Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

PHẦN 3: VẬT SỐNG
CHỦ ĐỀ 8: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
Ở SINH VẬT
BÀI 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
(Thời gian thực hiện 04 tiết )
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp.
- Nêu được khái niệm, nguyên liệu và sản phẩm của quang hợp.
- Viết được phương trình quang hợp dạng chữ.
-Vẽ được sơ đồ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây, và nêu được mối quan hệ
giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
-Tiến hành được thí nghiệm chứng minh quang hợp ở cây xanh
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan
sát tranh ảnh để tìm hiểu về cấu tạo của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm hiểu nguyên liệu và
sản phẩm của quá trình quang hợp
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng hiểu biết về quang hợp
để giải thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh
2.2. Năng lực khoa học tự nhiên :
- Năng lực nhận biết KHTN: Nhận biết cấu tạo của lá; nguyên liệu và sản
phẩm của quang hợp.
xanh

- Năng lực tìm hiểu tự nhiên:Nêu được sự diễn ra quá trình quang hợp ở cây

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Thấy được tầm quan trọng của ánh
sáng để trồng và bảo vệ cây xanh.
3. Phẩm chất:
- Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
- Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân
nhằm tìm hiểu về quang hợp ở thực vật.
- Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm
vụ thí nghiệm chứng minh quang hợp ở cây xanh
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm
II. Thiết bị dạy học và học liệu
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 1

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

1. Giáo viên:
- Hình ảnh, video quá trình quang hợp.
- Hình ảnh chiếc lá cắt ngang và lên kính hiển vi,lá thật.
- Phiếu học tập KWL và phiếu học điền vào phương trình quá trình quang
hợp.
2. Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh: Phiếu học tập
3. Học sinh:
- Bài cũ ở nhà:Xem lại kiến thức về cấu tạo tế bào thực vật,vai trò của
thực vật ở bài 12,20 khtn 6,bài 17 khtn 7 về TĐC và chuyển hóa năng
lượng trong cơ thể
- Đọc nghiên cứu và tìm hiểu trước bài ở nhà,kẻ phiếu bài tập vào vở
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: mở đầu (Xác định vấn đề học tập là sự tổng hợp chất
hữu cơ thông qua quá trình quang hợp)
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là chất hữu cơ được
tổng hợp ở thực vật thông qua quá trình quang hợp
b) Nội dung:
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân trên phiếu học tập KWL, để kiểm tra
kiến thức nền của học sinh về sự tổng hợp chất hữu cơ ở cây xanh.
c)Sản phẩm:
- Câu trả lời của học sinh ghi trên phiếu học tập KWL, có thể: muốn tìm hiểu
quang hợp là gì?, ánh sáng mặt trời có tác dụng gì?,chất hữu cơ để làm gì?...
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Chiếu hình ảnh 18.1 SGK

Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 2

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

-Ở lớp 6 khi học về tế bào tv ,hs đã biết tế bào tv có lục lạp
,có khả năng hấp thụ ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ tức
là thực hiện quang hợp.
- Quan sát hình 181, cho biết thực vật có thể tự tổng hợp
chất hữu cơ từ những nguyên liệu nào. Chất hữu cơ được
tổng hợp ở thực vật thông qua quá trình nào?
GV phát phiếu học tập KWL và yêu cầu học sinh thực hiện
cá nhân theo yêu cầu viết trên phiếu trong 2 phút.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hoạt động nhóm đôi ,cá nhân trình bày theo yêu cầu
của GV.
Hoàn thành phiếu học tập:
Những nguyên liệu thực
vật cần dùng để tổng hợp
chất hữu cơ





Tên quá trình thực hiện

Quá trình tổng hợp chất hữu cơ ở thực vật cần
nguyên liệu là: nước (H2O), carbon dioxide (CO2),
ánh sáng mặt trời (quang năng).
Chất hữu cơ được tổng hợp ở thực vật thông qua quá
trình: Quang hợp.

