FILE MẪU DEMO (MÃ SỐ 224)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TOÁN THPT
TÊN ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ GIẢI PHÁP THIẾT KẾ MỘT SỐ TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN GIÚP
RÈN LUYỆN NĂNG LỰC VẬN DỤNG TOÁN HỌC ĐẠI SỐ LỚP 10
HÀM SỐ BẬC NHẤT”
(SÁCH – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)
PHẦN. MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
1. Lí do chọn đề tài.
Trong chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Kết nối tri thức
với cuộc sống. “Phương pháp giáo dục phổ thông phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc trưng từng môn học, lớp học và
đặc điểm đối tượng học sinh”. Bồi dưỡng phương pháp tự học, hứng thú học tập,
kĩ năng hợp tác, khả năng tư duy độc lập; Phát triển toàn diện phẩm chất và năng
lực của người học; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
vào quá trình giáo dục phổ thông mới 2018.
Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt nam Khóa XIII
đã thông qua nghị quyết số 29-NQ/TW “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Chuyển mạnh quá
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và
phẩm chất người học; phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát
triển kinh tế xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với tiến bộ khoa học, công
nghệ.
Về vấn đề đổi mới chương trình giáo dục phổ thông mới 20181 môn Toán
lớp 10: Nội dung chương trình môn Toán phải giúp học sinh có cái nhìn tương đối
tổng quát về Toán học, hiểu được vai trò và những ứng dụng của Toán học trong
thực tiễn, những ngành nghề có liên quan đến toán học để học sinh có cơ sở định
hướng nghề nghiệp, cũng như có khả năng tự mình tìm hiểu những vấn đề có liên
quan đến toán học trong suốt cuộc đời.
Hình thành và phát triển năng lực toán học với yêu cầu cần đạt: Nêu và trả
lời được câu hỏi khi lập luận, giải quyết vấn đề; sử dụng được các phương pháp
lập luận, quy nạp và suy diễn để hiểu được những cách thức khác nhau trong việc
giải quyết vấn đề; thiết lập được mô hình toán học để mô tả tình huống, từ đó đưa
ra cách giải quyết vấn đề toán học đặt ra trong mô hình được thiết lập; thực hiện
và trình bày được giải pháp giải quyết vấn đề và đánh giá được giải pháp đã thực
hiện, phản ánh được giá trị của giải pháp, khái quát hoá được cho vấn đề tương tự;

