1

Tuần 19, 20 Tiết 19, 20, 21
CHỦ ĐỀ 1: THIẾT BỊ ĐÓNG CẮT VÀ LẤY ĐIỆN TRONG GIA ĐÌNH
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực tự chủ và tự học: Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; vận dụng được một
cách linh hoạt những kiến thức, kĩ năng đã học về thiết bị đóng cắt, lấy điện trong gia
đình để giải quyết vấn đề trong những tình huống mới.

-

Năng lực giao tiếp hợp tác: Biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với hình ảnh để trình bày
thông tin, ý tưởng và thảo luận những vấn đề về thiết bị đóng cắt, lấy điện trong gia
đình. Biết chủ động và gương mẫu hoàn thành phần việc được giao, góp ý điều chỉnh
thúc đẩy hoạt động chung; khiêm tốn học hỏi các thành viên trong nhóm.

-

Năng lực giải quyết vấn đề: Chủ động, tích cực tìm hiểu các thiết bị đóng cắt và lấy
điện trong gia đình.

Năng lực công nghệ
-

Nhận thức công nghệ: Tóm tắt được các kiến thức, kĩ năng cơ bản để mô tả được chức
năng, cấu tạo và thông số kĩ thuật của thiết bị đóng cắt, lấy điện trong gia đình.

-

Giao tiếp công nghệ: Đọc được các thông số kĩ thuật của thiết bị đóng cắt, lấy điện
trong gia đình.

2. Phẩm chất
-

Chăm chỉ và trách nhiệm: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học về thiết bị
đóng cắt và lấy điện trong gia đình vào học tập và thực tiễn.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1. Đối với giáo viên:
-

Máy chiếu, máy tính, màn hình hiển thị, hoặc ti vi.

-

Hình vẽ và tranh ảnh trong SGK: hình ảnh một số thiết bị điện trong gia đình, hình ảnh
các bộ phận chính của cầu dao, hình ảnh các bộ phận chính của aptomat, hình ảnh
aptomat sử dụng trong mạng điện gia đình,…

2
-

SGK, SGV, SBT Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng điện
trong nhà.

2. Đối với học sinh:
-

SGK, SBT Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng điện trong
nhà.

-

Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo
yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập và kích thích nhu cầu tìm hiểu về thiết bị đóng cắt và lấy
điện trong gia đình.
b. Nội dung: GV sử dụng câu hỏi ở phần khởi động (SGK – tr5) để đặt vấn đề, HS nêu tên
các thiết bị đóng cắt và lấy điện có trong hình 1.1. Từ câu trả lời của HS, GV dẫn dắt nhằm
gây chú ý của HS vào nội dung bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các thiết bị đóng cắt và lấy điện trong hình. GV
gợi ý HS trả lời.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chiếu hình ảnh một số thiết bị điện trong gia đình – hình 1.1 (SGK – tr5) cho HS quan
sát và yêu cầu trả lời nội dung Khởi động (SGK – tr5)

Quan sát Hình 1.1 và kể tên các thiết bị đóng cắt và lấy điện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

3
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Gợi ý trả lời:
Hình 1.1:
+ Thiết bị đóng cắt: Công tắc, aptomat, cầu dao.
+ Thiết bị lấy điện: Ổ cắm điện, phích cắm điện.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong hình vẽ trên chúng ta đã được làm quen với một số thiết
bị đóng cắt và lấy điện. Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu được rõ hơn về chức
năng, cấu tạo và thông số kĩ thuật của các thiết bị đóng cắt và lấy điện trong gia đình – Chủ
đề 1: Thiết bị đóng cắt và lấy điện trong gia đình.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu thiết bị đóng cắt mạch điện
a. Mục tiêu: Giúp HS mô tả được chức năng, cấu tạo, thông số kĩ thuật của cầu dao, aptomat
và công tắc.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện các hoạt động khám phá để chỉ ra được chức năng,
cấu tạo và thông số kĩ thuật của các thiết bị đóng cắt mạch điện.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được các thiết bị đóng cắt mạch điện và chức năng, cấu tạo,
thông số kĩ thuật của các dụng cụ đó.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
1.

