Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ2: TRỒNG VÀ CHĂM SÓC RỪNG
BÀI 4: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY RỪNG
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Phân tích được quy luật sinh trưởng, phát triển của cây rừng.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay
theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.

-

Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và
GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:
-

Năng lực tìm hiểu công nghệ: Lựa chọn được các nguồn tài liệu phù hợp để
tìm hiểu về quy luật sinh trưởng và phát triển của cây rừng.

3. Phẩm chất
-

Chăm chỉ:HS chuẩn bị bài trước khi đến lớp, hăng say tìm tòi kiến thức bên
ngoài để mở rộng hiểu biết và thường xuyên xem lại kiến thức bài cũ.

-

Trách nhiệm:Có ý thức vận dụng kiến thức về quy luật sinh trưởng và phát
triển của cây rừng vào thực tiễn.

-

Trung thực:HS thật thà, ngay thẳng trong việc đánh giá và tự đánh giá; HS
mạnh dạn nói lên ý tưởng, suy nghĩ của mình.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
-

Giáo án, SGK, SGV, SBT Công nghệ Lâm nghiệp – Thủy sản – Cánh diều.

-

Máy tính, máy chiếu (nếu có).

-

Tranh ảnh, tài liệu, video liên quan đến sinh trưởng, phát triển và các giai
đoạn sinh trưởng, phát triển của cây rừng.

-

Phiếu học tập.

2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Công nghệ Lâm nghiệp – Thủy sản – Cánh diều.

-

Tìm hiểu trước thông tin phục vụ cho bài học qua SGK Công nghệ Lâm
nghiệp – Thủy sản và internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Thông qua các hình ảnh, video và các câu hỏi gợi ý giúp HS gợi nhớ
lại những kiến thức đã có về sinh trưởng, phát triển của cây rừng. Bên cạnh đó, các
video, hình ảnh về các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây rừng sẽ kích thích
HS mong muốn tìm hiểu các nội dung mới, lí thú trong bài học.
b. Nội dung: GV cho HS xem video, hình ảnh về sự sinh trưởng và phát triển ở
thực vật, sau đó thực hiện các yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: HS nêu được một số thông tin về sinh trưởng và phát triển của cây
rừng.
d.Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS xem video về quá trình sinh trưởng và phát triển ở thực vật.
- GV sử dụng kĩ thuật KWLH và yêu cầu HS hoàn thành nội dung cột K và W
trong phiếu học tập số 1:
K

W

(Nên điều em đã biết về sinh trưởng và (Nêu điều em muốn biết về sinh trưởng
phát triển của cây rừng)

và phát triển của cây rừng)

- GV cho HS quan sát thêm hình ảnh về quá trình sinh trưởng và phát triển của cây
rừng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát video, thảo luận cặp đôi và hoàn thành cột K và W trong phiếu học
tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 2 – 3nhóm xung phong trả lời:
K

W

(Nên điều em đã biết về sinh trưởng và (Nêu điều em muốn biết về sinh trưởng
phát triển của cây rừng)

và phát triển của cây rừng)

- Sinh trưởng của thực vật là sự tăng - Quá trình sinh trưởng và phát triển
lên về kích thước và khối lượng.

của cây rừng diễn ra như thế nào?

- Phát triển của thực vật là quá trình Gồm những giai đoạn nào?...
biến đổi về chất và sự phát sinh các cơ - Sinh trưởng của các loại cây giống
quan trong toàn bộ đời sống của cây.

nhau hay khác nhau?

- Biểu hiện của quá trình sinh trưởng: - Những yếu tố nào ảnh hưởng đến
tăng khối lượng, kích thước, thể tích.

sinh trưởng và phát triển?

