TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC VÀO GIỜ DẠY MÔN TOÁN
LỚP 4 NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY VÀ NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
(Bộ sách Chân trời sáng tạo)
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU..........................................................................................................3
A. MỞ ĐẦU..........................................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................3
2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................4
2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................4
4. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................4
B. NỘI DUNG.......................................................................................................5
B. NỘI DUNG.......................................................................................................5
1. Cơ sở lý luận..................................................................................................5
1. Cơ sở lý luận..................................................................................................5
2. Cơ sở thực tiễn...............................................................................................6
2. Cơ sở thực tiễn...............................................................................................6
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................8
3. Giải pháp thực hiện.......................................................................................8
Biện pháp 1. Giao nhiệm vụ nghiên cứu nội dung học tập trước tại nhà giúp
học sinh mở rộng tư duy tìm hiểu và chủ động nắm bắt thông tin................8
Biện pháp 1. Giao nhiệm vụ nghiên cứu nội dung học tập trước tại nhà giúp
học sinh mở rộng tư duy tìm hiểu và chủ động nắm bắt thông tin................8
Biện pháp 2. Ứng dụng kỹ thuật XYZ giúp nâng cao tư duy tích cực, tự
trong học tập cho học sinh...........................................................................10

1

Biện pháp 2. Ứng dụng kỹ thuật XYZ giúp nâng cao tư duy tích cực, tự
trong học tập cho học sinh...........................................................................10
Biện pháp 3. Vận dụng kỹ thuật trạm giúp học sinh nâng cao khả năng tiếp
thu và thực hành kiến thức trên lớp.............................................................12
Biện pháp 3. Vận dụng kỹ thuật trạm giúp học sinh nâng cao khả năng tiếp
thu và thực hành kiến thức trên lớp.............................................................12
Biện pháp 4. Lồng ghép hoạt động trải nghiệm khám phá thế giới động vật
để ôn luyện đơn vị đo khối lượng................................................................15
Biện pháp 4. Lồng ghép hoạt động trải nghiệm khám phá thế giới động vật
để ôn luyện đơn vị đo khối lượng................................................................15
Biện pháp 5. Tổ chức đa dạng trò chơi học tập giúp học sinh tự tin, cởi mở
và hăng hái trong học tập............................................................................17
Biện pháp 5. Tổ chức đa dạng trò chơi học tập giúp học sinh tự tin, cởi mở
và hăng hái trong học tập............................................................................17
4. Hiệu quả của sáng kiến................................................................................21
4. Hiệu quả của sáng kiến................................................................................21
C. KẾT LUẬN.....................................................................................................23
C. KẾT LUẬN.....................................................................................................23
1. Kết luận.......................................................................................................23
1. Kết luận.......................................................................................................23
2. Đề xuất, kiến nghị.......................................................................................24
2. Đề xuất, kiến nghị.......................................................................................24
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................25
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................25

2

A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Toán học luôn là một môn học quan trọng đối với tất cả các cấp học, nhằm
phát triển tư duy logic, phát triển bản thân, hoàn thiện các kỹ năng học tập. Toán
học khai thác khả năng linh hoạt của tư duy nhạy bén, phù hợp với ngày một
phát triển của xã hội hiện đại. Đặc biệt, đối với chương trình mới của môn Toán
4 mới chú trọng đến việc phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh trong học
tập. Để giúp các em học sinh có thể hiểu, ghi nhớ một cách nhanh chóng cũng
như thực hành được những kỹ năng đã được dạy, giáo viên cần sử dụng đa dạng
các phương pháp dạy học, truyền đạt kiến thức. Một trong số những phương
pháp mang lại hiệu cao hiện nay chính là hoạt động tích cực nhằm phát triển tư
duy và năng lực cho học sinh trong dạy Toán 4.
Các hoạt động được tổ chức không chỉ giúp các em học sinh phát huy tinh
thần học tập chủ động, năng động và sáng tạo hơn, phương pháp này còn giúp
các em rèn luyện những kỹ năng mềm cần có. Với hệ thống các phương pháp
dạy học tích cực được tích hợp qua các bài học, việc truyền đạt kiến thức cho
học sinh sẽ đảm bảo tính hệ thống hóa, cụ thể hóa, từ đó nâng cao chất lượng
đào tạo, vừa giúp học sinh ghi nhớ được kiến thức, vừa tạo được nguồn cảm
hứng mới, kích thích sự sáng tạo, hứng thú học tập của các em.
Với kinh nghiệm của một người giáo viên và thông qua quan sát giờ học
trên lớp của tôi cũng như của các thầy cô khác, tôi nhận thấy rằng nếu trong giờ
học không được lồng ghép bất cứ hoạt động tập thể, những hoạt động liên quan
đến thực tế mà các em học sinh chỉ ngồi nghe giáo viên giảng bài thì hiệu quả
tiết học sẽ không cao. Dễ xảy ra tình trạng các em học sinh mệt mỏi, buồn ngủ,
mất tập trung trong lúc nghe giảng, từ đó các em không hiểu bài hoặc dù có tập
trung nghe thì cũng khó để có thể nhớ hết và vận dụng thành thạo được các kỹ
năng.
Để có thể thực hiện theo tinh thần của Bộ GD&ĐT về công văn yêu cầu đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 hiện hành theo định hướng phát huy
tính chủ động tích cực của học sinh trong học tập nói chung và môn Toán lớp 4
3

nói riêng nhà trường và giáo viên đã có những bước đầu trong việc thay đổi, bổ
sung kế hoạch học tập phù hợp để các em học sinh có thể phát huy tính chủ
động sáng tạo trong việc học tập.
Bằng những kinh nghiệm tích góp được trong suốt quá trình giảng dạy của
mình, cùng việc cần phải đưa ra những giải pháp mới để có thể nâng cao chất
lượng dạy học nên tôi đã chọn đề tài “Tổ chức các hoạt động tích cực vào giờ
dạy môn toán lớp 4 nhằm phát triển tư duy và năng lực cho học sinh, Bộ sách
Chân trời sáng tạo” làm đề tài nghiên cứu. Tôi hy vọng đề tài nghiên cứu này
sẽ mang lại những kết quả khả quan cho công tác giảng dạy tại trường.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích tiên quyết của việc nghiên cứu biện pháp mới là mong muốn cải
thiện các kỹ năng của các em học sinh trong giờ học. Thông qua các hoạt động
giáo viên tổ chức, các em sẽ có sự hứng thú với kiến thức được giảng dạy trên
lớp, đồng thời chủ động tìm hiểu, tiếp thu kiến thức mới. Các em có thể hiểu và
áp dụng lý thuyết vào cuộc sống thực tế. Rèn luyện thói quen học chủ động,
sáng tạo thông qua các hoạt động dạy học tích cực. Sự sáng tạo là rất cần thiết
trong toán học, giúp các em chủ động tư duy và tìm ra những cách giải mới,
không bị dập khuôn, học vẹt theo sách vở, làm việc cùng nhau để hoàn thành
yêu cầu của giáo viên.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: 30 em học sinh lớp 4A trường Tiểu Học ….
- Thời gian: Năm học 2022 – 2023
- Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức các hoạt động tích cực vào giờ dạy môn
toán lớp 4 nhằm phát triển tư duy và năng lực cho học sinh
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu, phân tích và tổng hợp tài
liệu, phân loại và hệ thống hóa cơ sở lí luận của đề tài
- Các phương pháp nghiên cứu thực thực tiễn:
+ Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động của học sinh trong giờ học,
giờ chơi
4

+ Phương pháp khảo sát bằng phiếu hoặc phỏng vấn trực tiếp các học sinh
trong lớp
+ Phương pháp trao đổi: Trao đổi cùng các giáo viên khác hoặc các chuyên
gia về những vấn đề cần nghiên cứu.
- Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu được thu thập

B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Không phải tự nhiên mà toán lớp 4 được coi là “nút thắt” quan trọng của
bậc tiểu học. Chúng ta đều biết rằng chương trình toán lớp 4 so với lớp 2, 3 rất
khác nhau. Trong khi kiến thức lớp dưới chỉ dừng lại ở những phép toán cộng
trừ nhân chia không quá phức tạp thì lên tới lớp 4, các bài toán đòi hỏi sự chỉnh
chu trong cách trình bày cũng như tính vận dụng cao. Toán lớp 4 trở thành một
cột mốc quan trọng để định hình cho năng lực của trẻ sau này. Vậy nên môn học
này đòi hỏi ở các em học sinh mức độ tư duy rất cao. Bên cạnh độ khó của các
dạng bài tập cũ thì các em cần học hàng loạt những kiến thức mới như: so sánh,
tìm quy luật, toán về đại lượng,... Học sinh không chỉ phải vận dụng kiến thức
cũ mà còn phải tiếp thu và phát triển kiến thức mới để làm những dạng bài tập
khó như tính khối lượng, vận tốc hay diện tích hình học. Không ít các em học
sinh cảm thấy đau đầu, hoảng loạn khi không theo kịp tiến độ với thầy cô và các
bạn, từ đó tạo nên sự chán nản học tập dẫn tới “bỏ mặc” và “mất gốc” kiến thức.
Vấn đề chính ở đây là kiến thức của toán lớp 4 rất rộng và khô khan. Các em
học sinh sẽ rất ngại khi phải học những điều mới nếu như kiến thức đó không
thú vị và sáng tạo. Nếu không có phương pháp dạy học đúng đắn, nhiều em học
sinh sẽ bỏ cuộc để rồi khi học ở cấp bậc cao hơn với những kiến thức khó hơn,
các em sẽ hoàn toàn “mất gốc” và dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là “tụt dốc
không phanh”.
Hoạt động tích cực là phương pháp dạy học mà ở phương pháp này học
sinh sẽ là người thảo luận và tìm ra kết quả cuối cùng trên những gợi ý của giáo
viên. Việc dạy học tích cực tập trung vào việc các em học sinh sẽ sử dụng tư duy
sáng tạo, chủ động, tích cực của mình làm nền tảng phát triển kiến thức và giáo
5

viên sẽ đóng vai trò là người hướng dẫn. Ở phương pháp này đối tượng điều
chỉnh là các em học sinh chứ không phải là các giáo viên như ở các phương
pháp dạy học truyền thống. Các hoạt động tích cực được tổ chức nhằm mục đích
định hướng, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh ứng
với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn
luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại
niềm vui, hứng thú, học tập cho các em.
2. Cơ sở thực tiễn
* Thực trạng
Hầu hết các thầy cô dạy bộ môn Toán trong trường đã hỗ trợ và giúp đỡ với
nhau trong việc giảng dạy, cố gắng kết hợp nhiều phương thức giảng dạy như
lồng ghép các trò chơi trong tiết học, sử dụng bài giảng điện tử để đồng nhất ở
các cấp học, tuy nhiên kết quả vẫn chưa thực sự cao. Việc kết quả không đạt
được như ý muốn một phần vì đây là phương pháp dạy học mới, các thầy cô còn
nhiều bỡ ngỡ vừa phải giảng dạy, vừa tìm hiểu. Các em chưa thể làm quen với
phương pháp dạy học mới, chỉ vừa mới bắt nhịp được với nhịp học ở một cấp
học mới. Trong tiết học vẫn xảy ra tình trạng học sinh mất tập trung, không hiểu
bài, nhiều bạn vẫn còn ham chơi game không chú tâm vào việc học dẫn đến việc
không thể áp dụng những gì đã được học vào trong thực tế. Khi các em cảm thấy
những gì mình học trên trường không thể sử dụng trong thực tiễn, không có ý
nghĩa thì các em sẽ có xu hướng lười học, không chịu tiếp thu, dần trở nên “mất
gốc”.
* Thuận lợi:
Trường Tiểu học … có đủ điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ công tác
giảng dạy và học tập. Nhà trường mua sắm đầy đủ cơ sở vật chất cho lớp học
(mỗi lớp học đều có tivi và máy chiếu). Lớp học rộng rãi, thoáng mát, hệ thống
cơ sở vật chất bao gồm: bàn ghế của học sinh - giáo viên, hệ thống bóng đèn,
quạt điện, máy chiếu, đều đạt đúng tiêu chuẩn, sẵn sàng phục vụ và hỗ trợ điều
kiện tốt nhất cho giáo viên trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy
6

Bên cạnh đó ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến chất lượng giáo
dục, chủ động tổ chức các hoạt động đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng giảng
dạy của giáo viên. Vì vậy, mọi hoạt động cũng như nội quy được phổ biến tại
lớp để các em học sinh chấp hành đều nằm dưới quyền kiểm soát, sự lãnh đạo
của ban giám hiệu.
Phần lớn các em học sinh trong lớp đều ngoan ngoãn, có ý thức trong học
tập và rèn luyện nề nếp tốt. Học sinh đi học có đủ sách, vở đồ dùng học tập. Sĩ
số trong một lớp học của các em không quá đông (30 em/ lớp) nên đây chính là
một điểm thuận lợi trong công tác điều hành lớp học của mỗi giáo viên.
* Khó khăn:
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi được kể trên thì vẫn còn một vài khó
khăn còn tồn đọng. Trong mỗi lớp học, bên cạnh đa số học sinh ngoan, lễ phép
có ý thức trong học tập và rèn luyện, vẫn còn một số ít em còn hiếu động, chưa
thực sự chăm học. Bên cạnh đó nhiều em học sinh còn quá nhút nhát nên việc để
các em chủ động giơ tay phát biểu ý kiến xây dựng bài hay có những hoạt động
yêu cầu trình bày kết quả làm việc của mình khiến các em còn hồi hộp, lo lắng
nên trả lời còn khá ngập ngừng, không có sự lưu loát nhất định.
Bảng kết quả khảo sát thái độ học tập môn toán trước khi áp dụng biện
pháp của học sinh lớp 4A trường Tiểu học…
Tiêu chí đánh giá

Trước khi áp dụng
Số lượng

Tỷ lệ

Học sinh chủ động tìm hiểu kiến thức trước tại
nhà

2/30

7%

Học sinh tự tin ứng dụng kỹ thuật XYZ vào
trong học tập

7/30

24%

Học sinh biết làm việc nhóm

4/30

14%

Học sinh tích cực tham gia các hoạt động trải
nghiệm

9/30

30%

Học sinh tích cực tham gia các trò chơi học tập

9/30

30%

7

Tỷ lệ học sinh ở lớp 4A có thể chủ động tìm hiểu kiến thức trước tại nhà chỉ
chiếm 7% tổng số học sinh, con số này là tương đối thấp. Học sinh tự tin ứng
dụng kỹ thuật XYZ vào trong học tập chỉ có 24%. Đối với việc làm việc nhóm,
chỉ có 14% số học sinh ở lớp có thể đáp ứng tiêu chí trên. Và cuối cùng, chỉ
30% số học sinh trong lớp tích cực tham gia các trò chơi học tập.
3. Giải pháp thực hiện
Biện pháp 1. Giao nhiệm vụ nghiên cứu nội dung học tập trước tại nhà
giúp học sinh mở rộng tư duy tìm hiểu và chủ động nắm bắt thông tin
* Mục đích:
Vai trò của việc giao nhiệm vụ nghiên cứu nội dung học tập tại nhà là nâng
cao năng lực tự học của học sinh, khiến các em chủ động trong việc tìm tòi và
nghiên cứu kiến thức, chủ động nắm bắt thông tin. Bên cạnh đó, biện pháp này
còn giúp giờ học trở nên sinh động và thú vị hơn, thu hút các em tập trung học
tập, từ đó nâng cao chất lượng tiết học. Giáo viên giao nhiệm vụ chuẩn bị bài
trước tại nhà theo nhóm cũng nhằm hướng dẫn các em tìm kiếm thông tin và
hiểu thông tin đúng đắn, chuẩn bị cho buổi học tiếp theo.
* Nội dung và cách thực hiện:
Khi các em phải tự chuẩn bị bài tập tại nhà trước khi lên lớp, các em sẽ
buộc phải chủ động tự học, tự tìm tòi thêm các kiến thức, nguồn học bên ngoài
nếu các em không hiểu hoặc có những băn khoăn, thắc mắc về bài học. Việc học
sinh chủ động khám phá nội dung bài học giúp cho thời gian tiếp thu kiến thức
mới trên lớp được rút ngắn, các em có nhiều thời gian hơn để hỏi thêm tôi về
những thắc mắc xung quanh chủ đề bài học, nắm chắc kiến thức hơn. Trong quá
trình đó, các em sẽ nâng cao được năng lực tự học, tìm kiếm thông tin và khả
năng đọc hiểu của bản thân, đồng thời kích thích hứng thú học tập cho các em.
Cuối tiết học trước giáo viên chia lớp thành 4 nhóm, phân chia học sinh
giỏi, khá đều cho các nhóm và giao nhiệm vụ cho học sinh nghiên cứu các kiến
thức liên quan để phục vụ cho bài học sau
Tôi sẽ giao nhiệm vụ cho từng nhóm:
Nhóm 1: Tính chất giao hoán của phép nhân
8

Nhóm 2: Tính chất kết hợp của phép nhân
Nhóm 3: Tính chất giao hoán của phép cộng
Nhóm 4: Tính chất kết hợp của phép cộng

Yêu cầu với phần chuẩn bị:
Các nhóm sẽ hiểu và trình bày được tính chất toán học bằng chữ và bằng
công thức, đưa ra được các ví dụ cũng như là đưa ra bài tập với 3 dạng sao cho
các dạng đều cần sử dụng tính chất đó. Ví dụ như bài Điền số, phép so sánh, tính
bằng cách thuận tiện.
Đến buổi học sau, giáo viên mời các nhóm lên thuyết trình về lý thuyết và
ví dụ. Mỗi nhóm giới hạn phần trình bày trong vòng 5 phút. Giáo viên gợi ý học
sinh có thể xây dựng tình huống mở đầu thú vị để tạo thêm sức lôi cuốn cho bài
thuyết trình.
Sau đó cả 4 nhóm sẽ đổi chéo phiếu học tập cho nhau để làm bài trong 10
phút, sau đó đổi lại phiếu
Như vậy, giao nhiệm vụ về nhà là một hoạt động quan trọng, thông qua kết
hợp sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm càng nâng cao hiệu quả của hoạt
động này. Các em học sinh không chỉ chăm chú hơn và chủ động tìm hiểu kiến
thức, tạo nền tảng cho các em tự học tại nhà, gián tiếp hướng dẫn các em tìm ra
phương pháp học tập tại nhà phù hợp. Biện pháp này còn giúp chuẩn bị tốt cho
9

tiết học tới, giúp học sinh nhanh chóng hiểu bài hơn, nâng cao chất lượng giảng
dạy.
* Điểm mới:
Để cho các em học sinh làm quen dần với phương pháp học chuẩn bị trước
ở nhà chính là bước đệm để các em có thể sẵn sàng cho tương lai bởi càng lên
các cấp bậc học cao thì lại càng yêu cầu học sinh có nhiều kĩ năng mềm như kỹ
năng tự học, kỹ năng tìm kiếm thông tin. Quá trình học, nghiên cứu lại kiến thức
và trao đổi với bạn bè trong nhóm còn giúp các em rèn luyện được khả năng
giao tiếp, giúp các em có được sự tự tin khi đứng trước đám đông.
Biện pháp 2. Ứng dụng kỹ thuật XYZ giúp nâng cao tư duy tích cực, tự
trong học tập cho học sinh
* Mục đích:
Việc vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực XYZ trong hoạt động giảng dạy
môn toán lớp 4 giúp học sinh phát triển tư duy tích cực, rèn luyện khả năng tư
duy cũng như tăng cường các hoạt động thảo luận nhóm trong giờ học. Từ đó,
giúp các em yêu thích môn toán vốn được coi là môn học khô khan và tăng
cường tính chủ động trong học tập cũng như cải thiện kết quả học tập của các
em học sinh.
* Nội dung và cách thực hiện:
Kỹ thuật XYZ là kỹ thuật dạy học hướng dẫn các em học sinh làm việc
nhóm hiệu quả. Giáo viên chia số học sinh trong lớp thành các nhóm đáp ứng
được yêu cầu mỗi nhóm có X ý kiến, Y thành viên và Z sẽ là số phút để thảo
luận, trao đổi và hoàn thành yêu cầu được giáo viên đưa ra. Khác với các hoạt
động tổ chức thảo luận nhóm khác. Với phương pháp này, các nhóm sẽ cần thảo
luận và đưa ra số ý kiến theo yêu cầu của giáo viên đã nêu trước đó. Kỹ thuật
này tập trung thúc đẩy quá trình làm việc nhóm của học sinh, hạn chế tình trạng
một số học sinh hoạt động quá nhiệt tình còn một số khác không quan tâm, ỉ lại
vào các bạn.

10

Khi ứng dụng kỹ thuật này trong quá trình dạy học, giáo viên có thể linh
hoạt chia nhóm sao cho phù hợp với tổng số học sinh trong nhóm. Ví dụ tại lớp
4A tôi đã chia học sinh cả lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm gồm 5 học sinh
Ví dụ: Áp dụng kỹ thuật XYZ trong giảng dạy Bài 19: Tìm số trung bình
cộng Sách giáo khoa trang 45.

Trước hết, tôi đã tiến hành chia các em học sinh trong nhóm thành 6 nhóm
mỗi nhóm 5 học sinh. Tôi yêu cầu mỗi học sinh trong lớp tự chuẩn bị một tờ
giấy trắng, một cây bút để tham gia hoạt động này. Tôi đã tổ chức như sau:
Bước 1: Ra đề:
Tôi sẽ giao nhiệm vụ đặt tình huống bài toán cần sử dụng phép tính trung
bình cộng vào giấy học tập. Mỗi học sinh trong nhóm sẽ có 1 tình huống khác
nhau và sẽ cần tự hoàn thiện vào giấy học tập đã chuẩn bị trước đó.
Bước 2: Giải bài
Sau 2 phút, các em đổi phiếu học tập từ trái sang phải và tiến hành giải bài
trong vòng 2 phút.
Bước 3: Kiểm tra kết quả.
Sau 2 phút, các em tiếp tục đổi phiếu học tập từ trái sang phải và tiến hành
kiểm tra kết quả trong vòng 1 phút. Sau đó các em học sinh có nhiệm vụ nhận
11

xét tình huống mà các bạn đã đưa ra, lời giải đã đúng hay chưa, cách trình bày
đã đúng yêu cầu của giáo viên không,...
Cuối cùng, các em sẽ hội ý xem có bài của bạn nào gặp vấn đề chưa giải
quyết được, cả nhóm sẽ cùng xem xét và làm việc với nhau trong 3 phút tiếp
theo. Trong quá trình đó, giáo viên sẽ theo dõi hoạt động của các nhóm để giúp
đỡ kịp thời.
Hầu hết, các em học sinh đều rất nhiệt tình khi tham gia hoạt động này. Các
em học sinh yếu cần nhiều thời gian để hoàn thành bài tập trong khi các em học
sinh giỏi cần ít thời gian hơn. Thời gian đầu, một số em học sinh yếu chưa kịp
hoàn thành bài tập trong thời gian quy định và dẫn được cải thiện sau đó. Các
em cũng nhiệt tình giúp đỡ, chỉ bài cho nhau.
* Điểm mới:
Điểm mới của biện pháp nằm ở việc ứng dụng kỹ thuật XYZ trong tổ chức
hoạt động nhóm cho học sinh. Bằng kỹ thuật này, kết quả hoạt động của các
nhóm có sự thay đổi, kỹ năng học tập của học sinh cũng có sự cải thiện rõ rệt.
Biện pháp vừa giúp thay đổi không khí lớp học, đa dạng các hoạt động học tập,
vừa giúp cải thiện kết quả học tập của các em, vừa giúp các em học sinh trong
lớp gắn kết hơn, các em học sinh sẽ học được cách giúp đỡ bạn bè khi gặp khó
khăn.
Biện pháp 3. Vận dụng kỹ thuật trạm giúp học sinh nâng cao khả năng
tiếp thu và thực hành kiến thức trên lớp
* Mục đích:
Việc vận dụng kỹ thuật trạm nhằm mục đích thay thế phương pháp dạy học
truyền thống là giáo viên giảng bài các em học sinh ngồi bên dưới tiếp thu kiến
thức một cách thụ động. Thông qua phương pháp này, các em học sinh sẽ được
đổi mới quá trình tiếp thu kiến thức, từ đó phát huy tính chủ động của các em
học sinh, khuyến khích các em tham gia vào các hoạt động trong giờ học.
* Nội dung và cách thực hiện:
Kỹ thuật dạy học trạm là kỹ năng tổ chức lớp học theo hoạt động của của
các nhóm, tập trung vào năng lực làm việc của từng nhóm học sinh. Mỗi nhóm
12

sẽ là một trạm và được bố trí ở vị trí khác nhau tại lớp học. Các em sẽ lần lượt
làm từng phần trong một nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đó. Ví dụ nhóm một
làm hoàn thiện bước 1, sau đó nhiệm vụ được chuyển sang nhóm 2,... Tiếp tục
như vậy. Kỹ thuật dạy học trạm là một kỹ thuật tương đối mới song vẫn có
nhiều hiệu quả, ứng dụng thiết thực trong công tác giảng dạy. Phương pháp này
đặc biệt tập trung vào quá trình làm việc của từng nhóm, giúp học sinh phát huy
tinh thần phối hợp, năng lực làm việc nhóm.

Hình ảnh minh họa mô hình trạm.
Khi dạy học theo kỹ thuật trạm, giáo viên cần duy trì vai trò của mình trong
lớp là người hướng dẫn, đưa nhiệm vụ cho học sinh. Thầy cô cũng cần đảm bảo
các nhóm chú ý vào hoàn thiện nhiệm vụ chứ không buông bỏ sau khi đã qua
phần của nhóm mình.
Cách thực hiện:
Ví dụ: Tôi đã áp dụng kỹ thuật dạy học này với bài 30: Đo góc: Góc nhọn,
góc tù, góc bẹt

13

Chuẩn bị: Trước khi bước vào tiết học, tôi sẽ chuẩn bị 3 bảng thông tin
tương ứng với 3 loại góc, trên mỗi bảng bao gồm các thông tin như sau:
- Dấu hiệu nhận biết góc nhọn, góc tù, góc bẹt tương ứng
- Bài tập đo góc
Sau đó tôi sẽ bố trí 3 bảng tại 3 vị trí khác nhau trong lớp.
Tiến hành:
Bắt đầu tiết học, sau khi kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới, tôi chia học
sinh trong lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm sẽ có 10 thành viên.
Tôi cũng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm: mỗi nhóm lần lượt lừng
lại tại các trạm đã được bố trí trong lớp, dùng 5 phút để đọc nội dung và làm các
yêu cầu có trong tờ thông tin về góc. Sau năm phút, các nhóm tiến hành đổi vị
trí, di chuyển sang trạm tiếp theo bên tay trái và tiếp tục hoàn thiện các yêu cầu
trong tờ thông tin. Cứ tiếp tục như vậy cho đến khi các tờ thông tin được hoàn
thiện. Ví dụ nhóm 1 dừng tại trạm số 1, nhóm 2 dừng tại trạm số 2, nhóm 3
dừng tại trạm số 3. Sau 5 phút, các nhóm hoán đổi, nhóm 1 dừng tại trạm số 2,
nhóm 2 dừng tại trạm số 3, nhóm 3 dừng tại trạm số 1.
Trong khoảng thời gian thực hiện yêu cầu, các nhóm có thể tự do trao đổi,
thảo luận với nhau để bàn bạc cách làm bài cũng như phương hướng thực hiện
nhiệm vụ. Các em học sinh trong lớp đều rất tập trung khi tham gia mô hình này.
Mỗi nhóm đều làm việc nghiêm túc, hết mình, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ
được ghi trong phiếu thông tin. Sau 15 phút làm việc, các em đã hoàn thành các
phiếu học tập, giáo viên bắt đầu nhận xét, đánh giá và chấm điểm.
* Điểm mới:
14

Đối với lớp 4A trường Tiểu học… thì đây là một phương pháp học tập mới,
có thể nói đây là lần đầu tiên các em được tiếp xúc với phương pháp học tập
này. Phương pháp này đã thu hút sự chú ý của các em học sinh, tạo sự hứng khởi
tinh thần tích cực, chủ động khi tham gia lớp học của các em và góp một phần
lớn trong công cuộc thay đổi không khí lớp học.
Biện pháp 4. Lồng ghép hoạt động trải nghiệm khám phá thế giới động
vật để ôn luyện đơn vị đo khối lượng
* Mục đích:
Việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm khám phá thế giới động vật nhằm
mục tiêu giúp cho học sinh biết cách vận dụng các kiến thức đã học để ôn luyện
đơn vị đo khối lượng . Thông qua đó, các em không chỉ ghi nhớ những kiến thức
đã học, mà còn vận dụng chúng trong cuộc sống hàng ngày, tăng nhận thức về
các tình huống và giải quyết vấn đề một cách dễ dàng.
* Nội dung và cách thực hiện:
Việc lồng ghép hoạt động trải nghiệm là một mục tiêu, một nhiệm vụ quan
trọng trong công tác giảng dạy môn Toán ở trường tiểu học. Các em học sinh
rèn luyện được năng lực vận dụng kiến thức Toán học vào thực tiễn, góp phần
tích cực hóa trong quá trình lĩnh hội kiến thức, rèn luyện những kỹ năng thực
hành và làm quen dần với các tình huống trong cuộc sống hàng ngày.
Khi vận dụng các bài toán thực tế vào môn học, giáo viên cần chú ý lựa chọn
những kiến thức phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh, lựa chọn những
chủ đề gần gũi mà các em dễ hình dung. Giáo viên cần làm rõ mối quan hệ giữa
toán học và thực tiễn, dạy học sinh cách kiến tạo tri thức, rèn luyện những kỹ
năng cần thiết để sẵn sàng thực hành vận dụng toán học trong mọi trường hợp.
Đối với các em học sinh tiểu học thì việc được hóa thân thành một nhân vật
khác sẽ khơi dậy niềm hứng thú của các em đối với môn học hơn. Chính vì vậy,
ở biện pháp này tôi sẽ cho các em học sinh lớp 4A đóng vai thành các nhà khoa
học nhí khám phá thế giới động vật. Việc đóng vai này sẽ giúp các em học sinh
nâng cao khả năng tìm hiểu, xử lý thông tin, truyền đạt thông tin,..

15

Kết thúc buổi học trước, tôi sẽ giao nhiệm vụ cá nhân cho học sinh về nhà
khám phá thế giới động vật quanh ta. Sau đó, hướng dẫn các em học sinh cách
sưu tầm hình ảnh, thông tin như đi vườn thú, tra cứu trên mạng,...
Đến buổi học sau, tôi sẽ chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm 10 thành viên.
Các em sẽ chia sẻ về con vật mình đã tìm hiểu được và sắp xếp chúng theo kích
thước từ bé nhất đến lớn nhất.
Giáo viên đưa ra gợi ý về 1 số loài vật: kiến, chó, mèo, bò, voi, tê giác,....
Bảng tổng hợp:
STT
1

Con vật
1

Cân nặng trung bình
+ đơn vị kg:
+ đơn vị yến:
+ đơn vị tạ:
(điền kích thước cân nặng phù
hợp)

Hình ảnh
- Hình ảnh về con
vật
- Hình ảnh về nơi
sống

2
3
Tôi sẽ lấy ví dụ để các em dễ dàng hình dung ra nhiệm vụ mà mình cần
hoàn thành:
Voi châu Á đực có cân nặng khoảng 3,5–4,6 tấn, tức là nặng từ 3500kg đen
hơn 4000kg. Voi châu Á cái nặng khoảng 2,3–3,1 tấn, tức là nặng từ 2300kg đến
hơn 3 tấn.

16

Thông qua hoạt động để học sinh làm bài trải nghiệm, các em biết cách thu
thập số liệu, tính toán tỷ lệ và lập biểu đồ thống kê về đo lường khối lượng. Bên
cạnh đó, các em còn rèn luyện được kỹ năng giao tiếp với bạn bè, với các nhóm
khác, kỹ năng hợp tác, kỹ năng giải quyết vấn đề, rèn luyện tính chủ động, tích
cực cho bản thân.
* Điểm mới:
Điểm mới của biện pháp này là giáo viên sử dụng các hoạt động trải nghiệm
giúp học sinh biết vận dụng các kiến thức về đo lường khối lượng đã học vào
thực tế. Giáo viên có thể sử dụng hình thức chơi trò chơi hay giao nhiệm vụ cho
các em. Điều này vừa giúp không khí lớp học trở nên sôi nổi, hào hứng, tăng
cường sự hứng thú của học sinh với môn học, vừa xây dựng và củng cố kiến
thức, vừa rèn luyện những năng lực phẩm chất cần thiết cho học sinh.
Biện pháp 5. Tổ chức đa dạng trò chơi học tập giúp học sinh tự tin, cởi
mở và hăng hái trong học tập
* Mục đích:
Mục tiêu của biện pháp này là giúp tiết học toán giảm bớt không khí căng
thẳng, giờ học trở nên sôi nổi hơn và học sinh có tinh thần học tập hơn. Tổ chức
các trò chơi toán học sẽ giúp học sinh hào hứng khi tiếp nhận một kiến thức
mới, ghi nhớ dễ dàng hơn và có thể áp dụng được. Hơn hết, các trò chơi thú vị
cũng giúp học sinh phát huy khả năng của cá nhân, thúc đẩy sự sáng tạo không
giới hạn.
* Nội dung và cách thực hiện:
Từ trước đến nay, phương pháp tổ chức trò chơi học tập tập thể luôn là một
phương pháp hiệu quả trong việc giảng dạy, đặc biệt là đối với các em học sinh
tiểu học. Vì độ tuổi còn nhỏ nên các em sẽ rất hứng thú khi được tham gia vào
các trò chơi. Hiểu được tâm lý này, các giáo viên thường kết hợp trò chơi với
kiến thức được học trên lớp giúp các em vừa ghi nhớ kiến thức lâu hơn, vừa
hứng thú với giờ học.Các trò chơi được tổ chức trong tiết học với nhiều ý nghĩa
khác nhau như để khởi động, giới thiệu kiến thức, luyện tập,... phạm vi ứng
dụng của biện pháp này không hề bó hẹp. Và tất cả đều có hiệu quả rõ rệt đó là
17

kích thích hứng thú của học sinh, thu hút học sinh, thay đổi không khí lớp học
trở nên sôi nổi hơn, phát huy tích tính cực, sáng tạo, khả năng làm việc của từng
em học sinh.
- Tổ chức trò chơi trên lớp giúp học sinh nhanh chóng tiếp thu kiến thức
+ Trò chơi: Xếp hàng tốc độ
Áp dụng: bài 27: “So sánh và xếp thứ tự các số tự nhiên” Sách giáo khoa
trang 64.
Mục đích: Trò chơi giúp học sinh có cơ hội vừa học vừa chơi, tạo ra một
môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các em học sinh trong lớp với nhau.
Không những thế, đây cũng được xem là một phương pháp hướng dẫn học sinh
học từ vựng một cách hiệu quả nh...