LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 4 TRONG TIẾT TẬP ĐỌC

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đinh Thị Quế (trang riêng)
Ngày gửi: 21h:37' 09-02-2025
Dung lượng: 890.4 KB
Số lượt tải: 10
Nguồn:
Người gửi: Đinh Thị Quế (trang riêng)
Ngày gửi: 21h:37' 09-02-2025
Dung lượng: 890.4 KB
Số lượt tải: 10
Số lượt thích:
0 người
LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM
NÂNG CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC
SINH LỚP 4 TRONG TIẾT TẬP ĐỌC
(Bộ sách Chân trời sáng tạo)
LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG
CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 4
TRONG TIẾT TẬP ĐỌC.....................................................................................1
LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG
CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 4
TRONG TIẾT TẬP ĐỌC.....................................................................................1
(Bộ sách Chân trời sáng tạo).................................................................................1
(Bộ sách Chân trời sáng tạo).................................................................................1
A. MỞ ĐẦU.........................................................................................................2
A. MỞ ĐẦU.........................................................................................................2
1. Lý do chọn đề tài..........................................................................................2
1. Lý do chọn đề tài..........................................................................................2
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................3
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................4
B. NỘI DUNG......................................................................................................4
B. NỘI DUNG......................................................................................................4
1. Cơ sở lý luận.................................................................................................4
1. Cơ sở lý luận.................................................................................................4
2. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................7
2. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................7
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................9
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................9
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để nâng cao
tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học.........................................................9
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để nâng cao
tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học.........................................................9
A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tiếng Việt có một lịch sử hình thành lâu dài với nỗ lực rất lớn của biết bao
thế hệ. Câu nói “Tiếng Việt còn, nước Nam còn” luôn văng vẳng bên ta, khẳng
định vai trò vô cùng quan trọng của ngôn ngữ dân tộc. Trong hành trình gìn giữ
ngôn ngữ thiêng liêng ấy, kỹ năng đọc hiểu là một kỹ năng cơ bản và cần thiết
nhất, đặc biệt với học sinh lớp 4 bậc Tiểu học. Kỹ năng đọc hiểu giúp học sinh
hiểu và tìm hiểu thông tin từ các nguồn tư liệu, sách vở, bài giảng và nhiều hình
thức khác nhau.
Trong tiết Tập đọc, học sinh tiếp xúc trực tiếp với văn bản để thực hiện các
hoạt động đọc hiểu, trích dẫn thông tin, phân tích và tóm tắt nội dung. Vì vậy,
môn học Tập đọc lớp 4 giúp học sinh phát triển kỹ năng và thói quan với việc
đọc. Qua việc đọc và tìm hiểu về các chủ đề đa dạng, học sinh phát triển tư duy
phân tích và khả năng xử lý thông tin phức tạp, đồng thời học sinh hình thành
thói quen tự tìm hiểu, tìm đọc và nắm bắt kiến thức một cách chủ động, khám
phá thế giới toàn diện thông qua văn bản và văn học.
Tuy nhiên, những tiết học Tập đọc hiện nay đang chưa thực sự mang lại
hiệu quả như mục đích ban đầu. Học sinh hầu như không thể hiện nhiều hứng
thú khi tham gia vào quá trình học và làm bài. Từ đó, kỹ năng cũng như thói
quen đối với việc đọc trở nên khó có thể đạt được. Khả năng đọc hiểu có ảnh
hưởng trực tiếp đến việc tiếp thu kiến thức những lĩnh vực khác, vậy nên những
tiết học Tập đọc cần được chú trọng và quan tâm, điều chỉnh và thay đổi để đạt
được hiệu quả tốt nhất.
Để tạo sự thú vị và tương tác trong tiết học Tập đọc, tổ chức trò chơi và
các hoạt động trải nghiệm là điều cần thiết, góp phần tạo ra môi trường học tập
vui vẻ và hòa đồng hơn, đồng thời giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tế.
Không những thế, các hoạt động này có thể kích thích trí tưởng tượng, phát
triển kỹ năng làm việc nhóm, rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề và thúc đẩy
sự sáng tạo sự học sinh.
Bộ sách giáo khoa mới “Chân trời sáng tạo” với nội dung chú trọng vào
tính ứng dụng trong các chủ đề linh hoạt nhằm mục đích phát triển khả năng tư
duy, sáng tạo, liên tưởng và ứng dụng kiến thức vào đời sống. Chính vì vậy,
việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong tiết Tập đọc sẽ bổ trợ
cho nội dung học của bộ sách, tạo nên một môi trường học tập phong phú, tích
cực, thú vị và phát triển toàn diện cho học sinh lớp 4, giúp học sinh hứng thú và
tương tác nhiều hơn, nâng cao giá trị và hiệu quả của bộ sách giáo khoa mới .
Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi
nhằm nâng cao hứng thú và phát huy sự sáng tạo của học sinh lớp 4 trong
tiết Tập đọc”, trong bài nghiên cứu tôi sẽ trình bày cơ sở lý luận, giải pháp thực
hiện cụ thể, và đưa ra giải pháp cho nhà trường, học sinh.
2. Mục đích nghiên cứu
Việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm vào vào tiết Tập đọc lớp 4 là tạo ra
một môi trường học tập kích thích, mới mẻ, tạo cơ hội cho học sinh thể hiện sự
sáng tạo, khả năng tìm hiểu. Đồng thời, học sinh được tăng cường giao tiếp, làm
việc nhóm và tiếp cận kiến thức một cách thú vị hơn, từ đó, học sinh có hứng
thú hơn với việc tìm hiểu và đọc văn bản, các tác phẩm văn học.