THIẾT

BỊ

ĐÓNG

CẮT

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK và đặt câu MẠCH ĐIỆN
hỏi: Em hãy nêu một số thiết bị đóng cắt trong gia 1.1. Cầu dao
đình mà em biết.

- Cầu dao là thiết bị dùng để đóng,

- Sau khi nêu tên một số thiết bị đóng cắt trong gia cắt nguồn điện bằng tay. Ngoài ra,
đình, GV đặt vấn đề: Trong bài học này, chúng ta sẽ cầu dao còn được kết hợp với cầu

4
tìm hiểu về chức năng, cấu tạo, thông số kĩ thuật của chì để thực hiện chức năng bảo vệ
cầu dao, aptomat và công tắc.

sự cố ngắn mạch.

- GV chia HS thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ và - Cầu dao có cấu tạo gồm:
hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:

+ Cần đóng cắt.

Nhóm 1,4: Tìm hiểu về cầu dao.

+ Vỏ cầu dao.

HS trả lời những câu hỏi sau:

+ Các cực nối điện.

+ Câu hỏi 1 (SGK – tr5): Cầu dao có những chức - Các thông số kĩ thuật chính:
năng nào? Hãy kể tên các bộ phận chính của cầu + Điện áp định mức.
dao ở Hình 1.2.

+ Cường độ dòng điện định mức.
1.2. Aptomat (CB)
- Aptomat là thiết bị đóng, cắt
nguồn điện bằng tay hoặc tự động
cắt nguồn điện khi có sự cố quá tải,
ngắn mạch hoặc dòng điện rò.

+ Giải thích ý nghĩa thông số kĩ thuật chính của cầu - Aptomat có cấu tạo gồm:
dao.

+ Cần đóng cắt.

+ Đọc nội dung phần Thông tin bổ sung và cho biết + Vỏ aptomat.
khi sử dụng cầu dao cần lưu ý điều gì?

+ Các cực nối điện.

Nhóm 2,5: Tìm hiểu về aptomat (CB).

- Các thông số kĩ thuật chính của

HS trả lời những câu hỏi sau:

aptomat bao gồm:

+ Quan sát hình 1.3 và mô tả chức năng, cấu tạo + Điện áp định mức.
của aptomat.

+ Cường độ dòng điện định mức.
1.3. Công tắc
- Công tắc là thiết bị điện được sử
dụng phổ biến trong mạng điện gia
đình, có chức năng đóng, cắt bằng
tay dòng điện qua bóng đèn để
điều khiển bóng đèn sáng, tắt.

+ Câu hỏi 2 (SGK – tr6): Bộ phận nào của - Công tắc có cấu tạo gồm:

5
aptomat thực hiện chức năng đóng, cắt nguồn điện + Nút bật tắt.
bằng tay.

+ Vỏ công tắc.

+ Nêu các thông số kĩ thuật chính của aptomat.

+ Các cực nối điện.

+ Đọc nội dung mục Thông tin bổ sung và nêu một - Các thông số kĩ thuật chính của
số aptomat được sử dụng phổ biến hiện nay.

công tắc bao gồm:

Nhóm 3,6: Tìm hiểu về công tắc.

+ Điện áp định mức.

HS trả lời những câu hỏi sau:

+ Cường độ dòng điện định mức.

+ Quan sát hình 1.5 và cho biết các bộ phận chính
của công tắc.

+ Câu hỏi 3 (SGK – tr7): Bộ phận nào của công
tắc có chức năng đóng, cắt dòng điện đi qua bóng
đèn?
+ Trên vỏ công tắc có ghi 10 A – 250 V. Hãy giải
thích ý nghĩa thông số kĩ thuật đó.
- Sau khi các nhóm báo cáo kết quả thảo luận, GV
kết luận về thiết bị đóng cắt trong gia đình.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi.
*Trả lời Câu hỏi 1 (SGK – tr6)
- Cầu dao có chức năng đóng, cắt mạch điện và bảo
vệ sự cố ngắn mạch.

