BÀI 24. VĂN MINH HY LẠP
I. MỤC TIÊU

Thời gian thực hiện dự kiến: 2 tiết

Năng lực đặc thù:
– Nhận thức khoa học Lịch sử và Địa lí:
+ Xác định được vị trí địa lí của nước Hy Lạp hiện nay trên bản đồ hoặc lược đồ.
+ Tìm hiểu và mô tả được một số công trình tiêu biểu của văn minh Hy Lạp.
+ Kể lại được một số câu chuyện lịch sử Ô-lim-píc, về các vị thần của Hy Lạp.
– Tìm hiểu lịch sử và địa lí: khai thác và sử dụng được những tư liệu lịch sử, lược đồ liên quan
đến Hy Lạp.
– Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
+ Sưu tầm một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử,...) về một số công trình tiêu biểu của
văn minh Hy Lạp.
+ Bày tỏ được thái độ tôn trọng đối với sự đa dạng văn hoá của các quốc gia trên thế giới.
Năng lực chung
– Giao tiếp và hợp tác: biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với tư liệu để trình bày về các công trình
tiêu biểu của văn minh Hy Lạp.
– Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết xác định và làm rõ thông tin, ý tưởng mới đối với bản thân
từ các nguồn tài liệu cho sẵn theo hướng dẫn.
Phẩm chất
Nhân ái: quý trọng lịch sử và văn hoá của các dân tộc trên thế giới.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
– Kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu powerpoint.
– Lược đồ, tranh ảnh có liên quan đến nội dung bài học.
– SGK Lịch sử và Địa lí 5 – bộ sách Chân trời sáng tạo.
– Phiếu học tập, bảng con, bút, viết, bảng phấn, bảng nhóm hoặc giấy A3, bút màu, giấy
ghi chú,…

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 Hoạt động 1: Khởi động
1.
Mục tiêu
– Nhận biết được các mục tiêu của bài học.
– Tạo hứng thú trong học tập.
1. Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: nhóm.
– Phương pháp dạy học: giải quyết vấn đề.
– Kĩ thuật dạy học: động não.
GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ: Quan sát kiểu dáng, hoa văn trên hình 1 trong SGK và nêu
cảm nghĩ về nghệ thuật chế tác đồ gốm của người Hy Lạp cổ đại. Em còn biết điều gì khác về đất
nước Hy Lạp?
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận.
– HS trình bày kết quả hoạt động.
– Dự kiến sản phẩm của HS:
Cảm nghĩ về nghệ thuật chế tác đồ gốm của Hy Lạp:

+ Kiểu dáng độc đáo: sự kết hợp tinh tế giữa hình thức và nghệ thuật trang trí.
+ Hoa văn phức tạp: sử dụng hoạ tiết sinh động, mô phỏng văn hoá và các yếu tố truyền thuyết.
+ Tính tinh tế và chi tiết: chi tiết nhỏ như đường nét uốn lượn kết hợp với những hoạ tiết hình
học đa dạng.
+ Biểu tượng của văn hoá và sự tiến bộ: nghệ thuật chế tác không chỉ thể hiện trình độ kĩ
thuật cao mà còn là biểu tượng của văn hoá và sự tiến bộ nghệ thuật của văn minh Hy Lạp.
Những hiểu biết khác về đất nước Hy Lạp: thần thoại Hy Lạp, đền Pác-tê-nông, tượng thần Dớt,
tượng lực sĩ ném đĩa, Thế vận hội Ô-lim-píc,…
Bước 4. Kết luận, nhận định.
Văn minh Hy Lạp là một trong những nền văn minh lâu đời và có ảnh hưởng quan trọng trong
lịch sử nhân loại, để lại dấu ấn sâu sắc không chỉ trong lĩnh vực nghệ thuật, triết học mà còn trong
định hình nền văn minh châu Âu ngày nay. Khám phá văn minh Hy Lạp giúp chúng ta hiểu rõ hơn
về sự phát triển của xã hội, tư duy con người và quá trình hình thành nền văn minh.
Công cụ đánh giá: bảng kiểm.
STT

Nội dung

Có

Không

1

Có nêu được cảm nghĩ về kiểu dáng, hoa văn, đường nét chi tiết và
nhận xét chung về nghệ thuật chế tác đồ gốm của Hy Lạp ở hình 1
trong SGK không?

?

?

2

Có liệt kê đúng những nội dung thuộc Hy Lạp không?

?

?