sử dụng được công cụ, phương tiện học toán trong học tập, khám phá và giải
quyết vấn đề toán học
Toán học lớp 10 nói riêng. Môn Toán THPT nói chung là một môn khoa
học cơ bản, là nền tảng cho tất cả các ngành khoa khác. Trong quá trình dạy học
Tôi giúp học sinh nhận ra các lí thuyết toán gắn liền với thực tiễn, đời sống cũng
như góp phần giải thích các hiện tượng thực tiễn. Từ đó cho thấy, sự kết hợp giữa
lí luận và thực tiễn vào dạy học toán là vô cùng quan trọng. Nó không chỉ là
nguyên tắc dạy học mà còn là qui luật cơ bản của việc dạy học và giáo dục. Điều
này đòi hỏi người dạy phải nắm vững chuyên môn, phải thấy được những ứng
dụng thực tiễn của các kiến thức toán học. Khai thác thực tiễn vào dạy học Toán
là giúp cho các em thấy được từ thực tiễn nảy sinh lí thuyết Toán và ngược lại từ
kiến thức Toán trở về giải toán thực tiễn. Ngoài ra học sinh còn vận dụng những
hiểu biết Toán học vào việc học tập các môn học khác, giải quyết các tình huống
đặt ra trong cuộc sống, trong lao động sản xuất. Qua đó tăng cường hứng thú
trong học Toán và vận dụng Toán cho học sinh.
Đổi mới phương pháp dạy học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục, chất
lượng giáo dục phản ánh sự đổi mới phương pháp giáo dục, kết quả học tập của
học sinh phản ánh phương pháp giáo dục mà giáo viên đã vận dụng. Trong hoạt
động học Toán của học sinh khả năng nhận biết, thừa nhận các tiên đề, khái niệm
và định nghĩa; khả năng chứng minh định lí; Năng lực giải bài tập Toán và thực
hành giải Toán, phản ánh cho chúng ta kết quả việc dạy và học Toán. Năng lực áp
dụng toán vào thực tế của học sinh là thước đo kiến thức Toán mà học sinh đó
chiếm lĩnh được.
Mặc khác trong chương trình Đại số 10 có rất nhiều nội dung có thể khai
thác các yếu tố thực tiễn trong dạy học như: Sai số, đường thẳng, parabol, phương
trình, hệ phương trình, bất đẳng thức, thống kê,...Sách giáo khoa Đại số 10 chỉ có
một số nội dung dùng hình ảnh thực tiễn để minh họa lí thuyết và bài tập áp dụng
thực tiễn cũng chưa nhiều. Tuy nhiên, nhiệm vụ hiện nay việc đánh giá người học
đang đổi mới theo hướng đánh giá năng lực do vậy việc ra đề ngày càng có nhiều
bài toán thực tiễn. Do đó người dạy cần phải tạo ra những tình huống từ thực tiễn
để người học tìm ra lí thuyết toán và biết dùng lí thuyết toán vận dụng vào thực
tiễn cuộc sống. Từ đó người học có thể xây dựng mô hình toán thực tiễn. Với
những lí do trên tôi suy nghĩ trăn trở đó, mong muốn tìm được phương pháp, biện
pháp, giải pháp dạy học tốt nhất và cách giải quyết vấn đề nhanh nhất nên tôi
mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp thiết kế một số tình huống thực
tiễn giúp rèn luyện năng lực vận dụng Toán học đại số lớp 10 hàm số Bậc
nhất. Sách – Kết nối tri thức với cuộc sống”. trong năm học: 20…-20…bước đầu
đã đem lại những hiệu quả tích cực cho cả người dạy và người học. Chia sẻ trong
sáng kiến này, tôi rất hy vọng có thể có ích với những bạn đồng nghiệp. Bản thân

tôi rất cũng rất mong muốn được nhận nhiều đóng góp ý kiến, để tiếp tục bổ sung
hoàn thiện phương pháp trong quá trình giảng dạy của mình. Do còn nhiều hạn
chế về năng lực và thời gian khi viết đề tài, chắc chắn sẽ không tránh khỏi những
thiếu sót. Kính mong được ý kiến đóng góp của các cấp lãnh đạo. Ban giám hiệu
Nhà trường, cùng quý thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp quan tâm, góp ý kiến
để đề tài được tốt hơn. Cách đặt vấn đề nêu bật được tính cấp thiết, tính đổi mới
của sáng kiến những vấn đề cần phải được giải quyết để đem lại hiệu quả trong
công việc, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh,
nhằm giúp các em nắm chắc được kiến thức cơ bản, mở rộng và hiểu sâu kiến
thức, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống cho học sinh, giúp các
em trở thành những công dân có trách nhiệm, giàu lòng nhân ái và biết trân trọng
quá khứ, đồng thời làm phương châm giảng dạy môn Toán 10Hàm số bậc nhất
của mình được tốt hơn và nâng cao được chất lượng trong công tác giảng dạy.
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
4. Đối tượng - Phạm vi nghiên cứu.
4.1. Đối tượng nghiên cứu:
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
6. Phương pháp nghiên cứu.
6.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận.
+ Nghiên cứu lí luận:
+ Phương pháp quan sát điều tra:
6.2. Phương pháp thống kê Tón học.
7. Đóng góp trong đề tài.
+ Về mặt lí luận.
+ Về mặt thực tiễn.
PHẦN. NỘI DUNG:
I. Cơ sở lí luận – Thực tiễn.
1. Cơ sở lí luận.
+ Một số khái niệm năng lực.
+ Năng lực Toán học.
2. Cơ sở thực tiễn.
+ Bài tập Toán học.
+ Bài Toán thực tiễn.
+ Bài toán thực tiễn:
+ Bài toán phỏng thực tiễn:
- Ví dụ 1: Tình huống: Một chiếc ôtô chạy trên quãng đường AB dài
250km, cần tìm thời gian chạy hết quãng đường đó. Đây là một bài Toán thực
tiễn.