Bài nghiên cứu trình bày các giải pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm đã
thực hiện, vai trò và phân tích hiệu quả của những giải pháp đó, đồng thời đưa
ra những giải pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm đã thực hiện, vai trò và
phân tích hiệu quả của những giải pháp đó. Bên cạnh đó, bài nghiên cứu đề xuất
ý kiến để việc áp dụng những biện pháp được thuận lợi và mang lại kết quả cao.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu:
+
Phạm vi nội dung: Tiết Tập đọc của lớp 4
+
Phạm vi thời gian: Năm học 2023-2024
+
Phạm vi không gian: Lớp 4A của trường Tiểu học…., tỉnh…
Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm và
trò chơi nhằm nâng cao hứng thú và phát huy sự sáng tạo của học sinh lớp 4
trong tiết Tập đọc.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phương pháp bao gồm nghiên cứu
các cơ sở lý thuyết, nguyên tắc của hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp điều tra, quan sát: Phương pháp yêu cầu tiến hành các cuộc
điều tra và quan sát về cách học sinh tương tác trong giờ học.
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Phương pháp liên quan đến việc so sánh
hoạt động trải nghiệm và tương tác giữa các nhóm học sinh hoặc giữa các hoạt
động khác nhau, giúp xác định sự khác biệt và tương quan trong kết quả.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Phương pháp tập trung tổng hợp,
phân tích kinh nghiệm thực tế, rút ra những bài học và kết luận.
- Phương pháp quan sát: Phương pháp bao gồm việc quan sát, ghi nhận các
tương tác của học sinh trong hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp phân tích: Phương pháp tập trung vào việc phân tích dữ liệu
thu thập từ các hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp tổng hợp: Phương pháp dựa vào việc tổng hợp thông tin từ
nhiều nguồn khác nhau để tạo ra một tổng quan toàn diện hơn.
B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Định hướng và nội dung giảng dạy Tập đọc, môn Tiếng Việt 4
Mục tiêu chính của tiết Tập đọc là học sinh nắm được thông tin cơ bản về
văn bản, nhận thức được sâu sắc nội dung và ý nghĩa của bài đọc, phát triển kỹ
năng thu thập và phân tích thông tin cho học sinh. Đồng thời, tiết Tập đọc giúp
hình thành và nuôi dưỡng tình yêu đối với văn học, khơi nguồn cảm nhận tinh tế
nhằm khởi tạo phẩm chất và tài năng nghệ thuật trong con người các em. Học
sinh được rèn luyện khả năng đọc và hiểu nội dung bài đọc sâu sắc, từ đó phát
triển nhiều khía cạnh cảm xúc, và có cái nhìn toàn diện đối với cuộc sống qua
việc đọc, phân tích các chi tiết, nhân vật và tác phẩm, bài đọc.
Học sinh lớp 4 thường có tính tò mò và mong muốn khám phá, trải
nghiệm. Bên cạnh đó, khả năng tự quản lý việc học tập, sự tự tin và cách làm
việc độc lập, khả năng tương tác xã hội của học sinh cũng đã được phát triển,
cùng với khả năng sáng tạo, liên tưởng. Vì vậy, học sinh cần tham gia vào các
bài học với những hoạt động hấp dẫn, với những vấn đề được đặt ra để kích
thích tư duy, và được khuyến khích tham gia vào việc thảo luận theo nhóm.
Không những thế, hiện nay, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong
CTGDPT 2018 theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức đang được quan tâm và thực hiện. Phương pháp dạy học theo lối
"truyền thụ một chiều" dần được chuyển sang dạy cách học, cách vận dụng kiến
thức, rèn luyện kỹ năng, tăng cường làm việc nhóm, bổ sung các chủ đề học tập
tích hợp liên môn nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.
Phương pháp học mới này phù hợp với những yêu cầu của tiết học, yêu cầu
của việc đổi mới giáo dục hiện nay, mục đích của bộ sách giáo khoa mới “Chân
trời sáng tạo”, giúp cho học sinh có thể phát huy khả năng chủ động tìm hiểu
kiến thức trong quá trình học và áp dụng kiến thức, các kĩ năng được học vào
đời sống hằng ngày.
1.2. Khái niệm tổ chức hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong tiết
Tập đọc
Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong tiết Tập đọc là quá trình sắp xếp và
thực hiện các hoạt động giáo dục có tính tương tác, thực hành và thực tế để giúp
học sinh tương tác sâu sắc với nội dung văn bản, khám phá, trải nghiệm và hiểu
sâu về các khía cạnh của bài đọc.
Thay vì chỉ dựa vào việc đọc văn bản trên sách giáo trình, hoạt động trải
nghiệm đưa học sinh vào môi trường học tập thực tế thông qua việc tham gia
vào các hoạt động trải nghiệm khác nhau. Mục tiêu của tổ chức hoạt động trải
nghiệm trong tiết Tập đọc là giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tế, phát
triển các kỹ năng, kiến thức một cách toàn diện.
