầu, kết thúc
truyện…
- HS nhận xét, đánh giá về bài học đạo đức
và ước mơ một cuộc sống mà tác giả dân
gian gửi gắm
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm
nghệ thuật của truyện với các truyện có
cùng chủ đề.
b. Tổ chức thực hiện:
- HĐ nhóm 4 (7'), theo dõi phần 2 từ
“Người hát rong cầm tay nàng… giật tay
lại” sgk/38,39,40 và trả lời câu hỏi:
1. Vua chích choè được miêu tả với xuất
thân, tính cách, hành động như thế nào?
2. Ai đã đóng giả thành “người hát
rong”? Người hát rong này đã yêu cầu
công chúa làm những việc gì và mục đích
của những yêu cầu đó?
3. Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử
dụng? Qua đó, em có cảm nhận gì về
nhân vật này?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL:
1.
- Xuất thân: Là vua của một nước
- Hành động:
+ Đến cầu hôn công chúa nhưng bị từ chối.
+ Đóng giả người hát rong để tạo nhiều thử
thách cho công chúa
- Tính cách:
+ Thông minh, kiên nhẫn, điềm tĩnh
+ Là người tình cảm, chung thủy
2.
- Vua chích chòe đã đóng giả là người hát
rong
- Yêu cầu công chúa làm những việc:
+ Nhóm bếp nấu ăn
+ Chẻ lạt đan sọt
+ Tập quay sợi dệt vải
+ Đi buôn nồi và bát đĩa
+ Chị phụ bếp
- Mục đích những yêu cầu này: Trừng phạt
tính kiêu căng, ngông cuồng, uốn nắn tín
kiêu ngạo và dạy cho nàng 1 bài học. Đồng
thời vẫn thể hiện tình yêu của Vua chích

chòe với công chúa.
- GV nhấn mạnh: Đây là hình phạt nặng
nề, công chúa phải chấm dứt quãng đời
nhung lụa và bắt đầu cuộc sống khổ cực.
Nhưng công chúa đã có những thay đổi tích
cực về thái độ.
3.
- GV chốt KT:
- Bằng cách điệp cấu trúc câu làm
nổi bật vua chích choè là 1 ông vua
tốt bụng - nhân vật có chức năng
chính là thử thách nhân vật chính, để
- GV giảng: Vì là nhân vật chức năng nên ban thưởng hoặc trừng phạt.
chỉ khi hoàn thành nhiệm vụ, nhân vật mới
cởi bỏ lốt hóa trang và trở lại với thân phận
thật của mình. Nhân vật vua chích chòe là
mô típ nhân vật hấp dẫn trong truyện cổ
tích: người đóng vai, người giả mạo...
3. Kết thúc truyện và bài học rút
- HĐCN theo dõi văn bản phần 3 từ ra
“Nàng nhận ra .. hết” sgk/40,41 và thực
hiện yêu cầu:
1. Câu chuyện kết thúc ra sao? Em có
nhận xét gì về kết thúc này?
2. Kết thúc truyện, người kể chuyện nói:
"Tôi tin rằng, tôi và các bạn đều có mặt
trong buổi lễ cưới". Theo em, điều này
có hợp lý không? Vì sao?
3. Trong nhiều truyện kể, chủ đề của
truyện chính là bài học cuộc sống mà
nhân vật nhận ra từ câu chuyện của cuộc
đời mình. Theo em, chủ đề của truyện
này là gì? (Tích hợp GDCD)
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL:
1.
- Kết thúc có hậu: công chúa  nhận ra sai
lầm của mình, biết sữa lỗi và kết hôn với
vua chích chòe.
2.
- Câu “ tôi tin...lễ cưới” -> lời nói bông
đùa, cho thấy đây chỉ là một câu chuyện hư
cấu.
-> Công thức kết truyện quen thuộc trong
truyện cổ tích nước ngoài.
3.

