BÀI 4: HỌC TẬP TỰ GIÁC, TÍCH CỰC
Môn: GDCD 7 – Lớp 7 (Cánh Diều)
I. MỤC TIÊU:

Thời lượng dạy học: 2 tiết

1. Về kiến thức:
Học sinh nắm được:
- Khái niệm và biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
- Ý nghĩa của học tập tự giác, tích cực.
- Những việc làm thể hiện sự tự giác, tích cực trong học tập.
- Quý trọng những người học tập tự giác, tích cực; góp ý cho những bạn có biểu
hiện chưa tự giác, tích cực để khắc phục hạn chế này.
2. Về năng lực:
- Năng lực tự chủ và tự học: Tự giác học tập, lao động, thực hiện được những việc
làm thể hiện sự tự giác, tích cực.
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Nhận biết được những những giá trị tốt đẹp của học
tập tự giác, tích cực. Có kiến thức cơ bản để nhận thức, quản lí, điều chỉnh bản
thân và thích ứng với những thay đối trong cuộc sổng nhằm phát huy giá trị to lớn
của tự giác, tích cực.
- Năng lực phát triển bản thân: Tự nhận thức bản thân; lập và thực hiện kế hoạch
hoàn thiện bản thân nhằm phát huy khả năng học tập tự giác, tích cực. Xác định
được lí tường sổng của bản thân, lập kế hoạch học tập và rèn luyện, xác định được
hướng phát triển phù hợp của bản thân.
- Năng lực hợp tác, giải quyết vần đề: Hợp tác với các bạn trong lớp trong các hoạt
động học tập; cùng bạn bè tham gia các hoạt động cộng đồng nhằm góp phần lan
tỏa giá trị của tự giác, tích cực.
3. Về phẩm chất:
- Chăm chỉ: Quý trọng, ủng hộ những người học tập tích cực, tự giác.
- Trách nhiệm: Tích cực hoàn thành nhiệm vụ học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học: Màn hình, máy tính, tranh ảnh về nội dung bài học...
2. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập,...
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu:

- Tạo được hứng thú với bài học.
- Học sinh bước đầu nhận biết về học tập tự giác, tích cực để chuẩn bị vào bài học
mới.
b. Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận với bài mới bằng trò chơi “Ai
hiểu biết”: Kể những tấm gương tự giác, tích cực trong học tập mà em biết?
Lớp chia làm 3 đội, đội nào kể được nhiều tấm gương nhất thì đội đó chiến thắng.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
- Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi.
- Trạng nguyên Nguyễn Hiền.
- Nguyễn Khuyễn.
- Bác Hồ.
- Thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí.
d. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

I. Khởi động

- Tri thức của nhân loại là
vô hạn, biển học mênh
- HS làm việc theo nhóm, suy nghĩ, trả lời.
mông trong khi hiểu biết
của con người là nhỏ bé.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Để thỏa mãn sự ham hiểu
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
biết, làm cho tâm hồn trí tuệ
vụ
phong phú, nâng cao giá trị
- Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới bản thân, con người cần
thiệu chủ đề bài học.
phải không ngừng học tập.
- Muốn đạt được kết quả cao trong học tập
không có gì quan trọng bằng tinh thần học tập
tự giác, tích cực. Lê-nin đã từng nói: “Học, học
nữa, học mãi”.
Em có suy nghĩ gì về câu nói đó?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/ khám phá
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.

a.Mục tiêu:
- Nêu được các biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
- HS phát triển được năng lực tự học, hợp tác.
b. Nội dung: Quan sát hình ảnh tìm hiểu biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
+ Hình 1: Bạn học sinh đã học tập tự giác, tích cực bằng cách cố gắng hoàn thiện
hết số lượng bài tập được giao, dù mệt cũng không bỏ dở.
+ Hình 2: Các bạn học sinh đã học tập tự giác, tích cực bằng cách chủ động phân
chia công việc khi làm việc nhóm với nhau.
+ Hình 3: Bạn nữ đã thể hiện biểu hiện học tập tự giác, tích cực bằng cách khi gặp
bài khó đã không chùn bước, nghiêm túc suy nghĩ, cố gắng tìm ra cách giải. Trong
khi bạn nam chưa có biểu hiện học tập tự giác, tích cực bởi vì khi gặp bài khó, bạn
đã nhanh chóng nản chí, từ bỏ không suy nghĩ cách giải.
+ Hình 4: Bạn học sinh đã học tập tự giác, tích cực bằng cách lập ra kế hoạch học
tập phù hợp với bản thân và nghiêm túc, quyết tâm thực hiện kế hoạch đó.
- Hình 5: Bạn học sinh chưa tự giác, tích cực học tập khi bố mẹ nhắc nhở việc học
bài nhưng không nghe lời.
+ Hình 6: Bạn nữ đã học tập tự giác, tích cực khi chủ động làm hết bài tập được
giao và còn nhắc nhở bạn nam cùng bàn về việc làm bài tập. Trong khi bạn nam
không hề học tập tự giác, tích cực vì không chủ động làm bài tập mà lại chờ để
chép bài của bạn.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. Khám phá

