Buratino
Aleksey Nikolayevich Tolstoy
Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Mục lục:
LỜI NÓI ĐẦU
BÁC THỢ MỘC GIU-DÉP-PƠ NHẶT ĐƯỢC MỘT THANH CỦI
BIẾT NÓI TIẾNG NGƯỜI
BÁC GIU-DÉP-PƠ CHO BÁC CÁC-LÔ THANH CỦI BIẾT NÓI
BÁC CÁC-LÔ GỌT ĐƯỢC MỘT CON BÚP BÊ GỖ ĐẶT TÊN
LÀ BU-RA-TI-NÔ
BÁC DẾ MÈN KHUYÊN NHỦ BU-RA-TI-NÔ
BU-RA-TI-NÔ SUÝT CHẾT VÌ DẠI DỘT. CHA CÁC-LÔ MAY
CHO NÓ BỘ QUẦN ÁO BẰNG GIẤY MÀU VÀ MUA CHO NÓ
QUYỂN SÁCH VỠ LÒNG
BU-RA-TI-NÔ BÁN QUYỂN SÁCH VỠ LÒNG ĐỂ MUA MỘT
CÁI VÉ XEM MÚA RỐI
TRONG LÚC TRÌNH DIỄN HÀI KỊCH BỌN CON RỐI NHẬN RA
BU-RA-TI-NÔ
CA-RA-BA BA-RA-BA ĐÃ KHÔNG ĐỐT BU-RA-TI-NÔ, LẠI
CHO NÓ NĂM ĐỒNG TIỀN VÀNGVÀ THA CHO VỀ NHÀ
TRÊN ĐƯỜNG VỀ NHÀ, BU-RA-TI-NÔ GẶP HAI GÃ ĂN XIN:
MÈO BA-DI-LI-Ô VÀ CÁO A-LI-XA
TRONG QUÁN CƠM "BA CÁ BỐNG"
KẺ CƯỚP TẤN CÔNG BU-RA-TI-NÔ
BỌN CƯỚP TREO NGƯỢC BU-RA-TI-NÔ LÊN CÀNH CÂY
CÔ BÉ TÓC XANH CỨU BU-RA-TI-NÔ
CÔ BÉ TÓC XANH DẠY BẢO BU-RA-TI-NÔ
BU-RA-TI-NÔ ĐẾN XỨ NGU SI
MẤY CON CHÓ CẢNH SÁT TÓM ĐƯỢC BU-RA-TI-NÔ,
CHẲNG CHO NÓ CÃI MỘT LỜI
BU-RA-TI-NÔ LÀM QUEN VỚI DÂN CƯ DƯỚI AO. NÓ BIẾT
CHUYỆN MẤT CẮP BỐN ĐỒNG TIỀN VÀNG. RÙA TOÓC-TI-LA
CHO NÓ MỘT CHIẾC CHÌA KHÓA VÀNG

BU-RA-TI-NÔ TRỐN KHỎI XỨ NGU SI, NÓ GẶP MỘT CHÚ BÉ
CŨNG KHỐN KHỔ NHƯ NÓ
CUỘC ĐÁNH NHAU GHÊ GỚM BÊN VEN RỪNG
TRONG HANG
BU-RA-TI-NÔ QUYẾT TÂM MOI CHO KỲ ĐƯỢC Ở LÃO CARA-BA BA-RA-BA CÂU CHUYỆN BÍ MẬT CỦA CHIẾC CHÌA KHÓA
VÀNG
BU-RA-TI-NÔ TÌM RA ĐƯỢC BÍ MẬT CỦA CHIẾC CHÌA KHÓA
VÀNG
LẦN ĐẦU TIÊN TRONG ĐỜI BU-RA -TI-NÔ THẤT VỌNG
NHƯNG MỌI VIỆC ĐỀU KẾT THÚC TỐT ĐẸP
CUỐI CÙNG BU-RA-TI-NÔ CÙNG MAN-VI-NA, PI-E-RÔ VÀ
ÁC-TI-MÔN TRỞ VỀ NHÀ CHA CÁC-LÔ
LÃO CA-RA-BA BA-RA-BA XÔNG VÀO NHÀ BÁC CÁC-LÔ
HỌ TÌM ĐƯỢC GÌ PHÍA SAU CÁNH CỬA BÍ MẬT
ĐOÀN MÚA RỐI MỚI RA MẮT BIỂU DIỄN LẦN ĐẦU TIÊN