Cùng với đó, việc tổ chức trò chơi trong quá trình dạy và học để tạo ra một
môi trường học tập tích cực, thú vị và tương tác, giúp học sinh tiếp thu kiến
thức một cách hiệu quả hơn. Không những thế, học sinh có thể phát triển một số
kỹ năng cần thiết như kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, kỹ năng làm việc nhóm,
khả năng sáng tạo và kỹ năng quản lý thời gian,...
1.3. Cách tổ chức hoạt động trải nghiệm và trò chơi học tập trong tiết
Tập đọc
Bước 1: Xác định mục tiêu học tập cần đạt được thông qua hoạt động.
Mục tiêu có thể liên quan đến từ vựng, hiểu biết về nội dung, phân tích hay
tư duy sáng tạo, nhằm phát huy khả năng và kĩ năng cụ thể của học sinh.
Bước 2: Tìm kiếm, xây dựng hoạt động phù hợp
Hoạt động nên đảm bảo những yếu tố về sự cạnh tranh, hấp dẫn, bao hàm
được nội dung bài học và luật chơi rõ ràng, không chiếm dụng quá nhiều thời
gian của lớp học.
Giáo viên có thể chuẩn bị các tài liệu cần thiết cho hoạt động để giúp hoạt
động diễn ra thuận lợi.
Bước 3: Triển khai hoạt động trước lớp
Giáo viên có thể chia lớp học thành các nhóm nhỏ, lưu ý lực học của các
nhóm nên tương đương nhau, không nên xếp các học sinh cùng học lực vào
chung một nhóm.
Giáo viên giới thiệu hoạt động, giải thích rõ luật chơi cho học sinh và dẫn
dắt học sinh tiến hành hoạt động trải nghiệm hoặc trò chơi.
Bước 4: Nhận xét, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm cho học sinh và
chuẩn hóa kiến thức
Sau khi hoàn thành trò chơi, giáo viên tổ chức thảo luận nhóm hoặc trình
bày kết quả trò chơi để học sinh chia sẻ kiến thức và ý kiến của mình.
Giáo viên tóm tắt những điểm quan trọng mà học sinh đã học được thông
qua trò chơi, nhấn mạnh vào những kiến thức chính.
2. Cơ sở thực tiễn
* Thực trạng
Hầu hết học sinh ở lớp 4 đều đang trải qua giai đoạn phát triển nhanh
chóng về khả năng đọc và hiểu biết. Học sinh có khả năng đọc hiểu cơ bản, có
thể tìm hiểu nội dung văn bản một cách tự nhiên nhưng học sinh vẫn gặp khó
khăn với cấu trúc câu phức tạp, những bài đọc có nội dung khó.
Nếu trước đây giờ học đọc thường tập trung vào việc giảng dạy từ sách
giáo trình, thì hiện nay, các phương pháp giảng dạy đa dạng hơn với việc sử
dụng công nghệ, các tài liệu phụ trợ và được các hoạt động trải nghiệm được tổ
chức.
Tiết học Tập đọc lớp 4 đang đòi hỏi sự quan tâm, nỗ lực của cả nhà trường,
giáo viên và phụ huynh để tạo ra môi trường học tập tốt hơn, chủ động hơn,
thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh trong việc đọc hiểu kiến thức từ
những đoạn văn.
* Thuận lợi:
Học sinh lớp 4 thường có sự tò mò cao, sẵn sàng khám phá kiến thức mới.
Vì vậy, học sinh có ham muốn tìm hiểu hơn nữa, mở rộng vốn đọc hiểu và tài
liệu đọc để tiếp xúc với những tri thức mới. Học sinh ở độ tuổi lớp 4 thường đã
bắt đầu phát triển khả năng tương tác với xã hội, có thể thảo luận và chia sẻ ý
kiến với nhau trong quá trình học tập đọc, giúp tạo điều kiện để học sinh có thể
cùng nhau thảo luận các bài đọc, từ đó có thế phân tích sâu hơn về một văn bản
đọc hiểu.
Sự hỗ trợ và hướng dẫn từ phía giáo viên và phụ huynh giúp học sinh có
môi trường thuận lợi và sự dẫn dắt của người lớn để có thể chủ động trong việc
mở rộng việc đọc và tài liệu đọc hiểu. Không những thế, hiện nay, các tài liệu,
phương pháp học tập ngày càng trở nên đa dạng, cơ sở vật chất được cải thiện
để tạo thuận lợi hơn trong quá trình học, có thể giúp học sinh có cơ hội tham gia
vào các hoạt động đọc hiểu một cách sinh động và thú vị.
* Khó khăn:
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi được kể trên thì vẫn còn một vài khó
khăn còn tồn đọng như sau:
- Những học sinh lớp 4 có thể dễ dàng bị phân tán sự tập trung trong việc
đọc bởi các nguồn giải trí khác như truyền hình, điện thoại di động, video trực
tuyến,... Đặc biệt trong môi trường hiện nay, học sinh được tiếp xúc nhiều với
những thiết bị công nghệ từ rất sớm, vì vậy, học sinh có thể mất đi hứng thú với
sách cũng như việc đọc văn bản trên giấy.
- Một số đoạn văn có thể khá phức tạp về ngôn ngữ và nội dung, làm cho
việc đọc và hiểu biết trở nên khó khăn. Điều này có thể gây ra sự chênh lệch về
lực học trong lớp và ảnh hưởng đến không khí của tiết học.
- Việc tổ chức những hoạt động và trò chơi có thể chiếm dụng quá nhiều
thời gian trong giờ học, giáo viên không thể dạy đủ những kiến thức cần học
trong một tiết học.