- Giáo viên: Theo dõi và bổ sung khi cần.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên học sinh trình bày đáp án, mỗi HS
trình bày nội dung tương ứng trong phiếu, những HS
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 3

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

trình bày bổ sung sau không trùng nội dung với HS trình
bày trước. GV liệt kê đáp án của HS trên bảng
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong bài học
Để trả lời câu hỏi trên đầy đủ và chính xác nhất chúng ta
vào bài học hôm nay.
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học:
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a) Mục tiêu:
- Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp.
- Nêu được khái niệm QH , nguyên liệu và sản phẩm của quang hợp.
- Viết được phương trình quang hợp dạng chữ.
- Nêu được mối quan hệ giũa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc nhóm cặp đôi nghiên cứu thông tin ,nghiên cứu hình
18.2 trong SGK, quan sát tìm hiểu cấu tạo của lá cây:
Trả lời hệ thống câu hỏi sau vào phiếu học tập:
H1. Nêu cấu tạo ngoài của lá cây ?
H2. Điền vào bảng cấu tạo trong của lá cây cho phù hợp?tìm hiểu cấu tạo
phù hợp chức năng của các bộ phận của lá trong quá trình quang hợp ?
-HS hoạt động nhóm quan sát hinh 18.2 và thông tin SGK thảo luận bộ phận
nào của cây,lá cây tham gia quá trình tổng hợp chất hữu cơ của cây?
H3. Cây dạng lá kim ,cây không có lá có quang hợp không?
H4.Vai trò của lá cây trong quang hợp?
- HS hoạt động cá nhân nghiên cứu tài liệu và qua hoạt động quan sát cấu
tạo của lá thực hiện theo phần hoạt động 2 và trả lời câu hỏi:
H5. Nêu các chất tham gia và sản phẩm tạo thành của quá trình quang hợp ở
thực vật?
H6. Nêu khái niệm quang hợp ?
H7. Quang hợp có ý nghĩa như thế nào đối với sự sống ?
H8. Những sinh vật nào có khả năng quang hợp?
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 4

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

H9. Mô tả mối quan hệ giữa quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng
lượng ở tế bào lá cây.
H10.  Viết sơ đồ dạng chữ thể hiện mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hoá năng lượng ở tế bào lá cây?
c)Sản phẩm:
- HS qua hoạt động nhóm quan sát cấu tạo trong của lá, thảo luận nhóm viết
sơ đồ quá trình quang hợp,
d)Tổ chức thực hiện:
Phát phiếu học tập và nêu yêu cầu cần thực hiện của bài 18:Học sinh
thảo luận nhóm 2 từng bước thực hiện nhiệm vụ trong phiếu theo yêu cầu của
giáo viên vào phiếu.
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
GV ?:QH diễn ra chủ yếu ở bộ phận nào của cây?
Quang hợp chủ yếu diễn ra ở lá cây, trong bào quan
quang hợp là lục lạp
Quang hợp là một trong những quá trình trao đổi chất
và chuyển hóa năng lượng quan trọng ở thực vật
-chúng ta cùng tìm hiểu vai trò của lá cây trong quá
trình qh.

I. Vai trò của lá cây
với chức năng quang
- GV,nhắc lại kiến thức lớp 6: kể tên các bộ phận của cây hợp
cà chua?
- Lá cây gồm:Cuống
lá,gân lá, phiến lá .Bên
trong lá có các bộ phận
:lục lạp, khí khổng,
mạch gỗ ,mạch rây.
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Lá cây là cơ quan
quang hợp của cây
xanh:

-HS: có thể trả lời : gồm rễ, thân, lá, quả, hoa…
Sau đó giao nhiệm vụ học tập cặp đôi tìm hiểu thông tin
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 5

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

về cấu tạo ngoài ,trong của lá SGK trả lời câu hỏi H1,2.