- GV chốt KT:

- HĐC: Khái quát NT, ND của văn bản?
- HS trình bày, chia sẻ
- GV nhận xét, KL

- Kết thúc có hậu: công chúa  nhận
ra sai lầm, biết sữa lỗi và kết hôn
với vua chích chòe.
- Bài học: không nên kiêu ngạo,
ngông cuồng, nhạo báng người khác,
phải thay đổi mình phù hợp với hoàn
cảnh, biết nhận ra sai lầm và sửa lỗi.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, sinh
động.
2. Nội dung
- Nội dung: Truyện khuyên con
người không nên kiêu ngạo, ngông
cuồng, nhạo báng người khác. Cần
bao dung, tôn trọng, yêu thương với
những người biết quay đầu, hoàn
lương.

*HĐ 3. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Tổ chức thực hiện:
*Bài tập 1
- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” bằng cách đưa ra các câu hỏi, HS nào giơ tay
nhanh nhất sẽ được trả lời - HS thực hiện trò chơi.
Câu 1. Trong bữa tiệc vua mở ra để chọn phò mã, công chúa không những từ
chối hết người này đến người khác, mà còn chế giễu, nhạo báng họ. Điều đó
chứng tỏ công chúa là một người:
A. Quá xinh đẹp
B. Rất thông minh
C. Tự cho mình tài giỏi
D. Kiêu ngạo và ngông cuồng
Câu 2. Vua quyết định gả công chúa cho người hát rong là để
A. Trừng phạt thói kiêu ngạo và ngông cuồng của công chúa
B. Cho công chúa được trải nghiệm một cuộc sống mới
C. Thử thách công chúa
D. Giáo dục công chúa
Câu 3. Người hát rong (cũng chính là Vua chích choè) muốn công chúa trải qua
những thiếu thốn, khổ cực nhằm mục đích
A. Trả thù công chúa, vì nàng đã giễu cợt mình trước mặt mọi người
B. Để công chúa thấu hiểu cuộc sống của người bình thường
C. Uốn nắn tính cách của công chúa, để nàng trở thành người vợ hiền thục
D. Để công chúa dần dần chấp nhận cuộc sống nghèo hèn
Câu 4. Toàn bộ những thử thách mà Vua chích choè dành cho công chúa xuất
phát từ:
A. Tấm lòng nhân hậu

B. Tình yêu đối với công chúa
C. Quyền uy của một ông vua
D. Sự nghiêm khắc của một người chồng
Câu 5. Cuối cùng, công chúa được Vua chích choè chấp nhận là vì:
A. Nàng rất xinh đẹp.
B. Nàng rất thông minh.
C. Nàng vốn là con vua
D. Nàng biết hối hận trước những điều sai trái mình đã làm.
*Bài tập 2:
GV yêu cầu HS: viết đoạn văn (5-7 câu) nêu cảm nhận của em về truyện Vua chích
choè.
Dự kiến sản phẩm:
Trong những câu chuyện cổ tích nước ngoài mà em đã đọc đã nghe thì truyện
cổ tích Vua chích chòe là câu chuyện để lại trong lòng em những ấn tượng vô cùng
sâu sắc, bởi nó thể hiện bài học đích đáng cho những kẻ có thói kiêu căng, ngạo mạn.
Truyện Vua chích chòe xoay quanh nhân vật cô công chúa ngạo mạn đã chê bai, hạ
thấp những người đến cầu hôn mình. Vua cha của công chúa đã trừng phạt con bằng
cách sẽ gả cô cho kẻ ăn mày đi ngang qua cung điện. Một vị vua bị từ chối trong số
đó đã đóng giả làm người hát rong để cho cô công chúa bài học đích đáng. Cô công
chúa đã phải trải qua những ngày tháng vất vả, cơ cực để hiểu được nỗi khổ của dân
thường và để cô ý thức được rằng cô may mắn như thế nào khi được làm một công
chúa. Công chúa sau nhiều thử thách đã hiểu được sai lầm và tự nhủ mình sẽ sống
tốt hơn. Câu chuyện là bài học phê phán thói kiêu căng của con người và khuyên răn
chúng ta sống đẹp hơn từng ngày.
4. Củng cố (2'):
- GV khái quát nội dung bài học.
5. Hướng dẫn học bài (3):
- Bài cũ: Nắm được nội dung và nghệ thuật của truyện; Biết được ngoại hình, hành
động, tính cách của các nhân vật.
- Bài mới: Chuẩn bị: Viết bài văn đóng vai nhân vật kể lại một một truyện cổ tích
(sgk/41- 45)