LỜI NÓI ĐẦU
Ngày xưa, cách đây lâu, lâu lắm, hồi tôi còn bé tí, tôi được đọc
một quyển sách tên là "Pi-nốc-ki-ô, hay chuyện phiêu lưu của chú
búp bê gỗ" (Trong tiếng ý -bé gỗ gọi là Bu-ra-ti-nô). Tôi thường hay
kể chuyện phiêu lưu hấp dẫn của Bu-ra-ti-nô cho các bạn nhỏ của
tôi nghe. Nhưng sách thì mất rồi, nên mỗi lần, tôi lại kể khác đi, lại
bịa đặt thêm những mẩu chuyện phiêu lưu không có trong sách. Bây
giờ, sau bao năm trời đằng đẵng, tôi nhớ lại người bạn cũ Bu-ra-tinô; để rồi tôi kể cho các cháu nghe câu chuyện lạ lùng về chú bé gỗ
ấy.

BÁC THỢ MỘC GIU-DÉP-PƠ NHẶT ĐƯỢC MỘT
THANH CỦI BIẾT NÓI TIẾNG NGƯỜI

Ngày xửa, ngày xưa, ở một thành phố nhỏ bên bờ Địa Trung
Hải, có bác thợ mộc Giu-dép-pơ, tuổi đã già; người ta gọi bác là bác
Mũi Xanh. Một hôm, đi đường, bác nhặt được một thanh củi, một
thanh củi thường thôi, vẫn dùng để đốt lò sưởi những ngày đông
tháng giá. Bác nghĩ thầm:
“Hừ, mang về may ra lại được việc... Chẳng hạn, có thể đóng
cái chân bàn..."
Bác Giu-dép-pơ đeo đôi mục kính buộc xoắn một sợi dây
lênmắt. Đôi mục kính cũng già nua tuổi tác lắm rồi. Bác cầm thanh
củi lật đi lật lại, rồi lấy rìu đẽo cho vuông. Nhưng vừa động đến thì
bác nghe thấy một tiếng kêu rất nhỏ nhẻ:
- Ái! ái! Xin bác nhẹ tay cho!
Bác Giu-dép-pơ kéo đôi kính ra tận đầu mũi rồi nhìn khắp
phòng mộc, chẳng có ai cả... Nhìn xuống gầm bàn, chẳng có ai...
Nhìn vào bồ vỏ bào, chẳng có ai... Nhô đầu ra ngoài nhìn, chẳng có
ai... Bác nghĩ bụng:
“Có lẽ mình nằm mê chắc! Có quái ai đâu mà kêu!"
Bác lại cầm lấy cái rìu, vừa bổ xuống thanh củi thì lại nghe thấy
tiếng rền rĩ khe khẽ:
-Trời ơi! Đau quá! Tôi đã bảo bác rồi mà!
Lần này, bác Giu-dép-pơ mới hoảng lên thật sự. Bác phát nóng,
phát sốt lên, hơi nóng bốc nhoà cả cặp mắt kính... Bác xem xét cẩn
thận mọi xó trong buồng, chui cả vào tận lò sưởi mà nhìn. Bác vẹo
cổ nhìn rõ lâu vào lòng ống khói xem có ai không.
-Không, chẳng có ai hết.

Bác đành bụng bảo dạ:
“Hay là tại mình uống cái gì nặng quá, nên tai nó ù lên chăng".
Không phải, hôm nay bác chẳng uống gì khác mọi ngày cả. Bác hơi
yên tâm, bác cầm lấy cái bào. Bác lấy búa gõ mấy cái vào lưỡi bào
cho vừa khớp rồi đặt thanh củi lên bàn. Nhưng bào vừa đặt lên
thanh củi thì bác lại nghe thấy một tiếng kêu thất vọng khe khẽ:
- Ái! ái! ái! Bác ơi, bác đừng đâm cháu thế nữa, bác ơi!
Bác Giu-dép-pơ vứt bào xuống đất, lùi, lùi mãi rồi ngã bệt
xuống: bác đã đoán đúng, cái tiếng ấy ở thanh củi phát ra.