GV giao nhiệm vụ cho HS thảo luận cặp đôi trong 5 1. Biểu hiện của học tập
phút, quan sát hình ảnh trang 20, 21 SGK và trả lời câu tự giác, tích cực
hỏi:
- Có mục tiêu học tập rõ
ràng.
- Chủ động lập kế hoạch
học tập để đạt được mục
tiêu đã lập ra.
- Hoàn thành nhiệm vụ
học tập mà không cần ai

nhắc nhở.
- Luôn cố gắng, vượt khó,
kiên trì học tập.
- Có phương pháp học tập
chủ động.
- Biết vận dụng điều đã
học vào cuộc sống.

Câu hỏi:
a. Em hãy phân tích thái độ và hành vi học tập của các
bạn học sinh trong các hình ảnh trên và chỉ ra những
biểu hiện của học tập tự giác, tích cực; biểu hiện chưa
tự giác, tích cực học tập.
b. Ngoài những biểu hiện trên, em còn biết những biểu
hiện nào thể hiện sự tự giác, tích cực trong học tập?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS làm việc cặp đôi suy nghĩ trả lời.
+ GV quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực

hiện,gợi ý nếu cần.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS: Trình bày kết quả làm việc nhóm, nhận xét và
bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
- GV: Hướng dẫn HS cách trình bày, tương tác khi
cần.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề, chuẩn kiến thức,
ghi bảng.
Hoạt động 2.2 : Ý nghĩa của học tập tự giác, tích cực
a. Mục tiêu:
- HS trình bày được ý nghĩa của học tập tự giác, tích cực
- HS được phát triển năng lực hợp tác và năng lực điều chỉnh hành vi.
b. Nội dung: Học sinh đọc trường hợp trang 22 SGK và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
+ Trường hợp 1: Minh đạt được thành tích xuất sắc trong học tập nhờ tinh thần học
tập tự giác, tích cực; lên kế hoạch học tập hợp lí, chủ động tìm tòi và học hỏi kiến
thức mới, không nản chí khi gặp bài khó mà quyết tâm tìm ra cách giải sáng tạo.
+ Trường hợp 2: Nga đạt được thành tích xuất sắc trong học tập nhờ tinh thần học
tập tự giác, tích cực; quyết tâm theo đuổi đam mê tiếng Anh, xác định mục tiêu rõ
ràng, lên kế hoạch học tập hợp lí; dù hoàn cảnh khó khăn cũng không nản chí,
quyết vươn lên trong học tập.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc 2 trường hợp SGK trang 22
và trả lời câu hỏi:

DỰ KIẾN SP
2. Ý nghĩa
của học tập
tự giác, tích
cực.

- Tự giác, tích
cực trong học
Câu hỏi:
tập giúp chúng
a. Theo em, vì sao Minh và Nga đạt được những thành tích ta chủ động,
xuất sắc trong học tập?
sáng tạo và
b. Em hãy rút ra ý nghĩa của việc học tập tự giác, tích cực.
không ngừng
tiến bộ trong
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
học tập.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Đạt được kết
- Học sinh làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời.
quả và mục tiêu
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, học tập đã đề
ra.
gợi ý nếu cần.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS: Trình bày kết quả.
- GV theo dõi hướng dẫn học sinh cách trình bày
Bước 4: Kết luận, nhận định