 Hoạt động 2: Khám phá
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về vị trí địa lí của nước Hy Lạp hiện nay
1.
Mục tiêu
Xác định được vị trí địa lí của nước Hy Lạp hiện nay trên lược đồ hoặc bản đồ.
2.
Tổ chức thực hiện
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: nhóm.
– Phương pháp dạy học: hợp tác.
– Kĩ thuật dạy học: nhóm đôi.
GV yêu cầu HS đọc thông tin và quan sát hình 2 trong SGK để xác định vị trí địa lí của nước
Hy Lạp hiện nay.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
Các nhóm đôi HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận.
HS trình bày kết quả:
– Hy Lạp là quốc gia nằm ở phía đông nam châu Âu.
– Phần lớn lãnh thổ được bao quanh bởi Địa Trung Hải, biển I-ô-ni và biển Ê-giê.
– Hy Lạp tiếp giáp với các nước An-ba-ni, Bắc Ma-xê-đô-ni-a, Bun-ga-ri và Thổ Nhĩ Kỳ.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
Vị trí địa lí của Hy Lạp chính là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển và đặc trưng
nổi bật của nền văn minh này. Nằm ở phía đông nam châu Âu, trải dài trên bờ biển Địa Trung Hải,
nơi giao nhau của ba châu lục Âu, Á, Phi, Hy Lạp là một hòn đảo lớn với hàng nghìn đảo nhỏ nằm
xen kẽ, những cảng biển tự nhiên thuận lợi đã tạo điều kiện cho giao thương và trao đổi văn hoá
với các vùng lân cận.
Công cụ đánh giá: bảng kiểm.

STT

Nội dung

Có

Không

1

Có xác định được Hy Lạp nằm ở phía đông nam châu Âu không?

?

?

2

Có xác định đúng các vùng tiếp giáp với Hy Lạp không?

?

?

Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Hy Lạp
1.

Mục tiêu

Trình bày được những nét chính về một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Hy Lạp.
2.

Tổ chức thực hiện

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập.
– Hình thức thực hiện: nhóm.
– Phương pháp dạy học: hợp tác.
– Kĩ thuật dạy học: nhóm đôi.
GV yêu cầu HS khai thác thông tin và quan sát các hình 3, 4, 5 trong SGK để:
+ Mô tả một số thành tựu tiêu biểu của văn minh Hy Lạp.
+ Kể lại câu chuyện về vị thần Prô-mê-tê và Thế vận hội Ô-lim-píc.
GV ghi sẵn trên bảng 3 cột và yêu cầu HS lên bảng điền nội dung tương ứng:
Tên thành tựu

Điểm nổi bật

Ý nghĩa hoặc giá trị lịch sử

Thần thoại Hy Lạp

?

?

Kiến trúc, điêu khắc

?

?

Thế vận hội Ô-lim-píc

?

?

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ.
Các nhóm đôi HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận.
Tên thành tựu

Thần thoại Hy Lạp

Điểm nổi bật

Ý nghĩa hoặc giá trị lịch sử

Đóng vai trò quan trọng
trong lịch sử và văn hoá,
Đây là những câu chuyện kể về các vị thần
là nguồn cảm hứng vô tận
của người Hy Lạp như thần Dớt, thần A-têcho nghệ thuật, giáo dục và
na, thần Prô-mê-tê,...
hiểu biết về tâm linh, thế
giới tự nhiên.

Kiến trúc, điêu khắc

Đạt đến trình độ cao, nhiều công trình kiến
trúc và điêu khắc của Hy Lạp cổ đại vẫn
còn đến ngày nay, như đền thờ Pác-tê-nông
là nơi thờ nữ thần A-tê-na. Toàn bộ đền
được xây bằng đá trắng, có ba bậc, xung
quanh là dãy cột đá cẩm thạch hình tròn,
được chạm khắc nhiều kiểu, nổi bật nhất là
dải phù điêu khắc nổi hình người và động
vật, diễn tả cảnh lễ hội với bố cục tự nhiên,
hợp lí.

Được xem là biểu tượng
văn hoá và nghệ thuật cổ
đại, thể hiện sự tinh tế và
ảnh hưởng lâu dài trong lịch
sử nghệ thuật thế giới.

Đại diện cho tinh thần thi
Cuộc tranh tài thể thao của người Hy Lạp đua, đoàn kết và văn hoá
Thế vận hội Ô-lim-píc cổ đại, thể hiện sức mạnh và tình đoàn kết thể thao, đặt nền móng cho
các sự kiện thể thao quốc tế
của người Hy Lạp cổ đại.
hiện đại.
Bước 4. Kết luận, nhận định.
Văn minh Hy Lạp với những thành tựu vượt bậc trong nghệ thuật, khoa học đã đánh dấu một
trang sử lâu đời và ảnh hưởng sâu sắc đến nền văn minh nhân loại. Các câu chuyện thần thoại mang
ý nghĩa về sự gắn bó của con người với thiên nhiên. Những tác phẩm nghệ thuật và kiến trúc, ví dụ
như đền Pác-tê-nông là biểu tượng của sự sáng tạo vô song. Thế vận hội Ô-lim-píc là biểu tượng
của tinh thần thi đấu và đoàn kết. Những thành tựu văn hoá tiêu biểu này đã đóng góp vào sự phồn
thịnh và đa dạng của một trong những nền văn minh trong lịch sử nhân loại.
Công cụ đánh giá: bảng kiểm.
STT

Nội dung

Có

Không

1

Có kể được tên một số thành tựu của văn minh Hy Lạp không?