Bảng khảo sát thái độ và hiệu quả học tập của học sinh lớp 4A với tiết
Tập đọc trước SKKN:
Tiêu chí
Số lượng
Tỉ lệ
Học sinh tiếp thu sâu sắc nội dung bài giảng
14/30
46%
Học sinh có kỹ năng đọc hiểu, phân tích văn
12/30
40%
13/30
43%
bản tốt
Học sinh hứng thú, tích cực tham gia hoạt
động
Học sinh tập trung, chú ý theo dõi bài giảng
17/30
56%
Học sinh tự tin trả lời câu hỏi, nêu ý kiến
9/30
30%
Qua bảng khảo sát trên, có thể thấy số học sinh lớp 4A có khả năng đọc
hiểu và phân tích văn bản tốt chỉ chiếm gần một nửa tổng số học sinh trong lớp,
vẫn còn 44% tổng số học sinh không tập trung, chú ý vào bài giảng và 54% học
sinh trong lớp chưa tiếp thu nội dung bài giảng ngay trong tiết học. Trong lớp,
chỉ 13 học sinh, chiếm 43% sĩ số lớp, hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt
động được tổ chức và trong đó, 30% học sinh tự tin, mạnh dạn trả lời câu hỏi và
nêu ý kiến của bản thân. Những số liệu này cho ta thấy được hiện tại, khoảng
một nửa số học sinh trong lớp không tập trung vào bài giảng, từ đó không thể
tiếp thu trọn vẹn kiến thức. Không những thế, 40% học sinh trong cần cải thiện
khả năng đọc hiểu và nhiều em học sinh lại ngại ngùng và không mạnh dạn trả
lời câu hỏi trong giờ học.
3. Giải pháp thực hiện
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để
nâng cao tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học
* Mục đích:
Mục đích của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc nhằm
tạo ra một môi trường học tập tích cực, thú vị và tương tác trong lớp học, từ đó
nâng cao tinh thần tập thể và đoàn kết cho lớp học. Các hoạt động trải nghiệm
không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sáng tạo và thú vị hơn, mà
còn thúc đẩy sự gắn kết và hợp tác giữa các thành viên trong lớp, trong nhóm.
* Nội dung và cách thực hiện:
Tinh thần tập thể và đoàn kết trong lớp học đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong việc học và môi trường học tập của mỗi học sinh. Sự hòa nhập và
tương tác tích cực giữa các thành viên trong lớp tạo nên môi trường học tập thân
thiện, có tác động sâu sắc đến khả năng học tập và phát triển cá nhân của học
sinh. Tinh thần tập thể còn khuyến khích sự chia sẻ kiến thức, ý kiến và ý tưởng
giữa các học sinh.
Ví dụ 1: Kể những điểm tốt của bản thân, bạn bè để nâng cao tình thần
tập thể, đoàn kết cho lớp học
Áp dụng: Bài 1: Những ngày hè tươi đẹp (bài đọc trang 10, chủ đề 1 Tiếng Việt 4 tập 1, sách Chân trời sáng tạo)
Đây là bài đầu tiên của năm học, sau kỳ nghỉ hè, bởi vậy, trò chơi này
được tổ chức để gắn kết các học sinh trong lớp, từ đó, việc tổ chức những hoạt
động hay trò chơi khác theo nhóm sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Tôi cho học sinh trong lớp lần lượt nêu lên ít nhất 1 điểm tốt của một bạn
ngồi cạnh mình, sau đó lần lượt từng dãy đến khi hết tất cả học sinh trong lớp.
Tuy nhiên, điểm tốt mà học sinh nói không được trùng với điểm tốt mà bạn học
sinh trước đó vừa nói.
Hoạt động này tạo không khí vui tươi, hòa đồng cho tiết học, các em học
sinh có thể tương tác, giao tiếp với bạn học nhiều hơn, tạo tiền đề cho việc tổ
chức những hoạt động theo nhóm một cách thuận lợi.
Ví dụ 2: Vẽ bức chân dung tặng bạn cùng bàn
Áp dụng: Bài 7: Sắc màu (bài đọc trang 33, chủ đề 1 - Tiếng Việt 4 tập
1, sách Chân trời sáng tạo)
Tôi yêu cầu học sinh chuẩn bị giấy vẽ và bút chì vào cuối tiết học trước đó.
Vào tiết học sau, tôi giới thiệu và giải thích yêu cầu của hoạt động vẽ chân dung
tặng bạn cùng bàn cho học sinh trong lớp.
Tôi đưa ra một số gợi ý cho học sinh để học sinh có thể tìm các đặc điểm
nổi bật của bạn cùng bàn và tạo ra bức chân dung thú vị.
Học sinh tiến hành vẽ bức chân dung của bạn cùng lớp. Học sinh có thể tự
do thể hiện sức sáng tạo của mình thông qua bức tranh. Sau khi hoàn thành, học
sinh trao đổi bức chân dung với bạn cùng bàn của mình. Tôi yêu cầu một số học
sinh nói về bức tranh hay những đặc điểm nổi bật của bạn cùng bàn đã được thể
hiện như thế nào.
Cuối cùng, tôi tổng kết bài học về những bức chân dung và về tinh thần
gắn kết trong tình bạn.