BÁC GIU-DÉP-PƠ CHO BÁC CÁC-LÔ THANH CỦI
BIẾT NÓI
Vừa lúc ấy, bác Các-lô là người bạn già của bác Giu-dép-pơ
bước vào nhà. Bác Các-lô vốn là một tay chơi đàn đại phong cầm.
Ngày trước, bác Các-lô đầu đội cái mũ rộng vành, lang thang tỉnh
này sang tỉnh khác với một cái đàn phong cầm tuyệt đẹp để kiếm ăn
bằng tiếng đàn, câu ca. Bây giờ bác đã già lại yếu, đàn thì gãy từ đã
lâu rồi. Bác vừa bước vào vừa nói:
- Ấy, chào bác Giu-dép-pơ, bác làm gì mà bò lê bò càng thế?
Bác Giu-dép-pơ vừa đáp vừa lấm lét nhìn thanh củi:
-Bác ạ, mất cái đinh ốc nhỏ rồi, rơi chỗ quái nào chẳng biết nữa!
Còn bác, dạo này ra sao?
Bác Các-lô trả lời:
-Khổ lắm bác ạ. Đã nghĩ nát óc mà chẳng biết sống cách nào.
Bác xem có cách gì giúp tôi, hay mách hộ ý kiến...
Bác Giu-dép-pơ nghĩ thầm:
“Mình phải tống quách cái thanh củi đáng nguyền rủa này đi
mới được", rồi vui vẻ bảo bạn:
-Khó gì! Khó gì! Đấy, bác nhìn thanh củi trên bàn mà xem, đẹp
tuyệt! Bác Các-lô ạ, bác lấy mang về xem...
Bác Các-lô buồn bã đáp:
-Được. Nhưng để làm gì? Cái xó nhà tôi, đến lò sưởi cũng
không có mà đốt củi.
-Không phải nói bông đâu, bác về lấy con dao nhọn, gọt một
con búp bê, rồi dạy nó nói mấy câu ba lơn, dạy nó hát múa. Thế rồi
bác đem nó ra phố làm trò, thế là bác có cơm ăn, rượu uống. Lúc ấy,
bỗng nghe thấy một tiếng reo vui vẻ, từ phía thanh gỗ ở trên bàn:
-Phải đấy! ý kiến của bác Mũi Xanh hay quá! Hoan hô! Bác Giudép-pơ sợ run lẩy bẩy, còn bác Các-lô chỉ hơi ngạc nhiên, đưa mắt
nhìn xung quanh. Tiếng nói ấy ở đâu? Rồi bác bảo bác Giu¬dép-pơ:
-Được, tôi nghe bác. Bác đưa thanh củi tôi xem thử.
Bác Giu-dép-pơ cầm thanh củi, giúi vội vào tay ông bạn. Không
biết vì bác nhỡ tay, hay vì thanh củi tự nó nhảy lên một cái, mà nó
cộc đánh chát vào đầu bác Các-lô. Bác cáu tiết:
-Cho cái kiểu ấy à?

-Xin lỗi bác, không phải tôi định va vào đầu bác đâu.
-Thế ra tự tôi làm cộc chắc!
-Không, không phải thế... chắc là tại thanh củi nó đập bác đấy.
-Láo, chính bác đập vào đầu tôi.
-Chẳng phải tôi...
-Xưa nay tôi vẫn biết bác là người nát rượu. Nay lại biết thêm
bác là kẻ nói dối nữa. Bác Giu-dép-pơ giận quá, thét lên:
- À, anh này muốn gây sự hả? Có giỏi thì lại đây!
- Lại đây, tao vặn mũi mày! Thế là hai bác cáu tiết, nhảy xổ vào
đánh nhau. Bác Các-lô túm lấy mũi bác Giu-dép-pơ, còn bác Giudép-pơ thì nắm lấy mớ tóc mai đã bạc của bác Các-lô. Hai bác cứ
thế thụi nhau. Một giọng nói xúc xiểm the thé phát lên từ thanh củi:
-Cứ đánh nhau đi! Đánh nhau nữa đi!
Được một lúc, hai ông bạn già mệt lử. Bác Giu-dép-pơ bảo:
-Thôi, dàn hoà nhé!
-Được, dàn hoà!
Hai người ôm hôn nhau. Bác Các-lô cầm thanh củi mang về
nhà.

