CHỦ ĐỀ 5: BẮC TRUNG BỘ VÀ NAM TRUNG BỘ
BÀI 16: DÂN CƯ VÀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT Ở VÙNG
BẮC TRUNG BỘ VÀ NAM TRUNG BỘ
Sau bài học nay em sẽ:
- Kể được tên một số dân tộc ở Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Kể được tên một số vật dụng chủ yếu có liên quan đến đời sống
của người dân ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Kể được tên một số bãi biển, cảng biển của vùng Bắc Trung Bộ
và Nam Trung Bộ.
- Nêu được một số hoạt động kinh tế (làm muối, đánh bắt và
nuôi trồng hải sản, du lịch biển, giao thông đường biển, trồng
cây công nghiệp, chăn nuôi gia súc, phát triển thủy điện,...).

Quan sát hình 1, hình 2, hình 3 và hình 4 gợi cho em biết điều
gì về hoạt động sản xuất vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ?

Hình 1: Kéo lưới (Tỉnh Nghệ An)
Nhơn (Gia Lai)

Hình 2: Cảng Quy

Hình 3: Thu hoạch cà phê
thủy điện Ialy

Hình 4: Nhà máy

(Tỉnh Quảng Ngãi)

(Tỉnh Gia

Lai)
1. Dân cư
- Đọc thông tin và quan sát hình 5, em hãy kể tên một số dân tộc ở
vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Đọc bảng thông tin, em hãy so sánh mật độ dân số ở vùng Bắc
Trung Bộ và Nam Trung Bộ với các vùng khác.
Vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ có nhiều dân tộc cùng sinh sống như:
Kinh, Pa Cô, Chăm, Ra Glai, Cơ Tu, Xơ Đăng, Hoa, Cơ Ho, Gia Rai, Ê Đê, Ba Na,
Tày, Nùng,…

Hình 5. Một số dân tộc ở Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ
Vùng có mật độ dân cư thấp hơn trung bình cả nước, dân cư phân bố không
đều, tập trung đông ở vùng đồng bằng, ven biển; vùng đồi núi phía tây dân cư phân
bố thưa thớt hơn.

2. Hoạt động sản xuất
a) Một số vật dụng chủ yếu trong đời sống người dân
- Đọc thông tin và quan sát hình 6,7,8,9, em hãy kể tên một số
vật dụng chủ yếu liên quan đến đời sống lao động sản xuất của
người dân vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.

Người dân ở mỗi vùng miền đều có những vật dụng đặc trưng,
phục vụ hữu ích cho đời sống và sản xuất. Những vật dụng gắn liền
với người dân miền biển vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ là
thuyền thúng, lưới đánh cá,… Trong khi đó những chiếc gùi, dao
phát cỏ,… lại gắn liền với cuộc sống các đồng bào miền núi, coa
nguyên ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.

Hình 6. Thuyền thúng

Hình 7. Lưới đánh cá

Hình 8. Khạp, lu, chum, vại

Hình 9. Gùi

b) Một số hoạt động kinh tế biển
* Làm muối
Đọc thông tin và quan sát hình 10, em hãy:
- Vùng đồn bằng ven biển Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ có điều
kiện thuận lợi gì cho việc phát triển nghề làm muối.
- Kể tên một số nơi sản xuất muối nổi tiếng ở vùng Bắc Trung Bộ
và Nam Trung Bộ.

Vùng đồng bằng ven biển Bắc
Trung Bộ và Nam Trung Bộ có
nhiều nắng, ít mưa, nước biển
mặn và sạch, … tạo điều kiện
thuận lợi để sản xuất muối. Muối
của vúng chất lượng tốt, phục vụ
nhu cầu sinh hoạt hằng ngày,
nguyên liệu cho sản xuất công
nghiệp, xuất khẩu, …. Vùng có
nhiều cánh đồng muối nổi tiếng
như: Sa Huỳnh (Quảng Ngãi),
Hòn Khói, Cà Ná, Phương Cựu
(Khánh Hòa),…

Hình 10. Cảnh thu hoạch muối (Tỉnh
Khánh Hòa)

* Đánh bắt và nuôi trồng hải sản

Đọc thông tin và quan sát các hình 11,12, em hãy:
- Kể tên một số sản phẩm chủ yếu và cách đánh bắt hải sản của
người dân ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Kể tên các loài hải sản được nuôi trồng chủ yếu và các hình thức nuôi hải sản ở
vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
Đánh bắt và nuôi trồng hải sản phát triển mạnh ở các tỉnh thành phố ven biển
của vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Sản phẩm đánh bắt chủ yếu là cá, mực,
tôm,… Có nhiều phương thức đánh bắt hải sản khác nhau như đánh bắt bằng lưới
vây, lưới kéo, cần câu,…Hiện nay người dân đã đàu tư các tàu cá lớn để đánh bắt xa
bờ mang lại hiệu quả cao.

Hình 11. Tàu đánh bắt cá
Hình 12. Nuôi tôm trên cát
( Tỉnh Khánh Hòa)
(Thành phố Huế)
Nuôi trồng hải sản dược phát triển mạnh ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung
Bộ. Các loài hải sản được nuôi phổ biến là: tôm sú, tôm hùm, cá, ngao, hàu, bào ngư,
ốc hương, cua,… với nhiều hình thức khác nhau như: nuôi cá lồng bè trên biển, nuôi
tôm trên cát, nuôi tôm nước lợ,… Diện tích nuôi trồng hải sản ngày càng được mở
rộng, trong đó diện tích nuôi tôm nước lợ là lớn nhất.
* Du lịch biển

Đọc thông tin, kết hợp quan sát hình 13,14, em hãy:
- Kể tên một số bãi biển ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Nêu một số hoạt động du lịch biển ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.

