Văn bản: BÀI CA CHÚC TẾT THANH NIÊN
- Phan Bội ChâuI. MỤC TIÊU
1. Về năng lực
a. Năng lực chung:
- Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp, thực hiện được các nhiệm
vụ học tập theo nhóm.
- Biết phân tích, tóm tắt những thông tin liên quan từ nhiều nguồn khác nhau; hình
thành được ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã cho.
b. Năng lực riêng
- Nhận biết và phân tích được vẻ đẹp trong tư thế, trong ý nghĩa, trong nhiệt tình và
quyết tâm ra đi tìm cứu đường cứu nước của Phan Bội Châu.
- Rèn được kĩ năng phân tích được tác phẩm trữ tình
2. Về phẩm chất
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất: tình yêu, niềm tự hào
đối với quê hương đất nước.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Sự chuẩn bị của giáo viên
- Kê hoạch dạy học, SGK, SGV.
- Thiết kế bài giảng Powerpoint.
- Phương tiện: Máy tính, máy chiếu, loa,...
- Học liệu: Video clip, tranh ảnh, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủ đề.
- Phiếu học tập:
2. Sự chuẩn bị của học sinh
- Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, HS kết nối kiến thức trong cuộc sống
vào nội dung của bài học.
b) Nội dung: GV nêu một số câu hỏi gợi mở vấn đề.
c) Sản phẩm: HS trả lời được nội dung các câu hỏi.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
- HS theo dõi video và trả lời câu hỏi
GV đặt câu hỏi gợi dẫn, yêu cầu HS trả lời:
H? Theo dõi video sau đây và cho biết những
hình ảnh nhắc đến nhân vật lịch sử nào?
https://www.youtube.com/watch?
v=TzXE_d7Y6fI
H? Nêu thêm số hiểu biết về nhân vật
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (HS)
- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận (HS)
- HS trả lời câu hỏi

Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)
Trong kí ức của nhiều thế hệ người VN, Phan
Bội Châu là một nhà yêu nước nồng cháy, thiết
tha, một nhân vật lịch sử kiệt xuất, tiêu biểu cho
ptrào đấu tranh giành độc lập của dtộc mấy chục
năm đầu thế kỉ XX. PBC còn là tác giả của
những câu thơ dậy sóng.
GV dẫn dắt vào bài học mới:

2. Hoạt động 2: KHÁM PHÁ TRI THỨC
1. Hoạt động 1: TÌM HIỂU CHUNG
a. Mục tiêu: Nắm được thông tin về tác giả, tác phẩm.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Đọc
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu:
+ Đọc cước chú tác giả.
+ Đọc bài thơ: Thể hiện giọng điệu mang cảm xúc tâm huyết, lôi cuốn, hào hùng
nhưng vẫn đúng nhịp, vần của thể thơ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS đọc văn bản theo hướng dẫn của GV
- GV gọi HS khác nhận xét,
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét.
2. Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
a. Tác giả
GV phát phiếu học tập số 1, yêu cầu - Cuộc đời: Là chiến sĩ yêu nước vĩ đại, là
học sinh hoàn thành phiếu dựa vào nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước vào
video phần khởi động kết hợp với đầu thế kỉ XX
SGK...
- Sự nghiệp:
+ Sự nghiệp văn học đồ sộ, chủ yếu viết
bằng chữ Hán.
+ Là cây bút xuất sắc của văn thơ cách
mạng những năm đầu thế kỉ XX.
b. Tác phẩm
- Thể thơ: Tự do
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm.
- Bố cục: 3 phần
(GV trình chiếu nội dung lên trên Tivi,
cho học sinh chỉnh sửa trong phiếu học

tập và giữ lại làm sản phẩm học tập)

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhân và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS báo cáo kết quả PHT
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung
câu trả lời của bạn.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt
lại kiến thức.
Hoạt động 2: TÌM HIỂU CHI TIẾT (Đọc – hiểu văn bản)
a. Mục tiêu: Nắm được nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của văn bản Bài ca chúc
tết thanh niên
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
1. Bức tranh mùa xuân
- GV yêu cầu HS đọc 3 câu thơ đầu và - Mở đầu bằng ba tiếng lay gọi Dậy!
cho biết:
Dậy! Dậy!  đánh thức lòng yêu
H? Không gian mùa xuân được miêu tả nước, không được chìm đắm trong
như thế nào?
vòng nô lệ nữa.
H? Gợi tâm trạng/cảm xúc gì của tác giả? - Hình ảnh mùa xuân: tiếng gà gáy,