?

?

2

Có mô tả được điểm nổi bật của các thành tựu đó không?

?

?

3

Có trình bày được ý nghĩa hoặc giá trị lịch sử của các thành tựu
đó không?

?

?

Bảng Rubrics đánh giá phần kể chuyện:
Tốt

Khá

Cần cải thiện

Kể đúng câu chuyện về vị thần Kể đúng câu chuyện về vị thần Kể đúng câu chuyện về vị thần
Prô-mê-tê và Thế vận hội Ô- Prô-mê-tê và Thế vận hội Ô- Prô-mê-tê và Thế vận hội Ôlim-píc.
lim-píc.
lim-píc.
Hấp dẫn, tự tin, diễn cảm,
dễ hiểu, lưu loát.

Còn chưa mạch lạc, trình bày
chưa tự tin, diễn cảm.

Nêu được nhiều ý về cảm nhận Nêu được một vài ý về cảm
của bản thân.
nhận của bản thân.

Chưa tự tin, trình bày nội dung
câu chuyện chưa được trọn vẹn.
Chưa nêu được cảm nhận của
bản thân.

 Hoạt động 3: Luyện tập và vận dụng
1.
Mục tiêu
Rèn luyện kiến thức, kĩ năng đã học và vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống.
2.
Gợi ý thực
hiện Luyện tập
1.
Kể tên các thành tựu tiêu biểu của văn minh Hy Lạp. Chọn và mô tả một thành tựu văn
minh mà em ấn tượng.

Công cụ đánh giá: bảng kiểm.
STT

Nội dung

Có

Không

1

Có kể tên được các thành tựu tiêu biểu của văn minh Hy Lạp không?

?

?

2

Có chọn đúng một thành tựu tiêu biểu của văn minh Ai Cập không?

?

?

3

Có mô tả được thành tựu đó không?

?

?

4

Khả năng diễn đạt khi chia sẻ về thành tựu đó có tự tin không?

?

?

2.

Kể lại một câu chuyện về lịch sử Ô-lim-píc hoặc về một vị thần của Hy Lạp.
8 – 10 điểm

5 – 7 điểm

Câu chuyện được kể một cách Câu chuyện có tính logic và mô tả
sinh động và hấp dẫn. Cốt đầy đủ nhưng cần thêm sự sáng
truyện được xây dựng một cách tạo và sinh động trong cách kể.
rõ ràng và có sự logic.

Dưới 5 điểm
Câu chuyện thiếu sự hấp
dẫn và không có sự phát
triển rõ ràng, gây khó hiểu
cho người theo dõi.

Sử dụng ngôn từ và biểu cảm
phong phú, thu hút.

Ngôn ngữ và biểu cảm chưa đầy Ngôn ngữ và biểu cảm
đủ sức thuyết phục, cần thêm sự không sinh động và cảm
hấp dẫn và thu hút hơn.
xúc.

Có nhiều hình ảnh minh hoạ.

Có ít hình ảnh minh hoạ.

Không có hình ảnh minh hoạ.

Có nêu cảm nghĩ của bản thân và Có nêu cảm nghĩ nhưng ngắn gọn Không nêu cảm nghĩ và
tương tác với người nghe.
và ít tương tác với người nghe.
không tương tác với người
nghe.
Vận dụng
Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc tiêu biểu của văn minh Hy Lạp. Công
cụ đánh giá: Rubrics.
8 – 10 điểm

5 – 7 điểm

Dưới 5 điểm

Sưu tầm được nhiều công trình Sưu tầm được một số công Sưu tầm ít công trình và
kiến trúc, điêu khắc của văn trình nhưng có thể thiếu sự đa thiếu đa dạng.
minh Hy Lạp.
dạng.
Hình ảnh rõ nét, chất lượng cao,
Hình ảnh chất lượng thấp,
Hình ảnh có chất lượng trung bình.
chi tiết nổi bật và thu hút.
khó nhìn rõ chi tiết.
Có phần mô tả và giải thích
Mô tả và giải thích chi tiết. Cung
Mô tả và giải thích thiếu hoặc
chi tiết nhưng cần cung cấp
cấp thông tin lịch sử và ý nghĩa.
không đủ chi tiết.
thêm thông tin.
Sắp xếp và trình bày hình ảnh
có tổ chức và hợp lí.

Sắp xếp và trình bày hình ảnh cần
Sắp xếp, trình bày hình ảnh
cải thiện để tạo ra trải nghiệm
thiếu tổ chức và chưa hợp lí.
xem thu hút hơn.

Nghiên cứu còn hạn chế,
Có sự tìm tòi, nghiên cứu, thông Chưa có sự tìm tòi, nghiên cứu
thông tin không đầy đủ và
tin đầy đủ và chính xác.
nhiều thông tin.
không chính xác.