TUẦN 1KHOA HỌC
TIẾT 1
CHỦ ĐỀ 1: CHẤT
Bài 1: THÀNH PHẦN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẤT- TIẾT 1
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù.
− Nêu được một số thành phần của đất.
− Trình bày được vai trò của đất đối với cây trồng
2. Năng lực chung.
− Năng lực giao tiếp và hợp tác trong thảo luận nhóm; quan sát và phân tích hình
ảnh, nội dung để phát hiện ra một thành phần, vai trò của đất.
3. Phẩm chất.
− Trách nhiệm: Chăm sóc và bảo vệ đất.
− Trung thực trong tiến hành thí nghiệm và báo cáo kết quả thảo luận.
− Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về thành phần, vai trò của đất và vận dụng
kiến thức vào cuộc sống.
*HSKT: Tự đọc bài, tham gia các hoạt động cùng bạn, tìm hiểu bài theo hướng dẫn của GV và
sự giúp đỡ của bạn.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- GV: Các hình trong bài 1 SGK.
- HS: SGK, VBT. Hai cốc thuỷ tinh trong suốt, một chai đựng nước sạch, một cốc
đất vườn (ở điều kiện bình thường), đũa khuấy, nắp cốc, găng tay (mỗi nhóm). Giấy
khổ A3 hoặc A0 (mỗi nhóm).
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

1. Khởi động.
a)Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về thành phần và
vai trò của đất.
b)Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp.
c)Tiến trình tổ chức hoạt động:
- GV giới thiệu về chủ đề Chất để HS có sự hiểu biết tổng –
HS lắng nghe.
quan, tạo hứng khởi bước vào khám phá các nội dung sẽ học
ở chủ đề này.

− GV yêu cầu HS quan sát hình 1 (SGK trang 6) và đặt câu − HS quan sát hình và trả
hỏi: Ngoài ánh sáng mặt trời và không khí, cây ở hình 1 còn lời câu hỏi: Ngoài ánh
cần gì để sống?
sáng mặt trời và không
khí, cây ở hình 1 còn cần
nước, chất dinh dưỡng
trong đất để sống.
‒ GV yêu cầu một vài HS trình bày câu trả lời.
‒ HS trình bày câu trả lời.
‒ GV yêu cầu một vài HS khác nhận xét câu trả lời của bạn. ‒ HS khác nhận xét và bổ
sung (nếu có).
HS lắng nghe.
− GV nhận xét chung và dẫn dắt vào bài học “Thành phần –
và vai trò của đất”.
2. Hoạt động Khám phá và luyện tập.
2.1. Hoạt động 1: Tìm hiểu một số thành phần của đất
a)Mục tiêu: HS nhận biết được một số thành phần của đất.
b)Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương
pháp trực quan, phương pháp thực hành, phương pháp dạy học hợp tác.
c)Tiến trình tổ chức hoạt động:
- − GV chia lớp thành các nhóm 4 hoặc 6 HS, yêu − HS chia nhóm.
cầu các nhóm quan sát hình 2, đọc nội dung trong − HS quan sát hình 2, đọc nội
hộp thông tin (SGK trang 6) và thảo luận nhóm để dung trong hộp thông tin (SGK
trả lời các câu hỏi:
trang 6), thảo luận nhóm và chia
sẻ kết quả:
+ Thực vật lấy từ đất những gì để sống và phát + Thực vật và động vật có thể sinh
triển?
trưởng và phát triển vì trong đất có
+ Vì sao một số động vật có thể sống được trong không khí, nước và các chất dinh
đất?
dưỡng (chất khoáng, mùn),...
+ Theo em, đất có những thành phần nào?
+ Theo em, đất gồm những thành
phần: chất khoáng, mùn, không
khí, nước,...
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
– Các nhóm khác nhận xét và bổ
− GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra kết sung (nếu có).
luận: Các thành phần chính của đất gồm: chất *HSKT: Thảo luận theo bạn trong
nhóm, GV,bạn học tốt giúp.
khoáng, mùn, không khí, nước và các loài sinh