- Được mọi
người
tin
tưởng,
tôn
trọng và quý
mến.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu:
- HS được luyện tập, củng cố kiến thức, kĩ năng đã được hình thành trong phần
khám phá áp dụng kiến thức để làm bài tập.
- Phát triển năng lực điều chỉnh hành vi, tư duy phê phán, giải quyết vấn đề.
b. Nội dung:
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập trong sách giáo khoa thông qua hệ thông câu
hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
Nhiệm vụ 1:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ đọc xác định yêu cầu
của bài và làm.
Hãy chia sẻ với bạn về mục tiêu phấn đấu
trong học tập của em trong năm học này. Em
sẽ làm gì để đạt được mục tiêu đó?
- HS: Tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
- Học sinh làm việc độc lập suy nghĩ, trả lời.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
III. Luyện tập
1. Bài tập 1/ SGK tr 23
* Mục tiêu phấn đấu trong
năm học:
- Làm hết bài tập về nhà được
giao trong thời gian quy định.
- Đạt điểm cao trong các bài
kiểm tra, các kì thi.
- Đạt giải cao trong kì thi học
sinh giỏi.

- Đạt danh hiệu Học sinh Giỏi.
* Cách thức đạt được mục
- HS trình bày sản phẩm, nhận xét và bổ tiêu:
sung cho nhóm bạn (nếu cần).
- Mỗi ngày dành ra 3 giờ đồng
- GV theo dõi hướng dẫn HS cách trình bày hồ để tự học: hoàn thiện bài tập
(nếu cần).
về nhà được giao, ôn tập lại kiến
thức cũ và đọc trước kiến thức
Bước 4: Kết luận, nhận định
mới.
- Nhận xét, đánh giá các câu trả lời, bổ sung
- Ngoài thời gian tự học, đọc
ý kiến nếu cần, chốt kiến thức.
thêm sách để học hỏi kiến thức
Bước 3: Báo cáo, thảo luận

mới.

Nhiệm vụ 2:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV giao nhiệm vụ đọc xác định yêu cầu bài
tập, thảo luận nhóm theo bàn:
 Em hãy liệt kê những việc làm của bản thân
thể hiện việc không tự giác, tích cực trong
học tập và nêu cách khắc phục hạn chế đó.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, thảo luận hoàn thành bài tập.

- Tự tìm tòi làm các bài tập khó,
nghĩ ra nhiều cách giải khác
nhau.
2. Bài tập 2/ SGK tr 14
* Việc làm thể hiện không tự
giác, tích cực trong học tập:
- Khi gặp bài khó nghĩ không ra
sẽ lên mạng chép giải hoặc chép
bài của bạn.
- Nhiều khi vì mải xem một bộ
phim hay mà không chịu học
bài đúng giờ.

- GV quan sát, hướng dẫn, gợi ý khi cần - Chỉ ôn tập kiến thức trước khi
giúp HS hoàn thành nhiệm vụ.
có bài kiểm tra hoặc trước kì thi.
* Cách khắc phục:
Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- HS trình bày sản phẩm thảo luận, nhận xét - Lập kế hoạch học tập rõ ràng,
chi tiết, phù hợp với năng lực
và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
bản thân.
- GV theo dõi hướng dẫn HS cách trình bày
- Tự đặt ra phần thưởng cho bản
(nếu cần).
thân khi đạt được mục tiêu học
Bước 4: Kết luận, nhận định
tập và hình phạt khi không đạt
- Nhận xét, đánh giá các câu trả lời, tinh thần, được mục tiêu.
thái độ tham gia của các nhóm, chốt kiến
thức.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV giao nhiệm vụ đọc xác định yêu cầu
của bài và làm bài.
 Em đồng tình hay không đồng tình với các ý
kiến nào dưới đây? Vì sao?
A. Học tập tự giác, tích cực là yếu tố quan
trọng giúp chúng ta đạt được mơ ước của bản
thân.

3. Bài tập 3/ SGK tr14.
* Em đồng tình với các ý kiến:
- A. vì mọi việc trên đời nếu
muốn thành công đều cần đến
kiến thức. Kiến thức càng nhiều
thì làm mọi việc càng thành
công và thuận lợi. Mà muốn
trau dồi được nhiều kiến thức bổ
ích thì cần phải chủ động học

