Tuần:
Tiết:
BÀI 2. CHÂU ÂU VÀ NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Trình bày được những nét chính về phong trào cách mạng và sự thành
lập Quốc tế Cộng sản; đại suy thoái kinh tế 1929 - 1933, sự hình thành chủ
nghĩa phát xít ở châu Âu.
- Nhận biết được tình hình chính trị và sự phát triển kinh tế của nước Mỹ
giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.
2. Năng lực
*Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học thông qua các hoạt động học tập mang tính cá
nhân, tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm, hợp tác và
giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
*Năng lực chuyên biệt
- Năng lực tìm hiểu lịch sử:
+ Quan sát tranh ảnh, khai thác thông để tìm hiểu về châu Âu và nước Mỹ
từ năm 1918 đến năm 1945.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử
+ Trình bày được những nét chính về phong trào cách mạng và sự thành
lập Quốc tế Cộng sản; đại suy thoái kinh tế 1929 – 1933, sự hình thành chủ
nghĩa phát xít ở châu Âu.
+ Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để viết đoạn văn hoặc thuyết trình
giới thiệu về Chính sách mới của Tổng thống Ph. Ru-dơ-vẹn nhằm đưa nước Mỹ
thoát khỏi cuộc đại suy thoái kinh tế.
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng lòng tin vào phong trào đấu tranh của nhân dân lao động,
chống chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa phát xít, nguy cơ chiến tranh; giáo dục tinh
thần quốc tế chân chính.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Giáo viên
- SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 9.
- Bản đồ thế giới hoặc lược đồ châu Âu sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

- Một số tranh, ảnh, tài liệu có liên quan đến bài học như: Quốc tế cộng
sản, cuộc đại suy thoái kinh tế thế giới (1929-1933), Nước Mỹ giữa hai cuộc
chiến tranh thế giới (1919-1933).
- Phiếu học tập
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Học sinh
- Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan.
- Các loại đồ dùng học tập phục vụ cho bài học.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
a) Mục tiêu
- Kết nối những điều HS đã biết với những diêu HS chưa biết, tạo tâm thế
hứng khởi, kích thích sự tò mò của HS để dẫn dắt vào bài mới.
b) Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập
GV. Yêu cầu HS quan sát 2 hình ảnh SGK và trả lời câu hỏi
? Chia sẻ những hiểu biết của em về hai bức ảnh dưới đây?

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ, trao đổi nhanh tìm câu trả lời.
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi 2 – 3 HS lần lượt đưa ra câu trả lời, các HS khác lắng nghe,
nhận xét và bố sung thêm thông tin (nếu có). HS có thể trả lời đúng hoặc sai,
hoặc trả lời được một ý của câu hỏi. Hai hình ảnh trên đề cập đến 2 biến động
trong lịch sử châu Âu và nước Mĩ những năm 1918 – 1945, đó là:
+ Cuộc khủng hoảng Kinh tế thế giới (1929 – 1933)
+ Sự xuất hiện và lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở một số quốc gia
như: Đức, Italia, Nhật Bản,…
- Liên hệ:
+ Sự phát triển của phong trào công nhân quốc tế đã dẫn đến sự ra đời
của tổ chức Quốc tế Cộng sản (tháng 3/1919)
+ Sự xuất hiện và lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở nhiều quốc gia
đã khiến nhân loại đứng trước nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới sắp
nổ ra.
* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức
- Căn cứ vào câu trả lời của HS, GV chọn các ý phù hợp để dẫn dắt, định
hướng nhận thức bài học mới.
B. Hoạt động hình thành kiến thức
1. Phong trào cách mạng (1918 – 1923) và sự thành lập Quốc tế Cộng
sản (1919)
a) Phong trào cách mạng ở các nước tư bản châu Âu

Hoạt động của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

Hoạt động 1: Phong trào cách mạng
(1918 – 1923) và sự thành lập Quốc
tế Cộng sản (1919)
a) Phong trào cách mạng ở các nước
tư bản châu Âu
* Mục tiêu