BÁC CÁC-LÔ GỌT ĐƯỢC MỘT CON BÚP BÊ GỖ
ĐẶT TÊN LÀ BU-RA-TI-NÔ

Bác Các-lô ở dưới gầm một cầu thang; cái xó nhà tồi tàn này
chỉ có độc một cái lò sưởi, đối diện với cửa. Nhưng cái lò sưởi xinh
đẹp ấy, với ngọn lửa bốc cháy và cái chảo nghi ngút khói trên đống
lửa nào có phải là của thật đâu. Chỉ toàn là những thứ vẽ trên một
tấm vải cũ treo sát tường. Bác Các-lô bước vào nhà, ngồi phịch
xuống cái ghế độc nhất trong buồng, bên một cái bàn què chân. Bác
lật đi lật lại thanh củi theo mọi chiều, rồi lấy dao bắt đầu gọt con búp
bê. Bác nghĩ bụng:
“Biết đặt tên nó là gì" Hay gọi là Bu-ra-ti-nô? Đặt cái tên ấy hẳn
mình sẽ gặp may. Mình quen một gia đình, cả nhà tên là Bu¬ra-ti-nô:
Nào Bu-ra-ti-nô bố, Bu-ra-ti-nô mẹ, Bu-ra-ti-nô con... Họ sống vui vẻ,
chả phải lo nghĩ gì". Thoạt tiên, bác khắc mớ tóc, cái trán, rồi hai con
mắt... Bỗng nhiên hai con mắt mở giương ra, trừng trừng nhìn bác...
Bác Các-lô chả tỏ vẻ gì sợ hãi cả, bác dịu dàng hỏi:
-Hai con mắt gỗ kia, sao nhìn ta chằm chằm thế?
Con búp bê chẳng nói chẳng rằng. Chắc là tại chưa có miệng
đấy. Bác Các-lô khắc đến đôi má, rồi cái mũi, một cái mũi bé nhỏ
như cái mũi thường... Nhưng bỗng nhiên, cái mũi ấy cứ dài ra, dài
mãi ra, đầu mũi thì nhọn hoắt. Bác không nhịn được, phải kêu lên:
-Không được, sao dài quá thế... Bác muốn cắt đi cái đầu mũi,
nhưng cái mũi co rúm lại, tránh bàn tay của bác. Mũi cứ giữ nguyên

