TRUNG DU MIỀN NÚI BẮC BỘ
Bài 7: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG (TIẾT 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT (MỤC TIÊU):
1. Năng lực đặc thù (Kiến thức):
- Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng; đọc được sơ đồ và giới thiệu được
một số công trình kiến trúc chính trong quần thể khu di tích Đền Hùng; biết được thời
gian địa điểm tổ chức lễ giỗ tổ Hùng Vương hiện nay.
- Sử dụng tư liệu lịch sử và văn hóa dân gian để trình bày những nét sơ lược về
lễ giỗ tổ Hùng Vương.
- Kể lại được truyền thuyết có liên quan đến thời Hùng Vương.
2. Năng lực chung.
- Năng lực tự chủ, tự học: Biết tìm tòi khám phá thông qua việc đọc sơ đồ và giới
thiệu một số công trình kiến trúc trong quần thể khu di tích Đền Hùng; biết sưu tầm
và khai thác tư liệu về lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng kiến thức đề xuất những việc
nên làm để giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa của quần thể khu di tích Đền
Hùng.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động
nhóm và thực hành.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất yêu nước: Bồi dưỡng lòng yêu nước, truyền thống đạo lí “uống nước
nhớ nguồn”, ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên, tự hào về truyền thống dân tộc
qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch
sử và Địa lí.
- Phẩm chất trách nhiệm: Trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống;
bước đầu xác định được trách nhiệm bảo vệ và phát huy những giá trị của quần thể
khu di tích Đền Hùng.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
- SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Khởi động:
* Cách 1:
- Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập trung.
- Dự kiến thời gian: 2-3 phút

- Cách tiến hành:
GV chiếu những hình ảnh về lễ hội Đền Hùng và câu ca dao “Dù ai đi ngược
về xuôi/ Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba” sau đó đặt câu hỏi:

+ Em hãy nêu tên lễ hội được tổ chức trong hình và được nhắc đến trong câu ca dao?
+ Lễ hội tổ chức ở đâu?
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài mới.
* Cách 2:
- Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập trung.
- Dự kiến thời gian: 2-3 phút
- Dự kiến hình thức, PPDH: cá nhân- toàn lớp; sử dụng trò chơi học tập lật mở ô
chữ
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: GV nêu nhiệm vụ:“Các em hãy gọi tên bức tranh được ẩn dấu sau các ô
chữ. Khi trả lời được 1 câu hỏi thì sẽ lật mở được 1 ô...”
+ Bước 2: GV đặt câu hỏi, HS trả lời - mở ô chữ lần lượt sau mỗi lần HS trả lời đúng.
(Sau 4 câu hỏi và trả lời đúng các em sẽ lật mở được hình ảnh dưới đây)

+ Bước 3: Sau khi mở hết ô chữ, GV hỏi HS: “Đây là hình ảnh của lễ hội nào?”
+ Bước 4: GV chốt ý, dẫn dắt vào bài mới
2. Khám phá:

- Mục tiêu:
+ Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng; đọc được sơ đồ và giới thiệu được một
số công trình kiến trúc chính trong quần thể khu di tích Đền Hùng; biết được thời
gian, địa điểm tổ chức lễ giỗ tổ Hùng Vương hiện nay.
- Dự kiến thời gian: 16-18 phút
- Cách tiến hành:
Hoạt động 1: Khám phá khu di tích Đền Hùng (làm việc nhóm)
- Mục tiêu: Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng; đọc được sơ đồ và giới thiệu
được một số công trình kiến trúc chính trong quần thể khu di tích Đền Hùng
- Dự kiến thời gian: 11 phút
- Cách thức tiến hành:
+ GV hướng dẫn HS đọc thông tin, quan sát lược đồ hình 1 và thực hiện yêu cầu
trong SGK: Xác định vị trí khu di tích Đền Hùng trên lược đồ hình 1 .

