PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
TRẠM Y TẾ XÃ LỤC SƠN
Ngày Soạn:26/3/2011
Ngày Giảng:
TIẾT I:

BÀI GIẢNG 5 KỸ THUẬT CẤP CỨU CƠ BẢN
Lục Sơn ngày 26 tháng 3 năm 2011

KỸ THUẬT GARO

I/MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:Giúp học viên nắm được
- Phân loại vết thương mạch máu
- Nguyên tắc đặt dây garo
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng học viên
- Tầm quan trọng trong cấp cứu vết thương mạch máu
- Nguyên nhân gây vết thương mạch máu
3.kỹ thuật: Rèn luyện học viên kỹ thuật:
- Cách sử dụng băng
- Thực hành tốt kỹ thuật garo
II/.CHUẨN BỊ:
⮚ Dây băng thun dùng để garo
⮚ Băng cuộn
⮚ Gạc.
⮚ Bông chèn.
⮚ Cây nẹp.
⮚ Bệnh nhân.
III/NỘI DUNG CỤ THỂ:
1/PHÂN LOẠI VẾT THƯƠNG MẠCH MÁU:
❖ Gồm hai loại:
- Vết thương động mạch:máu màu đỏ tươi, chảy thành tia ,theo nhịp đập
của tim. dùng tay chặn ở gốc chi trên đường đi của động mạch máu
ngừng chảy
- Vết thương tĩnh mạch. máu màu đỏ thẫm, chảy loang trên mặt da. Dùng
tay chặn ở ngon cho máu ngừng chảy .
2/NGUYÊN TẮC ĐẶT DÂY GA RÔ: PHẢI KHẨN TRƯƠNG NHANH CHÓNG .

1

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
2.1. Không đặt trực tiếp dây ga rô lên da mà phải lót băng cuộn gạc lên thân động
mạch
2.2. Để lộ chỗ ga rô cho mọi người nhìn rõ
2.3. Đặt dây garô không quá xa mà cũng không quá gần vết thương.mà phải cách
vết thương 2 đến 5cm (2cm ở chi trên và 5cm ở chi dưới.
2.4. Không quá chặt mà cũng không quá lỏng
2.5. Tuyệt đối không để dây garo quá 6 giờ mà 1 giờ phải nới dây 1 lần.
2.6. Phải có phiếu ghi: họ tên bệnh nhân, thời gian đặt garô. nơi đặt garo. tên người
đặt garô.tên người vận chuyển
❖ Garô áp dụng với các vết thương
● Vết thương cắt cụt chi, vết thương dập nát nhiêu.
● Vết thương động mạch và tĩnh mạch lớn. không tự cầm máu được.
3.HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT
❖ Dùng ng dây băng thun hoặc dây vải với dây vải phải nín chắn đảm bảo cầm
máu
❖ Hướng dẫn garo động mạch cảnh
Chuyển nạn nhân tới cơ sở y tế gần nhất

CHÚC CÁC BAN MAY MẮN TRONG CUỘC SỐNG.

2

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn

TRẠM Y TẾ XÃ LỤC SƠN

Ngày Soạn: 26/3/2011
Ngày Giảng:

BÀI GIẢNG 5 KỸ THUẬT CẤP CỨU CƠ BẢN
Lục Sơn ngày 26 tháng 3 năm 2011

TIẾT II
KỸ THUẬT HÔ HẤP NHÂN TẠO
VÀ XOA BÓP TIM NGOÀI LỒNG NGỰC
I/MỤC TIÊU:
1.Kiến thức: Giúp học viên nắm được
● Nguyên tắc hô hấp nhân tạo
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng học viên.
● Tầm quan trọng trong cấp cứu hô hấp nhân tạo
● Nguyên nhân gây ngừng tim ngừng thở.
3Kỹ thuật: Rèn luyện học viên kỹ thuật:
● Hô hấp nhân tạo.
● Xoa bóp tim ngoài lồng ngực.
II/.CHUẨN BỊ:
● Mặt phẳng cứng (miếng gỗ, hoặc mặt bàn, mặt đất tương đối phẳng)
● Gạc.
● Bệnh nhân.
III/NỘI DUNG CỤ THỂ:
1.nguyên tắc hô hấp nhân tạo :
● Để bệnh nhân nằm ngửa hoặc xấp trên mặt phẳng cứng
● Moi móc đờm dãi hoặc dị vật trong mũi miệng ra.
● Cứ 4 lần ép tim một lần thổi ngạt vì nhịp thở 18 đến 25 lần một phút
trong khi đó nhịp tim 60 đến 80 lần .
2.Nguyên nhân thường gây ngừng tim ngừng thở.
● Đuối nước.
3

