(MÃ SỐ 164)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TIỂU HỌC
TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH
CHƯA ĐẠT CHUẨN LỚP 1”
(SÁCH – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Chân trời sáng
tạo. đã trải qua gần bốn năm đổi mới và thu được nhiều thành quả tốt đẹp. Tiếp tục
phát huy những kết quả đó đạt được, từng bước thực hiện các mục tiêu của xã hội.
Năm học 20.....-20.....toàn Ngành Giáo Dục cùng đẩy mạnh phong trào thi đua:
“Dạy tốt – Học tốt”. nâng cao chất lượng Giáo Dục toàn diện đi lên con đường
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước.
Ngày nay, Đất nước đang trong thời kì Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nên
rất cần những con người có tri thức, có khoa học kĩ thuật. Trước yêu cầu của sự
phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi nền Giáo Dục phải thay đổi mục tiêu đào tạo, cải
tiến lại nội dung và phương pháp dạy học. Đó là việc làm rất cần thiết hiện nay.
Chính vì vậy, chất lượng dạy và học trong nhà trường đang là vấn đề được
các nhà Giáo Dục hết sức quan tâm. Đây là một trong những việc làm quan trọng,
góp phần đào tạo nhân tài cho Đất nước. Vì thế, biết bao thầy cô giáo ngày đêm
miệt mài nghiên cứu để có những sáng kiến mới, những kinh nghiệm hay, nhằm
cải tiến phương pháp dạy học cho phù hợp với nhận thức của học sinh.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 nói chung và ở trường
Tiểu học……nói riêng, môn học Tiếng Việt lớp 1 là một môn quan trọng, chiếm vị
trí chủ yếu trong Chương trình. Môn này có đặc trưng cơ bản là: Nó vừa là môn
học cung cấp cho học sinh một khối lượng kiến thức cơ bản nhằm đáp ứng được
những mục tiêu, nhiệm vụ của từng bài học, vừa là công cụ để học tập tất cả các
môn học khác. Trẻ em muốn nắm được kĩ năng học tập, trước hết cần nghiên cứu
tiếng mẹ đẻ là chìa khóa của nhận thức, của sự phát triển trí tuệ đúng đắn, nó cần
thiết cho tất cả các em khi bước vào cuộc sống. Ở nước ta, môn Tiếng Việt lớp 1
có vai trò quan trọng, là một môn học chính, trong đó không thể không kể đến môn
Tập đọc.
Dạy rèn kĩ năng đọc cho HS chưa đạt chuẩn trong cấp Tiểu học đang là một
vấn đề được các trường trên khắp địa bàn Tỉnh……Thành phố……các nhà nghiên
cứu và toàn xã hội quan tâm. Biết đọc là có thêm một công cụ mới để học tập, để
giao tiếp, để nắm bắt được mọi thông tin diễn ra hàng ngày trong xã hội. Thông
qua việc rèn kĩ năng đọc và viết, con người không những được thức tỉnh về nhận
thức mà cũng rung động về tình cảm, nảy nở những ước mơ tốt đẹp, được khơi dậy
1

