Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Bài 13
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917
(1 tiết)
I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
1. Về kiến thức:
Nêu được một số nét chính (nguyên nhân, diễn biến, tác động và ý nghĩa lịch sử)
của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
2. Về năng lực:
* Năng lực chung
- Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên cứu
nội dung qua SGK và tư liệu.
- Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những câu
hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.
- Năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo
thông qua việc tích cực tham gia các hoạt động theo cặp, nhóm để giải quyết nhiệm vụ
học tập, xây dựng được các sản phẩm học tập đa dạng, có tính sáng tạo, rèn luyện được kĩ
năng báo cáo, trình bày và nhận xét.
* Năng lực chuyên biệt
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: khai thác và sử dụng thông tin trong bài học theo
hướng dẫn của giáo viên.
- Nhận thức và tư duy lịch sử: Giải thích vì sao nước Nga Năm 1917 lại diễn ra hai
cuộc cách mạng.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: tìm kiếm được tư liệu để làm bài tập vận
dụng về Cách mạng tháng Mười theo phong cách cá nhân.
3. Về phẩm chất:
- Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn và tình cảm cách mạng đối với cuộc cách mạng xã
hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- SGK, SGV.
- Một số video, tranh ảnh, tài liệu liên quan đến nội dung bài học.
- Máy chiếu, máy tính
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp các em ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú
học bài mới
b) Nội dung:
HS quan sát hình ảnh, GV dẫn dắt vào bài mới.
Giáo viên : Bùi Văn Phong

Phong ca74@gmail.com

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

c) Sản phẩm: Sự kiện CM tháng Mười Nga.
d) Tổ chức thực hiện:
- HS quan sát hình ảnh trong SGK – tr.57 và đọc thông tin
? Bức ảnh và thông tin này gợi cho em về sự kiện lịch sử nào?
- GV hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
- HS suy nghĩ trả lời.
- GV nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới.
- Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
HĐ 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Mục tiêu: Nêu được một số nét chính (nguyên nhân, diễn biến, tác động và ý nghĩa lịch
sử) của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
2. Nội dung: HS tìm hiểu nội dung bài học theo sự hướng dẫn của GV.
3. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.
4. Tổ chức thực hiện
HĐ của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
1. Nguyên nhân và diễn biến chính
a. Nguyên nhân:
- HS đọc thông tin trong SGK 54, GV
- Sau cách mạng tháng Hai có hai chính
hướng dẫn hoạt động nhóm:
quyền được thành lập và tồn tại song song:
+ Vòng 1: GV yêu cầu HS tìm hiểu nội
Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và
dung cá nhân theo phân công.
Xô viết của đại biểu công nhân và binh lính
Đội 1: tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới CM
- Lê-nin và đảng Bôn-sê-vích quyết định
tháng Mười.
khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
Đội 2: tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới CM
b. Diễn biến: SGK.
tháng Mười.
2. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng
Đội 3: tìm hiểu ý nghĩa lịch sử của CM
Mười Nga
tháng Mười.
- Mở ra một kỉ nguyên mới đối với nước
Thời gian: 5 phút
Nga, chế độ XHCN được thiết lập.
+ Vòng 2: Tạo thành nhóm 6 mới có đủ 3
- Cổ cũ phong trào công nhân các nước, mở
nội dung được thảo luận trên.
HS chia sẻ nội dung đã tự tìm hiểu (10 ra thời kì mới trong phong trào đấu tranh giải
phóng dân tộc ở Á, Phi, Mĩ La-tinh.
phút) + hoàn thành ý chính vào vở.
Nhóm cùng thảo luận trả lời các câu hỏi
mở rộng: (Thời gian: 5 phút)
? Tại sao ở nước Nga năm 1917 lại nổ ra
hai cuộc cách mạng?
? Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá như
thế nào về vai trò của CM tháng Mười?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 2