Zalo: 0985598499
NÂNG CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC
SINH LỚP 4 TRONG TIẾT TẬP ĐỌC
(Bộ sách Chân trời sáng tạo)
LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG
CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 4
TRONG TIẾT TẬP ĐỌC.....................................................................................1
LỒNG GHÉP HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG
CAO HỨNG THÚ VÀ PHÁT HUY SỰ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 4
TRONG TIẾT TẬP ĐỌC.....................................................................................1
(Bộ sách Chân trời sáng tạo).................................................................................1
(Bộ sách Chân trời sáng tạo).................................................................................1
A. MỞ ĐẦU.........................................................................................................2
A. MỞ ĐẦU.........................................................................................................2
1. Lý do chọn đề tài..........................................................................................2
1. Lý do chọn đề tài..........................................................................................2
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................3
2. Mục đích nghiên cứu....................................................................................3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu..............................................................................4
B. NỘI DUNG......................................................................................................4
B. NỘI DUNG......................................................................................................4
1. Cơ sở lý luận.................................................................................................4
1. Cơ sở lý luận.................................................................................................4
2. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................7
2. Cơ sở thực tiễn..............................................................................................7
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................9
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................9
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để nâng cao
tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học.........................................................9
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để nâng cao
tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học.........................................................9
A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tiếng Việt có một lịch sử hình thành lâu dài với nỗ lực rất lớn của biết bao
thế hệ. Câu nói “Tiếng Việt còn, nước Nam còn” luôn văng vẳng bên ta, khẳng
định vai trò vô cùng quan trọng của ngôn ngữ dân tộc. Trong hành trình gìn giữ
ngôn ngữ thiêng liêng ấy, kỹ năng đọc hiểu là một kỹ năng cơ bản và cần thiết
nhất, đặc biệt với học sinh lớp 4 bậc Tiểu học. Kỹ năng đọc hiểu giúp học sinh
hiểu và tìm hiểu thông tin từ các nguồn tư liệu, sách vở, bài giảng và nhiều hình
thức khác nhau.
Trong tiết Tập đọc, học sinh tiếp xúc trực tiếp với văn bản để thực hiện các
hoạt động đọc hiểu, trích dẫn thông tin, phân tích và tóm tắt nội dung. Vì vậy,
môn học Tập đọc lớp 4 giúp học sinh phát triển kỹ năng và thói quan với việc
đọc. Qua việc đọc và tìm hiểu về các chủ đề đa dạng, học sinh phát triển tư duy
phân tích và khả năng xử lý thông tin phức tạp, đồng thời học sinh hình thành
thói quen tự tìm hiểu, tìm đọc và nắm bắt kiến thức một cách chủ động, khám
phá thế giới toàn diện thông qua văn bản và văn học.
Tuy nhiên, những tiết học Tập đọc hiện nay đang chưa thực sự mang lại
hiệu quả như mục đích ban đầu. Học sinh hầu như không thể hiện nhiều hứng
thú khi tham gia vào quá trình học và làm bài. Từ đó, kỹ năng cũng như thói
quen đối với việc đọc trở nên khó có thể đạt được. Khả năng đọc hiểu có ảnh
hưởng trực tiếp đến việc tiếp thu kiến thức những lĩnh vực khác, vậy nên những
tiết học Tập đọc cần được chú trọng và quan tâm, điều chỉnh và thay đổi để đạt
được hiệu quả tốt nhất.
Để tạo sự thú vị và tương tác trong tiết học Tập đọc, tổ chức trò chơi và
các hoạt động trải nghiệm là điều cần thiết, góp phần tạo ra môi trường học tập
vui vẻ và hòa đồng hơn, đồng thời giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tế.
Không những thế, các hoạt động này có thể kích thích trí tưởng tượng, phát
triển kỹ năng làm việc nhóm, rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề và thúc đẩy
sự sáng tạo sự học sinh.
Bộ sách giáo khoa mới “Chân trời sáng tạo” với nội dung chú trọng vào
tính ứng dụng trong các chủ đề linh hoạt nhằm mục đích phát triển khả năng tư
duy, sáng tạo, liên tưởng và ứng dụng kiến thức vào đời sống. Chính vì vậy,
việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong tiết Tập đọc sẽ bổ trợ
cho nội dung học của bộ sách, tạo nên một môi trường học tập phong phú, tích
cực, thú vị và phát triển toàn diện cho học sinh lớp 4, giúp học sinh hứng thú và
tương tác nhiều hơn, nâng cao giá trị và hiệu quả của bộ sách giáo khoa mới .
Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Lồng ghép hoạt động trải nghiệm và trò chơi
nhằm nâng cao hứng thú và phát huy sự sáng tạo của học sinh lớp 4 trong
tiết Tập đọc”, trong bài nghiên cứu tôi sẽ trình bày cơ sở lý luận, giải pháp thực
hiện cụ thể, và đưa ra giải pháp cho nhà trường, học sinh.
2. Mục đích nghiên cứu
Việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm vào vào tiết Tập đọc lớp 4 là tạo ra
một môi trường học tập kích thích, mới mẻ, tạo cơ hội cho học sinh thể hiện sự
sáng tạo, khả năng tìm hiểu. Đồng thời, học sinh được tăng cường giao tiếp, làm
việc nhóm và tiếp cận kiến thức một cách thú vị hơn, từ đó, học sinh có hứng
thú hơn với việc tìm hiểu và đọc văn bản, các tác phẩm văn học.
Bài nghiên cứu trình bày các giải pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm đã
thực hiện, vai trò và phân tích hiệu quả của những giải pháp đó, đồng thời đưa
ra những giải pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm đã thực hiện, vai trò và
phân tích hiệu quả của những giải pháp đó. Bên cạnh đó, bài nghiên cứu đề xuất
ý kiến để việc áp dụng những biện pháp được thuận lợi và mang lại kết quả cao.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu:
+
Phạm vi nội dung: Tiết Tập đọc của lớp 4
+
Phạm vi thời gian: Năm học 2023-2024
+
Phạm vi không gian: Lớp 4A của trường Tiểu học…., tỉnh…
Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp lồng ghép hoạt động trải nghiệm và
trò chơi nhằm nâng cao hứng thú và phát huy sự sáng tạo của học sinh lớp 4
trong tiết Tập đọc.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phương pháp bao gồm nghiên cứu
các cơ sở lý thuyết, nguyên tắc của hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp điều tra, quan sát: Phương pháp yêu cầu tiến hành các cuộc
điều tra và quan sát về cách học sinh tương tác trong giờ học.
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Phương pháp liên quan đến việc so sánh
hoạt động trải nghiệm và tương tác giữa các nhóm học sinh hoặc giữa các hoạt
động khác nhau, giúp xác định sự khác biệt và tương quan trong kết quả.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Phương pháp tập trung tổng hợp,
phân tích kinh nghiệm thực tế, rút ra những bài học và kết luận.
- Phương pháp quan sát: Phương pháp bao gồm việc quan sát, ghi nhận các
tương tác của học sinh trong hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp phân tích: Phương pháp tập trung vào việc phân tích dữ liệu
thu thập từ các hoạt động trải nghiệm.
- Phương pháp tổng hợp: Phương pháp dựa vào việc tổng hợp thông tin từ
nhiều nguồn khác nhau để tạo ra một tổng quan toàn diện hơn.
B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
1.1. Định hướng và nội dung giảng dạy Tập đọc, môn Tiếng Việt 4
Mục tiêu chính của tiết Tập đọc là học sinh nắm được thông tin cơ bản về
văn bản, nhận thức được sâu sắc nội dung và ý nghĩa của bài đọc, phát triển kỹ
năng thu thập và phân tích thông tin cho học sinh. Đồng thời, tiết Tập đọc giúp
hình thành và nuôi dưỡng tình yêu đối với văn học, khơi nguồn cảm nhận tinh tế
nhằm khởi tạo phẩm chất và tài năng nghệ thuật trong con người các em. Học
sinh được rèn luyện khả năng đọc và hiểu nội dung bài đọc sâu sắc, từ đó phát
triển nhiều khía cạnh cảm xúc, và có cái nhìn toàn diện đối với cuộc sống qua
việc đọc, phân tích các chi tiết, nhân vật và tác phẩm, bài đọc.
Học sinh lớp 4 thường có tính tò mò và mong muốn khám phá, trải
nghiệm. Bên cạnh đó, khả năng tự quản lý việc học tập, sự tự tin và cách làm
việc độc lập, khả năng tương tác xã hội của học sinh cũng đã được phát triển,
cùng với khả năng sáng tạo, liên tưởng. Vì vậy, học sinh cần tham gia vào các
bài học với những hoạt động hấp dẫn, với những vấn đề được đặt ra để kích
thích tư duy, và được khuyến khích tham gia vào việc thảo luận theo nhóm.
Không những thế, hiện nay, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong
CTGDPT 2018 theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức đang được quan tâm và thực hiện. Phương pháp dạy học theo lối
"truyền thụ một chiều" dần được chuyển sang dạy cách học, cách vận dụng kiến
thức, rèn luyện kỹ năng, tăng cường làm việc nhóm, bổ sung các chủ đề học tập
tích hợp liên môn nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.
Phương pháp học mới này phù hợp với những yêu cầu của tiết học, yêu cầu
của việc đổi mới giáo dục hiện nay, mục đích của bộ sách giáo khoa mới “Chân
trời sáng tạo”, giúp cho học sinh có thể phát huy khả năng chủ động tìm hiểu
kiến thức trong quá trình học và áp dụng kiến thức, các kĩ năng được học vào
đời sống hằng ngày.
1.2. Khái niệm tổ chức hoạt động trải nghiệm và trò chơi trong tiết
Tập đọc
Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong tiết Tập đọc là quá trình sắp xếp và
thực hiện các hoạt động giáo dục có tính tương tác, thực hành và thực tế để giúp
học sinh tương tác sâu sắc với nội dung văn bản, khám phá, trải nghiệm và hiểu
sâu về các khía cạnh của bài đọc.
Thay vì chỉ dựa vào việc đọc văn bản trên sách giáo trình, hoạt động trải
nghiệm đưa học sinh vào môi trường học tập thực tế thông qua việc tham gia
vào các hoạt động trải nghiệm khác nhau. Mục tiêu của tổ chức hoạt động trải
nghiệm trong tiết Tập đọc là giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tế, phát
triển các kỹ năng, kiến thức một cách toàn diện.
Cùng với đó, việc tổ chức trò chơi trong quá trình dạy và học để tạo ra một
môi trường học tập tích cực, thú vị và tương tác, giúp học sinh tiếp thu kiến
thức một cách hiệu quả hơn. Không những thế, học sinh có thể phát triển một số
kỹ năng cần thiết như kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, kỹ năng làm việc nhóm,
khả năng sáng tạo và kỹ năng quản lý thời gian,...