1. Phong trào cách mạng (1918 –
1923) và sự thành lập Quốc tế Cộng
- HS trình bày được những nét chính
về phong trào cách mạng ở các nước tư sản (1919)
bản châu Âu (1918 – 1923).
a) Phong trào cách mạng ở các nước
tư bản châu Âu
*Tổ chức thực hiện
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- HS đọc mục a phần 1 SGK, mục Em
có biết trang 10,11. Quan sát hình 2.3
làm việc cá nhân để thực hiện các yêu
cầu sau:
1. Trình bày những nét chính về phong
trào cách mạng ở các nước tư bản
châu Âu từ năm 1918 đến năm 1923.
2. Đặc điểm nổi bật của phong trào
này là gì?
* Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc SGK, quan sát hình và thực
hiện yêu cầu.
- GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm
vụ học tập bằng hệ thống câu hỏi gợi
mở sau:
1. Trình bày những nét chính về phong
trào cách mạng ở các nước tư bản
châu Âu từ năm 1918 đến năm 1923.
+ Nguyên nhân bùng nổ phong trào?
+Diễn biến của phong trào?

+Kết quả?
- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của
HS

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết
quả của học sinh.
- GV bổ sung phần phân tích nhận xét,
đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập của học sinh. Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học
sinh.

- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất,
phong trào cách mạng đã bùng nổ ở
hầu khắp các nước tư bản châu Âu, đặc
biệt là ở Đức. Qua phong trào, nhiều
Đảng Cộng sản đã được thành lập như:
Đảng Cộng sản Hung-ga-ri (1918),
Đảng Cộng sản Pháp (1920), Đảng
Cộng sản Anh (1920), Đảng Cộng sản
I-ta-li-a (1921),...

b) Sự thành lập Quốc tế Cộng sản
Hoạt động của thầy và trò
b) Sự thành lập Quốc tế Cộng sản
Sự thành lập Quốc tế Cộng sản
* Mục tiêu: Trình bày sự thành lập và một
số hoạt động chính của Quốc tế Cộng sản.
*Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS hoạt động cặp đôi (thời
gian: 3 phút), đọc thông tin trong mục để
thực hiện yêu cầu:
1. Trình bày sự thành lập của Quốc tế cộng
sản.
2. Nêu một số hoạt động chính của Quốc tế

Sản phẩm dự kiến
b) Sự thành lập Quốc tế Cộng
sản

cộng sản?

Trong
ảnh: Vladimir Ilyich Lenin - lãnh tụ vĩ đại
của giai cấp vô sản toàn thế giới, người + Sự thành lập: Sự phát triển của
sáng lập ra Quốc tế Cộng sản. Ảnh: Tư phong trào cách mạng thế giới
sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
liệu/TTXVN phát
đặt ra yêu cầu cần phải có một tổ
chức quốc tế để lãnh đạo. Những
hoạt động tích cực của V. I. Lênin và Đảng Bôn-sê-vích Nga.
=>Tháng 3 – 1919 Quốc tế Cộng
sản (Quốc tế thứ ba) được thành
lập tại Mát-xcơ-va.

Trong ảnh: Đầu tháng 3/1919, Quốc tế
Cộng sản thứ ba được thành lập tại Moskva
dưới sự lãnh đạo của V.I.Lenin, đánh dấu sự
thắng lợi của chủ nghĩa Marx – Lenin đối
với khuynh hướng cơ hội hữu khuynh và chủ
nghĩa sô-vanh. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc SGK tìm thông tin và trao đổi ý
kiến với bạn để trả lời.
- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của HS
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
GV gọi đại diện 2 – 3 cặp đôi trả lời. GV
khuyến khích, động viên HS trình bày, đóng
góp ý kiến bổ sung.
* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả

+ Một số hoạt động: Trong thời
gian tồn tại (1919 - 1943), Quốc
tế Cộng sản đã tiến hành 7 kì đại
hội và để ra đường lối cách mạng
đúng đắn cho từng thời kì phát
triển của cách mạng thế giới, trở
thành tổ chức quốc tế của giai cấp
công nhân và các dân tộc bị áp
bức trên toàn thế giới. Năm 1943,
do sự thay đổi của tình hình thế
giới, Quốc tế Cộng sản tự giải
tán.