B. Chỉ cần tự giác, tích cực với môn học
mình yêu thích là được.
C. Trong bất kì hoàn cảnh nào cũng không
nên điều chỉnh mục tiêu học tập đã đặt ra.
D. Để mở rộng kiến thức, rèn luyện các kĩ
năng cho bản thân, chúng ta cần phải học tập
tự giác, tích cực.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS nghe suy nghĩ giải quyết yêu cầu
- GV quan sát, hướng dẫn, gợi ý khi cần giúp
HS hoàn thành nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trình bày kết quả, nhận xét và bổ sung
cho bạn (nếu cần).
- GV theo dõi hướng dẫn HS cách trình bày
(nếu cần).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Nhận xét, đánh giá các câu trả lời, tinh thần,
thái độ làm bài, bổ sung ý kiến nếu cần, chốt
kiến thức.

tập tự giác, tích cực.
- D. vì đây chính là ý nghĩa của
việc học tập tự giác, tích cực.
*Em không đồng tình với các
ý kiến:
- B. vì mỗi môn hoc đều đem lại
những kiến thức khác nhau, có
ích cho cuộc sống và tương lai.
Chúng ta cần phải học tập đầy
đủ tất cả các môn để có thể
trang bị những kiến thức cần
thiết cho cuộc sống.
- C. vì trong cuộc sống có rất
nhiều sự kiện xảy ra đột xuất,
làm thay đổi hoàn cảnh của con
người. Vì vậy tùy thuộc vào mỗi
tình huống khác nhau mà cần
phải điều chỉnh mục tiêu đã đề
ra trở nên phù hợp với năng lực
và hoàn cảnh hiện tại. Nếu mục
tiêu không phù hợp với khả
năng của bản thân thì sẽ dễ đem
lại kết quả tiêu cực.
4. Bài tập 4/ SGK tr14
a. Nhận xét:

- H là người biết học tập chủ
động, tích cực, chịu khó làm
Nhiệm vụ 4:
thêm bài tập nâng cao để rèn
luyện tư duy. Vì vậy, chắc chắn
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
kết quả học của H sẽ được nâng
- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc, xác định cao.
yêu cầu của bài tập và làm bài.
 Cuối tuần, H đang ngồi làm bài tập trong - Ngược lại A không chủ động
sách nâng cao thì A đến rủ đi chơi. H từ chối học tập tự giác, tích cực, chỉ làm
không đi, A liền nói: “Tớ chỉ làm bài tập dễ các bài tập dễ cô giao mà bỏ qua
thôi, còn bài tập khó, nâng cao cô có yêu cầu các bài tập khó, không những
vậy còn thuyết phục H đi chơi
làm đâu. Đi chơi điện tử với tớ đi".

a. Em có nhận xét gì về ý thức học tập của H đừng làm bài tập.
và A?
b. Nếu em là H, em sẽ khuyên A
b. Nếu là H, em sẽ góp ý với A như thế nào? rằng nếu muốn nâng cao thành
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
tích học tập thì chỉ làm những
bài tập dễ cô giao thôi là không
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
đủ. Khi làm thêm những bài tập
- HS nghe suy nghĩ giải quyết yêu cầu
nâng cao không những giúp ôn
- GV quan sát, hướng dẫn, gợi ý khi cần giúp luyện lại kiến thức đã học, giúp
HS hoàn thành nhiệm vụ.
hiểu sâu và nắm vững kiến thức,
mà còn giúp rèn luyện tư duy,
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
khả năng sáng tạo và tính kiên
- HS trình bày kết quả, nhận xét và bổ sung
trì. 
cho bạn (nếu cần).
- GV theo dõi hướng dẫn HS cách trình bày
(nếu cần).
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Nhận xét, đánh giá các câu trả lời, tinh thần,
thái độ làm bài, chốt kiến thức.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức đã được học vào thực tiễn
cuộc sống nhằm phát triển năng lực điều chỉnh hành vi, năng lực giao tiếp và hợp
tác.
b) Nội dung: Hs viết một thông điệp, làm tập san thể hiện tinh thần tự giác, tích
cực trong học tập.
c) Sản phẩm: Phần bài làm của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện:
* Học sinh viết thông điệp thể hiện tinh thần tự giác, tích cực trong học tập.
Làm việc theo nhóm lớn tạo một tập san thể hiện tinh thần tự giác, tích cực
trong học tập.
* HS phân chia nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm, tùng thành viên
nhận nhiệm vụ và hoàn thiện sản phẩm ở nhà.
* Báo cáo sản phẩm trong giờ học tiếp theo.
Rút kinh nghiệm sau bài dạy.