1.3. Cách tổ chức hoạt động trải nghiệm và trò chơi học tập trong tiết
Tập đọc
Bước 1: Xác định mục tiêu học tập cần đạt được thông qua hoạt động.
Mục tiêu có thể liên quan đến từ vựng, hiểu biết về nội dung, phân tích hay
tư duy sáng tạo, nhằm phát huy khả năng và kĩ năng cụ thể của học sinh.
Bước 2: Tìm kiếm, xây dựng hoạt động phù hợp
Hoạt động nên đảm bảo những yếu tố về sự cạnh tranh, hấp dẫn, bao hàm
được nội dung bài học và luật chơi rõ ràng, không chiếm dụng quá nhiều thời
gian của lớp học.
Giáo viên có thể chuẩn bị các tài liệu cần thiết cho hoạt động để giúp hoạt
động diễn ra thuận lợi.
Bước 3: Triển khai hoạt động trước lớp
Giáo viên có thể chia lớp học thành các nhóm nhỏ, lưu ý lực học của các
nhóm nên tương đương nhau, không nên xếp các học sinh cùng học lực vào
chung một nhóm.
Giáo viên giới thiệu hoạt động, giải thích rõ luật chơi cho học sinh và dẫn
dắt học sinh tiến hành hoạt động trải nghiệm hoặc trò chơi.
Bước 4: Nhận xét, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm cho học sinh và
chuẩn hóa kiến thức
Sau khi hoàn thành trò chơi, giáo viên tổ chức thảo luận nhóm hoặc trình
bày kết quả trò chơi để học sinh chia sẻ kiến thức và ý kiến của mình.
Giáo viên tóm tắt những điểm quan trọng mà học sinh đã học được thông
qua trò chơi, nhấn mạnh vào những kiến thức chính.
2. Cơ sở thực tiễn
* Thực trạng
Hầu hết học sinh ở lớp 4 đều đang trải qua giai đoạn phát triển nhanh
chóng về khả năng đọc và hiểu biết. Học sinh có khả năng đọc hiểu cơ bản, có
thể tìm hiểu nội dung văn bản một cách tự nhiên nhưng học sinh vẫn gặp khó
khăn với cấu trúc câu phức tạp, những bài đọc có nội dung khó.
Nếu trước đây giờ học đọc thường tập trung vào việc giảng dạy từ sách
giáo trình, thì hiện nay, các phương pháp giảng dạy đa dạng hơn với việc sử
dụng công nghệ, các tài liệu phụ trợ và được các hoạt động trải nghiệm được tổ
chức.
Tiết học Tập đọc lớp 4 đang đòi hỏi sự quan tâm, nỗ lực của cả nhà trường,
giáo viên và phụ huynh để tạo ra môi trường học tập tốt hơn, chủ động hơn,
thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh trong việc đọc hiểu kiến thức từ
những đoạn văn.
* Thuận lợi:
Học sinh lớp 4 thường có sự tò mò cao, sẵn sàng khám phá kiến thức mới.
Vì vậy, học sinh có ham muốn tìm hiểu hơn nữa, mở rộng vốn đọc hiểu và tài
liệu đọc để tiếp xúc với những tri thức mới. Học sinh ở độ tuổi lớp 4 thường đã
bắt đầu phát triển khả năng tương tác với xã hội, có thể thảo luận và chia sẻ ý
kiến với nhau trong quá trình học tập đọc, giúp tạo điều kiện để học sinh có thể
cùng nhau thảo luận các bài đọc, từ đó có thế phân tích sâu hơn về một văn bản
đọc hiểu.
Sự hỗ trợ và hướng dẫn từ phía giáo viên và phụ huynh giúp học sinh có
môi trường thuận lợi và sự dẫn dắt của người lớn để có thể chủ động trong việc
mở rộng việc đọc và tài liệu đọc hiểu. Không những thế, hiện nay, các tài liệu,
phương pháp học tập ngày càng trở nên đa dạng, cơ sở vật chất được cải thiện
để tạo thuận lợi hơn trong quá trình học, có thể giúp học sinh có cơ hội tham gia
vào các hoạt động đọc hiểu một cách sinh động và thú vị.
* Khó khăn:
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi được kể trên thì vẫn còn một vài khó
khăn còn tồn đọng như sau:
- Những học sinh lớp 4 có thể dễ dàng bị phân tán sự tập trung trong việc
đọc bởi các nguồn giải trí khác như truyền hình, điện thoại di động, video trực
tuyến,... Đặc biệt trong môi trường hiện nay, học sinh được tiếp xúc nhiều với
những thiết bị công nghệ từ rất sớm, vì vậy, học sinh có thể mất đi hứng thú với
sách cũng như việc đọc văn bản trên giấy.
- Một số đoạn văn có thể khá phức tạp về ngôn ngữ và nội dung, làm cho
việc đọc và hiểu biết trở nên khó khăn. Điều này có thể gây ra sự chênh lệch về
lực học trong lớp và ảnh hưởng đến không khí của tiết học.
- Việc tổ chức những hoạt động và trò chơi có thể chiếm dụng quá nhiều
thời gian trong giờ học, giáo viên không thể dạy đủ những kiến thức cần học
trong một tiết học.