của học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của
học sinh. Chuẩn hóa kiến thức chung cho
học sinh.
GV nhấn mạnh: Tại Đại hội lần thứ II
(1920), Quốc tế Cộng sản thông qua Sơ
thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn
đề dân tộc và vấn đề thuộc địa do V. I. Lênin dự thảo với khẩu hiệu: “Vô sản toàn thế
giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại”.
2. Cuộc đại suy thoái kinh tế (1929 – 1933) và sự hình thành chủ nghĩa phát
xít
Hoạt động của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

Hoạt động 2. Cuộc đại suy thoái kinh tế 2. Cuộc đại suy thoái kinh tế
(1929 – 1933) và sự hình thành chủ nghĩa (1929 – 1933) và sự hình
phát xít
thành chủ nghĩa phát xít
* Mục tiêu: Trình bày nét chính về đại suy
thoái kinh tế trong những năm 1929 – 1933 và
sự hình thành chủ nghĩa phát xít.
* Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV chia lớp thành 4 nhóm (thời gian 4 phút)
để thực hiện yêu cầu:
Nhóm 1,2: Khai thác tư liệu, hình 2.4 và
thông tin trong mục 2 SGK tr- 11,12, hãy
trình bày nguyên nhân, và biểu hiện của cuộc
đại suy thoái kinh tế trong những năm 1929 –
1933.

Nhóm 3,4.

+ Nguyên nhân:

1. Sự hình thành chủ nghĩa phát xít ở châu Âu
- Những năm 1929 – 1933, kinh
diễn ra như thế nào?
tế ở các nước tư bản chủ nghĩa
phát triển mạnh, cung vượt quá
2. Vì sao chủ nghĩa phát xít thắng lợi ở Đức
cầu, dẫn tới suy thoái trong sản
xuất. Đó là những nguyên nhân
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
dẫn tới cuộc đại suy thoái kinh
HS khai thác tư liệu, hình ảnh và thông tin
tế.
trong SGK, thảo luận, thống nhất nội dung
+ Biểu hiện:
trình bày.
- Tháng 10 – 1929, cuộc đại suy
thoái kinh tế bùng nổ ở Mỹ, sau
đó lan rộng ra toàn thế giới tư
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
bản chủ nghĩa, diễn ra trên tất
cả các lĩnh vực (tài chính, công
GV gọi đại diện 1,3 nhóm báo cáo kết quả nghiệp, nông nghiệp, thương
thảo luận trước lớp, nhóm 2,4 theo dõi và bổ nghiệp), trầm trọng nhất là năm
sung(nếu có)
1932.
GV cần theo dõi để có những định hưởng kịp
thời.

- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của HS
* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức

+ Hậu quả

- Cuộc đại suy thoái đó đã tàn
phá nặng nề nền kinh tế và gây
GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ của ra những hậu quả nghiêm trọng
HS và chuẩn kiến thức để HS ghi vào vở.
về mặt xã hội ở các nước tư bản
chủ nghĩa.
GV nhấn mạnh: Ở Đức, để đối phó lại đại suy
thoái kinh tế và phong trào cách mạng ngày + Biện pháp: Để thoát khỏi đại
càng dâng cao, giai cấp tư sản cầm quyền suy thoái
quyết định đưa Hít-le lên làm Thủ tướng (1 –
1933). Nước Đức trở thành một “lò lửa chiến - Các nước Anh, Pháp,... tiến
tranh”. Ở I-ta-li-a, một “lò lửa chiến tranh” hành những cuộc đại cải cách
khác cũng xuất hiện. Do Chính phủ không

thoả mãn với việc phân chia lại thế giới theo kinh tế – xã hội.
Hoà ước Véc-xai nên đã bành trướng thế lực
và tiến hành xâm chiếm thuộc địa ở châu Phi, - Các nước Đức, I-ta-li-a, đã
phát xít hoá bộ máy nhà nước,
khu vực Địa Trung Hải,..
thiết lập chế độ độc tài, phát
Chế độ phát xít: Hình thức chuyên chính động chiến tranh để phân chia
của bọn tư bản, đế quốc phản động nhất, hiếu lại thế giới.
chiến nhất, chủ trương thủ tiêu mọi quyền tự do
cơ bản của con người, khủng bố, đàn áp tàn bạo
nhân dân, gây chiến tranh xâm lược để thống trị
thế giới.
3. Nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