Hình 13. Bãi biển Mũi Né
(Tỉnh Lâm Đồng)

Hình 14. Bãi biển Nha Trang
(Tình Khánh Hòa)

Vùng biển Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ có nhiều bãi biển đẹp, hoạt động
du lịch phát triển đa dạng. Nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp được xây dựng ở các vùng
ven biển. Một số bãi biển nổi tiếng của vùng là: Sầm Sơn ( tỉnh Thanh Hóa), Cửa Lò
( tỉnh Nghệ An), Cảnh Dương, Lăng Cô (Thành phố Huế), Mỹ Khê ( thành phố Đà
Nẵng), Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi), Nha Trang (tỉnh Khánh Hoà), Ninh Chữ (tỉnh
Khánh Hòa), Mũi Né (tỉnh Lâm Đồng), .... Hoạt động du lịch ngày càng phát triển,
thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế với nhiều loại hình như: tắm
biển, nghỉ dưỡng, tham quan các danh lam thắng cảnh,…
* Giao thông đường biển
Đọc thông tin, kết hợp quan sát hình 15, em hãy:
- Kể tên một số cảng biển ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Nêu hoạt động giao thông vận tải đường biển ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam
Trung Bộ.
Đường bờ biển có nhiều vịnh sâu và kín gió là điều kiện thuận lợi xây dựng
các cảng biển ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, trong đó có một số cảng biển
lớn như: Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hoá), Sơn Dương (tỉnh Hà Tĩnh), Tiên Sa (thành phố
Đà Nẵng), Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi), Cam Ranh (tỉnh Khánh Hoà), ... Đặc biệt
cảng biển thành phố Đà Nẵng là một trong các cảng quốc tế lớn ở nước ta. Giao
thông vận tải biển là thế mạnh và giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế của
vùng chủ yếu là chuyên chở hàng hóa đến các vùng trong nước và các nước trên thế
giới.

Hình 15. Cảng Tiên Sa (Thành phố Đà Nẵng)
c) Trồng cây công nghiệp, chăn nuôi gia súc
* Trồng cây công nghiệp
Đọc thông tin, em hãy:
Trên các cao nguyên ở phía tây của Bắc Trung Bộ và Nam trung Bộ có diện
- Kể tên một số cây công nghiệp lâu năm ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung
tích đất đỏ bazan lớn với đặc tính tơi xốp, phì nhiêu kết hợp với khí hậu thuận lợi cho
Bộ.
việc trồng các cây công nghiệp lâu năm. Ở đây đã hình thành các vùng chuyên trồng
- Nêu những thuận lợi, khó khăn trong việc trồng cây công nghiệp lâu năm ở vùng
cây công nghiệp lâu năm với các cây trồng chủ yếu là cà phê, cao su, điều,… Tuy
Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
nhiên việc phát triển cây công nghiệp nơi đây còn gặp khó khăn như: Thiếu nước tưới
vào mùa khô, thị trường tiêu thụ chưa ổn định.
* Chăn nuôi gia súc
Đọc thông tin, em hãy:
- Kể tên một số loại gia súc được nuôi ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Trình bày hoạt động chăn nuôi gia súc ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, có nhiều đồng cỏ xanh tốt nên vùng Bắc Trung
Bộ và Nam Trung Bộ có thế mạnh phát triển chăn nuôi gia súc nhất là trâu, bò. Hiện
nay chăn nuôi trâu, bò ở đây đang được phát triển với nhiều hình thức khác nhau như
chăn thả tự nhiên và chăn nuôi chuồng trại. Ở đây có những trang trại nuôi bò lấy
thịt, trang trại bò sữa phát triển ở tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Gia Lai, tỉnh Đắk Lắk, ... theo
quy mô lớn.
d) Phát triển thủy điện
Đọc thông tin, két hợp quan sát hình 16, em hãy:
- Kể tên một số nhà máy thủy điện ở vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
- Trình bày những lợi ích của việc phát triển thủy điện ở vùng Bắc Trung Bộ và
Nam Trung Bộ.
Các sông của vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ có nhiều thác
ghềnh, thuận lợi để phát triển thuỷ điện. Nhiều nhà máy thuỷ điện đã

được xây dựng như: Y-a-ly, Xê Xan 3, Đrây Hling,… cung cấp điện cho
sản xuất và đời sống của người dân. Các hồ thủy điện đem lại nguồn
nước tưới quan trọng và mùa khô, là nơi nuôi trồng thủy sản và tạo cảnh
đẹp để phát triển du lịch. Tuy nhiên, việc phát triền thủy điện cũng có
ảnh hưởng tiên cực nhất định đến môi trường tự nhiên ở vùng Bắc Trung
Bộ và Nam Trung Bộ.

Hình 17. Nhà máy thủy điện Yaly (tỉnh Gia Lai)

1. Vẽ sơ đồ tư duy thể hiện một số hoạt động kinh tế biển ở
vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
2. Vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ có những điều kiện thuận
lợi nào về tự nhiên để trồng cây công nghiệp lâu năm, chăn nuôi gia súc
và phát triển thủy điện.

Em hãy tìm hiểu và giới thiệu về hoạt động sản xuất cà phê ở
vùng Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ (điều kiện, nơi trồng nhiều cà
phê, các sản phẩm cà phê nổi tiếng trong và ngoài nước,…).