- GV phát cho HS quan sát cấu tạo trong của lá trên máy
chiếu sau đó thảo luận và trả lời câu hỏi H2
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận cặp đôi, thống nhất đáp án và ghi chép nội
dung hoạt động ra phiếu học tập bước 1.
Bảng 1:Chọn đáp án ở cột B sao cho phù hợp cột A
Cột A
1.Mạch dẫn
ở gân lá
2.Lục lạp

Cột B
Kết quả
a.giữ lá trên canh,
thân cây.
b. trao đổi khí và
thoát hơi nước
3.Khí khổng c.Thu nhận ánh sáng
4.Cuống lá
d.Vận chuyển nước
và chất hữu cơ
HS hoạt động nhóm đưa ra phương án điền vào bảng
2:Chọn điền đặc điểm cấu tạo bộ phận của lá phù hợp chức
năng của nó trong quang hợp
Bộ
phận

Đặc điểm

Vai
trò
quang hợp

trong

Dạng bản dẹt,
Thu nhận được
Phiến lá hướng nằm vuông
nhiều ánh sáng.
góc với thân cây.

Gân lá

Vận chuyển nước
Có mạch dẫn, cứng đến lục lạp và vận
cáp, nằm ở trong cấu chuyển chất hữu cơ
từ lục lạp về cuống
trúc lá.
lá, từ đó vận chuyển
đến các bộ phận khác

Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 6

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

của cây.
Lục lạp

Khí
khổng

Thu nhận ánh sáng
Nằm ở lớp giữa của dùng cho tổng hợp
lá, chứa diệp lục.
chất hữu cơ cho lá
cây.
Phân bố trên bề
Trao đổi khí và
mặt lá, có khả năng
thoát hơi nước.
đóng, mở.

HS liên hệ cây lá kim, cây xương rồng thực hiện quang
hợp phù hợp với điều kiện sống.trả lời H.3
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình
bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung nhận biết :
H4:Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh
Hoạt động 2.2: Quá trình quang hợp
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS nghiên cứu hình sơ đồ quang hợp (có
thể chiếu clip)sau đó giao nhiệm vụ cho HS yêu cầu HS
nghiên cứu tài liệu và thực hiện theo hoạt động 2 và trả lời
câu hỏi H5,6,7,8.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS hoạt động đưa ra đáp án có thể:

II. Quá trình quang
hợp

-H5:
Trong quá trình quang hợp ở thực vật:



Các chất tham gia là: nước và carbaon dioxide và
ánh sáng
Sản phẩm: chất hữu cơ (ví dụ như đường glucozo)
và oxygen

Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 7

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

-H6:
Khái niệm quang hợp , sơ đồ dạng chữ của quá trình qh

-Quang hợp là quá
trình thu nhận và
chuyển hóa năng
lượng ánh sang, tổng
hợp nên các chất hữu
cơ từ các chất vô cơ
như nước, khí carbon
dioxide, diễn ra ở tế
bào có chất diệp lục,
đồng thời thải ra khí
oxygen.
- PTQH:
NưỚc + Carbon
dioxide
Ánh sáng


Diệp lục

H 7:







Chất hữu cơ +
oxygen

Là nguồn cung cấp oxy số một trong khí quyển.
Quá trình quang hợp ở thực vật cũng là nguồn cung
cấp quan trọng cho các nguyên liệu ngành công
nghiệp và dược liệu.
Góp phần tạo nên mối quan hệ dinh dưỡng (năng
lượng) giữa thực vật, con người và động vật.
Ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hầu hết sự
sống trên Trái đất.
Đóng vai trò là quá trình cung cấp năng lượng chính
cho hầu hết các cây cối và thực vật.

-H8: Những sinh vật có khả năng quang hợp là: Sinh vật có
lục lạp chứa diệp lục (bào quan quang hợp).
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình
bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 8

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung khái niệm và phương trình
tổng quát quá trình quang hợp ở cây xanh
Hoạt động 2.3: Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong
quang hợp
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

III. Mối quan hệ giữa
- GV nhắc lại sự trao đổi chất và năng lượng ở bài 17 sau trao đổi chất và
đó giao nhiệm vụ cho HS yêu cầu HS nghiên cứu tài liệu chuyển hóa năng
quan sát hình 18.3 và thực hiện theo hoạt động 3 để trả lời lượng trong quang
hợp
câu hỏi H9,H10

*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS hoạt động nhóm đại diện đưa ra đáp án có thể:
H9:
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 9