Bảng khảo sát thái độ và hiệu quả học tập của học sinh lớp 4A với tiết
Tập đọc trước SKKN:
Tiêu chí
Số lượng
Tỉ lệ
Học sinh tiếp thu sâu sắc nội dung bài giảng
14/30
46%
Học sinh có kỹ năng đọc hiểu, phân tích văn
12/30
40%
13/30
43%
bản tốt
Học sinh hứng thú, tích cực tham gia hoạt
động
Học sinh tập trung, chú ý theo dõi bài giảng
17/30
56%
Học sinh tự tin trả lời câu hỏi, nêu ý kiến
9/30
30%
Qua bảng khảo sát trên, có thể thấy số học sinh lớp 4A có khả năng đọc
hiểu và phân tích văn bản tốt chỉ chiếm gần một nửa tổng số học sinh trong lớp,
vẫn còn 44% tổng số học sinh không tập trung, chú ý vào bài giảng và 54% học
sinh trong lớp chưa tiếp thu nội dung bài giảng ngay trong tiết học. Trong lớp,
chỉ 13 học sinh, chiếm 43% sĩ số lớp, hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt
động được tổ chức và trong đó, 30% học sinh tự tin, mạnh dạn trả lời câu hỏi và
nêu ý kiến của bản thân. Những số liệu này cho ta thấy được hiện tại, khoảng
một nửa số học sinh trong lớp không tập trung vào bài giảng, từ đó không thể
tiếp thu trọn vẹn kiến thức. Không những thế, 40% học sinh trong cần cải thiện
khả năng đọc hiểu và nhiều em học sinh lại ngại ngùng và không mạnh dạn trả
lời câu hỏi trong giờ học.
3. Giải pháp thực hiện
Biện pháp 1. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc để
nâng cao tinh thần tập thể, đoàn kết cho lớp học
* Mục đích:
Mục đích của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ Tập đọc nhằm
tạo ra một môi trường học tập tích cực, thú vị và tương tác trong lớp học, từ đó
nâng cao tinh thần tập thể và đoàn kết cho lớp học. Các hoạt động trải nghiệm
không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sáng tạo và thú vị hơn, mà
còn thúc đẩy sự gắn kết và hợp tác giữa các thành viên trong lớp, trong nhóm.
* Nội dung và cách thực hiện:
Tinh thần tập thể và đoàn kết trong lớp học đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong việc học và môi trường học tập của mỗi học sinh. Sự hòa nhập và
tương tác tích cực giữa các thành viên trong lớp tạo nên môi trường học tập thân
thiện, có tác động sâu sắc đến khả năng học tập và phát triển cá nhân của học
sinh. Tinh thần tập thể còn khuyến khích sự chia sẻ kiến thức, ý kiến và ý tưởng
giữa các học sinh.
Ví dụ 1: Kể những điểm tốt của bản thân, bạn bè để nâng cao tình thần
tập thể, đoàn kết cho lớp học
Áp dụng: Bài 1: Những ngày hè tươi đẹp (bài đọc trang 10, chủ đề 1 Tiếng Việt 4 tập 1, sách Chân trời sáng tạo)
Đây là bài đầu tiên của năm học, sau kỳ nghỉ hè, bởi vậy, trò chơi này
được tổ chức để gắn kết các học sinh trong lớp, từ đó, việc tổ chức những hoạt
động hay trò chơi khác theo nhóm sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Tôi cho học sinh trong lớp lần lượt nêu lên ít nhất 1 điểm tốt của một bạn
ngồi cạnh mình, sau đó lần lượt từng dãy đến khi hết tất cả học sinh trong lớp.
Tuy nhiên, điểm tốt mà học sinh nói không được trùng với điểm tốt mà bạn học
sinh trước đó vừa nói.
Hoạt động này tạo không khí vui tươi, hòa đồng cho tiết học, các em học
sinh có thể tương tác, giao tiếp với bạn học nhiều hơn, tạo tiền đề cho việc tổ
chức những hoạt động theo nhóm một cách thuận lợi.
Ví dụ 2: Vẽ bức chân dung tặng bạn cùng bàn
Áp dụng: Bài 7: Sắc màu (bài đọc trang 33, chủ đề 1 - Tiếng Việt 4 tập
1, sách Chân trời sáng tạo)
Tôi yêu cầu học sinh chuẩn bị giấy vẽ và bút chì vào cuối tiết học trước đó.
Vào tiết học sau, tôi giới thiệu và giải thích yêu cầu của hoạt động vẽ chân dung
tặng bạn cùng bàn cho học sinh trong lớp.
Tôi đưa ra một số gợi ý cho học sinh để học sinh có thể tìm các đặc điểm
nổi bật của bạn cùng bàn và tạo ra bức chân dung thú vị.
Học sinh tiến hành vẽ bức chân dung của bạn cùng lớp. Học sinh có thể tự
do thể hiện sức sáng tạo của mình thông qua bức tranh. Sau khi hoàn thành, học
sinh trao đổi bức chân dung với bạn cùng bàn của mình. Tôi yêu cầu một số học
sinh nói về bức tranh hay những đặc điểm nổi bật của bạn cùng bàn đã được thể
hiện như thế nào.
Cuối cùng, tôi tổng kết bài học về những bức chân dung và về tinh thần
gắn kết trong tình bạn.
Zalo: 0985598499
 








Các ý kiến mới nhất