hình, vừa dài vừa nhọn đầy vẻ hiếu kỳ. Bác Các-lô khắc đến cái
miệng. Hai cái môi vừa thành hình, miệng đã mở to tướng:
-Hì hì hì! Hà hà hà! Rồi một cái lưỡi đỏ, dài và nhọn, có vẻ láu
lỉnh, thè luôn ra ngoài. Bác Các-lô không chú ý đến những điệu bộ
ấy nữa. Cứ thế, bác bào, bác đục, bác khoét. Bác gọt cho con búp
bê cái cằm, cái cổ, hai vai, cái mình, hai cánh tay...
Nhưng vừa gọt xong ngón tay út thì Bu-ra-ti-nô đã giơ hai nắm
tay cứ thế đấm vào cái trán hói của bác Các-lô, cấu véo, cù bác. Bác
ôn tồn bảo:
-Này, tao chưa gọt xong mà mày đã nghịch ngợm quá thế... Thế
rồi ra mày còn nghịch đến đâu hả con?
Bác nghiêm nghị nhìn Bu-rati- nô. Bu-ra-ti-nô cũng tròn xoe hai
mắt như mắt con chuột nhắt, nhìn lại bác Các-lô. Bác Các-lô lấy một
miếng gỗ đẽo hai ống chân rõ dài và hai bàn chân rất to. Xong đâu
đấy, bác đặt thằng bé xuống đất cho nó tập đi. Bu-ra-ti¬nô chập
chững một lúc, bước một bước, hai bước, rồi đi ra phía cửa, bước
qua ngưỡng cửa và... chạy một mạch ra ngoài đường. Bác Các-lô lo
lắm, liền chạy theo:
-Này, thằng ranh, có về ngay không? Ai ngờ Bu-ra-ti-nô chạy
nhanh như thỏ, đôi giày gỗ cứ gõ "cách, cách" liên hồi trên mặt
đường. Bác Các-lô kêu to:
-Bắt lấy nó! Bắt lấy nó! Khách qua đường chỉ trỏ Bu-ra-ti-nô
chạy trốn, phá lên cười. Một viên sen đầm to lớn, râu mép cong vút,
đầu đội cái mũ ba sừng, đứng ngay ở giữa ngã tư đường. Thấy chú
bé gỗ chạy, lão ta liền xoạc hai cẳng ra, chắn ngang cả phố. Bu-ra-tinô định chui qua thì lão ta đã tóm lấy mũi nó, cứ thế giữ chặt cho
đến khi bác Các-lô chạy đến nơi. Bác thở hổn hà hổn hển bảo:
-Rồi mày xem, rồi mày biết tay tao! Nói rồi, bác định nhét Bu-rati-nô vào túi áo...
Chẳng mấy khi được một ngày đẹp trời như hôm nay, lại trước
mặt mọi người, đời nào Bu-ra-ti-nô chịu chui vào túi áo, đầu thì lộn
xuống, chân chổng ngược ra ngoài. Nó liền quay ngoắt lại, ngã
xuống mặt đường, giả vờ chết... Viên sen đầm thấy vậy bảo:
- Ái chà! Có chuyện rồi đây! Khách qua đường xúm đông chung
quanh. Họ thấy Bu-ra-ti-nô nằm sóng soài dưới đất thì lắc đầu. Có
người nói:
-Tội nghiệp thằng bé, chắc là nó đói quá... Người khác lại bảo:

-Bác Các-lô đánh chết nó rồi. Cái lão chơi đàn ấy làm ra vẻ ta
đây phúc hậu, nhưng thật ra ác bỏ mẹ, tàn nhẫn lắm... Thế là viên
sen đầm râu xồm túm lấy áo bác Các-lô, dẫn bác về sở Sen đầm.
Bác Các-lô cứ lê chân trên đường mà rền rĩ:
-Trời ơi... Tôi đẽo với đục cái thằng nhãi này, chỉ tổ mang khổ
vào thân. Lúc ấy không còn ai ở ngoài phố nữa, Bu-ra-ti-nô mới
ngóc cái mũi dậy, nhìn xung quanh và chạy tót về nhà, vừa chạy vừa
nhảy...