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD




Năm học 2022 – 2023

Năng lượng từ ánh sáng mặt trời đến lục lạp chuyển
hoá thành năng lượng hoá học tích luỹ trong chất
hữu cơ ở lá cây.
Vật chất từ môi trương bên ngoài như nước và
carbon dioxide được vạn chuyển đến lục lạp biến đổi
hoá học tạo ra chất hữu cơ và oxygen

-Trong quá trình
quang hợp,một phần
năng lượng ánh sáng
chuyển hóa thành
năng lượng hóa học
tích lũy trong các chất
hữu cơ ở lá cây.
-Trao đổi chấtvà
chuyển hóa năng
lượng trong quang
hợp có mối quan hệ
chặt chẽ , hai quá
trình luôn diễn ra
đồng thời gắn liền với
nhau.

H10:

*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình
bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hóa năng lượng trong quá trình quang hợp
ở cây xanh
3.Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu:
- Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- HS thực hiện cá nhân phần “Con đã học được trong giờ học” trên phiếu
học tập KWL.
- HS tóm tắt nội dung bài học .
c)Sản phẩm:
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 10

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL.
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Sơ đồ tư duy bài học sáng tạo ở
GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con mỗi học sinh (không bắt buộc
chuẩn)
đã học được trong giờ học” trên phiếu học tập
KWL và tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ
đồ tư duy vào vở ghi.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến
cá nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư
duy trên bảng.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu:
- Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống:
b) Nội dung:
- Trồng 2 chậu hoa 10 giờ hoặc hoa dừa cạn: 1 chậu đặt ở ban công nơi có
nắng và 1 chậu đặt trong nhà.
c)Sản phẩm:
- Quan sát sự phát triển của 2 cây và ghi lại thời gian phát triển
d)Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu mỗi HS có thể thực hành trồng hoa
tại nhà và quay lại video thực hiện.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản
phẩm.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 11

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

Sản phẩm của các nhóm
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên
lớp và nộp sản phẩm vào tuần sau.

PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 12

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

Bài 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
Họ và tên: ………………………………………………………………
Lớp: ……………………………. Nhóm: ……
Bước 1: Học sinh hoàn thành cá nhân các câu hỏi sau
H1. Nêu cấu tạo ngoài của lá cây ?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
H2:Các bộ phận bên trong của lá
……………………………………………………………………………………
H3:Vai trò của lá cây trong quang hợp là gì?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Chọn đặc điểm cấu tạo ,chức năng của lá cây của lá cây cho phù hợp
Bảng 1:
Cột A
1.Gân lá
2.Lục lạp
3.Khí khổng
4.Cuống lá
Bảng 2
Bộ phận

Cột B
a.giữ lá trên canh, thân cây.
b. trao đổi khí và thoát hơi nước
c.Thu nhận ánh sáng
d.Vận chuyển nước và chất hữu cơ
Đặc điểm

Kết quả

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

Dạng bản dẹt, hướng nằm Thu nhận được nhiều ánh
vuông góc với thân cây.
sáng.

Gân lá

Vận chuyển nước đến lục
lạp và vận chuyển chất hữu
Co. mạch dẫn, cứng cáp,
cơ từ lục lạp về cuống lá, từ
nằm ở trong cấu trúc lá.
đó vận chuyển đến các bộ
phận khác của cây.

Lục lạp

Thu nhận ánh sáng dùng
Nằm ở lớp giữa của lá,
cho tổng hợp chất hữu cơ
chứa diệp lục.
cho lá cây.

Khí khổng

Phân bố trên bề mặt lá, có Trao đổi khí và thoát hơi
khả năng đóng, mở.
nước.

Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 13

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7-CD

Năm học 2022 – 2023

Bước 2: HS trao đổi trong nhóm và điền kết quả
H5. Nêu các chất tham gia và sản phẩm tạo thành của quá trình quang hợp ở thực
vật?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
H6 :Sơ đồ chữ của quá trình quang hợp:

Bước 3: Học sinh hoàn thành cặp đôi các câu hỏi sau:
H10.  Viết sơ đồ dạng chữ thể hiện mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hoá năng lượng ở tế bào lá cây?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung bài học :

Nhóm soạn giáo án THCS

Trang 14