KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Bài học Stem - Lớp 4
BÀI 1: SỰ CHUYỂN THỂ CỦA NƯỚC
VÀ VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC TRONG TỰ NHIÊN (2 tiết)
Thời gian thực hiện: Ngày 18/1/2024
Giáo viên thực hiện: Mai Thị Lan
Trường Tiểu học Viên An - Ứng Hòa – Hà Nội
Mô tả bài học:
Quan sát và thực hiện được thí nghiệm đơn giản để phát hiện ra sự chuyển thể của
nước; vẽ được sơ đồ, mô tả được sự chuyển thể của nước và vòng tuần hoàn của
nước trong tự nhiên; vận dụng kĩ năng gấp, cắt, ghép, vẽ,... để làm mô hình vòng
tuần hoàn của nước trong tự nhiên.
Nội dung chủ đạo và tích hợp trong bài học:
Môn học
Yêu cầu cần đạt
Khoa − Quan sát và làm được thí nghiệm đơn giản để phát hiện ra
học
sự chuyển thể của nước.
Môn học
− Vẽ sơ đồ và sử dụng được các thuật ngữ: bay hơi, ngưng
chủ đạo
tụ, đông đặc, nóng chảy để mô tả sự chuyển thể của nước.
− Vẽ được sơ đồ và ghi chú được “Vòng tuần hoàn của nước
trong tự nhiên”.
Mĩ
– Hiểu được một số thao tác, công đoạn cơ bản để làm nên
Môn học thuật sản phẩm.
tích hợp
– Thể hiện được chi tiết hoặc hình ảnh trọng tâm ở sản
phẩm.
Môn học Toán – Giải quyết được một số vấn đề liên quan đến gấp, cắt,
tích hợp học
ghép, xếp, vẽ và tạo hình trang trí.
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Quan sát và làm được thí nghiệm đơn giản để phát hiện ra sự chuyển thể của
nước.
- Vẽ sơ đồ và sử dụng được các thuật ngữ: bay hơi, ngưng tụ, đông đặc, nóng chảy
để mô tả sự chuyển thể của nước.
- Vẽ được sơ đồ và ghi chú được “Vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên”.
- Hiểu được một số thao tác, công đoạn cơ bản để làm nên sản phẩm.
- Thể hiện được chi tiết hoặc hình ảnh trọng tâm ở sản phẩm.
- Giải quyết được một số vấn đề liên quan đến gấp, cắt, ghép, xếp, vẽ và tạo hình
trang trí.
- Thiết kế và sử dụng mô hình vòng tuần hoàn của nước để giải thích hiện tương
mưa trong tự nhiên.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Phiếu học tập (mỗi HS 1 phiếu)
- Bìa cứng 4 tờ khổ A4, giấy màu, kéo….
- Dụng cụ thí nghiệm: 1 cốc, 1 đĩa, nước nóng, găng tay vải

2

2.Chuẩn bị của học sinh (dành cho 1 nhóm 6 hs)
STT
Thiết bị/Dụng cụ
1
Giấy màu
1 tập
2
Đất nặn
2 hộp
3
Kéo
1 chiếc

Số lượng

4

Keo dán

2 lọ

5

Bút màu

1 hộp

6

Bút chì

2 cái

7

Xốp

1 tấm khổ 30 x 20 cm

8

Màu nước

1 hộp

9

Cốc sứ hoặc nhựa, thủy tinh

1 cái

10

Đĩa

1 cái

11

Găng tay vải

1 đôi

12

Nước nóng

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của GV
I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU:
1. Khởi động:
GV: Cô mời các con khởi động bài
hát:”Điều kì diệu quanh ta”.
2. Hoạt động kết nối: chia sẻ ví dụ về
nước trong cuộc sống
a.Quan sát các hình dưới đây và cho biết
các dạng của nước trong cuộc sống
- GV yêu cầu hs quan sát các hình ở trang
6 sách STEM lớp 4
- GV hỏi HS: cho biết các dạng của nước
trong cuộc sống ở trong cách hình trang 6
sách STEM lớp 4
Gợi ý: Nước trong tự nhiên tồn tại ở 3 thể:
thể khí, thể rắn và thể lỏng.
+ Thể lỏng: là nước lọc uống, nước sông,
suối, ao hồ,…
+ Thể khí: là khi nước đun sôi bốc hơi.

50 ml
Hoạt động của HS
-HS vận động và hát theo nhạc bài
hát.

- HS quan sát trang 6 sách STEM
lớp 4
HS trả lời

3

Hoạt động của GV
+ Thể rắn: là nước đá trong tủ lạnh, tuyết,
băng
b.Nước có thể chuyển từ dạng này sang
dạng khác không?
- GV lấy ví dụ các dạng của nước trong tự
nhiên và khẳng định: “nước có thể chuyển
từ dạng này sang dạng khác“. Mở rộng
thêm: nước có thể tồn tại ở thể rắn (nước
đá, băng, tuyết), thể lỏng, thể khí (hơi
nước).
- GV dẫn dắt đưa ra nhiệm vụ của bài học
và dẫn dắt vài bài mới.
Bài 1: Sự chuyển thể của nước và vòng
tuần hoàn của nước trong tự nhiên
II.HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Xác định các thể của nước
- Em hãy dùng các từ: thể rắn, thể lỏng,
thể khí để gọi tên thể của nước trong mỗi
hình dưới đây (GV chiếu hình ảnh)

Hoạt động của HS

- Hs theo dõi.

– Hs theo dõi, ghi bài vào vở.

- Dự kiến HS trả lời:
+ Hình 1: nước trên sông ở thể lỏng
+ Hình 2: cốc nước nóng bay hơi:
nước ở thể khí.
+ Hình 3: đá viên: nước ở thể rắn.

- GV nhận xét, khen ngợi.
- GV chốt: Nước trong tự nhiên có thể
tồn tại ở thể rắn, thể khí, thể lỏng.Nước
ở thể lỏng và thể khí không có hình dạng
nhất định, nước ở thể rắn có hình dạng
nhất định.
- GV chuyển ý.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự chuyển thể của nước
a) GV yêu cầu HS: em hãy gọi tên thể của - Dự kiến HS trả lời:
nước trong các hình ở trang 7 sách STEM +Hình 1:Nước tồn tại ở thể rắn.
lớp 4
+Hình 2:Nước tồn tại ở thể rắn và
lòng
+Hình 3: Nước tồn tại ở thể lỏng.
- GV hỏi tiếp HS:
- Dự kiến HS trả lời:
Em hãy chỉ ra sự chuyển thể của nước +Hình 1: Nước chuyển từ thể lỏng
trong các hình trong trang 7 sách stem lớp sang thể rắn.
4.
+Hình 2: Nước chuyển thể từ thể
rắn sang thể lỏng)
+Hình 3: Nước chuyển từ thể lỏng
sang thể hơi (khí).
-GV nhận xét, khen ngợi.
- GV giải thích thêm:
+Đông đặc là một quá trình chuyển trạng

4

Hoạt động của GV
thái khi một chất chuyển từ trạng thái lỏng
sang trạng thái rắn khi nhiệt độ của nó
giảm xuống dưới nhiệt độ đông đặc.
+Nóng chảy là một quá trình vật lý đặc
trưng với quá trình chuyển đổi của một
chất chuyển từ trạng thái rắn sang trạng
thái lỏng.
- GV chốt: Nước có thể chuyển từ thể
lỏng sang thể rắn và ngược lại.
+Nước chuyển từ thể lỏng sang thể rắn
gọi là hiện tượng đông đặc.
+Nước chuyển từ rắn sang thể lỏng gọi
là hiện tượng nóng chảy.
- GV chuyển ý.
b) Làm thí nghiệm theo hướng dẫn và ghi
chép lại hiện tượng xảy ra với thể của
nước ở trong cốc.
- GV kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ thí
nghiệm của HS.
- GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm theo
các bước:
+ Bước 1: Đổ nước nóng vào cốc.
+ Bước 2: Úp chiếc đĩa lên cốc nước.
+ Bước 3: Sau vài phút nhấc chiếc đĩa ra
khỏi cốc nước.
- GV mời HS quan sát GV thí nghiệm
mẫu.
- GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm
6 HS và yêu cầu HS làm thí nghiệm trong
nhóm, ghi và ghi chép lại hiện tượng xảy
ra với thể của nước ở trong cốc.
- GV gọi các nhóm báo cáo kết quả.

Hoạt động của HS

-HS chú ý lắng nghe, quan sát.

- HS chú ý quan sát.
- HS làm thí nghiệm theo các bước
và ghi chép lại hiện tượng xảy ra
với thể của nước trong cốc.
- Dự kiến HS trình bày:
+Đổ nước nóng vào cốc ta thấy cốc
nóng lên, nước bay hơi.
+ Sau vài phút nhấc chiếc đĩa ra
khỏi cốc nước ta thấy có những giọt
nước nhỏ li ti đọng trên đĩa.

- GV nhận xét, khen ngợi.
- Em hãy trình bày sự chuyển thể của nước - Dự kiến Hs trình bày :
trong thí nghiệm trên.
+ Bước 1: Nước từ thể lỏng sang
thể khí.
+ Bước 2, 3: Nước chuyển thể từ
khí sang thể lỏng.

5

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV nhận xét, giải thích thêm:
+Bay hơi là một quá trình chuyển đổi từ
thể lỏng sang thể khí
+Ngưng tụ là quá trình thay đổi trạng thái
vật chất từ trạng thái khí sang trạng thái
lỏng và là quá trình ngược của bay hơi.
- GV chốt: Nước có thể chuyển từ thể
lỏng sang thể khí và ngược lại.
+ Nước chuyển từ thể lỏng sang thể khí
gọi là hiện tượng bay hơi.
+ Nước chuyển từ thể khí sang thể lỏng
gọi là hiện tượng ngưng tụ.
- GV chuyển ý.
c) Hoàn thiện sơ đồ mô tả sự chuyển thể
của nước:
GV yêu cầu HS: em hãy hoàn thiện sơ đồ
mô tả sự chuyển thể của nước bằng cách
sắp xếp các hiện tượng dưới đây tương
ứng với các dấu “…” trong sơ đồ mô tả sự
chuyển thể của nước.
- GV: Tổ chức trò chơi “Ai nhanh, ai
đúng”.
- HS lắng nghe.
- GV phổ biến luật chơi.
- HS thực hiện chơi.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi.
- GV nhận xét, tuyên dương, chốt kiến
thức trên sơ đồ:
Sự chuyển thể của nước diễn ra trong tự
nhiên gồm: đông đặc, nóng chảy, ngưng
tụ, bay hơi.
III. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG:
GV: Tổ chức trò chơi “Thu thập huy
hiệu”.
- GV phổ biến luật chơi.
- HS lắng nghe.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi.
- HS thực hiện chơi.
- GV nhận xét, tuyên dương, chốt kiến
thức.
- GV nhận xét và đánh giá tiết học.
- HS lắng nghe và thực hiện.
- Chuẩn bị cho giờ học sau:Các em chuẩn
bị nguyên vật liệu cho buổi học sau: giấy
màu, đất nặn, kéo, keo dán, bút màu, bút
chì, bìa cứng, xốp, màu nước.
TIẾT 2

6

Hoạt động của GV
I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU:
Giới thiệu và Khởi động
GV: mời các em cùng xem và vận động
theo bài hát: “Hạt mưa và em bé”.
II.HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:
Hoạt động: Tìm hiểu về vòng tuần hoàn
của nước trong tự nhiên.
a) Quan sát và đọc thông tin trong hình.
- GV yêu cầu HS quan sát và đọc thông tin
trong hình ở trang 8 sách STEM 4.
b) Trả lời câu hỏi.
- Giáo viên yêu học sinh quan sát và đọc
thông tin trong hình a mục 4 trang 8 sách
STEM, thảo luận nhóm 6 để trả lời câu hỏi
trong phần b mục 4 trang 8 sách STEM
lớp 4.
- GV yêu cầu học sinh làm việc nhóm
trong thời gian 3 phút.
- GV mời HS lên chia sẻ trước lớp kết quả
thảo luận:
Câu 1:Nước trong không khí có nguồn gốc
từ đâu?

Hoạt động của HS
- HS xem và vận động theo bài hát.

- HS quan sát và đọc thông tin

- Học sinh làm việc nhóm 6.
- HS chia sẻ kết quả thảo luận.

Câu 1: Nước trong không khí là do
Mặt Trời làm nước nóng lên và bay
hơi vào không khí.
Câu 2:Mây được hình thành như thế nào? Câu 2: Hơi nước ngưng tụ thành
giọt nước nhỏ li ti và tạo thành mây.
Câu 3:Khi nào thì tạo ra mưa?
Câu 3:Khi mây đen có những giọt
nước lớn tạo thành mưa.
Câu 4:Sự chuyển thể nào của nước diễn ra Câu 4: Sự chuyển thể của nước diễn
trong tự nhiên?
ra trong tự nhiên gồm: bay hơi,
ngưng tụ, đông đặc.
Câu 5:Vì sao gọi quá trình trên là vòng Câu 5:Vì quá trình này đi theo vòng
tuần hoàn của nước trong tự nhiên
tròn và lặp lại.
- GV mời HS khác nhận xét, góp ý về kết - HS nhận xét, góp ý
quả trình bày của bạn.
- GV nhận xét, kết luận đưa ra sơ đồ vòng - HS chú ý lắng nghe, quan sát, ghi
tuần hoàn của nước trong tự nhiên.
nhớ.
- GV cho HS xem video câu
- HS xem video.
chuyện:”Chuyến đi của cậu bé giọt nước”.
- GV yêu cầu HS trao đổi nhóm đôi nói - HS trao đổi nhóm đôi.
cho nhau nghe về sơ đồ đồ vòng tuần hoàn
của nước trong tự nhiên trong thời gian 1
phút.
- GV gọi HS trình bày.
- HS trình bày trước lớp.

7

Hoạt động của GV
- GV nhận xét và cho HS xem video
- GV hỏi thêm:
+Nếu nước ở mặt đất, sông,hồ,biển cứ bay
hơi mãi, không ngưng tụ thành những đám
mây thì điều gì sẽ xảy ra với chúng ta?

Hoạt động của HS
- Dự kiến HS trả lời:

+ Nếu nước ở sông,hồ,biển cứ bay
hơi mãi, không ngưng tụ thành
những đám mây thì sẽ không có
mây, không có mây dẫn đến không
có mưa, con người không có nguồn
nước để sinh hoạt hàng ngày.
+Vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên + Vòng tuần hoàn của nước trong tự
có quan trọng đối với chúng ta không?
nhiên rất quan trọng đối với chúng
ta vì có vòng tuần hoàn của nước
trong tự nhiên thì chúng ta mới có
có nguồn nước để sinh hoạt hàng
ngày.
+Các em thường sử dụng nước như thế +HS chia sẻ ý kiến cá nhân.
nào?
+Theo em, chúng ta cần làm gì để bảo vệ +Chúng ta nên sử dụng tiết kiệm
nguồn nước?
nước, không nên vứt rác xuống ao,
hồ...., tham gia tuyên truyền bảo vệ
nguồn nước sạch.
- GV nhận xét, tuyên dương.
- GV chốt kiến thức: Vòng tuần hoàn của
nước trong tự nhiên có vai trò quan
trọng không chỉ đối với con người mà
nước còn có vai trò đối với động vật, thực
vật, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp,
vui chơi giải trí, do vậy chúng ta cần có ý
thức giữ gìn bảo vệ nguồn nước xung
quanh mình.
- GV chuyển ý.
III. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG:
Hoạt động 1: Đề xuất ý tưởng và cách làm mô hình vòng tuần hoàn của
nước trong tự nhiên
- GV cho HS kiểm tra đồ dùng.
- HS kiểm tra đồ dùng.
- GV hỏi: Để làm được mô hình vòng tuần - HS trả lời.
hoàn của nước trong tự nhiên cần có tiêu
chí nào?
- HS lắng nghe.
- GV nhận xét, chốt những tiêu chí cần đạt
khi làm mô hình vòng tuần hoàn của nước
trong tự nhiên gồm:
+Thể hiện rõ sự chuyển thể của nước trong
tự nhiên.
+ Chú thích đầy đủ, rõ ràng các quá trình

8

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
chuyển thể của nước.
+Vật liệu dễ kiếm, dễ sử dụng.
a)GV yêu cầu các nhóm thảo luận chia sẻ - HS thảo luận nhóm, các thành
ý tưởng làm vòng tuần hoàn của nước
viên trong nhóm chia sẻ ý tưởng
trong tự nhiên theo các tiêu chí.
của mình theo tiêu chí.
- GV nhận xét, khen ngợi.
b)Lựa chọn ý tưởng và đề xuất cách làm
mô hình vòng tuần hoàn của nước trong tự
nhiên
- GV phát phiếu học tập và yêu cầu các - Các nhóm hoàn thành phiếu học
nhóm hoàn thành phiếu học tập.
tập.
- GV mời đại diện nhóm làm mô hình
vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên.
- Các nhóm khác đặt câu hỏi:
- Đại diện nhóm trả lời.
1. Nhóm bạn đã lựa chọn vật liệu gì để - Đại diện nhóm trình bày: sự lựa
làm mô hình?
chọn vật liệu của nhóm mình.
2. Nhóm bạn xác định vị trí của phần mô - HS trả lời
hình (sông, núi, mặt trời, mây, mưa) như
thế nào?
3. Bạn hãy mô tả cách làm mô hình của - HS trả lời
nhóm mình.
- GV nhận xét, đánh giá về ý tưởng và - HS theo dõi
cách làm mô hình của các nhóm, yêu cầu
các nhóm chuyển sang hoạt động tiếp theo.
Hoạt động 2: Làm mô hình vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên
a) GV giao dụng cụ, đồ dùng vật liệu cho các - HS chuẩn bị nguyên vật liệu,
nhóm làm theo dự kiến
đồ dùng làm mô hình.
b) Làm mô hình vòng tuần hoàn của nước trong
tự nhiên theo cách của nhóm em
- GV mời HS tham khảo gợi ý:
Bước 1: Phác thảo cảnh quan trên mô hình (núi, - HS theo dõi
sông, biển, mặt trời, mây,…)
Bước 2: Tạo hình ảnh về các thể của nước (cắt, - HS theo dõi
xé , dán, đắp đất nặn) lên phác thảo các thể hiện
các thể của nước.
Bước 3: Tạo các mũi tên chỉ hướng chuyển thể - HS theo dõi
của nước.
Bước 4: Trang trí và hoàn thiện mô hình.
- HS theo dõi
*Lưu ý:Khi làm mô hình, các em cần lưu ý:
- HS lắng nghe.
+Lựa chọn vật liệu phù hợp với nhu cầu.
+Bám sát tiêu chí khi làm sản phẩm.
+Cẩn thận, an toàn khi dùng kéo, giữ vệ sinh cá
nhân, môi trường.
+Có thể thay đổi sáng tạo hơn so với ý tưởng

9

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

ban đầu.
- GV tổ chức cho các nhóm làm mô hình (khi
hoạt động, GV quan sát và hỗ trợ nếu các nhóm
gặp khó khăn trong quá trình làm mô hình).
- Khi các nhóm hoàn thành sản phẩm, GV yêu - Các nhóm kiểm tra và điều
cầu các nhóm kiểm tra và điều chỉnh sản phẩm chỉnh sản phẩm theo các tiêu
theo các tiêu chí (nếu cần).
chí.
- GV nhận xét, đánh giá hoạt động làm sản
phẩm của các nhóm.
Hoạt động 3: Trưng bày và giới thiệu mô hình vòng tuần hoàn của nước
trong tự nhiên
- GV: Chiếu bài cho các nhóm trưng bày mô
hình của nhóm mình.
- Các em hãy giới thiệu về:
- Đại diện các nhóm giới thiệu
+Vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên thể về mô hình của nhóm theo gợi
hiện trên mô hình.
ý.
+Vật liệu sử dụng
+Khó khăn và thuận lợi khi làm mô hình
- GV mời đại diện các nhóm lên giới thiệu.
- Em có thể sử dụng mô hình vừa làm, giải thích - HS sử dụng mô hình để giải
cho các bạn về hiện tượng xảy ra mưa.
thích hiện tượng xảy ra nữa.
- GV phát phiếu đánh giá và yêu cầu hs tự đánh - HS tự đánh giá sản phẩm của
giá sản phẩm và vẽ ngôi sao tương ứng với nhóm mình.
những việc em đã làm.
- GV tổ chức cho các nhóm đánh giá, trao đổi, - Các nhóm đánh giá, góp ý về
xin ý kiến của nhóm bạn về sản phẩm của nhóm sản phẩm của nhóm bạn.
mình.
- GV khen ngợi nhóm có sản phẩm nhận được - HS theo dõi
nhiều ngôi sao và động viên các nhóm làm chưa
tốt để lần sau cố gắng.
- GV nhận xét và tổng kết việc làm mô hình - HS theo dõi
vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên các tiêu
chí đề ra ban đầu.
- GV cho HS hát và vận động theo bài hát:”Cho -HS hát, vận động theo bài
tôi đi làm mưa với” để kết thúc tiết học.
hát.
IV. ĐIỀU CHỈNH, BỔ SUNG (Nếu có):
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
**********************************