- Bài toán: “Một chiếc ôtô chạy trên quãng đường AB dài 250km với vận
tốc trung bình là 50km/h. Hỏi thời gian để chiếc ôtô đó chạy hết quãng đường AB
là bao nhiêu, biết rằng ôtô có dừng nghỉ một lần trong 1/2 giờ?
Đây là một bài Toán phỏng thực tiễn có thể được xây dựng để giải quyết
tình huống thực tiễn trên. Khi thiết lập bài toán này, phải lựa chọn, tập hợp lại các
dữ kiện về độ dài quãng đường, vận tốc ôtô...làm giả thiết cho bài toán (có nhiều
yếu tố khác trong tình huống đã bị bỏ qua, không đưa vào bài Toán).
+ Năng lực vận dụng Toán học.
+ Các mức độ của năng lực vận dụng Toán học.
+ Biểu hiện năng lực vận dụng Toán học.
II. Một số kiến thức của Chương VI Hàm số, đồ thị và ứng dụng, Hàm số
bậc nhất có thể khai thác vào bài Toán thực tiễn.
+ Hàm số bậc nhất và ứng dụng của hệ số góc.
+ Định nghĩa (Hệ số góc của đường thẳng).
+ Ý nghĩa của hệ số góc.
III. Các giải pháp thực hiện.
* Giải pháp 1: (Cách thiết kế một số tình huống thực tiễn vào trong dạy học
bài Hàm số bậc nhất).
+ Mục đích của các biện pháp trong sáng kiến.
+ Nội dung và hướng dẫn thực hiện biện pháp.
+ Xây dựng bài toán có nội dung thực tiễn mới từ bài Toán có nội dung thực tiễn
có sẵn.
- Ví dụ 1: Chọn chiến lược kinh doanh.
+ Bài toán: Có một công ty kinh doanh tổ chức cuộc họp để định hướng
chiến lược kinh doanh cho công ty. Có 4 chiến lược được đề ra và mô phỏng
doanh thu của từng chiến lược được nêu ra như hình bên dưới.

- Ví dụ 2: Bài toán tham khảo.
+ Bài toán: Một lớp muốn thuê một chuyến xe khách đi tham quan. Họ đã
tham khảo giá thuê xe ở 3 công ty khác nhau (giả sử rằng chất lượng, mẫu mã xe
là như nhau).

* Giải pháp 2: (Xây dựng hệ thống bài tập có nội dung thực tiễn trong dạy
học đại số 10 Chương Hàm số, đồ thị và ứng dụng, Hàm số bậc nhất theo các
bước đã nêu ở trên).
+ Mục đích của việc xây dựng hệ thống bài tập.
+ Các nguyên tắc chung trong việc thực hiện xây dựng hệ thống bài tập.
- Ví dụ 3:
- Bước 1: Xuất phát từ tình huống thực tiễn.
- Bước 2: Thiết lập mối liên hệ của các giả thuyết đã đưa ra.
- Bước 3: Toán học hoá bài toán thực tiễn.
- Bước 4: Vận dụng kiến thức giải bài Toán.
- Bước 5: Đưa ra câu trả lời và kiểm tra đáp án có phù hợp với thực tiễn không
- Ví dụ 4: Bài Toán trả tiền đi taxi.
- Bước 1: Xuất phát từ tình huống thực tiễn.
- Bước 2: Thiết lập mổi liên hệ của các giả thuyết đã đưa ra.
- Bước 3: Vậy số tiền phải trả taxi được tính theo công thức.
* Giải pháp 3: (Áp dụng một số bài tập Toán).
+ Bài 1. Một trường THPT cần thuê xe đi du lịch. Có hai Công ty cho thuê
xe như sau:
Lời giải:
+ Bài 2. Một hộ dân cần thuê Công ty sửa các máy tính của gia đình.
Lời giải:
+ Bài 3: Chim cắt là loài chim lớn, có bản tính hung dữ, đặc điểm nổi bậc
nhất của chúng là đôi mắt rực sáng, bộ móng vuốt và chiếc mỏ sắc như dao nhọn,
chúng có khả năng lao nhanh như tên bắn và là nỗi khiếp đảm của không ít các
loài chim trời, rắn và những loài thú nhỏ như chuột, thỏ, sóc,…