+ GV mời đại diện một số nhóm lên bảng xác định vị trí khu di tích Đền Hùng trên
lược đồ hành chính tỉnh Phú Thọ, các nhóm khác theo dõi, bổ sung.
+ GV xác định lại chính xác vị trí khu di tích Đền Hùng và nhấn mạnh: Nơi đây là
trung tâm của vùng đất mà các Vua Hùng lập nên nhà nước đầu tiên của người Việt.
+ GV hướng dẫn HS quan sát hình 2, kể tên và xác định vị trí một số công trình kiến
trúc chính trong khu di tích Đền Hùng.
+ GV chiếu sơ đồ hình 2 trên màn hình, mời một số HS lên trước lớp nói tên và chỉ
trên lược đồ vị trí một số công trình kiến trúc chính trong khu di tích Đền Hùng.

+ GV đánh giá các ý kiến trình bày của HS và một lần nữa xác định vị trí một số công
trình kiến trúc chính trên lược đồ.

- Xây dựng các bước chi tiết và dự kiến sản phẩm:
Thời
Hoạt động của GV- HS
gian
5' * Xác định vị trí Đền Hùng trên lược đồ
hành chính tỉnh Phú Thọ
- B1: - GV hướng dẫn HS đọc thông tin, quan
sát lược đồ hình 1 và thực hiện yêu cầu trong
SGK: Xác định vị trí khu di tích Đền Hùng
trên lược đồ hình 1
- B2: GV trình chiếu hình ảnh. HS đọc, quan
sát, xác định vị trí Đền Hùng trên lược đồ

Dự kiến sản phẩm

- HS biết Đền Hùng nằm
trên núi Nghĩa Lĩnh, TP Việt
Trì, Tỉnh Phú Thọ. Đây là
trung tâm của vùng đất mà
các Vua Hùng lập nên nhà
nước đầu tiên của người

4'

2'

- B3: - GV mời đại diện một số nhóm lên
bảng xác định vị trí khu di tích Đền Hùng
trên lược đồ hành chính tỉnh Phú Thọ, các
nhóm khác theo dõi, bổ sung.
- B4: GV cho HS bổ sung.
- B5: GV chốt lại chính xác vị trí khu di tích
Đền Hùng và nhấn mạnh: Nơi đây là trung
tâm của vùng đất mà các Vua Hùng lập nên
nhà nước đầu tiên của người Việt.
* Kể tên và xác định vị trí một số công trình
kiến trúc chính trong khu di tích Đền Hùng
- B1: GV hướng dẫn HS quan sát hình 2, kể
tên và xác định vị trí một số công trình kiến
trúc chính trong khu di tích Đền Hùng.
- B2: GV Trình chiếu, HS quan sát, trả lời
- B3: GV mời đại diện các nhóm kể tên, xác
định vị trí các công trình kiến trúc trong khu
di tích Đền Hùng.
- B4: HS nhận xét, bổ xung.
- B5: - GV đánh giá các ý kiến trình bày của
HS và một lần nữa xác định vị trí một số công
trình kiến trúc chính trên lược đồ.
* Mở rộng:
Đền Hạ:Tương truyền là nơi nàng Âu Cơ đẻ
ra bọc trăm trứng. Trăm trứng ấy đẻ ra trăm
người con, năm mươi người theo cha xuống
biển, bốn chín người theo mẹ lên núi. Người
con ở lại làm vua, lấy tên là Hùng Vương
(thứ nhất).
Đền Trung: nơi các vua Hùng dùng làm nơi
họp bàn với các Lạc hầu, Lạc tướng.
Đền Thượng: Đền được đặt trên đỉnh núi,
nơi ngày xưa theo truyền thuyết các Vua
Hùng thường lên tiến hành các nghi lễ, tín
ngưỡng của cư dân nông nghiệp thờ trời đất,
thờ thần lúa, cầu mong mưa thuận gió hòa,
mùa màng tươi tốt, nhân khang vật thịnh.