6
- Các bộ phận chính của cầu dao: cần đóng cắt, vỏ
cầu dao, các cực nối điện.
*Trả lời Câu hỏi 2 (SGK – tr6)
Bộ phận của aptomat thực hiện chức năng đóng, cắt
nguồn điện bằng tay là cần đóng cắt.
*Trả lời Câu hỏi 3 (SGK – tr7)
Bộ phận của công tắc có chức năng đóng, cắt dòng
điện đi qua bóng đèn là: nút bật tắt.
- Các nhóm khác theo dõi và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận
về các thiết bị đóng cắt mạch điện.
- GV chuyển sang Hoạt động 2: Tìm hiểu về thiết bị
lấy điện.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về thiết bị lấy điện
a. Mục tiêu: Giúp HS mô tả được chức năng, cấu tạo, thông số kĩ thuật của ổ cắm điện và
phích cắm điện.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện các hoạt động khám phá để chỉ ra được chức năng,
cấu tạo và thông số kĩ thuật của các thiết bị lấy điện.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được các thiết bị lấy điện và chức năng, cấu tạo, thông số kĩ
thuật của các dụng cụ đó.
d. Tổ chức hoạt động:

7
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. THIẾT BỊ LẤY ĐIỆN

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK và đặt câu 2.1. Ổ cắm điện
hỏi: Em hãy nêu một số thiết bị lấy điện mà em biết.

- Ổ cắm điện là thiết bị lấy điện để

- Sau khi nêu tên một số thiết bị lấy điện trong gia cung cấp cho các đồ dùng điện
đình, GV đặt vấn đề: Trong bài học này, chúng ta sẽ trong sinh hoạt.
tìm hiểu về chức năng, cấu tạo, thông số kĩ thuật của - Ổ cắm điện có cấu tạo gồm:
ổ cắm điện, phích cắm điện.

+ Vỏ ổ cắm điện.

- GV chia HS thành 4 nhóm, giao nhiệm vụ và + Các cực tiếp điện.
hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ:

- Các thông số kĩ thuật chính của ổ

Nhóm 1,3: Tìm hiểu về ổ cắm điện.

cắm điện bao gồm:

+ Quan sát hình 1.6 và cho biết cấu tạo của ổ cắm + Điện áp định mức.
điện.

+ Cường độ dòng điện định mức.
2.2. Phích cắm điện
- Phích cắm điện là thiết bị dùng
để lấy điện từ ổ cắm điện cung cấp
cho các đồ dùng điện trong sinh

+ Câu hỏi 4 (SGK – tr7): Bộ phận nào của ổ cắm hoạt như: quạt, bếp điện, tủ lạnh,
điện có chức năng cung cấp nguồn cho đồ dùng ấm đun nước,…
điện?

+ Trên vỏ ổ cắm điện kéo dài có ghi 10 A – 250 V,
giải thích ý nghĩa thông số kĩ thuật đó.
Nhóm 2,4: Tìm hiểu về phích cắm điện.

- Phích cắm điện có cấu tạo gồm:
+ Vỏ phích cắm điện.
+ Các chốt tiếp điện.
- Các thông số kĩ thuật chính của

+ Quan sát hình 1.7 và nêu cấu tạo của phích cắm phích cắm điện:
điện.
+ Điện áp định mức.

+ Cường độ dòng điện định mức.

+ Câu hỏi 5 (SGK – tr8): Bộ phận nào của phích

8
cắm điện có chức năng lấy điện ra từ ổ cắm điện
cho đồ dùng điện.
+ Nêu thông số kĩ thuật chính của phích cắm điện.
- Sau khi các nhóm báo cáo kết quả thảo luận, GV
kết luận về thiết bị lấy điện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi.
*Trả lời Câu hỏi 4 (SGK – tr8)
Bộ phận của ổ cắm điện có chức năng cung cấp
nguồn cho đồ dùng điện: các cực tiếp điện.
*Trả lời Câu hỏi 5 (SGK – tr8)
Bộ phận của phích cắm điện có chức năng lấy điện
ra từ ổ cắm điện cho đồ dùng điện: các chốt tiếp
điện.
- Các nhóm khác theo dõi và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và kết luận
về các thiết bị lấy điện.
- GV chuyển sang Hoạt động Luyện tập.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về các thiết bị đóng cắt và
lấy điện trong gia đình.
b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS trả lời để luyện tập các kiến thức đã học.
c. Sản phẩm học tập: HS chọn được đáp án đúng cho câu hỏi trắc nghiệm.
d. Tổ chức hoạt động:

9
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu:
Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng
Câu 1: Thiết bị nào dưới đây có khả năng tự động cắt để bảo vệ mạng điện khi xảy ra sự cố
như quá tải hoặc ngắn mạch?
A. Công tắc.
B. Cầu dao.
C. Aptomat.
D. Phích cắm.
Câu 2: Ổ cắm điện gồm các bộ phận chính nào?
A. Vỏ và các cực tiếp điện.
B. Vỏ và các chốt (chấu) tiếp điện.
C. Vỏ và các cực nối điện.
D. Vỏ và cần đóng cắt.
Câu 3: Trên vỏ aptomat có ghi thông số kĩ thuật 20 A – 240 V, trong đó 20 A là gì?
A. Điện áp định mức.
B. Dòng điện định mức.
C. Điện trở.
D. Cường độ dòng điện nhỏ nhất.
Câu 4: Đâu không phải thiết bị đóng cắt trong gia đình?
A. Công tắc.
B. Cầu dao.
C. Aptomat.
D. Ổ cắm điện.
Câu 5: Công tắc là thiết bị dùng để
A. đóng cắt dòng điện cung cấp cho các đồ dùng điện.
B. đóng cắt dòng điện cho các mạng điện.
C. đóng cắt và có khả năng tự động cắt để bảo vệ mạng điện khi có sự cố.
D. lấy điện từ ổ cắm điện cung cấp cho các đồ dùng điện.

10
Câu 6: Cấu tạo cầu dao gồm 3 bộ phận như hình vẽ, vị trí số (2) là

A. Cần đóng cắt.
B. Vỏ.
C. Các cực nối điện.
D. Nút bật tắt.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi và hoàn thành nội dung Luyện tập (SGK – tr8)
1. Nêu tên bộ phận thực hiện chức năng đóng, cắt nguồn điện của cầu dao.
2. Ngoài chức năng đóng, cắt nguồn điện bằng tay, aptomat còn có những chức năng nào?
3. Em hãy đọc giá trị điện áp và cường độ dòng điện định mức của ổ cắm điện và phích cắm
điện sử dụng trong gia đình.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời:
Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

Câu 6

C

A

B

D

A

B

Luyện tập (SGK – tr9)
1. Bộ phận thực hiện chức năng đóng, cắt nguồn điện của cầu dao: cần đóng cắt.
2. Ngoài chức năng đóng, cắt nguồn điện bằng tay, aptomat còn có chức năng tự động cắt
nguồn điện khi có sự cố quá tải, ngắn mạch hoặc dòng điện rò.
3. HS tự thực hiện tại nhà.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

11
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nội dung Vận dụng.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS tìm hiểu về các thiết bị aptomat chống giật.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà, vận dụng kiến thức đã học để
hoàn thành.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về aptomat chống giật trong gia đình.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS hoàn thành nội dung Vận dụng (SGK – tr8)
Em hãy tìm hiểu và cho biết aptomat chống giật thường được lắp đặt ở những nơi nào trong
mạng điện gia đình? Vì sao?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV yêu cầu HS báo cáo kế hoạch học tập vào giờ sau.
Gợi ý đáp án:
Aptomat chống giật thường được lắp đặt ở những nơi khô ráo, thoáng mát, tránh những nơi
ẩm thấp.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
E. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Ôn lại kiến thức đã học.
- Làm bài tập Chủ đề 1 trong SBT Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt
mạng điện trong nhà.
- Đọc và tìm hiểu trước Chủ đề 2: Dụng cụ đo điện cơ bản.