BÁC DẾ MÈN KHUYÊN NHỦ BU-RA-TI-NÔ
Khi Bu-ra-ti-nô về đến nhà, nó nhảy xuống đất, cạnh chân ghế.
Nó nghĩ thầm:
“Mình biết giở trò chơi gì bây giờ nhỉ?" Chúng ta chớ quên rằng
Bu-ra-ti-nô mới sống được có một ngày. Nó còn dại dột lắm, chẳng
biết tí gì, chẳng biết một tí gì hết. Bỗng nó nghe thấy tiếng kêu:
“Cơ-ri! Cơ-ri! Cơ-ri!" Bu-ra-ti-nô quay đầu lại, nhìn khắp gian
nhà:
- Ủa! Ai thế nhỉ?
-Ta đây! Cơ-ri! Cơ-ri! Bu-ra-ti-nô thấy một con vật động đậy như
con gián, nhưng đầu lại như đầu châu chấu. Con vật đậu trên
tường, bên trên cái lò sưởi, miệng khẽ kêu cơ-ri, cơ-ri. Hai mắt nó lồi
ra, long lanh màu ngũ sắc, như bằng thuỷ tinh. Râu nó vẫy vẫy. Bura-ti-nô hỏi:
- Ủa, anh là ai?
-Ta là Dế mèn. Ta ở nhà này đã trên một trăm năm nay.
Bu-ra-ti-nô thét:
-Tôi là chủ cái nhà này! Cút đi!
-Được, ta sẽ đi, tuy rằng ta phải đau lòng từ biệt căn nhà ta đã
sống một thế kỷ nay. Nhưng, trước khi ta đi, ta khuyên nhủ mi một
điều.
-Tôi không cần nghe lời khuyên của một lão dế mèn lẩm cẩm.
-Bu-ra-ti-nô ạ, mi chớ giở trò nghịch ngợm, mi phải nghe lời bác
Các-lô. Mi không được vô cớ ra khỏi nhà; ngay từ ngày mai, mi phải
đi học. Đấy, ta khuyên mi điều ấy. Nếu không, mi sẽ gặp nhiều
chuyện nguy hiểm. Những cuộc mạo hiểm ghê gớm đang chờ mi.
Cuộc đời mi không đáng giá một đồng trinh mẻ.
-Tại sao vậy?
-Rồi mi sẽ biết.
-Cái lão dế mèn lụ khụ đến hay! Tôi thích những cuộc mạo hiểm
nhất trần đời! Mai, sớm tinh mơ, tôi sẽ trốn ra khỏi nhà, tôi sẽ leo lên
cây, phá tổ chim, tôi sẽ trêu ghẹo bọn nhóc ngoài phố, tôi sẽ kéo
đuôi chó, đuôi mèo... tôi sẽ làm đủ mọi trò.
-Bu-ra-ti-nô, ta thương hại mi, phải, ta thương hại mi, mi sẽ tha
hồ mà khóc.

-Sao lại khóc?
-Bởi vì cái đầu gỗ của mi thật là ngu ngốc. Nghe vậy, Bu-ra¬tinô nhảy lên ghế, rồi từ ghế nhảy lên bàn. Nó vớ lấy cái búa, nhằm
đầu bác dế mèn mà ném. Bác dế mèn khôn ngoan thở dài, vẫy vẫy
râu, rồi lẩn ra phía sau lò sưởi, biến mất. Bác từ giã căn nhà, không
bao giờ quay trở lại nữa.

BU-RA-TI-NÔ SUÝT CHẾT VÌ DẠI DỘT. CHA CÁCLÔ MAY CHO NÓ BỘ QUẦN ÁO BẰNG GIẤY MÀU
VÀ MUA CHO NÓ QUYỂN SÁCH VỠ LÒNG

Sau khi xảy ra chuyện không hay với bác dế mèn, Bu-ra-ti¬nô
thấy ở trong buồng buồn quá. Ngày hôm ấy, nó thấy dài đằng đẵng,
mãi không tối. Dạ dày thằng bé cũng thấy xốn xang. Bu-ra¬ti-nô
nhắm nghiền mắt lại và bỗng thấy một con gà quay nằm gọn thon
lỏn trong một cái đĩa. Tức khắc nó mở choàng mắt ra, gà và đĩa biến
đâu mất. Bu-ra-ti-nô nhắm mắt, nó lại trông thấy cái đĩa; lần này nó
thấy nửa đĩa đầy ắp bánh, nửa đĩa đầy mứt quả thơm ngon. Nó lại
mở mắt: chẳng thấy đĩa với bánh cùng mứt đâu cả. Bấy giờ nó mới
biết là mắt nó hoa vì bụng đói cồn cào. Nó liền nhảy ra phía lò sưởi,
thọc mũi vào cái chảo đang sôi trên ngọn lửa. Nhưng mũi nó chọc
thủng cả chảo vì lò lửa, khói với chảo chỉ là những hình mà bác
Các-lô vẽ trên một tấm vải cũ. Bu-ra-ti-nô rút mũi ra, nhìn qua lỗ
hổng. Đằng sau tấm vải, trong tường hình như có một cái cửa con,
nhưng mạng nhện che kín không thấy gì hết. Bu-ra-ti-nô đi sục sạo
khắp các xó, mong kiếm được mẩu bánh hay cái xương gà nào mèo
nhá thừa còn sót. Nhưng chao ôi! Nhà bác Các-lô chả còn tí gì dành
cho bữa cơm tối. Bỗng Bu-ra-ti-nô thấy một quả trứng gà trong vỏ