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu
cần)
HS: Đọc SGK và thảo luận nhóm để hoàn
thành nhiệm vụ.
B3: Báo cáo, thảo luận
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày,
báo cáo sản phẩm.
HS: Báo cáo sản phẩm (những HS còn lại
theo dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập
của HS.
- Bổ sung, chốt kiến thức.
HĐ 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b) Nội dung: HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập của giáo viên.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (2 bàn/nhóm), phát mảnh ghép cho học sinh.
Trong thời gian 3 phút, HS ghép và sắp xếp các mảnh ghép về những sự kiện tiêu biểu
của CM tháng Mười Nga. Đội nào hoàn thành nhanh và đúng sẽ là đội chiến thắng.
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và hợp tác nhóm để hoàn thành bài tập.
- GV hướng dẫn cho HS thực hiện nhiệm vụ.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn.
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, chốt ý.
HĐ 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào trong thực tiễn cuộc sống
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Những khả năng vận dụng của học sinh
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ
- HS làm bài tập vận dụng 2 (trang 59)
B2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
B3: Báo cáo, thảo luận
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 3

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

- GV hướng dẫn các em trả lời câu hỏi bài tập vận dụng
- HS đưa ra câu trả lời
- Những HS còn lại lắng nghe, theo dõi, quan sát và nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, liên hệ với Việt Nam.
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
******************************
Tuần
Tiết 31, 32, 33

Ngày soạn:
Ngày dạy:

CHƯƠNG IV.
BÀI 14: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC, KĨ THUẬT, VĂN HỌC, NGHỆ
THUẬT TRONG CÁC THẾ KỈ XVIII - XIX

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Mô tả được một số thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong
các thế kỉ XVIII - XIX.
- Phân tích được tác động của sự phát triển khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong
các thế kỉ XVIII - XIX.
2. Năng lực
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực phát
hiện và giải quyết vấn đề.
* Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Sưu tầm được những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ
thuật, văn học, nghệ thuật của xã hội loài người trong các thế kỉ XVIII - XIX.
- Nhận thức và tư duy lịch sử: Có kĩ năng phân tích, bước đầu đánh giá được những giá
trị, ảnh hưởng của những thành tựu khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế
kỉ XVIII – XIX đối với đời sống con người.
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng niềm say mê khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật.
- Khâm phục, trân trọng những phát minh của các nhà khoa học, kĩ thuật, nhà văn, nhà
thơ tiêu biểu trong các thế kỉ XVIII - XIX.
- Tuyên truyền giá trị của những thành tựu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật cho
bạn bè, người thân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Tranh ảnh, video về nội dung bài học (I. Niu-tơn, Lô-mô-nô-xốp, cung điện Véc-xai,
Bết-tô-ven……).
- Phiếu bài tập
2. Học sinh
- Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Hoạt động khởi động
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 4

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được đó là
tìm hiểu về sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ
XVIII - XIX. Sau đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học
sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung: GV cho HS xem hình I. Niu-tơn
c. Sản phẩm: Một số hiểu biết của HS về I. Niu-tơn
d. Tổ chức thực hiện:
GV cho HS xem hình

Em biết gì về nhân vật lịch sử ở hình trên? Hãy chia sẻ những điều em biết về những
thành tựu khoa học nổi bật của ông?
Từ câu trả lời của HS, GV vào bài mới : Cuộc cách mạng công nghiệp đã tạo cơ sở vật
chất và kĩ thuật của xã hội tư bản trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, giao thông liên lạc và
quân sự, đã tạo nên lực lượng sản xuất khổng lồ của chủ nghĩa tư bản, tạo ra nguồn của
cải vật chất dồi dào hơn tất cả các chế độ xã hội cũ. Thắng lợi của chủ nghĩa tư bản đã tạo
điều kiện cho sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật. Đó là những thành
tựu gì? Tác động của nó như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời những câu
hỏi trên.
B. Hoạt động hình thành kiến thức
a. Mục tiêu: Tìm hiểu những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ
thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX.
b. Nội dung: Những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật và tác
động của nó đối với xã hội loài người.
c. Sản phẩm:
- Câu trả lời của HS.
- Hoàn thành phiếu học tập cá nhân
d. Tổ chức thực hiện
1. Những thành tựu về khoa học và kĩ thuật

Hoạt động của thầy và trò

Sản phẩm dự kiến

Hoạt động 1: Tìm hiểu những thành tựu về khoa 1. Những thành tựu về khoa
học và kĩ thuật
học và kĩ thuật
* Mục tiêu: Những thành tựu về khoa học, kĩ thuật và
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 5