năng lực hành động, sức mạnh cũng như được bồi dưỡng tâm hồn. Rèn kĩ năng tập
Đọc là một phân môn thuộc bộ môn Tiếng Việt lớp 1 bậc Tiểu học này và giữ
được vai trò rất quan trọng, trước hết giúp học sinh rèn luyện các kĩ năng (Rèn kĩ
năng đọc cho HS lớp 1 chưa đạt chuẩn) sao cho đúng.
Chính vì vậy, dạy rèn kĩ năng đọc có ý nghĩa to lớn ở bậc Tiểu học, nó trở
thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học. Học sinh đọc tốt, đọc
một cách có ý thức sẽ giúp các em hiểu biết nhiều hơn, bồi dưỡng các em lòng yêu
“Cái thiện – Cái đẹp”, dạy các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như có hình
ảnh, những kĩ năng này các em sẽ sử dụng suốt đời. Như vậy dạy rèn kĩ năng đọc –
viết có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bao gồm các nhiệm vụ giáo dục và phát triển.
Xuất phát từ quan điểm dạy tập rèn kĩ năng tập Đọc là một trong những
phân phân môn mang tính tổng hợp bởi bên cạnh việc dạy đọc ta cũng trau dồi
kiến thức môn Tiếng Việt, kiến thức về văn hóa đời sống, giáo dục tình cảm, thẩm
mĩ cho học sinh, phân môn tập rèn kĩ năng tập Đọc góp phần hình thành và phát
triển nhân cách con người mới.
Hiện nay ở nhà trường Tiểu học việc rèn kĩ năng tập Đọc đạt kết quả chưa
cao, có thể có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân lớn nhất là phương pháp rèn
kĩ năng tập Đọc chưa được coi trọng, thực tế nếu không có rèn kĩ năng tập Đọc tốt
thì học sinh không có điền kiện học các môn khác, không thể tiếp thu nền văn
minh. Chính vì vậy, việc dạy rèn kĩ năng tập Đọc cho học sinh có ý nghĩa quan
trọng. Thông qua môn học này góp phần đắc lực phục vụ mục tiêu đào tạo con
người, con người phát triển toàn diện, có đủ đức, đủ tài tiếp cận nền khoa học kĩ
thuật tiên tiến để đưa nước nhà tiến nhanh, tiến xa hơn nữa. Chính vì vậy. Ngôn
ngữ âm thanh trong một thời gian dài đã trở thành công cụ duy nhất để con người
trao đổi, truyền đạt với nhau. Tuy nhiên, ngôn ngữ âm thanh có mặt hạn chế về
không gian và thời gian. Đó là lí do vì sao ngày nay chúng ta không nghe được
tiếng
nói,
chữ
viết,
ngôn
ngữ
của
Việt
Nam
ta.
Để khắc phục hai mặt hạn chế này, con người đã tìm ra một hình thức
thông tin mới: thông tin bằng chữ. Chữ viết là đại diện của lời nói. Tuy nhiên, nếu
chữ viết bị sai lỗi chính tả sẽ gây khó khăn cho người đọc, người nghe; làm hiểu
sai lệch về nghĩa. Vì thế, muốn mọi người hiểu đúng chúng ta cần viết đúng. Và
phân môn Tiếng Việt trong nhà trường là môn học giúp học sinh hình thành năng
lực và thói quen đọc và tập Đọc đúng, rộng hơn là năng lực và thói quen Đọc rõ
ràng và Đọc chích xác từng câu trong tiếng Việt chuẩn mực. Tuy nhiên, thực tế cho
thấy cách phát âm ở mỗi nơi có sự khác nhau và thói quen nói sao Đọc vậy đã gây
khó khăn trong việc “nghe và Đọc” sao cho đúng đối với chính tả Việt Nam là rất
rõnét.
Trường Tiểu học……nơi tôi đang công tác……Do vậy: học sinh chủ yếu là
dân các nơi đến sinh sống, việc phát âm giọng địa phương là rất phổ biến. Chính
2

điều này đã gây khó khăn cho bản thân tôi và các đồng nghiệp trong việc rèn kĩ
năng phát âm chuẩn cho các em dẫn đến việc rèn kĩ năng Đọc đúng chính tả là khó
thực hiện. Việc mắc lỗi trong khi viết Chính tả đã phần nào ảnh hưởng tới kết quả
học tập của các em ở môn Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung. Vì
vậy, nhằm giúp học sinh khắc phục nhược điểm này, tôi đã nghiên cứu đề tài:
“Một số biện pháp rèn kỹ năng Đọc cho học sinh chưa đạt chuẩn lớp 1. Sách –
Chân trời sáng tạo”.
1. Lí do chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm.
Trong quá trình dạy môn Tiếng Việt, nhiệm vụ của giáo viên Tiểu học là
hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng nghe, nói, đọc. Phân môn Chính tả
có nhiệm vụ rèn kĩ năng Đọc đúng cho HS, giáo viên bồi dưỡng tình yêu tiếng
Việt, hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt cho học
sinh.
Phân môn Chính tả trong nhà trường có nhiệm vụ giúp học sinh nắm vững
các quy tắc chính tả và hình thành kĩ năng chính tả. Ngoài ra, nó còn rèn cho học
sinh một số phẩm chất như tính cẩn thận, óc thẩm mĩ.
Ngoài việc nắm vững vị trí, nhiệm vụ, tính chất, nội dung, Chương trình
giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo, phương pháp giảng dạy
phù hợp, giáo viên còn phải nắm vững các nguyên tắc dạy chính tả Tiếng Việt.
Dạy chính tả theo khu vực phải xuất phát từ tình hình thực tế mắc lỗi chính
tả của học sinh ở từng khu vực, từng vùng miền để hình thành nội dung giảng dạy
khi xác định được trọng điểm chính tả cần dạy cho học sinh ở từng khu vực, từng
địa phương. Như vậy, trước khi dạy, giáo viên cần tiến hành điều tra cơ bản để
nắm lỗi chính tả phổ biến của học sinh từ đó lựa chọn nội dung giảng dạy thích
hợp với đối tượng học sinh lớp mình dạy.
Qua thực tế điều tra qua các bài viết của học sinh khối lớp 1 tôi nhận thấy
học sinh Đọc sai lỗi phát âm, tỉ lệ học sinh yếu đối với phân môn chính tả đầu năm
là 00,0%. Vì vậy tôi quyết định xây dựng rút ra được đề tài: “Một số biện pháp
rèn kỹ năng Đọc cho học sinh chưa đạt chuẩn lớp 1. Sách – Chân trời sáng
tạo”.
a) Mục đích.
- Tìm ra phương pháp và hướng đi, giúp học sinh Đọc tốt hơn, qua đó từng
bước nâng cao năng lực Đọc và cách phát âm đúng. Đọc hay, diễn cảm của mỗi
học sinh.
- Tìm hiểu yêu cầu nhiệm vụ và thực trạng dạy học của phân môn Tập đọc viết ở lớp 1.
b) khả năng áp dụng của sáng kiến: “Một số biện pháp rèn kỹ năng Đọc cho
học sinh chưa đạt chuẩn lớp 1. Sách – Chân trời sáng tạo”.
3