- Biểu hiện của phát triển: thành thục, - Có thể làm gì để điều khiển sinh
ra hoa, kết quả.
- Đặc điểm của sinh trưởng và phát
triển ở thực vật: tốc độ không đồng đều
qua các giai đoạn; sinh trưởng đến

trưởng và phát triển của cây rừng?

cuối đời,...
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
– Bài 4: Sinh trưởng và phát triển của cây rừng.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm sinh trưởng, phát triển của cây rừng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động,HS sẽ :
- Nêu được khái niệm và một số chỉ tiêu để đánh giá khả năng sinh trưởng của cây
rừng.
- Nêu được khái niệm phát triển của cây rừng.
b. Nội dung: GVyêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác nội dung mục I.1,2 SGK
tr. 21,22 và trả lời các câu hỏi:
- Em hiểu như thế nào về sự sinh trưởng của cây rừng?
- Hãy nêu một số chỉ tiêu để đánh giá khả năng sinh trưởng của cây rừng.
- Em hiểu như thế nào về sự phát triển của cây rừng?
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm, một số chỉ tiêu để đánh giá sự sinh
trưởng của cây rừng; khái niệm sự phát triển của cây rừng.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu sự sinh trưởng của cây rừng

I.

Khái

niệm

sinh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

trưởng, phát triển của

- GVyêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác nội dung mục I.1 cây rừng
SGK tr. 21 và trả lời các câu hỏi:

1. Sinh trưởng của cây

- Em hiểu như thế nào về sự sinh trưởng của cây rừng?

rừng

- Hãy nêu một số chỉ tiêu để đánh giá khả năng sinh trưởng - Khái niệm: Sinh trưởng
của cây rừng.

của cây rừng là sự tăng

- GV mở rộng kiến thức, hướng dẫn HS sử dụng internet, lên về kích thước và khối
sách, báo,… để tìm hiểu về sinh trưởng của một số loài cây lượng của cây (hoặc từng
rừng phổ biến. Phân chia chúng thành nhóm sinh trưởng bộ phận).
nhanh và sinh trưởng chậm.

- Các chỉ tiêu thường

Bước 2: HS tiếp nhận nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

được sử dụng để đánh giá

- HS khai thác thông tin trong mục và tư liệu do GV cung cấp tình hình sinh trưởng của

để trả lời câu hỏi.

cây rừng, bao gồm:

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

+ Đường kính thân cây,

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

+ Chiều cao cây,

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày khái niệm và một số + Đường kính tán,
biểu hiện của cây rừng.

+ Thể tích cây.

- Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận về khái niệm và một số biểu
hiện của cây rừng.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Tư liệu 1:
Cây Chò nghìn năm ở Vườn quốc gia Cúc Phương có đường kính thân cây lên đến 5 m
(được tạo bởi ba thân chính), chiều cao thân cây lên đến 50 m. Cây Chò nghìn năm là
một trong những cây đại thụ nghìn năm tuổi hiếm có ở Việt Nam.

Tư liệu 2:
- Một số loài cây tăng trưởng nhanh

Cây bạch đàn

- Một số loài cây tăng trưởng chậm

Cây keo

Cây lim xanh

Cây thông

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu sự phát triển của cây rừng

2. Phát triển của cây

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

rừng

- GVyêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác nội dung mục I.2 - Khái niệm: Phát triển
SGK tr. 21,22 và trả lời câu hỏi: Em hiểu như thế nào về sự của cây rừng là quá trình
phát triển của cây rừng?

biến đổi về chất và sự

- GV mở rộng kiến thức, hướng dẫn HS sử dụng internet, phát sinh các cơ quan
sách, báo,… để tìm hiểu về sinh trưởng của một số loài cây trong toàn bộ đời sống
rừng phổ biến. Phân chia chúng thành nhóm sinh trưởng của cây (ra hoa, kết
nhanh và sinh trưởng chậm.

quả,...).

Bước 2: HS tiếp nhận nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Sinh trưởng và phát

- HS khai thác thông tin trong mục và tư liệu do GV cung cấp triển của cây rừng có liên
để trả lời câu hỏi.

quan chặt chẽ với nhau.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

- Nắm vững mối quan hệ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

giữa sinh trưởng và phát

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày khái niệm và một số triển của cây rừng để
biểu hiện của cây rừng.

điều khiển rừng phục vụ

- Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

cho mục tiêu kinh doanh

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

của ngành lâm nghiệp.

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận về khái niệm và một số biểu
hiện của cây rừng.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Hoạt động 2: Tìm hiểu quy luật sinh trưởng, phát triển của cây rừng

a. Mục tiêu: HS mêu và phân tích được các giải pháp khắc phục suy thoái tài
nguyên rừng.
b. Nội dung: GV cho lớp hoạt động nhóm, các nhóm thải luận trả lời các câu hỏi
hình thành kiến thức GV đưa ra.
c. Sản phẩm: Các giải pháp khắc phục suy thoái tài nguyên rừng.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
II. Quy luật sinh trưởng,

- GV yêu cầu HS nghiên cứu phần II.1,2,3,4 trong phát triển của cây rừng
SGK tr.22, hoạt động nhóm hoàn thành Bảng mẫu.
ĐẶC ĐIỂM Ở MỖI GIAI ĐOẠN CỦA QUÁ
TRÌNH SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN
Đặc điểm

1. Giai đoạn non
2. Giai đoạn gần thành thục
3. Giai đoạn thành thục
4. Giai đoạn già cỗi
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS khai thác thông tin trong mục và tư liệu do GV
cung cấp hoàn thành Bảng mẫu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời nội dung thảo luận.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
- GV nhận xét, đánh giá
- GV kết luận

2. Giai đoạn gần thành
thục
3. Giai đoạn thành thục

CÂY RỪNG
Các giai đoạn

1. Giai đoạn non

4. Giai đoạn già cỗi
Bảng Đặc điểm ở mỗi giai
đoạn của quá trình sinh
trưởng, phát triển cây
rừng đính kèm phía dưới
Hoạt động 2.

Sự sinh trưởng, phát triển của cây rừng có tính
giai đoạn. Ở mỗi giai đoạn, cây rừng có những
biểu hiện khác nhau thông qua sự biến đổi về
lượng (sự tăng lên về chiều cao, đường kính) và sự
biến đổi về chất (khả năng ra hoa, kết quả).
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
ĐẶC ĐIỂM Ở MỖI GIAI ĐOẠN CỦA
QUÁ TRÌNH SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CÂY RỪNG
Các giai đoạn
1. Giai đoạn non

Đặc điểm
- Giai đoạn non là giai đoạn từ khi hạt nảy mầm
đến trước khi cây ra hoa, kết quả.
- Trong những năm đầu của thời kì sinh trưởng, khi
cây rừng còn non, chưa có bộ rễ và tán cây hoàn
chỉnh nên tốc độ sinh trưởng còn chậm.

2. Giai đoạn gần thành thục

- Ở giai đoạn này, cây sinh trưởng mạnh về chiều
cao và đường kính.
- Cây rừng bắt đầu ra hoa, kết quả.

3. Giai đoạn thành thục

- Sinh trưởng đường kính và chiều cao của cây rừng
tăng dần và đạt đến kích thước cực đại.
- Giai đoạn này, cây rừng ra hoa, kết quả đạt số
lượng nhiều và chất lượng cao nhất.

4. Giai đoạn già cỗi

- Sinh trưởng của cây rừng sau khi đạt kích thước
cực đại thì chậm dần rồi ngừng lại và hầu như
không tiếp tục tăng cho đến khi cây già cỗi và chết.
- Ở giai đoạn này, khả năng ra hoa, kết quả giảm,
cây già cỗi, yếu ớt, thường xuất hiện hiện tượng
rỗng ruột, dễ bị đổ.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về sinh trưởng và
phát triển của cây rừng.

b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời các câu hỏi trắc nghiệm
liên quan đến nội dung bài học.
c. Sản phẩm: HS đưa ra được các đáp án đúng và chuẩn kiến thức của GV.
Phần 1:
Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

A

C

D

C

A

Phần 2  :
Câu 1

Đ

S

Đ

Đ

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Sử dụng kiến thức trong bài học để tìm hiểu quá trình sinh trưởng,
phát triển của một loài cây lâu năm tại khu vực nơi em sống.
b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, yêu cầu HS về nhà làm và báo cáo vào đầu tiết học
sau.
c. Sản phẩm học tập: Phiếu học tập của học sinh tìm hiểu về quá trình sinh trưởng,
phát triển của một loài cây lâu năm tại khu vực nơi em sống.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Xem lại kiến thức đã học ở bài 4.
- Làm bài tập Bài 4 – SBT Công nghệ Lâm nghiệp – Thủy sản 12.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 5 – Hoạt động trồng và chăm sóc rừng.