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

tác động của nó đối với xã hội loài người.
* Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nhắc lại nhiệm vụ đã giao ở tiết học trước: Thiết
kế sản phẩm học tập về những thành tựu về khoa học,
kĩ thuật theo nhóm
+ Nhóm 1: Thống kê những thành tựu khoa học tự
nhiên và phân tích tác động của những thành tựu đó
đối với đời sống xã hội loài người.
+ Nhóm 2: Thống kê những thành tựu khoa học xã hội
và phân tích tác động của những thành tựu đó đối với
đời sống xã hội loài người.
+ Nhóm 3: Thống kê những thành tựu kĩ thuật và phân
tích tác động của những thành tựu đó đối với đời sống
xã hội loài người.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS chuẩn bị, hoàn thiện sản phẩm học tập ở nhà và
trình bày trước lớp.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- GV gọi các nhóm trình bày sản phẩm của mình trước
lớp.
- HS trình bày, các HS khác theo dõi, nhận xét, đánh
giá và bổ sung.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác
hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh qua bảng
biểu. (Mở rộng kiến thức về các nhà khoa học nổi
tiếng: Lô-mô-nô-xốp, Đác-uyn…)

Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

(Bảng thống kê bên dưới)
- Thành tựu tiêu biểu về kĩ
thuật:
+ Máy hơi nước được sử
dụng rộng rãi trong các lĩnh
vực sản xuất.
+ Ngành luyện kim có nhiều
tiến bộ mới, ví dụ: phương
pháp luyện gang thành sắt,
phương pháp luyện sắt thành
thép,…
+ Xuất hiện nhiều phát minh
mới trên các lĩnh vực giao
thông vận tải, nông nghiệp,
quân sự, thông tin liên lạc,…
Tiêu biểu, như: tàu thuỷ của
R, Phơn-tơn, máy thu hoạch
lúa mì của Mác Kây, máy
điện thoại của A.G.Beo; đại
bác, súng trường, tàu vỏ thép
trọng tải lớn, ngư lôi,...

Trang 6

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

Lĩnh vực
Khoa học tự nhiên

Khoa học xã hội

Kĩ thuật

Thành tựu
- Thuyết vạn vật hấp dẫn của I.
Niu-tơn.
- Định luật bảo toàn và chuyển
hóa năng lượng của M. Lô-mônô-xốp.
- Thuyết tiến hóa của S. Đác-uyn
- Chủ nghĩa duy vật và phép biện
chứng của I. Phoi-ơ-bách, G. Hêghen.
- Các tác phẩm kinh tế chính trị
học tư sản của A. Xmít, D. Ricác-đô.
- Chủ nghĩa xã hội khoa học của
C. Mác và Ph. Ăng-ghen.
- Cải tiến kĩ thuật luyện kim, chế
tạo máy công cụ, tìm ra nhiều
nguyên liệu, nhiên liệu mới…
- Chế tạo tàu thủy chạy bằng
động cơ hơi nước.
- Luyện kim, kĩ thuật canh tác,
phân hóa học…

Tác động
Tạo ra sự thay đổi lớn trong
nhận thức của con người về
vạn vật biến chuyển, vận động
theo quy luật, đặt cơ sở cho
cuộc cách mạng vĩ đại.
Lên án mặt trái của chủ nghĩa
tư bản, phản ánh khát vọng
xây dựng một xã hội mới
không có chế độ tư hữu,
không có bóc lột, từng bước
hình thành cương lĩnh của giai
cấp công nhân trong cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa tư bản.
Tạo nên cuộc cách mạng công
nghiệp, làm tăng năng suất lao
động, nhiều trung tâm công
nghiệp xuất hiện, giao thông
vận tải phát triển nhanh
chóng.