a) Từ vị trí cao 16m so với mặt đất, đường bay lên của chim cắt được cho
bởi công thức: y = 30x + 16 (trong đó y là độ cao so với mặt đất, x là thời gian
tính bằng giây, x ¿ 0). Hỏi nếu nó muốn bay lên để đậu trên một núi đá cao 256m
so với mặt đất thì tốn bao nhiêu giây?
b) Từ vị trí cao 256m so với mặt đất hãy tìm độ cao khi nó bay xuống sau 3
giây. Biết đường bay xuống của nó được cho bởi công thức: y=−40x+256

Lời giải:
+ Bài 4: Theo tài liệu dân số và phát triển của Tổng cục dân số và kế hoạch
hóa gia đình thì:
Lời giải:
+ Bài 5: Giá trị của một chiếc máy tính bảng sau khi sử dụng t năm được
cho bởi công thức:
Lời giải:
+ Bài 6: Dưới đây là hình ảnh dấu chân của một người:
Lời giải:
+ Bài 7: Nhiệt độ ở mặt đất đo được khoảng 300C. Biết rằng cứ lên 1km thì
Lời giải:
+ Bài 8: Hiện tại bạn Nam đã để dành được một số tiền là 800 000 đồng. Bạn
Nam đang có ý định mua một chiếc xe đạp trị giá 2 000 000 đồng, nên hàng ngày,
bạn Nam đều để dành cho mình 20 000 đồng. Gọi m (đồng) là số tiền bạn Nam tiết
kiệm được sau t ngày.
Lời giải:
+ Bài 9: Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện nay, người ta tạo ra
nhiều mẫu xe lăn đẹp và tiện dụng cho người khuyết tật. Công ty A đã sản xuất ra
những chiếc xe lăn cho người khuyết tật với số vốn ban đầu là 500 triệu đồng. Chi
phí để sản xuất ra một chiếc xe lăn là 2 500 000 đồng. Giá bán ra mỗi chiếc là 3
000 000 đồng.
Lời giải:
+ Bài 10: Nhà máy A sản xuất một lô áo gồm 200 chiếc áo với giá vốn là
30 000 000 (đồng) và giá bán mỗi chiếc áo sẽ là 300 000 (đồng). Khi đó gọi K
(đồng) là số tiền lời (hoặc lỗ) của nhà may thu được khi bán t chiếc áo.
Lời giải:
+ Bài 11: Một xe ô tô chạy với vận tốc 50km/h từ A đến B. Gọi s (km) là
quãng đường xe ô tô đi được trong thời gian t giờ.
Lời giải:
+ Bài 12: Một người vay ngân hàng 30 000 000 (ba mươi triệu) đồng với
lãi suất ngân hàng là 5% một năm và theo thể thức lãi đơn (tiền lãi không gộp vào
chung với vốn)
Lời giải:
+ Bài 13: Từ ngày 20/12/2014 đến ngày 30/12/2014, Hiệp hội xăng dầu
Việt Nam đã thống kê và đi đến kết luận sau: trung bình giá xăng Rol 92 trên thế
giới giảm đều mỗi ngày 110 đồng/lít. Biết rằng giá xăng Rol 92 ngày 20/12/2014
là 17 880 đồng/lít.
Lời giải:

+ Bài 14: Trong một xưởng sản xuất đồ gia dụng có tổng cộng 900 thùng
hàng và mỗi ngày nhân viên sẽ lấy 30 thùng hàng để đi phân phối cho các đại lí.
+ Bài 15: Hai bạn Hoa và Hương đi cùng trên một con đường. Lúc đầu bạn
Hoa và bạn Hương ở cùng một phía và cách bến xe buýt lần lượt là 200m và
500m cùng đi ngược hướng với trạm xe buýt. Mỗi giờ Hoa đi được 3km và
Hương đi được 1km. Gọi d (km) là khoảng cách của Hoa, Hương đối với trạm xe
buýt sau khi đi được t giờ.
Lời giải:
+ Bài 16: Hai người A và B cùng ở một phía và cách thành phố Hồ Chí
Minh 50km. Cả hai người cùng nhau đi trên một con đường về phía ngược hướng
với thành phố, người A đi với vận tốc là 30km/h và người B đi với vận tốc là
45km/h. Gọi d (km) là khoảng cách từ thành phố Hồ Chí Minh đến hai người A,
B sau khi đi được t (giờ).
Lời giải:
+ Bài 17: Bảng giá cước của một hãng Taxi được cho như sau:
Lời giải:
+ Bài 18: Bạn Luân hiện có số tiền là 32 000 đồng, bạn định sử dụng số
tiền này để chơi game, mỗi giờ bạn chơi game tốn 5 000 đồng. Gọi h là số giờ
chơi game của bạn Luân và t là số tiền còn lại.
Lời giải:
+ Bài 19: Một người đang dự định đi mua xe máy mà muốn chọn 1 trong
hai loại xe sau:
Lời giải:
+ Bài 20: Một công ty viễn thông A cung cấp dịch vụ truyền hình cáp với
mức phí ban đầu là 300 000 đồng và mỗi tháng phải đóng 150 000 đồng. Công ty
viễn thông B cũng cung cấp dịch vụ truyền hình cáp nhưng không tính phí ban
đầu và mỗi tháng khách hàng sẽ phải đóng 200 000 đồng.
Lời giải:
+ Bài 21: Có hai hãng điện thoại cố định tính phí gọi cho các thuê bao như sau:
Lời giải:
+ Bài 22: Bảng giá cước gọi quốc tế của công ty viễn thông A được cho bởi
bảng sau:
Lời giải:
+ Bài 23: Một cửa hàng sách cũ có một chính sách như sau: nếu khách
hàng đăng kí làm hội viên của cửa hàng sách thì mỗi năm phải đóng 50 000 đồng
chi phí và chỉ phải mướn sách với giá 5 000 đồng/cuốn sách, còn nếu khách hàng
không phải hội viên thì sẽ mướn sách với giá 10 000 đồng/cuốn sách. Gọi s
(đồng) là tổng số tiền mỗi khách hàng phải trả trong mỗi năm và t là số cuốn sách
mà khách hàng mướn.

Lời giải:
+ Bài 24: Một xí nghiệp may cứ mỗi tháng thì phải trả tiền lương cho công
nhân viên, tiền vật liệu, tiền điện, tiền thuế,… tổng cộng là 410 000 000 (VNĐ).
Mỗi chiếc áo được bán với giá là 350 000 (VNĐ). Gọi số tiền lời (hoặc lỗ) mà xí
nghiệp thu được sau mỗi tháng là L (VNĐ) và mỗi tháng xí nghiệp sản xuất được
A chiếc áo.
Lời giải:
+ Bài 25: Hãng taxi thứ nhất có giá như sau: mở cửa là 10 ngàn đồng, sau
đó mỗi km giá 12 ngàn đồng. Hãng taxi thứ hai có giá như sau: mỗi km tính giá
14 ngàn đồng.
Lời giải:
+ Bài 26: Một người muốn mua một trong hai loại tủ lạnh sau: Tủ A giá 3
triệu đồng và tiêu thụ 500kwh điện mỗi năm, tủ B giá 4 triệu đồng và tiêu thụ
400kwh điện mỗi năm. Giá mỗi kwh điện là 2 000 đồng và người đó muốn mua
về để sử dụng trong 4 năm.
Lời giải:
* Giải pháp 4: (Sử dụng phương pháp trò chơi nhằm phát triển năng lực giải
quyết vấn đề Toán học).
+ Mô tả cách thức thực hiện trò chơi.
* Trò chơi 2: “Cuộc đua kì thú/ Truy tìm kho báu”
* Giải pháp 5. (Khắc phục tồn tại).
IV. Hiệu quả đề tài đem lại.
1. Hiệu quả kinh tế:
2. Hiệu quả về mặt xã hội:
3. Giá trị làm lợi khác:
PHẦN. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
I. Kết luận.
2. Ưu điểm và hạn chế của biện pháp.
+ Ưu điểm:
+ Hạn chế:
3. Phương hướng khắc phục các hạn chế.
4. Khả năng áp dụng, nhân rộng.
II. Kiến nghị.
PHẦN. TÀI LIỆU THAM KHẢO: