CHỦ ĐỀ 6. CHUNG TAY XÂY DỰNG THẾ GIỚI

BÀI 25. XÂY DỰNG THẾ GIỚI XANH – SẠCH – ĐẸP
I. MỤC TIÊU

Thời gian thực hiện dự kiến: 2 tiết

Năng lực đặc thù
– Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Nêu được một số vai trò của thiên nhiên đối với cuộc sống con người.
+ Trình bày được một số vấn đề môi trường.
+ Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số biện pháp để xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp
– Tìm hiểu lịch sử và địa lí:
+ Sử dụng kiến thức lịch sử, địa lí kết hợp với một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện,...),
liệt kê và trình bày được một số vấn đề môi trường (ví dụ: thiên tai, biến đổi khí hậu, suy
giảm tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường,...).
– Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: thể hiện được sự quan tâm đến vấn đề môi trường
trên thế giới qua hình thức vẽ tranh, viết thư,…
Năng lực chung
– Tự chủ và tự học: chủ động thực hiện nhiệm vụ được phân công.
– Giao tiếp và hợp tác: tự tin trao đổi với các thành viên trong nhóm cũng như trình bày trước lớp.
– Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm hiểu và mở rộng thông tin về vấn đề môi trường toàn
cầu, của Việt Nam và địa phương đồng thời đề xuất, thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường tại
gia đình, nhà trường.
Phẩm chất
– Yêu nước: yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ tài nguyên, di sản.
– Chăm chỉ: chủ động học tập, tìm hiểu thiên nhiên, có trách nhiệm trong công việc cá
nhân, tập thể.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu powerpoint.
– SGK Lịch sử và Địa lí 5 – bộ sách Chân trời sáng tạo.
– Phiếu học tập, bảng con, bút viết bảng, phấn, bảng nhóm hoặc giấy A3, bút màu,
giấy ghi chú,…

III.

CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

 Hoạt động 1: Khởi động
1.
Mục tiêu
– Nhận biết được các mục tiêu của bài học.
– Tạo hứng khởi tham gia học tập.
2.
Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: nhóm.
– Phương pháp dạy học: trò chơi.
GV tổ chức trò chơi “Lật mảnh ghép”:
+ GV đặt các câu hỏi liên quan đến vấn đề tài nguyên, môi trường, thiên tai.
+ HS đoán nội dung bức ảnh ẩn sau các mảnh ghép. GV gợi ý đây là hiện tượng ô nhiễm
môi trường.
+ HS tham gia trò chơi trong thời gian 7 phút.

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
– HS nhận bảng nhóm và tham gia trò chơi.
– GV quản lí lớp và điều phối.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận.
– GV mời các nhóm đọc đáp án.
– GV mời một số HS chia sẻ hiểu biết về các thông tin liên quan đến bức ảnh.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
GV mở rộng kiến thức, dẫn dắt vào nội dung bài mới.
Lưu ý:
– GV có thể tổ chức hoạt động khởi động khác được đề cập trong SGV hoặc GV sử dụng
một bức tranh về hiện tượng ô nhiễm môi trường, thiên tai và yêu cầu HS đặt tên cho tranh,
đặt các câu hỏi theo kĩ thuật 5W1H.
– Ở hoạt động khởi động, GV có thể dùng phần đánh giá để cộng điểm cho HS.
 Hoạt động 2: Khám phá
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về vai trò của thiên nhiên
1.
Mục tiêu
Nêu được một số vai trò của thiên nhiên đối với cuộc sống con người.
2.
Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: cá nhân, nhóm.
– Phương pháp dạy học: trực quan.
– Kĩ thuật dạy học: khăn trải bàn.
+ GV yêu cầu HS quan sát các hình 1, 2, 3 trong SGK và các hình ảnh do GV cung cấp.
+ HS làm việc cá nhân để viết thông tin về vai trò của thiên nhiên.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
– HS viết 3 vai trò của thiên nhiên vào phần góc khăn trải bàn.
– Nhóm thống nhất nội dung, ghi vào phần giữa khăn trải bàn.
– GV quan sát và hỗ trợ.
Bước 3. Báo cáo, tổng kết.
GV mời đại diện các nhóm chia sẻ và làm rõ thông tin. Các nhóm khác bổ sung.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
GV chuẩn kiến thức bằng thông tin ngắn gọn.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu một số vấn đề về môi trường
1.
Mục tiêu
Trình bày được một số vấn đề về môi trường.
2.
Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: nhóm.
– Phương pháp dạy học: đóng vai, tranh luận.
– Kĩ thuật dạy học: trình bày 1
phút. GV giao nhiệm vụ:
+ HS đọc thông tin trong SGK và tìm từ khoá trong thời gian 5 phút. HS gạch chân các từ

khoá, hoàn thành sản phẩm sơ đồ trên giấy A3 theo nhóm về các vấn đề môi trường: thiên tai,
biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường (biểu hiện và hậu quả).
+ GV đưa ra tiêu chí đánh giá sản phẩm sơ đồ.
Tiêu chí

Điểm
tối đa

1. Thông tin kiến thức đầy đủ, ngắn gọn

4

2. Có các nhánh kiến thức cân đối, hài hoà

2

3. Có hình vẽ minh hoạ sinh động

1

4. Thể hiện tính sáng tạo, ấn tượng

1

5. Viết đúng chính tả, đẹp mắt

1

6. Làm việc trách nhiệm, chủ động, đúng giờ

1

Điểm đạt được
Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm …

+ HS đóng vai là chuyên gia trong buổi hội thảo, trình bày sản phẩm của nhóm.
+ GV đưa ra tiêu chí đánh giá báo cáo hội thảo.
Tiêu chí

Điểm
tối đa

1. Nội dung đầy đủ, chính xác

4

2. Diễn đạt lưu loát, không phụ thuộc tài liệu

2

3. Phong cách trình bày tự tin, thu hút

2

4. Đúng thời gian quy định

1

5. Làm việc trách nhiệm, chủ động

1

Điểm đạt được
Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm …

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
– HS làm việc cá nhân để tìm thông tin, gạch chân từ khoá.
– HS có thể tham khảo các thông tin mở rộng để tăng tính thuyết phục cho hội thảo (HS
chuẩn bị trước ở nhà).
– HS đặt các câu hỏi thảo luận, thống nhất ý kiến.
– Nhóm trình bày nội dung trên giấy A3.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận.
– GV bốc thăm ngẫu nhiên HS đóng vai các đại diện: nhà hoạt động bảo vệ môi trường,
người dân, nhà khoa học, đại diện chính phủ,…
– HS ngồi vào các vị trí, đóng vai thể hiện, sau đó trao đổi, trình bày về vấn đề và đề xuất
các giải pháp (nếu có).
– Ban thư kí làm việc, tổng hợp kiến thức.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
– GV chuẩn kiến thức và mở rộng một số thông tin.
– GV mở rộng hoạt động ủng hộ hay phản đối khi yêu cầu HS nêu ý kiến cá nhân và lí giải
giữa lựa chọn phát triển kinh tế hay môi trường.
– GV yêu cầu các nhóm gửi kết quả đánh giá. GV tổng hợp, thông báo kết quả của hoạt động 2.2.
Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về một số biện pháp xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp

1.

Mục tiêu

Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số biện pháp để xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp.
2.
Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: cá nhân.
– Phương pháp dạy học: trực quan.
GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát các hình 9, 10 trong SGK để đề xuất một số
biện pháp xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
– HS làm việc theo hình thức cá nhân.
– HS ghi nhận tóm tắt các thông tin.
Bước 3. Báo cáo, tổng kết.
GV mời ngẫu nhiên một số HS trình bày trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nhận xét.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
GV nhận xét và chuẩn kiến thức.
 Hoạt động 3: Luyện tập và vận dụng
1.
Mục tiêu
Củng cố kiến thức, phát triển năng lực vận dụng vào thực tiễn.
2.
Gợi ý thực hiện
– Với nội dung Luyện tập: GV có thể lồng ghép nội dung trong quá trình tổ chức hoạt động
ở các mục hoặc GV tổ chức trò chơi “Hiểu ý đồng đội” để kiểm tra kiến thức của HS.
– Với nội dung Vận dụng:
+ HS thực hiện theo SGK hoặc GV nêu nhiệm vụ khác tương đương để HS lựa chọn như
làm báo cáo ngắn về vấn đề môi trường, tạo video về các giải pháp xây dựng thế giới xanh –
sạch – đẹp,… để đánh giá và chia sẻ.
+ GV có thể cho HS thực hiện dự án liên môn với các môn học khác trong chủ đề này.

PHỤ LỤC
Liên hợp quốc: Vẫn có khoảng 10 triệu ha rừng biến mất mỗi năm
Trong 10 năm (2013 – 2023) Liên hợp quốc tổ chức Ngày Quốc tế về Rừng (21 – 3), nhiều cam kết
ngăn chặn phá rừng đã được thực thi và ở một số nơi, tình trạng phá rừng đã giảm. Tuy nhiên, mỗi năm
trên thế giới vẫn có khoảng 10 triệu ha rừng biến mất. Vì vậy, các quốc gia cần xem xét, chấm dứt mô hình
khai thác rừng không bền vững.
Rừng bao phủ 30% diện tích bề mặt Trái Đất. Rừng là môi trường sống, nguồn cung cấp không khí,
nước sạch quan trọng của hàng triệu loài và có vai trò quan trọng trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Một
nghiên cứu của Liên hợp quốc cho thấy rừng có thể tạo thêm 80 triệu việc làm xanh và giúp 1 tỉ người
thoát khỏi đói nghèo. Khoảng 1,6 tỉ người phụ thuộc vào rừng để kiếm sống. Vì vậy, tầm quan trọng của
phát triển và bảo vệ rừng đã được các quốc gia quan tâm từ khá sớm. Năm 2015, tất cả các quốc gia thành
viên Liên hợp quốc đã thông qua chính sách phát triển bền vững, trong đó có mục tiêu thứ 15 liên quan đến
việc sử dụng bền vững các hệ sinh thái trên đất liền, quản lí bền vững rừng, chống sa mạc hoá và phục hồi
đất suy thoái.
(Nguồn: Theo Thông tấn xã Việt Nam, năm 2022)