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
● Điện giật
● Ngã từ trên cao xuống
● Chấn thương mạnh vùng ngực
● Các bệnh tim mạch.sốc chấn thương.vv.
2.kỹ thuật thực hành .phải khẩn trương nhanh chóng.
● Ép tim kết hợp với hô hấp nhân tạo trong trường hợp ngừng tim ngừng
thở. Hay tim đập yếu.nêu ngừng thở mà tim còn đập mạng chỉ cần hà hơi
thổi ngạt.(có thể bắt mạch giúp xác định)
❖ Kỹ thuật ép tim
● Để bệnh nhân nằm ngửa đầu nghiêng sang bên moi móc đờm dãi dị vật
● Người cấp cứu quỳ bên phải lan nhân tay trái đặt song song với xương sườn
vị trí cạnh ức trái khoang liên sườn VI ,V. Tay phải đặt chồng lên trên tay
trái theo hình dấu cộng . Ấn mạnh theo nhịp đập của tim 60 đến 70 lần trên 1
phút.cứ 5 đến 6 lần ép tim một lần thổi ngạt.
❖ kỹ thuật hà hơi thổi ngạt.
● Người cấp cứu một tay nâng cằm nạn nhân lên sao cho đầu ngửa tối
đa có thể sử dụng phương pháp miệng -miệng hoặc miệng mũi.miệng-miệng. một tay bịt mũi bệnh nhân hai tay kết hợp sao cho
miệng nạn nhân mở để thổi hơi vào. một miếng gạc mong che miệng
nạn nhân.ngươi cấp cứu lấy hơi thôi một hơi dài đủ mạnh vào miệng
nạn nhân phương pháp miệng - mũi thì thổi hơi vào mũi nạn nhân.
Tốc độ 16 đến 20 lần trên một phút.
● Nếu có hai người thì hai người cùng phối kết hợp.nêu không một
người cũng nhanh chóng cấp cứu nạn nhân.
Sau khi cấp cứu chuyển nạn nhân tới cơ sở y tế gần nhất.

CHÚC CÁC BAN MAY MẮN TRONG CUỘC SỐNG.

4

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn

TRẠM Y TẾ XÃ LỤC SƠN
Ngày Soạn:26/3/2011
Ngày Giảng:
TIẾT III:

BÀI GIẢNG 5 KỸ THUẬT CẤP CỨU CƠ BẢN
Lục Sơn ngày 26 tháng 3 năm 2011

KỸ THUẬT CẤP CỨU GÃY XƯƠNG

I/MỤC TIÊU:
1.kiến thức:Giúp học viên nắm được
- Triệu chứng lâm sàng gãy xương
- Nguyên cố định xương gãy
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng học viên.
- Tầm quan trọng trong cấp cứu gãy xương
- Nguyên nhân gây gãy xương
3Kỹ thuật: Rèn luyện học viên kỹ thuật:
- Cách cố định với từng xương gãy.
- Thực hành tốt kỹ thuật cố định xương gãy
II/.CHUẨN BỊ:
- Băng cuộn
- Gạc.
- Bông chèn.
- Cây nẹp.
- Bệnh nhân.
III/NỘI DUNG CỤ THỂ:
1.TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG.CẬN LÂM SÀNG.
● Giảm vận động cơ năng hoàn toàn
● Sưng nhanh, biên dạng chi thường gấp góc hoặc làm gồ chỗ gãy lên.
● Nắn vào chỗ xương gãy có điểm đau chói, tiếng lạo xạo hoặc di động bất
thường.
● Dấu hiệu bầm tím tại ổ gãy xuất hiện sớm 1 đến 2 ngày sau.
● Gãy xương lớn như xương đùi có thể gây sốc
● Xquang chẩn đoán.
● Trên phim Xquang cho biết chính xác vị trí ổ gãy, kiểu gãy.
5

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
2.KỸ THUẬT CẤP CỨU GÃY XƯƠNG.
❖ NGUYÊN TẮC CẤP CỨU GÃY XƯƠNG.
● Bất động sớm ngay sau khi gãy
● Bất động nguyên tư thế. Tuyệt đối không kéo nắn vì có thể gây đứt mạch
máu và dây thần kinh làm nạn nhân nguy hiểm hơn.
● Phải bất động được trên ổ gẫy và dưới ổ gãy
❖ KỸ THUẬT CẤP CỨU GÃY XƯƠNG.
❖ Với xương cẳng tay:
● Dùng hai nẹp :
⮚ 1 Nẹp đặt mặt trước cẳng tay 1 nẹp đặt mặt sau cẳng tay
● Buộc 3 dây 1 dây trên ổ gãy. 1 dây dưới ổ gãy. 1 dây bàn
tay
⮚ Băng lại kiểu rắn quấn, treo tay lên cổ lan nhân sao cho cẳng tay
vuông góc với canh tay
❖ với xương canh tay .
● Dùng hai nẹp :
⮚ 1 nẹp mặt trong cánh tay 1 nẹp mặt ngoai canh tay.
● Buộc 1 dây trên ổ gãy 1 dây dưới ổ gãy .băng lại kiểu rắn
cuốn.
⮚ Cheo tay lên cổ nạn nhân sao cho cẳng tay vuông góc với .canh tay.
❖ Với xương cẳng chân
● Dùng 3 nep.
⮚ 1 Nẹp đặt phía sau Cẳng chân .
⮚ 1 Nẹp phía trong cẳng chân .
⮚ 1 Nẹp phía ngoài cẳng chân.
● Buộc 4 dây
⮚ 1 Dây trên ổ gãy
⮚ 1 Dây dưới ổ gãy
⮚ 1 Dây khớp trên gối .
⮚ 1 Dây tăng số tam bàn chân, kéo bàn chân vuông góc với cẳng chân
❖ cố định gãy xương đùi
● dung 3 nẹp.
⮚ 1 Nẹp phía sau dài từ gót qua hông .
⮚ 1 Nẹp mặt trong đùi tư gót chân đến bẹn
6

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
⮚ 1 Nẹp mặt ngoài đùi từ gót chân đến lách.
● buộc 7 dây .
⮚ 1 Dây trên ổ gãy
⮚ 1 Dây dưới ổ gãy
⮚ 1 Dây dưới khớp gối
⮚ 1 Dây sát háng nạn nhân
⮚ 1 Dây qua cánh chậu
⮚ 1 Dây dưới lách
⮚ 1 Dây tăng số tám bàn chân.
● Có băng vải cuộn thì băng lại theo kiểu răn cuốn. Vận chuyển nạn nhân
bằng ôtô đến cơ sở y tế gần nhất
với chấn thương cột sống . Chấn thương sọ não. Chấn thương cột sống cổ.
bất động theo nguyên tắc cấp cứu gãy xương. Đồng thời cố định nạn nhân
trên mặt phẳng cứng
Chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất

7

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn

TRẠM Y TẾ XÃ LỤC SƠN
Ngày Soạn:26/3/2011
Ngày Giảng:

BÀI GIẢNG 5 KỸ THUẬT CẤP CỨU CƠ BẢN
Lục Sơn ngày 26 tháng 3 năm 2011

TIẾT IV
KỸ THUẬT BĂNG BÓ VẾT THƯƠNG
I/MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:Giúp học viên nắm được
- Phân loại vết thương.
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng học viên.
- Tầm quan trọng trong cấp cứu vết thương chiến tranh. vết thương mạch máu.
- Nguyên nhân gây vết thương mạch máu.
3 Kĩ thuật : Rèn luyện học viện kỹ thuật :
- Cách sử dụng băng
- Thực hành tốt kỹ thuật băng
II/.CHUẨN BỊ:
- Băng cuộn
- Gạc.
- Bông chèn.
- Bệnh nhân.
III/NỘI DUNG CỤ THỂ:
❖ 1. Phân loại vết thương.
● Vết thương phần mềm
● Vết thương mạch máu
● Vết thương sọ não
● Vết thương bụng
● Vết thương ngực hở
❖ 1. Nguyên tắc
● Băng sớm chánh mất máu cho nạn nhân
● Băng đúng cách
● Không làm ô nhiễm thêm khi băng
8

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
● Lưu ý
⮚ Với vết thương thấu bụng lòi ruột ra ngoài. Tuyệt đối không cố đưa các tạng
vào trong ổ bụng, dùng bát sạch úp vào rổi băng
⮚ Với vết thương sọ não hở. Không cắt lọc não
⮚ Vết thương ngực hở khi băng phải đặt van một chiều tránh tràn khí màng
phổi. Có thể băng nhồi băng nhét đam bảo vết thương kín.
2.Kỹ thuật băng.
❖ Nguyên tắc
● Tay phải cầm cuộn băng
● Cuộn băng luôn nằm ngửa
● Băng vừa tay không chặt quá không quá chặt không quá lỏng, đủ để cầm
máu.
❖ Kiểu băng có băng rắn quấn.vòng nọ chồng vong kia ½ chiều ngang băng.
Áp dụng phần chi tương đối đều nhau như cổ tay cổ chân, đùi
băng số 8 băng dâu nhân vòng nọ chồng vong kia 1/3 chiều ngang dây băng. Áp
dụng vùng chi không đều nhau như khuỷu tay khuỷu chân. Băng chư Y áp dụng
với vết thương vùng bẹn
● Băng đúng vết thương
● Băng kín vết thương
● Băng chặt tay vừa phải đủ để cầm máu
3.các kiểu băng cơ bản
● Băng vòng tròn
● Băng vòng xoắn (rắn cuốn)
● Băng hình số 8 ứng dụng cho chi tròn không đều gấp khúc
● Hướng dẫn băng đầu
● Hướng dẫn băng vết thương bụng
● Hướng dẫn băng vết thương ngực hở
Chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

9

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn

TRẠM Y TẾ XÃ LỤC SƠN
Ngày Soạn: 26/3/2011
Ngày Giảng:

BÀI GIẢNG 5 KỸ THUẬTCẤP CỨU CƠ BẢN
Lục Sơn ngày 26 tháng 3 năm 2011

Tiết V
KỸ THUẬT VẬN CHUYỂN THƯƠNG BINH
I/MỤC TIÊU:
1.kiến thức:Giúp học viên nắm được
- Phân loại thương binh trước khi chuyển ở tuyến I
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng học viên
- tầm quan trọng trong kỹ thuật vận chuyển thương binh
3K ỹ thuật: Rèn luyện học viên kỹ thuật :
thực hành tốt các phương pháp vận chuyển thương binh
II/.CHUẨN BỊ:
- Cáng
- Võng
- Cáng tự tạo
- Bệnh nhân.
III/NỘI DUNG CỤ THỂ:
1.Phân tuyến
● Tuyến 1. Hỏa tuyến
● Tuyến II .trạm y quân y trạm y tế
● Tuyến III .Bệnh viện huyện ,bệnh viện sư đoàn.
● Tuyên IV. Viện tỉnh .viện trung ương.viện 108
chon lọc phân loại thương binh tại tuyến I(hỏa tuyến)nơi xảy ra tai nạn trong thời
bình .
❖ loai 1. cần chuyển về sau ngay sau khi sơ cứu . Để được can thiệp sớm:
⮚ Vết thương cổ ngực gây khó thở .
⮚ Vết thương nghi tổn thương mạch máu lớn,tạm thời có đặt garô để cầm máu.
⮚ Vết thương bụng,có khả năng thấu bụng.
⮚ Vết thương sọ não nặng nhưng còn vận chuyển được .Không chuyển ngày
tất cả cùng một lúc được. Số người nào có toàn thân khá sẽ chuyển trước ,số
10

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn
đang sốc nặng vận chuyển ngày có thể nguy hiểm Sẽ chuyển sau khi nạn
nhân khá hơn
❖ Loại 2 . Chung bình và nhẹ.
số có thể tự đi được phần mềm chi trên gãy xương nhỏ.
số không đi được sẽ chuyển hết sau khi chuyển ưu tiên trường hợp thuộc loại 1
❖ Loai 3. loại hấp hối do vết thương quá nặng:
❖ Để nơi yên tĩnh,tiếp tục chăm sóc, nếu hồi phục sẽ chuyển tuyên sau tiếp tục
điều trị.
❖ 2.Hướng dẫn kỹ thuật vân chuyển nạn nhân.
● Mang vác nạn nhân
● Bò
● Toài
(Khi ở sát địch.)
● Dìu
● Cõng
❖ Vân chuyển nạn nhân
● Càng
● Võng
● Hướng dẫn làm cáng tự tạo.
Chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
Chúc các bạn may mắn
Biên soạn

Lục Sơn ngày…..tháng….năm 2011
Trạm trưởng duyệt
UBND XÃ LỤC SƠN

BS Nguyễn Văn Nhẫn

CHÚC CÁC BAN MAY MẮN TRONG CUỘC SỐNG.

11

PAGE \*
MERGEFOR

Bài giảng 5 kỹ thuật cấp cứu. Biên soạn, trình bày BS Nguyễn Văn Nhẫn

12