vật,... Tầng mùn thường có màu sẫm hơn, tập trung
các chất hữu cơ và dinh dưỡng của đất. Nhờ các
thành phần này mà thực vật, một số động vật trong
đất có thể sống và phát triển..
2.2. Hoạt động 2: Thí nghiệm “Có gì trong đất
a)Mục tiêu: HS thực hiện được thí nghiệm “Có gì trong đất”, từ đó nhận biết sâu sắc hơn
về thành phần của đất.
− GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bước thực hiện thí − Các nhóm tìm hiểu các bước
nghiệm 1, 2 (SGK trang 7).
thực hiện thí nghiệm 1, 2.
– GV yêu cầu các nhóm thực hiện thí nghiệm 1, 2 và − Các nhóm thực hiện thí nghiệm
thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi:
và trả lời các câu hỏi:
*HSKT: Tham gia thí nghiệm cùng
*Thí nghiệm 1:
bạn, GV và bạn học tốt giúp đỡ
+ Rót một cốc nước vào bình thuỷ tinh.
+ Dự đoán: Ngay sau khi cho một cục đất khô và
cốc chứ nước, em sẽ quan sát thấy gì?
+ Có bọt khí nổi lên.
+ Tiến hành thí nghiệm và so sánh kết quả thí
nghiệm với dự đoán của em.
+ Em rút ra được kết luận gì sau thí nghiệm trên?
*Thí nghiệm 2:
+ Trong đất có không khí.
+ Cho đất vào bình thuỷ tinh và đậy kín bình.
+ Dự đoán: Khi để cốc đất trực tiếp dưới ánh sáng
mặt trời, sau khoảng một giờ, em sẽ quan sát thấy
+ Có các giọt nước đọng phía dưới
gì?
nắp bình.
+ Tiến hành thí nghiệm và so sánh kết quả thí
nghiệm với dự đoán của em.
+ Em rút ra được kết luận gì sau thí nghiệm trên?
− GV yêu cầu các nhóm quan sát, mô tả thí nghiệm
+ Trong đất có nước.
ở hình 5 (SGK trang 7), thảo luận nhóm để trả lời
− Các nhóm quan sát, mô tả thí
câu hỏi: Theo em, thí nghiệm này cho biết thành
nghiệm ở hình 5 (SGK trang 7),
phần nào của đất?
thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:
–GV yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thảo luận
Trong đất có:
trước lớp.
+ Phần nhẹ nổi lên là phần chất
hữu cơ (xác thực vật chưa phân

–GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
–GV nhận xét chung và kết luận.
* Lưu ý: Nếu điều kiện cho phép, GV tổ chức cho
HS làm thí nghiệm này theo các bước:
+ Cho đất vào cốc thuỷ tinh trong suốt đang chứa
nước.
+ Dùng đũa khuấy đều đất trong cốc nước và để
lắng sau 15 phút.
– GV yêu cầu quan sát cốc nước chứa đất lúc này,
thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi: Em quan sát
thấy gì? Theo em, thí nghiệm này cho biết thành
phần của đất?

huỷ hết);
+ Phần phía dưới là đất mùn; phần
đất sét, đất cát (tùy thuộc vào loại
đất).
– Các nhóm khác nhận xét và bổ
sung (nếu có).

Dự kiến sản phẩm:
− HS làm việc nhóm 4 hoặc 6 HS.
− HS rút ra được kết luận: Đất gồm các thành phần: chất
khoáng, mùn, không khí, nước,...

3. Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
+ Chuẩn bị bài cho tiết sau.
+ Phát triển năng lực khoa học.
- Cách tiến hành:
- GV đặt câu hỏi: Em hãy nêu những thành phần - HS trả lời
của đất.
Dự kiến sản phẩm
−HS rút ra được kết luận về thành phần của đất qua thí
nghiệm.

- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu vai trò của đất
để chuẩn bị cho tiết sau.