  Hãy lựa chọn hai phát minh mà em cho rằng có tác động mạnh mẽ đến đời sống và
nhận thức của con người trong thế kỉ XVIII - XIX. Phân tích sự tác động đó.
(*) Lựa chọn 2 phát minh:
- Thuyết tiến hóa của S. Đác-uyn.
- Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học của C. Mác và Ph.Ăng-ghen
(*) Tác động của 2 phát minh này:

Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 7

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

- Thuyết tiến hóa của Đác-uyn đã giải thích nguồn gốc và sự đa dạng của các chủng loài
thực vật, động vật (trong đó có con người) là do cơ chế chọn lọc tự nhiên. Quan điểm mà
Đác-uyn đưa ra hoàn toàn mới, khác với niềm tin phổ biến về nguồn gốc con người và tạo
vật trong xã hội lúc bấy giờ.
- Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời đã trang bị lý luận cho giai cấp công nhân và
nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, xây dựng một xã hội công
bằng và tốt đẹp hơn.
2. Thành tựu về văn học và nghệ thuật
Hoạt động của thầy và trò
Sản phẩm dự kiến
Hoạt động 2: Tìm hiểu thành tựu về văn học 2. Thành tựu về văn học và nghệ
và nghệ thuật
thuật
*Mục tiêu: Những thành tựu tiêu biểu về văn học,
nghệ thuật và tác động đối với xã hội loài người.
*Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu HS đọc SGK phần 2 và hoàn thành - Thành tựu về văn học:
phiếu bài tập:
+ Văn học phát triển rực rỡ với sự
Lĩnh vực
Thành tựu
xuất hiện của những nhà văn, nhà
Văn học
thơ vĩ đại.
Nghệ thuật
+ Một số tác phẩm tiêu biểu: Đông
- HS đọc phần 2 và trả lời các câu hỏi:
1. Tác động của những thành tựu văn học, nghệ Gioăng của Lo Bai-rơn; Ai-vanthuật trong các thế kỉ XVIII - XIX đối với xã hội hô của Oa-tơ Xcốt; Tấn trò đời của
Ban-dắc; vở kịch thơ Phao của G.
loài người?
2. Trình bày hiểu biết của em về tác giả hoặc tác Gớt; Những
người
khốn
phẩm nổi tiếng trong thời kì này?
khổ của Vích-to
Huy-gô; Chiến
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
tranh và hoà bình của Lép Tôn-xtôi,
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến
…
khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm cặp/ bàn)
- Thành tựu về nghệ thuật:
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
+ Âm nhạc bước vào thời kỳ đỉnh
+ Hoàn thành phiếu bài tập:
cao của dòng nhạc cổ điển, được ghi
Lĩnh vực
Thành tựu
Văn học
Phát triển rực rỡ với nhiều nhà dấu với những nhà soạn nhạc thiên
văn, nhà thơ lớn: Tấn trò đời tài như: V. A. Mô-da, L. Bét-tô ven,
(Ban-dắc), Những người khốn Trai-cốp-xki,…
khổ (Víc-to Huy-gô)….
+ Hội họa có nhiều bước tiến: các
Nghệ thuật
Phát triển với nhiều thể loại,
nghệ sĩ đã khắc hoạ hiện thực xã hội
phản ánh cuộc sống chứa chan
tình nhân ái, ca ngợi cuộc đấu của thời đại công nghiệp; trường
phái Ấn tượng ra đời và phát triển
tranh cho tự do:
+ Âm nhạc: Mô-da, Bết-tô-ven, mạnh mẽ trong những năm 1860 và
Sô-panh….
năm 1870 ở Pháp.
+ Hội họa: Đa-vít, Gôi-a, Van- - Tác động:
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 8