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời câu hỏi:
H1+ Tiếng gọi “Dậy! Dậy! Dậy!”  gấp
gáp giục giã ,thể hiện niềm mong chờ,
chào mừng một mùa xuân mới cũng là hi
vọng vào thế hệ trẻ đầy sức xuân.
+ Âm thanh: tiếng gà gáy, tiếng chim
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu
trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại
kiến thức ghi lên bảng.

tiếng chim hót
 Gợi không gian tưng bừng, rộn
ràng; tinh thần lạc quan, yêu đời,
thể hiện sự gắn bó thiết tha của tác
giả đối với cuộc sống và vận mệnh
của đất nước, dân tộc.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV cho HS thảo luận nhóm cặp đôi, đọc
đoạn thơ từ “Xuân ơi xuân...” đến “...lũ
đầu xanh”, trả lời các câu hỏi sau:
H? Đối tượng mà tác giả tâm sự là ai?
H? “Xuân” ở đây được hiểu nghĩa như thế
nào gì?
H? Tìm các từ ngữ thể hiện cảm xúc của
tác giả qua các câu thơ sau:
“Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng?
Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng
trăng
Hai mươi năm lẻ đã từng bao chua với
xót…”
Qua đó, thể hiện tâm trạng gì của tác giả?
H? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào
trong đoạn thơ trên?
H? Nhận xét tâm trạng của tác giả trong
đoạn thơ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời câu hỏi:
+ Đó là nỗi buồn mang tầm vóc dân tộc,
chỉ có thể giãi bày cùng đất trời, sông
núi. “Buồn”, “thẹn”, “tủi”, “chua
xót”… 
- GV gọi nhóm HS khác nhận xét, bổ
sung câu trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định

2. Nỗi niềm tâm sự cùng đầu xuân
* Đối tượng tâm sự: Xuân (đất nước,
tuổi trẻ)
* Nội dung tâm sự:
- Nỗi đau khổ: “Thẹn cùng sông,
buồn cùng núi, tủi cùng trăng”: ba
nỗi đau gắn với ba hình ảnh kì vĩ
mang biểu tượng cho non sông đất
nước
- Tự đánh giá quãng đời hoạt động
cách mạng:
+ Số từ: 20 năm  Khoảng thời
gian hoạt động cách mạng
+ Cách tách từ “chua với xót”: nêu
bật tâm trạng của người thất bại
 Bằng giọng thơ chân thành, thắm
thiết, thể hiện niềm uất hận, cay
đắng của chí sĩ; đồng thời biểu lộ
tấm lòng đau đớn, chua xót với vận
mệnh tổ quốc.
- Câu thơ “Tháng ngày khuây khỏa
lũ đầu xanh”: niềm hi vọng vào thế
hệ thanh niên.
 Đoạn thơ là lời bộc bạch nỗi
niềm tâm sự của tác giả với mùa
xuân, với thế hệ thanh niên về nỗi
đau xót trước cảnh đất nước lầm
than, đồng thời thể hiện niềm hi
vọng về thế hệ thanh niên trong việc

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại bảo vệ đất nước.
kiến thức ghi lên bảng.
GV giảng:
Như vậy, Phan Bội Châu ý thức sâu sắc
vai trò lịch sử của mình đã chấm dứt và
cụ nghiêm khắc tự đánh giá bản thân
mình. Điều này chứng tỏ sự sáng suốt
nhân cách cao đẹp của nhà cách mạng.
Riêng việc hiểu được bản thân mình, thấy
được giới hạn của mình cũng đã thể hiện
một phần tầm vóc lớn của tác giả, khiến
người đọc vô cùng cảm phục.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS đọc đoạn thơ cuối và
trả lời các câu hỏi sau:
H? Đoạn thơ cuối tác giả đã đưa ra vấn đề
gì?
H? Cho biết từ “Thưa” thể hiện thái độ gì
của tác giả?
H? Cách sử dụng xưng hô “các anh, các
chị” chỉ ai? Theo em có phù hợp hay
không? Lí giải.
H? Tác giả đã nhắc nhở gì với với “các
anh, các chị”?
H? Nhận xét vai trò của thanh niên trong
việc bảo vệ và xây dựng đất nước?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Các nhóm báo cáo kết quả.
+ Thanh niên phải đổi mới, với cái tầm
nhìn mới
"Đời đã mới, người cảng nên đổi mới,
Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội
+ Tập hợp lực lượng, đoàn kết dân tộc để
cứu nước:
"Xúm vai vào xốc vác cựu giang san"
+ Lư bo con đường khoa cử lạc hậu,
không đam mê hưởng lạc:
"Tu dưỡng tinh thân" tự lập tự cường.
Một chữ "xếp", hai chữ "dừng"
"Xếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy tinh
thần,
Đừng ham chơi, đừng ham mặc, ham ăn"