- Sáng kiến được thực hiện trong các giờ tập Đọc với tổng số học sinh…ở
lớp 1, Trường Tiểu học...........Năm học 20....-20.....Sáng kiến có thể áp dụng cho
tất cả các lớp của khối lớp 1.
- Đề tài này được áp dụng trong các giờ học tập Đọc ở lớp 1, trong thời
gian……năm học:20…-20…tại trường Tiểu học..............
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
+ Nhiệm vụ 1:
- Giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất chủ yếu với các
biểu hiện cụ thể: Có tình yêu tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong
sáng, giàu đẹp của tiếng Việt; có ý thức đối với cội nguồn; có hứng thú học tập, có
ý thức thực hiện trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, xã hội và môi trường xung
quanh; góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
+ Nhiệm vụ 2:
- Giúp học sinh bước đầu hình thành các năng lực chung, phát triển năng lực
ngôn ngữ ở tất cả các kĩ năng Đọc, nói và nghe với mức độ căn bản: Đọc đúng, trôi
chảy của bài học; hiểu được nội dung, thông tin chính của bài học; liên hệ, so sánh
ngoài bài học; Đọc đúng, Đọc hay và pháp âm chuẩn; Đọc được một số câu, đoạn,
bài văn, thơ ngắn (chủ yếu là bài học chính tả); phát biểu rõ ràng; nghe hiểu ý kiến
người nói; bước đầu hình thành và phát triển năng lực bài Đọc trong bài học.
+ Nhiệm vụ 3:
- Giúp học viên hình thành phương pháp học tập, phương pháp tư duy, cách
thức vận dụng các kiến thức, kĩ năng thu nhận được làm cơ sở cho việc học tập
suốt đời.
4. Đối tượng – Phạm vi nghiên cứu.
+ Đối tượng.
- Khách thể: Học sinh khối lớp 1 trường Tiểu học………
- Chủ thể: Lĩnh vực sư phạm và áp dụng vào giảng dạy phân môn: Rèn kĩ
năng Đọc cho học sinh lớp 1.
+ Phạm vi nghiên cứu.
- Phạm vi trong trường Tiểu học………Sáng kiến nhằm góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy và bổ sung vốn kinh nghiệm, vốn hiểu biết cho bản thân. Từ
đó giúp cho học sinh lớp 1 thực hiện bài thực hành trên lớp nhanh hơn, đạt hiệu
quả học tập tốt hơn..
5. Phương pháp nghiên cứu.
+ Mục tiêu, vị trí, nhiệm vụ dạy tập Đọc.
+ Cơ sở khoa học của dạy tập Đọc.
+ Tổ chức dạy giờ tập Đọc.
+ Nội dung thực hành Đọc.
4

a) Soạn các giáo án dạy tập viết lớp 1 (tự chọn bài).
b) Thực hành dạy học tập Đọc các giáo án, kế hoạch bài dạy đã soạn.
II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1. Cơ sở lý luận.
2. Cơ sở thực tiễn.
3. Các biện pháp nghiên cứu.
+ Các biện pháp khắc phục lỗi chính tả (Đọc).
* Có 7 giải pháp như sau:
* Giải pháp 1: (Rèn luyện kĩ năng: Nghe - Nhớ).
* Giải pháp 2: (Nắm vững phương pháp đặc trưng của phân môn chính tả).
* Giải pháp 3: (Dùng các giải pháp hướng dẫn học sinh phân biệt các hiện
tượng chính tả, ghi nhớ quy tắc chính tả).
* Giải pháp 4: (Giải nghĩa từ).
* Giải pháp 5: (Hướng dẫn mẹo luật chính tả).
* Giải pháp 6: (Làm nhiều dạng bài tập chính tả).
* Giải pháp 7: (tổ chức các hoạt động thực hành luyện tập).
III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG TRONG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1. Kết luận:
+ Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm.
+ Tính mới của sáng kiến.
+ Bài học kinh nghiệm.
+ Kiến nghị.
* TÀI LIỆU THAM KHẢO:

5