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

gốc…
+ Kiến trúc: cung điện Véc-xai
+ Trả lời các câu hỏi:
1. Tác động của những thành tựu văn học, nghệ
thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX đối với xã hội
loài người: Sự phát triển của văn học, nghệ thuật
đã góp phần lên án và vạch trần những tệ nạn, bất
công trong xã hội đương thời; thức tỉnh, khích lệ
người dân nhất là người lao động nghèo khổ đấu
tranh cho cuộc sống tự do, hạnh phúc.
2. Trình bày hiểu biết của em về tác giả hoặc tác
phẩm nổi tiếng trong thời kì này? (HS trình bày
theo sự tìm hiểu của mình)
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
- HS hoàn thành phiếu bài tập.
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học
sinh.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết
quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh.
Một số nội dung GV mở rộng :
- Bét-tô-ven (1770-1827) : Là nhà soạn nhạc vĩ
đại người Đức. Ông sinh ra ở thành phố Bon,
trong một gia đình có truyền thống lâu đời về âm
nhạc. Năm 8 tuổi, ông đã tham gia trình diễn trong
ban nhạc cung đình. Năm 12 tuổi, Bết-tô-ven bắt
đầu sáng tác âm nhạc. Năm 16 tuổi, ông đã nổi
tiếng với những tác phẩm âm nhạc tiêu biểu ca
ngợi cuộc sống tự do. Từ năm 1800, tuy bị điếc
song ông vẫn sáng tác đều đặn và có những tác
phẩm kiệt xuất.
- Cung điện Véc-xai (Pháp) được xây dựng dưới
thời vua Lu-i XVI, gồm hơn 700 kiến trúc khác
nhau với trên 2000 căn phòng. Mặc dù chế độ
phong kiến Pháp đã sụp đổ nhưng cung điện Vécxai vẫn được coi là biểu tượng của nước Pháp. Từ
thế kỉ XIX, cung điện bắt đầu được mở cửa cho
công chúng tham quan và được chuyển đổi thành
bảo tàng. Năm 1979, kiến trúc lịch sử và cảnh
quan tuyệt đẹp đã giúp cung điện Véc-xai được
công nhận là Di sản thế giới.
- Tác phẩm Những người khốn khổ của Víc-to
Huy-gô được xuất bản năm 1862, là tiểu thuyết
miêu tả thế giới của những con người nghèo khổ
Giáo viên : Bùi Văn Phong

+ Văn học, nghệ thuật thế kỉ XVIII XIX phản ánh chân thực thế giới tự
nhiên - xã hội, đời sống và khát vọng
của con người trong thời đại công
nghiệp. Điều này đã tác động trực
tiếp, hình thành quan điểm tư tưởng
của tầng lớp tư sản, đồng thời cho
thấy mặt trái của chủ nghĩa tư bản,
góp tiếng nói bênh vực người nghèo
khó.
+ Nhiều tác phẩm tác động trực tiếp
đến cuộc đấu tranh của nhân dân lao
động chống lại áp bức, góp phần tạo
nên những cải cách xã hội.

phongca74@gmail.com

Trang 9

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

một cách chân thực và cũng là bài ca về tình yêu.
Tác phẩm được đánh giá là một trong những tiểu
thuyết nổi tiếng nhất của nền văn học thế giới thế
kỉ XIX.

Quan sát hình 14.3, theo em, những chi tiết vào
trong bức tranh có tác động đến xã hội đương
thời? Tại sao?
- Trong bức tranh về người nữ thợ giặt của Ô-nôrê Đô-mi-ê có nhiều chi tiết tác động đến xã hội
đương thời, cụ thể là:
+ Hình ảnh người phụ nữ đang xách trên tay một
giỏ đồ giặt rất lớn, đi cạnh người phụ nữ ấy mà
một em bé nhỏ, chập chững biết đi.
+ Ánh mắt và gương mặt của người phụ nữ thể
hiện sự mệt mỏi, thoáng chút tuyệt vọng và bất
lực.
+ Cơ thể gầy gò của người phụ nữ đang uốn cong
xuống trước sức nặng của giỏ đồ giặt và cô cùng
với em bé cũng đang phải chống lại với một cơn
gió.
- Những chi tiết này đã phản ánh về tình cảnh khổ
cực của người lao động, đặc biệt là lao động nữ
trong thời đại cách mạng công nghiệp, khi mà họ
phải làm việc cật lực để nuôi sống bản thân và gia
đình.
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 10

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

C. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh
hội ở hoạt động hình thành kiến thức về sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học,
nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX.
b. Nội dung:
 Hoàn thành bảng thống kê một số thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật, văn học và
nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX theo mẫu dưới đây:

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
Lĩnh vực
Thành tựu
Kĩ thuật
- Lĩnh vực luyện kim: phương pháp luyện gang thành sắt,
phương pháp luyện sắt thành thép,…
- Lĩnh vực giao thông vận tải: tàu thuỷ của R, Phơn-tơn…
- Lĩnh vực nông nghiệp: máy thu hoạch lúa mì…
- Lĩnh vực quân sự: đại bác, súng trường,...
- Lĩnh vực thông tin liên lạc: máy điện thoại,…
Khoa học tự - Năm 1859, Sác-lơ Đác-uyn công bố thuyết tiến hóa;
nhiên
- Năm 1860, G. Men-đen công bố các nghiên cứu về di truyền.
- Năm 1869, Đ.I.Men-đê-lê-ép công bố Bảng tuần hoàn các
nguyên tố hoá học.
- Năm 1898, Pi-e Quy-ri, Ma-ri Quy-ri tìm ra năng lượng phóng
xạ.
Khoa học xã - Tâm lý học với hai nhà tiên phong là I. Páp-lốp và S. Phroi.
hội và hành - Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học của C.Mác, Ph.Ăngvi
ghen
Văn học
- Các tác phẩm tiêu biểu: Đông Gioăng của Lo Bai-rơn; Tấn trò
đời của Ban-dắc; vở kịch thơ Phao của G. Gớt; Những người
khốn khổ của Vích-to Huy-gô; Chiến tranh và hoà bình của Lép
Tôn-xtôi,…
Nghệ thuật
- Xuất hiện các nhà soạn nhạc thiên tài: V.A.Mô-da, L.Béttôven, Trai-cốp-xki,…
- Trường phái hội họa Ấn tượng ra đời.
 
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 11

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

D. Hoạt động vận dụng
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng.
b. Nội dung:
 Các thành tựu nào của khoa học, kĩ thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX vẫn còn để lại
dấu ấn trong đời sống hiện tại?
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
- Một số thành tựu khoa học, kĩ thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX vẫn còn để lại dấu ấn
trong đời sống hiện tại:
+ Thuyết tiến hóa của S. Đác-uyn.
+ Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học của Đ.I.Men-đê-lê-ép.
+ Thuyết vạn vật hấp dẫn của I. Niu-tơn.
+ Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng của M. Lô-mô-nô-xốp.
+ Điện thoại của A.G.Beo
+ Bóng đèn của T. Ê-đi-xơn
+ Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học của C.Mác và Ph.Ăng-ghen
+ Học thuyết kinh tế chính trị học tư sản,....
d. Tổ chức thực hiện: GV giao về nhà cho HS làm vào vở BT
* Hướng dân học bài
- Học bài và làm bài phần Luyện tập trong SGK.
- Soạn bài 15. Trung Quốc từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
+ Diễn biến, nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa của cách mạng Tân Hợi?

Ngày soạn:
Ngày dạy:
BÀI 15: TRUNG QUỐC TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Mô tả được quá trình xâm lược Trung Quốc của các nước đế quốc.
-Trình bày được sơ lược về cách mạng Tân Hợi, nhận biết được nguyên nhân thắng
lợi và nêu được ý nghĩa của cách mạng Tân Hợi.
- Nêu được những nội dung chính, ý nghĩa lịch sử của cuộc Duy tân Minh Trị
- Trình bày được những biểu hiện của sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở Nhật Bản
vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX.
2. Về năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin
để củng cố lại kiến thức lịch sử.
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 12

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

- Nhận thức và tư duy lịch sử đã học: Phân tích được các vấn đề lịch sử. Tái
hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử. Rèn
luyện kĩ năng so sánh lịch sử. Quan sát lược đồ, sơ đồ để xác định những địa điểm
diễn ra một số cuộc cách mạng tư sản, nêu được một số sự kiện chính của cuộc
cách mạng tư sản đó.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Tìm kiếm được những tài liệu liên quan đến bài
học thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng và liên hệ thực tế.
3. Về phẩm chất
Có thái độ phê phán triều đình Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc trở
thành miếng mồi cho các nước đế quốc xâu xé.
Đồng tình ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống thực dân
Phong kiến, nhất là cách mạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Thiết bị
Máy tính, máy chiếu (nếu có), bút phớt, nam châm…
2. Học liệu
- Phiếu học tập.
https://www.youtube.com/watch?v=l8uiXWWnKmE
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b.Nội dung: HS quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d.Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV cho HS quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi
? Những người trong bức hình đang làm gì? em đoán họ thuộc nước nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS quan sát và thảo luận với bạn trả lời theo hiểu biết có thể đúng hoặc sai
Bước 3: Báo cáo sản phẩm
HS trả lời: Hình ảnh người đàn ông đang nằm nghiêng hút thuốc phiện.
GV hỏi mở rộng theo em việc nghiện thuốc phiện có nguy hại gì?
Bước 4: GV kết luận, nhận định
Vào cuối thế kỉ XIX nhà Thanh (Trung Quốc) nhận thấy mối nguy hại từ thuốc
phiện nhà Thanh đã ban hành nhiều sắc lệnh cấm thuốc phiện điều đó đã gây lên
“cuộc chiến tranh thuốc phiện” giữa triều đình Mãn Thanh với thực dân Anh. Mở
đầu cho thời kì lịch sử đầy hỗn loạn ở Trung Quốc. Vậy tại sao lại gọi là “chiến
tranh thuốc phiện”, thực chất của nó là gì chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm
nay.
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
2.1. Trung Quốc từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 13