Hoạt động 3. Nước Mỹ giữa hai cuộc
chiến tranh thế giới
* Mục tiêu. Mô tả được tình hình
chính trị và sự phát triển kinh tế của
nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế
giới.
* Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1
Quan sát bản đồ Châu Mĩ, suy nghĩ cá
nhân và thực hiện nhiệm vụ học tập
sau:
? Giới thiệu những hiểu biết của em về
nước Mĩ?
Nhiệm vụ 2
GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh
và khai thác thông tin trong SGK; Chia
lớp thành 4 nhóm thảo luận các yêu
cầu sau:

3. Nước Mỹ giữa hai cuộc chiến
tranh thế giới

a) Tình hình chính trị
Hình 2.5. Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven tuyên bố
nhậm chức (1933)

Hình 2.6. Cuộc mít tinh của những người
thất nghiệp ở Mỹ (1931)

Về đối nội: Trong những năm 20 của
thế kỉ XX, Đảng Cộng hoà liên tục
nắm chính quyền, đề cao sự phồn
vinh của nền kinh tế, ngăn chặn các
cuộc đấu tranh của công nhân, đàn áp
những người có tư tưởng tiến bộ,...
Từ 1930, Đảng Dân chủ giành
thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu bầu
Quốc hội Mỹ. Năm 1932, ứng cử viên
Đảng Dân chủ là Ph. Ru-dơ-ven được
bầu làm Tổng thống.
Về đối ngoại: Những năm 20 của thế
kỉ XX, giới cầm quyền Mỹ theo đuổi
lập trường chống Liên Xô, tiếp tục
thực hiện học thuyết Mơn-rô (châu
Mỹ của người châu Mỹ) để bành
trướng, thậm chí can thiệp về quân sự
khi cần thiết đối với khu vực Mỹ Latinh.

- Năm 1933, Chính phủ của Tổng
thống Ph. Ru-dơ-ven đã công nhận và
đặt quan hệ ngoại giao với Liên Xô,
Nhóm 1,3: Mô tả những nét lớn về tình thực hiện chính sách “láng giềng thân
hình chính trị của nước Mỹ giữa hai thiện” đối với các nước Mỹ La-tinh.
cuộc chiến tranh thế giới.
Hình 2.7. Bức tranh đương thời mô tả Chính
sách mới của Mỹ (người khổng lồ tượng trưng
cho Nhà nước)

Nhóm 2,4: Mô tả sự phát triển kinh tế
nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế
giới.
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
b) Sự phát triển kinh tế
- Chiến tranh thế giới thứ nhất đã đưa
GV. Hướng dẫn HS quan sát bản đồ nền kinh tế nước Mỹ bước vào thời kì
Nhiệm vụ 1

chuâ Mĩ. HS lên xác định vị trí của
nước Mĩ trên bản đồ và chia sẻ những
hiểu biết của bản thân về đất nước
được mệnh danh là sứ sở của các ông
vua ô tô
Nhiệm vụ 2

"hoàng kim" trong những năm 20 của
thế kỉ XX.
+ Sản lượng công nghiệp tăng
69% (1923 – 1929). Năm 1929, Mỹ
chiếm 48% sản lượng công nghiệp thế
giới, đứng đầu thế giới về ngành công
nghiệp sản xuất ô tô, thép và dầu mỏ.