Việt.
- HS xác định và chỉ được
vị trí của Đền Hùng trên
lược đồ hành chính tỉnh Phú
Thọ.

- HS kể tên được một số
công trình kiến trúc chính
trong khu di tích đền Hùng:
Cổng Đền Hùng, Đền Hạ,
Đền Trung, Đền Thượng,
Đền Giếng, Đền Lạc long
Quân, Bảo tàng Hùng
Vương
- Xác định được vị trí của
các công trình kiến trúc đó
trên lược đồ.

- HS Hiểu được sơ qua về ý
nghĩa của 3 ngôi đền chính
trong khu di tích Đền
Hùng : Đền hạ, Đền Trung,
Đền Thượng

Hoạt động 2: Tìm hiểu về lễ giổ Tổ Hùng Vương.
- Mục tiêu: biết được thời gian, địa điểm tổ chức lễ giỗ tổ Hùng Vương hiện nay.
- Dự kiến thời gian: 6 phút
- Cách thức thực hiện:
- GV tổ chức cho HS đọc thông tin, thảo luận nhóm để thực hiện yêu cầu trong SGK:
+ Cho biết thời gian và địa điểm tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
+ Giới thiệu sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng Vương và nêu ý nghĩa của ngày giỗ Tổ.
- GV mời đại diện một số nhóm báo cáo kết quả thảo luận trước lớp.
- GV chiếu video một số hoạt động trong lễ giỗ Tổ Hùng Vương và kết luận: Đền
Hùng - nơi cội nguồn của dân tộc, của đất nước, luôn là biểu tượng tôn kính, linh
thiêng; quy tụ và gắn bó các dân tộc Việt Nam.
- Xây dựng các bước chi tiết và dự kiến sản phẩm:
Thời
Hoạt động của GV- HS
Dự kiến sản phẩm
gian
6' - B1: - GV hướng dẫn HS đọc thông tin, quan
sát lược đồ hình 3,4 thảo luận nhóm về các
nội dung sau:
- HS biết thời gian tổ chức
+ Thời gian và địa điểm tổ chức Lễ giỗ tổ lễ giỗ tổ Hùng Vương là
Hùng Vương.
ngày 10/3 âm lịch hàng
+ Giới thiệu sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng năm.
- Địa điểm tổ chức: Khu di
Vương và nêu ý nghĩa của ngày giỗ Tổ.
- B2: GV trình chiếu hình ảnh, phát phiếu tích Đền Hùng - tỉnh Phú
thảo luận. HS đọc, quan sát, thảo luận nhóm, Thọ.
- HS nêu được các hoạt
ghi các nội dung trả lời vào phiếu.
động nổi bật và ý nghĩa của
- B3: - GV mời đại diện một số nhóm lên
lễ hội Đền Hùng.
trình bày kết quả thảo luận các nhóm khác
theo dõi, bổ sung.
- B4: GV cho HS bổ sung.
- B5: GV chốt Lễ hội Đền Hùng tổ chức vào
ngày 10/3 âm lịch hàng năm tại khu di tích
Đền Hùng tỉnh Phú Thọ. Lễ hội được chia
thành 2 phần là Lễ và Hội.
Phần Lễ: các nghi lễ cúng rước thể hiện tấm
lòng thành kính, biết ơn và tôn vinh công lao
của các Vua Hùng.
Phần hội: Các trò chơi dân gian góp phần tạo
không khí vui tươi, náo nức cho lễ hội.

3. Luyện tập
- Mục tiêu:
+ Kể tên được một số truyền thuyết liên quan đến thời Vua Hùng
+ Kể lại một truyền thuyết có liên quan đến thời Vua Hùng.
- Dự kiến thời gian: 10 -11 phút
- Cách tiến hành:
Hoạt động 3: Kể tên các truyền thuyết có liên quan đến thời Vua Hùng.
- GV kể truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh có liên quan đến thời Vua Hùng bằng
tranh cho HS nghe.
- GV tổ chức cho HS kể lại truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh bằng tranh theo nhóm.
- GV mời đại diện một số nhóm lên kể lại truyền thuyết trước lớp.
- GV nhận xét tuyên dương.
- Xây dựng các bước chi tiết và dự kiến sản phẩm:
Thời
Hoạt động của GV- HS
Dự kiến sản phẩm
gian
3' *Kể tên các truyền thuyết có liên quan đến - HS kể được tên một số
thời Vua Hùng.
truyền thuyết liên quan đến
- B1: Hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin trong thời Vua Hùng.
SGK. Hỏi HS có thể kể tên một số truyền
thuyết có liên quan đến thời vua Hùng
- B2: GV trình chiếu câu hỏi. HS đọc tham
khảo sách giáo khoa, trả lời câu hỏi.
- B3: - GV một số học sinh trả lời
- B4: GV cho HS bổ sung.
- B5: GV chốt. Một số truyền thuyết: Truyền
thuyết Con rồng cháu tiên, Thánh Gióng,
Bánh trưng bánh dày, Sơn Tinh Thủy Tinh,
Chử đồng Tử- Tiên Dung, Mai An Tiêm, Cột
đá thề.
8' * Kể lại một truyền thuyết có liên quan - HS kể được theo trí nhớ
đến thời Vua Hùng
một truyền thuyết về thời
B1: GV mời 1-2 HS kể lại 1 truyền thuyết về Vua Hùng.
thời Vua Hùng mà em biết hoặc em yêu
thích.
B2: HS kể
B3: HS nhận xét, góp ý.
B4: GV nhận xét, tuyên dương HS.

4. Vận dụng trải nghiệm.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Dự kiến thời gian: 3 - 5 phút
- Cách tiến hành:
Trò chơi: Siêu trí nhớ
- GV phổ biến luật chơi: Mỗi tổ là một đội, có sữn lược đồ và các thẻ của các công
trình trong khu di tích Đền Hùng. Yêu cầu các tổ chọn mỗi thành viên cầm 1 thẻ và
gắn vào đúng vị trí trên lước đồ của khu di tích. Tổ nào gắn nhanh nhất và đúng nhất
sẽ giành chiến thắng.
- GV đưa ra các thẻ có tên các công trình chính trong khu di tích Đền Hùng. HS lựa
chọn tên và gắn vào lược đồ GV đã chuẩn bị sẵn. Tổ nào hoàn thành đúng và nhanh
nhất thì chiến thắng.
+ GV mời tất cả các tổ đồng loạt tham gia, GV làm trọng tài bấm giờ và xác định kết
quả.
+ Nhận xét kết quả các tổ, tuyên dương.
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................

TUẦN 7:

TRUNG DU MIỀN NÚI BẮC BỘ
Bài 7: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG (TIẾT 2)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Năng lực đặc thù:
- Kể lại được truyền thuyết có liên quan đến thời Hùng Vương.
2. Năng lực chung.
- Năng lực tự chủ, tự học: Biết tìm tòi khám phá thông qua việc đọc sơ đồ và giới
thiệu một số công trình kiến trúc trong quần thể khu di tích Đền Hùng; biết sưu tầm
và khai thác tư liệu về lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng kiến thức đề xuất những việc
nên làm để giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa của quần thể khu di tích Đền
Hùng.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động
nhóm và thực hành.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất yêu nước: Bồi dưỡng lòng yêu nước, truyền thống đạo lí “uống nước
nhớ nguồn”, ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên, tự hào về truyền thống dân tộc
qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương.
- Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch
sử và Địa lí.
- Phẩm chất trách nhiệm: Trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống;
bước đầu xác định được trách nhiệm bảo vệ và phát huy những giá trị của quần thể
khu di tích Đền Hùng.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Kế hoạch bài dạy, bài giảng Power point.
- SGK và các thiết bị, học liệu phục vụ cho tiết dạy.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Khởi động:
- Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, khấn khởi trước giờ học.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập
trung.
- Cách tiến hành:
- GV chiếu video truyền thuyết liên quan đến thời Hùng Vương và đặt câu hỏi:

+ Truyền thuyết này có tên là gì?
+ Truyền thuyết diễn ra vào đời vua nào?
- GV nhận xét, tuyên dương và dẫn dắt vào bài mới.
2. Khám phá:
- Mục tiêu:
+ Kể lại được truyền thuyết có liên quan đến thời Hùng Vương.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 1: Tìm hiểu truyền thuyết thời Hùng Vương.
- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm theo yêu cầu: Nhớ lại và kể tên một số truyền
thuyết có liên quan đến thời Hùng Hương.
+ GV mời đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận trước lớp, các nhóm khác theo
dõi, nhận xét và bổ sung.
+ GV nhận xét câu trả lời của các nhóm và chốt lại nội dung: Ngoài truyền thuyết
Con Rồng cháu Tiên (truyền thuyết Bọc trăm trứng), sự tích Bánh chưng, bánh giầy
còn có nhiều truyền thuyết khác liên quan đến thời vua Hùng như: Thánh Gióng (hay
truyền thuyết Phù Đồng Thiên Vương), Mai An Tiêm (hay Sự tích quả dưa hấu),...
- GV yêu cầu HS đọc các truyền thuyết trong SGK, kể lại với bạn trong nhóm một
truyền thuyết mà em yêu thích; nói cảm nhận của mình về câu chuyện đó.
+ GV mời các nhóm cử đại diện một số HS sử dụng tranh ảnh kể lại trước lớp câu
chuyện yêu thích và nói lí do tại sao lại yêu thích câu chuyện đó.
+ GV sử dụng tranh ảnh trong SGK (có thêm tranh ảnh sưu tầm) chiếu lên màn hình
và kể lại.
+ GV khuyến khích HS kể lại các truyền thuyết có liên quan đến thời vua Hùng
Vương mà các em đã sưu tầm được (kết hợp với tranh ảnh hoặc clip)
- GV kết luận: Thời Hùng Vương có rất nhiều truyền thuyết được lưu truyền đến ngày
nay. Các truyền thuyết đều nhằm tôn vinh công lao dựng nước của các Vua Hùng.
Bác Hồ đã căn dặn chúng ta: Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải
cùng nhau giữ lấy nước, vì thế, với mỗi chúng ta, tùy vào khả năng và điều kiện của

mình, hãy chung tay góp sức giữ gìn và quảng bá cho khu di tích Đền Hùng và lễ giỗ
Tổ Hùng Vương.
3. Luyện tập
- Mục tiêu:
+ Kể lại một truyền thuyết có liên quan đến thời Vua Hùng.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 3: Kể lại một truyền thuyết có liên quan đến thời Vua Hùng mà em
thích bằng hình thức: đóng vai, kể chuyện bằng tranh,…
- GV chia lớp thành 2 nhóm lớn tổ chức thi kể lại truyền thuyết Phù Đổng Thiên
Vương có liên quan đến thời Vua Hùng bằng hai hình thức:
+ Nhóm 1: đóng vai
+ Nhóm 2: kể chuyện bằng tranh.
- GV nhận xét tuyên dương.
4. Vận dụng trải nghiệm.
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Cách tiến hành:
- GV đưa ra câu hỏi để HS vận dụng kiến thức trả lời: Ngày mồng Mười tháng Ba
hằng năm được chọn làm ngày Quốc lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Điều đó thể hiện truyền
thống tốt đẹp nào của dân tộc Việt Nam?
- GV nhận xét, tuyên dương.
- Nhận xét sau tiết dạy, dặn dò về nhà.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
..............................................................................................................................
.............................................................................................................................