*HSKT: Tham gia thí nghiệm cùng
bạn, GV và bạn học tốt giúp đỡ

IV. ĐIỀU CHỈNH BỔ SUNG
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
TUẦN 1 KHOA HỌC
TIẾT 2
CHỦ ĐỀ 1: CHẤT
Bài 1: THÀNH PHẦN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẤT- TIẾT 2
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù.
− Nêu được một số thành phần của đất.
− Trình bày được vai trò của đất đối với cây trồng
2. Năng lực chung.
− Năng lực giao tiếp và hợp tác trong thảo luận nhóm; quan sát và phân tích hình
ảnh, nội dung để phát hiện ra một thành phần, vai trò của đất.
− Năng lực thực hành thí nghiệm: “Có gì trong đất”.
− Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc giải thích một số việc làm
như xới đất, vun đất cho cây trồng,…
3. Phẩm chất.
− Trách nhiệm: Chăm sóc và bảo vệ đất.
− Trung thực trong tiến hành thí nghiệm và báo cáo kết quả thảo luận.
− Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về thành phần, vai trò của đất và vận dụng
kiến thức vào cuộc sống.
*HSKT: Nghe , đọc bài, tham gia các hoạt động cùng bạn, tìm hiểu bài theo hướng dẫn của GV
và sự giúp đỡ của bạn.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- GV: Các hình trong bài 1 SGK.
- HS: SGK, VBT. Hai cốc thuỷ tinh trong suốt, một chai đựng nước sạch, một cốc
đất vườn (ở điều kiện bình thường), đũa khuấy, nắp cốc, găng tay (mỗi nhóm). Giấy
khổ A3 hoặc A0 (mỗi nhóm).
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

1. Khởi động.
a)Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về thành phần và
vai trò của đất.
b)Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trò chơi.
c)Tiến trình tổ chức hoạt động:
–GV chia lớp thành hai đội và tổ chức cuộc thi “Ai nhanh − Các đội tích cực tham
hơn”.
gia cuộc thi.
–GV phát cho mỗi đội một số từ khoá và thông báo thể lệ: − Các đội lắng nghe.
Nhiệm vụ của mỗi đội là tìm các từ khoá có liên quan đến *HSKT: Tham gia cùng bạn,
GV và bạn học giúp đỡ
thành phần của đất và viết lên bảng. Khi GV phát hiệu lệnh,
bạn đầu tiên của mỗi đội sẽ lên bảng viết từ khoá thứ nhất
mà đội lựa chọn. Sau khi viết xong sẽ chạy về hàng, bạn thứ
hai sẽ tiếp tục lên bảng viết tiếp từ khoá thứ hai, cứ như vậy
cho đến khi hết các từ khoá của đội. Đội hoàn thành cuộc thi
nhanh và viết đúng các từ khoá là đội thắng cuộc.
− GV nhận xét chung và dẫn dắt vào tiết 2 của bài học.
– HS lắng nghe..
2. Hoạt động Khám phá và luyện tập.
2.1. Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của đất đối với cây trồng
a)Mục tiêu: HS nêu được vai trò của đất đối với cây trồng.
b)Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương
pháp trực quan, phương pháp dạy học hợp tác.
c)Tiến trình tổ chức hoạt động:
− GV chia lớp thành các nhóm 4 hoặc 6 HS, yêu cầu − Các nhóm mô tả từng hình và trả
các nhóm quan sát hình 6, 7, 8 (SGK trang 8), thảo lời các câu hỏi:
luận nhóm để mô tả từng hình và trả lời các câu hỏi: + Hình 6a, 7a: Cây trồng trong
nước nên cần phải có giá đỡ để
cây đứng thẳng.
+ Hình 6b, 7b: Cây trồng trong đất
không cần giá đỡ, cây vẫn đứng
thẳng.
+ Hình 8: Thông tin về vai trò của
đất đối với cây trồng.

+ Để cây đứng vững, trồng cây trong nước cần có + Để cây đứng vững, trồng cây
điều kiện gì khác so với trồng cây trong đất?
trong nước cần phải có giá đỡ,
điều này khác với trồng cây trong
đất.
+ Vai trò của đất đối với cây trồng?
+ Vai trò của đất đối với cây
trồng: Giữ cho rễ cây bám chặt
vào đất và giúp cho cây đứng
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
vững; Cung cấp các chất khoáng,
− GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra kết mùn, không khí và nước,…
luận: Đất có vai trò quan trọng đối với cây trồng: là *HSKT: Tham gia hoạt động cùng
bạn, GV và bạn học tốt giúp đỡ
giá thể để cây bám vào và đứng vững; cung cấp
– Các nhóm khác nhận xét và bổ
chất khoáng, mùn, không khí và nước.
sung (nếu có).
2.2. Hoạt động 2: Luyện tập
a)Mục tiêu: HS củng cố kiến thức về thành phần, vai trò của đất đối với cây trồng.
b)Tiến trình tổ chức hoạt động:
− GV chia lớp thành các nhóm đôi và yêu cầu các – Các nhóm đọc nội dung ở mục
nhóm đọc nội dung ở mục Hoạt động luyện tập, Hoạt động luyện tập, thực hành
thực hành (SGK trang 9).
(SGK trang 9)
–GV yêu cầu các nhóm viết hoặc có thể vẽ về thành − Các nhóm thực hiện theo yêu
phần của đất, vai trò của đất đối với cây trồng vào cầu của GV.
giấy khổ A3 hoặc A0.
–GV yêu cầu các nhóm dán sản phẩm của nhóm lên − Các nhóm dán sản phẩm lên
bảng và mời hai nhóm trình bày trước lớp về sản bảng.
*HSKT: Tham gia hoạt động cùng
phẩm của nhóm mình.
bạn, GV và bạn học tốt giúp đỡ

− Đại diện hai nhóm trình bày.
–Các nhóm khác nhận xét và bổ
sung (nếu có).
− GV nhận xét chung và nhắc lại thành phần, vai trò
–HS lắng nghe.
của đất đối với cây trồng.
2.3. Hoạt động vận dụng: Đố em
a)Mục tiêu: HS hiểu được vì sao trong trồng trọt cần cày, bừa, vun đất vào gốc cây.
–GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.

− GV chia lớp thành các nhóm 4 hoặc 6 HS, yêu cầu − Các nhóm quan sát hình 9, 10

các nhóm quan sát hình 9, 10 (SGK trang 9) và thảo (SGK trang 9), thảo luận nhóm và
luận nhóm để trả lời câu hỏi: Vì sao trong trồng trọt trả lời câu hỏi:
người ta cần cày, bừa, vun đất vào gốc cây?
+ Cày, bừa để đất tơi xốp, có
nhiều không khí giúp cây khoẻ
mạnh, sinh trưởng và phát triển
tốt.
+ Vun đất vào gốc cây làm chặt
gốc cây để cây có giá đỡ, giúp cây
– GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn nhau.
đứng thẳng.
− GV nhận xét chung và kết luận.
− Các nhóm khác nhận xét và bổ
− GV yêu cầu HS đọc nội dung ở mục Em tìm hiểu sung (nếu có).
thêm (SGK trang 9) để có thêm kiến thức về vai trò − HS đọc nội dung ở mục Em tìm
của việc bón phân hữu cơ, xới đất,… giúp đất tơi hiểu thêm (SGK trang 9).
xốp, tăng năng suất cho cây trồng.
− GV gợi ý và dẫn dắt để HS nêu được các từ khoá
trong bài: Thành phần của đất; Vai trò của đất.
3. Hoạt động vận dụng
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
- Cách tiến hành:
Tổ chức trò chơi trên PPT:
- HS chơi trò chơi
*HSKT: Tham gia hoạt động cùng bạn,
“Bác nông dân chăm chỉ”
GV và bạn học tốt giúp đỡ
HS giúp bác nông dân chăm sóc mảnh vườn của
mình bằng cách trả lời những câu hỏi:
+ Câu 1: Đất có những thành phần nào?
+ Câu 2: Vai trò của đất.
+ Câu 3: Cày, bừa để đất tơi xốp giúp ích gì?
- GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu chuẩn bị cho bài
-HS lắng nghe
tiếp theo

IV, ĐIỀU CHỈNH BỔ SUNG
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................