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

a. Mục tiêu: HS nắm được quá trình Trung Quốc từng bước bị các nước đế quốc
vào xâm chiếm trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến
HS năm được những nét cơ bản nhất của cuộc cách mạng Tân Hợi năm 1911 và
ảnh hưởng của nó.
b. Nội dung: HS làm việc cá nhân, cặp đôi
c. Sản phẩm: câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện
a, Quá trình xâm lược của các nước đế quốc
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1: GV cho HS hoạt động cá nhân quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:
- Quan sát hình ảnh thông qua trang phục em nhận ra gồm những nước nào? Họ
đang làm gì?
- Qua đây phản ánh tình trạng Trung Quốc lúc này như thế nào?
Nhiệm vụ 2: HS theo dõi video, đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi
https://www.youtube.com/watch?v=l8uiXWWnKmE
-Thực chất của chiến tranh thuốc phiện (1840-1842) là gì? kết cục của cuộc chiến
tranh này ra sao?
Nhiệm vụ 3: GV cho HS quan sát lược đồ Trung Quốc đầu thế kỉ XX sau đó HS
hoạt động cặp đôi:
1.Khai thác lược đồ hình 14.1 và thông tin trong mục, hãy mô tả quá trình các
nước đế quốc xâm lược Trung Quốc?
GV chiếu hình ảnh cái bánh ngọt Trung Quốc và yêu cầu HS trả lời:
2. Bức tranh này nói lên điều gì? Tại sao người ta lại ví Trung Quốc như cái bánh
ngọt để xâu xé?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS trao đổi thực hiện nhiệm vụ được giao, GV hỗ trợ nếu cần
*Gợi ý sản phẩm (Phần in nghiêng ghi bảng)
Nhiệm vụ 1:
Thông qua trang phục em nhận ra gồm những nước: Trung quốc (Triều đình Mãn
Thanh) đứng ngoài mắt trợn to, hai tay giơ lên để đe đọa những người tay đang
cầm dao cắt cái bánh có ghi chữ CHINA.
Em nhận ra có các nước Đức, Anh, Pháp, Nga, Nhật,
- Giữa thế kỉ XIX Trung Quốc trở thành “miếng mồi” cho các nước đế quốc phân
chia, sâu xé
Nhiệm vụ 2:
Thực chất Chiến tranh thuốc phiện (1840 - 1842) là cuộc chiến tranh xâm lược
của thực dân Anh đối với Trung Quốc.
- Lấy cớ chính quyền Mãn Thanh tịch thu và tiêu hủy toàn bộ thuốc phiện của
thương nhân Anh, thực dân Anh đã gây chiến với Trung Quốc.
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