3. Lời nhắn nhủ của tác giả với thế
hệ thanh niên Việt Nam
- Từ “Thưa”: thái độ trân trọng
- Đại từ xưng hô “các anh, các chị”,:
chỉ thế hệ thanh niên Việt Nam.
- Lời nhắn nhủ:
+ Thanh niên phải đổi mới, với cái
tầm nhìn mới
"Đời đã mới, người cảng nên đổi
mới,
Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội
+ Tập hợp lực lượng, đoàn kết dân
tộc để cứu nước:
"Xúm vai vào xốc vác cựu giang
san"
+ Lư bo con đường khoa cử lạc hậu,
không đam mê hưởng lạc:
"Tu dưỡng tinh thân" tự lập tự
cường. Một chữ "xếp", hai chữ
"dừng"
"Xếp bút nghiên mà tu dưỡng lấy
tinh thần,
Đừng ham chơi, đừng ham mặc,
ham ăn"
 Trách nhiệm của thanh niên rất
nặng nề và vô cùng vẻ vang. Phải hy
sinh xương máu, đem tài năng để
chiến dấu cho độc lập, tự do của Tổ
quốc.

- GV gọi nhóm khác nhận xét, bổ sung
câu trả lời của nhóm bạn.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại
kiến thức ghi lên bảng.
Giáo viên bình giảng: Tâm sự với thanh niên, Phan Bội Châu khẳng định “đời
đã mới, người càng nên đổi mới”. Câu thơ có cách diễn đạt tăng cấp: lúc nào
cũng cần đổi mới, huống chi đời đã đổi mới, tức là có cơ hội mới, vận hội mới.
Đến câu tiếp theo “Xúm vai vào xốc vác cựu giang sơn”, tác giả nói cụ thể hơn
nhiệm vụ của thanh niên phải cùng nhau đoàn kết giành lại chủ quyền cho giang
sơn mà cha ông từ ngàn xưa để lại. Công việc này thật khó khăn, nặng nề, vì thế
không những phải dũng cảm, mà còn phải khôn khéo kiên trì, nhất là phải biết
đoàn kết, biết “liên hiệp lại” thành một khối vững chắc:
Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan
Đây đoàn thể quyết ghe phen liên hiệp lại.
Trải qua những năm tháng hoạt động cách mạng, cụ Phan ý thức rất rõ về tầm
quan trọng của sự đoàn kết. Ngay những năm đầu ra nước ngoài, trong Thư gửi
người trong nước khuyên nhân dân giúp tiền cho học sinh đi học ngoại quốc,
Phan Bội Châu đã nêu rõ: “Hễ người đông thì xong công việc, đồng tâm thì sức
sẽ khỏe; góp nhiều mảnh da để may áo cừu, góp nhiều cây lại để chống nhà.
Muôn búa vào rừng cây to cũng ngã; xe cát suốt ngày, biển sâu cũng lấp”.
Những câu thơ trên đây hấp dẫn người đọc không phải chỉ ở nội dung mà chính
là ở cách nói, ở bầu nhiệt huyết. Nó còn có sức thuyết phục lớn vì được bảo
chứng bằng cách cả cuộc đời hoạt động cách mạng không mệt mỏi của nhà đại
ái quốc.
Nhiệm vụ 4:
III. Tổng kết
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- "Bài ca chúc tết thanh niên" được
- GV yêu cầu HS tổng kết nội dung và viết theo thể hát nói. Giọng thơ đa
nghệ thuật của VB;
thanh mở đầu thì bồn chồn xôn xao,
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
tiếp theo thì xót xa, buồn tùi. Càng
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
về sau càng sôi nổi thiết tha, giục
- HS thực hiện nhiệm vụ.
già. Bài thơ hàm chứa tinh thần yêu
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
nước và kêu gọi đoàn kết, đổi mới để
- HS báo cáo kết quả;
tự cường, chống thực dân Pháp. Nó
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu thể hiện tấm lòng yêu nước của ông
trả lời của bạn.
già Bến Ngự rất yêu quý thanh niên,
Bước 4: Kết luận, nhận định
tin tưởng thanh niên trong sự nghiệp
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại cứu dân cứu nước.
kiến thức Ghi lên bảng.
3. Hoạt động 3: LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học, vận dụng kiến thức để giải bài tập.

b. Nội dung: Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung đã học
c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS làm theo nhóm:
H? Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt lại nội dung văn bản
-HS làm bài , báo cáo kết quả.
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
4. Hoạt động 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học, vận dụng kiến thức làm bài tập.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: Từ lời nhắn nhủ của Phan Bội Châu, hãy viết đoạn văn (khoảng 5 – 7
câu) trình bày suy nghĩ của em về vai trò thanh niên Việt Nam hiện nay trong việc xây
dựng và bảo vệ tổ quốc.
- HS làm bài
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.