HS khai thác thông tin trong SGK để - Tháng 10 – 1929 cuộc đại suy thoái
thảo luận và thực hiện yêu cầu.
kinh tế bùng nổ ở Mỹ, bắt đầu từ lĩnh
vực tài chính, rồi nhanh chóng lan
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
rộng ra các lĩnh vực công nghiệp và
nông nghiệp, khiến nền kinh tế, tài
Nhiệm vụ 1
chính Mỹ bị chấn động dữ dội.
Lên bảng xác định vị trí của nước Mĩ - Để đưa nước Mỹ thoát ra khỏi cuộc
đại suy thoái, Tổng thống Ph. Ru-dơtrên bản đồ châu Mĩ
ven đã thực hiện Chính sách mới.
- Gồm 3 bộ phận lãnh thổ:
=> Chính sách mới cứu nguy cho Mỹ,
+ Lục địa bắc Mĩ
góp phần duy trì được chế độ dân chủ
+ Tiểu bang Alasca
tư sản, tình hình chính trị, xã hội dần
+ Quần đảo Hawai.
dần được ổn định.
- Diện tích: 9.834.000 km2
- Mỹ: Bằng “Chính sách mới” của
- Dân số: 329.830.719(2019)
Ru-dơ-ven, Mĩ thoát ra khỏi khủng
- Năm 1783, Hợp chủng quốc Hoa Kì
hoảng bằng những chính sách cải
được thành lập
cách kinh tế - xã hội
Nhiệm vụ 2
- Anh, Pháp : Thoát ra khỏi
- Đại diện HS nhóm 1 và nhóm 4 báo
khủng hoảng bằng những chính
cáo sản phẩm.
sách cải cách kinh tế - xã hội
- Các nhóm còn lại lắng nghe, theo dõi,
bổ sung (nếu cần)

- Đức và I-ta-li-a: Thoát ra cuộc
khủng hoảng bằng cách phát xít hóa
chế độ thống trị và phát động cuộc
Gv cho HS thảo luận bàn. Thời gian 5
chiến tranh để phân chia lại thế giới
phút.
Hãy so sánh cách thoát ra cuộc khủng
hoảng kinh tế thế giới (1929 – 1933)
của Mĩ có gì giống và khác so với các
quốc gia Châu Âu như Anh - Pháp và
Đức - I-ta-li-a ?
- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của
HS

* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức
GV nhận xét chung phần trình bày của
HS, tổng kết và chốt nội dung kiến
thức cho học sinh.
C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu
- Rèn luyện kiến thức, kĩ năng đã học.
b. Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV. Yêu cầu hs hoạt động cặp đôi và thực hiện các nhiệm vụ sau:
1. Lập sơ đồ tư duy về những nét chính của tình hình châu Âu và nước
Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.
2. Nêu nhận xét của em về con đường thoát khỏi đại suy thoái của các
nước tư bản châu Âu và nước Mỹ.
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS để thảo luận và thực hiện yêu cầu.
- GV. Gợi ý các dạng sơ đồ tư duy để học sinh thực hiện yêu cầu học tập.
- - - HS dựa vào thông tin trong SGK để vẽ sơ đó duy (có thể thực hiện
trên lớp hoặc làm ở nhà).
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện 2,3 cặp HS báo cáo sản phẩm.
- Các cặp còn lại lắng nghe, theo dõi, bổ sung (nếu cần)
GV tổ chức cho HS trình bày sơ đồ đã hoàn thành ngay tại lớp hoặc thu
bài, chấm lấy điểm ĐGTX.
- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của HS
* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức
- GV nhận xét chung phần trình bày, sự sáng tạo của các cặp HS, tổng kết
và chốt nội dung kiến thức cho học sinh.
D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu:
- HS vận dụng được kiến thức, kĩ năng để viết đoạn văn ngắn giới thiệu
về Chính sách mới của Tổng thống Ph. Ru dơ-ven.

b. Tổ chức thực hiện
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV. Giao cho HS thực hiện nhiệm vụ này ở nhà
? Tìm hiểu thông tin trên sách, báo và internet, viết đoạn văn ngắn giới
thiệu về Chính sách mới của Tổng thống Ph. Ru-dơ-ven nhằm đưa nước
Mỹ thoát khỏi cuộc đại suy thoái kinh tế.
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tìm hiểu thông tin để viết bài theo gợi ý.
- GV. Gợi ý cho học sinh tìm hiểu theo các nội dung sau:
+Hoàn cảnh ra đời.
+ Nội dung chính và kết quả thực hiện Chính sách mới.
+ Nhận xét về chính sách mới.
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau hoặc nộp lại bài theo yêu cầu của
GV.
- Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của HS
* Bước 4: Kết luận, chốt kiến thức
GV nhận xét về việc hoàn thành nhiệm vụ và đánh giá sản phẩm của HS.
* Dặn dò
- HS về nhà làm bài tập trong SBT
- Chuẩn bị trước bài sau: Bài 3: Châu Á từ năm 1919 đến năm 1945.
……………………………………………………………………