Trang 14

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024

- Kết cục, chính quyền Mãn Thanh phải kí hiệp ước Nam Kinh đầu hàng và chấp
nhận với những điều khoản có lợi cho Thực dân Anh.
Nhiệm vụ 3: HS mô tả:
1.
- Vào nửa sau thế kỉ XIX các nước đế quốc từng bước nhảy vào xâu xé Trung
Quốc
- Tiếp sau Anh, các nước đế quốc khác đẩy mạnh xâu xé Trung Quốc.
+ Anh chiếm vùng châu thổ sông Trường Giang
+ Đức chiếm Sơn Đông
+ Pháp chiếm vùng Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây,…
+ Nga, Nhật Bản chiếm vùng Đông Bắc Trung Quốc.
- Năm 1901, sau khi kí Hiệp ước Tân Sửu với các nước đế quốc, Trung Quốc trở
thành một nước phong kiến, nửa thuộc địa.
2. HS nhận định giải thích có thể theo hướng sau:
Đây là bức tranh biếm họa với dòng chú thích “chiếc bánh ga-to Trung Hoa” vì
vào cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX Trung Quốc như một miếng mồi béo bở khiến các
nước đế quốc phải chanh chấp, giành giật lẫn nhau nhưng đó là một chiếc bánh khổng
lồ mà không một đế quốc nào có thể nuốt trọn 1 mình, buộc phải chia sẻ với nhau.
Qúa trình xâm lược Trung Quốc của các nước đế quốc được miêu tả qua hình ảnh cái
bánh ngọt lớn đang bị các nước dùng dao bị cắt từng phần, các nước tay cầm dao
nhưng vẫn không quên ánh mắt ngườm lẫn nhau căn cơ chia từng phần đất Trung
Quốc.
Bước 3: Báo cáo sản phẩm
HS báo cáo sản phẩm của nhóm mình, HS khác nhận xét bổ xung
GV giải đáp thắc mắc nếu có
Nhiệm vụ chỉ lược đồ mô tả quá trình Trung Quốc bị các nước đế quốc xâm chiếu
GV có thể để HS đánh giá đồng đẳng thông qua bảng tiêu chí rubric:
Nhiệm vụ
Tiêu chí

Thang

Không đạt

Đạt

Khá

Tốt

điểm

0-49%

50-64%

65-79%

80-100%

0 đến < 2,5

2,5 đến < 3,3

3,3 đến < 4,0

4,0 đến 5,0

Thực hiện
đầy

đủ

nhiệm vụ,
đúng hạn

Nhận nhiệm vụ Nhận nhiệm Nhận nhiệm vụ Nhận nhiệm vụ
5,0

lên chỉ lược đồ, vụ

lên

chỉ lên chỉ sơ đồ, lên chỉ sơ đồ,

nhưng chỉ chưa lược

đồ nhưng diễn đạt diễn đạt ngắn

chính xác

chỉ còn ấp úng, lan gọn xúc tích, dễ

nhưng

chưa đầy đủ
Giáo viên : Bùi Văn Phong

phongca74@gmail.com

man.

hiểu.
Trang 15

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 – Học kì 2 THCSTrung An Năm học : 2023- 2024
0 đến < 2,5

Nội dung
sản phẩm
đáp

ứng

yêu cầu

5,0

2,5 đến < 3,3

Nội dung chính Nội
xác dưới 50%

3,3 đến < 4,0

4,0 đến 5,0

dung Nội dung chính Nội dung chính

chính xác 50 xác 65 -79%

xác trên 80%

- 64%

Bước 4: GV kết luận, nhận định
GV đưa ra nhận xét chung và kết luận về vấn đề một cách cô đọng nhất.
b, Cách mạng Tân Hợi năm 1911
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV cho HS làm việc theo nhóm (4 nhóm)
1. Dựa vào thông tin trong sách giáo khoa hãy hoàn thành sơ đồ tư duy về cách
mạng Tân Hợi năm 1911. (Nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa)
2. Hãy chỉ ra nguyên nhân thắng lợi và những hạn chế của cách mạng?
GV giới thiệu thêm về Tôn Trung Sơn và chủ nghĩa Tam dân.
Vì sao cách mạng chấm dứt khi Tôn Trung Sơn nhường ngôi cho Viên Thế Khải?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS trao đổi thực hiện nhiệm vụ được giao, GV hỗ trợ nếu cần
*Gợi ý sản phẩm: sơ đồ tư duy của HS đảm bảo các ý về các ý, để HS thỏa sức
sáng tạo sơ đồ tư duy
1.
Nguyên nhân bùng nổ: Tháng 5-1911 chính quyền Mãn Thanh ra sắc lênh quốc
hữu hóa đường sắt.
Diễn biến chính của cách mạng Tân Hợi:
+ Ngày 10/10/1911, cách mạng bùng nổ và thắng lợi ở Vũ Xương. Sau đó nhanh
chóng lan rộng ra các tỉnh miền Nam và miền Trung Trung Quốc.
+ Cuối ...