bào. Nó vớ lấy đặt trên lề cửa sổ rồi lấy mũi gõ vào vỏ trứng kêu:
tốc, tốc, tốc. Vỏ trứng vỡ tan. Một tiếng kêu trong trứng bật ra.
-Cám ơn chú bé gỗ nhé! Một chú gà con nhảy tót ra, mắt long
lanh, đuôi chỉ có một dúm lông tơ.
-Thôi chào chú bé nhé. Mẹ tớ chờ ngoài sân lâu lắm rồi. Chú gà
vụt qua cửa sổ, bay mất.
- Ối trời ơi, ối trời ơi! Đói quá đi mất!...
Trời bắt đầu tối. Căn buồng tối sầm lại. Bu-ra-ti-nô ngồi bệt
xuống cạnh đống lửa vẽ trên tường, kiến bò bụng vì đói quá. Chú bé
trông thấy một cái đầu con gì to tướng từ dưới đất chui lên phía
dưới cầu thang. Một con vật màu tro xám, chân ngắn cùn cũn, trườn
lên, đánh hơi rồi thò hẳn ra. Nó từ từ bò lại phía vỏ bào rồi chui tọt
vào bồ, đánh hơi, sục sạo, ra vẻ tức giận lắm; nó bới vỏ bào kêu sột
soạt. Chắc hẳn là nó tìm cái trứng Bu-ra-ti-nô vừa đập vỡ. Nó chui
ra khỏi bồ, tiến đến gần Bu-ra-ti-nô. Nó ngửi ngửi chú bé, mũi dúm
lại; mũi nó đã đen trùi trũi lại điểm mỗi bên bốn cái râu dài. Nhưng,
chẳng đánh hơi thấy mùi gì ngon lành, nó liền bỏ đi, kéo lê thê cái
đuôi ở đằng sau. Trông thấy cái đuôi mà ngứa ngáy cả chân tay! Bura-ti-nô chỉ muốn kéo lấy cái đuôi mà nghịch. thế là Bu-ra-ti-nô
chẳng ngần ngại gì mà không nghịch. Con vật ấy là lão chuột già
Su-sa-ra độc ác có tiếng. Lão chuột hoảng quá, chạy bổ về phía cầu
thang, lôi theo cả chú bé gỗ. Lão chuột biết là chính cái chú bé gỗ ấy
trêu nó thì nó quay ngoắt lại, giận giữ nhảy xổ vào hòng cắn lấy cổ
chú. Bây giờ đến lượt Bu-ra-ti-nô sợ hết hồn. Chú ta buông vội tay
ra, nhảy tót lên ghế; gớm, cái đuôi sao lạnh thế! Chuột già đuổi theo.
Bu-ra-ti-nô lại nhảy lên lề cửa sổ. Chuột vẫn đuổi gấp theo sau. Bura-ti-nô lấy hết sức nhảy một bước qua cái bàn. Chuột nhảy theo...
Thế là nó tóm lấy cổ Bu-ra-ti-nô, vật chú ngã xuống, răng cặp chặt
lấy cổ rồi nhảy xuống đất, lôi chú xềnh xệch xuống gầm cầu thang.
Bu-ra -ti-nô chỉ kịp hét lên mấy tiếng:
-Cha ơi! Cha Các-lô ơi!
Một tiếng trả lời:
- Ta đây, con ơi!
Cửa mở toang, bác Các-lô bước vào. Bác tụt luôn chiếc giày đi
ở chân, ném trúng con chuột. Lão chuột Su-sa-ra buông bé gỗ ra,
nghiến răng, lủi mất. Bác Các-lô đỡ Bu-ra-ti-nô dậy, miệng lầm bầm
nói:

-Thấy chưa, con dại dột quá! Bác coi kỹ thằng bé xem nó có bị
thương không. Bác đặt nó ngồi trong lòng, móc túi lấy ra một củ
hành rồi bóc vỏ:
-Này con, ăn đi.
Bu-ra-ti-nô ngoạm lấy củ hành, nhai rau ráu. Rồi nó giụi đầu vào
cái má ram ráp của bác Các-lô nói:
-Cha ạ, từ nay con sẽ ngoan, hết sức ngoan... Bác dế mèn
khuyên con nên đi học.
-Thế à? Thế thì hay lắm con ạ.
-Nhưng cha này, con trần trụi, áo quần chẳng có, lại toàn bằng
gỗ, trẻ con ở trường nó chế con mất thôi!
Bác Các-lô gãi gãi cái cằm lởm chởm râu, bảo nó:
-Con nói phải đấy. Bác châm đèn, lấy kéo, lấy hồ và mấy mảnh
giấy màu. Bác cắt và dán một cái áo màu hạt dẻ nhỏ xíu và cái quần
đùi màu xanh tươi. Bác lấy miếng da ở giày cũ khâu một đôi giày
cho Bu-ra-ti-nô. Rồi lại cắt chiếc bít tất cũ làm một cái mũ có núm.
Bác mặc quần áo cho Bu-ra-ti-nô, bảo nó:
-Đấy, quần áo đủ cả rồi nhé. Phải cho ngoan đấy. Bu-ra-ti-nô
thưa:
-Cha ạ, thế không có sách vỡ lòng thì đi học làm sao được?
- À, à... con nói phải đấy. Bác Các-lô gãi gãi đầu. Bác lấy cái áo
cũ độc nhất của bác, vắt lên vai, rồi ra phố. Một lát sau, bác trở về,
tay cầm một quyển sách vỡ lòng, nhưng áo không còn nữa. Sách in
những chữ to tướng, có nhiều tranh ảnh rất vui. Bác bảo Bu-ra-ti-nô:
-Đây, sách vỡ lòng của con đây. Học cho ngoan, con nhé. -Thế
áo của cha đâu?
- Áo ấy à? Cha bán rồi... Nhưng không sao, cha không mặc áo
cũng được... Cốt là con được sung sướng. Bu-ra-ti-nô giụi mũi vào
hai bàn tay bác, nó nói: -Con đi học rồi ngày sau lớn lên, con mua
đền cha một nghìn cái áo mới rõ đẹp...
Thế là cái buổi tối đầu tiên ra đời, Bu-ra-ti-nô mong muốn sống
ngoan ngoãn, theo lời khuyên của bác dế mèn.

BU-RA-TI-NÔ BÁN QUYỂN SÁCH VỠ LÒNG ĐỂ
MUA MỘT CÁI VÉ XEM MÚA RỐI

Sáng hôm sau, Bu-ra-ti-nô cho sách vào một cái túi con rồi chạy
đi học. Dọc đường, nó chẳng để mắt nhìn quà bánh bày trong các tủ
hàng: nào bánh bích quy mật ong, nào bánh ngọt, cả những con gà
bằng đường phèn cắm vào que nữa. Nó cũng chẳng thiết nhìn bọn
trẻ con thả diều... Mèo vằn Ba-di-li-ô chạy ngang qua phố, nó cũng
chẳng thèm tóm lấy đuôi mà kéo. Càng đến gần trường, Bu-ra-ti-nô
càng nghe rõ tiếng nhạc hình như từ phía bờ biển Địa Trung Hải
vọng tới. Tiếng sáo véo von: pì! pí! pi! Tiếng vi-ô-lông: là la lá la!
Chũm chọe: chập cheng, chập cheng! Trống kêu: bung bung! Đi đến
trường thì phải rẽ tay phải. Tiếng âm nhạc thì ở phía tay trái. Không
hiểu sao chân Bu-rati-nô lại vấp phải gì đấy và cứ tiến về phía có
tiếng nhạc.
-Pì, pí, pi!
-Chập cheng! Lá la! Chập cheng! Lá la...
-Bung bung!
Bu-ra-ti-nô nói to một mình:
-Trường chả biến đi đâu được mà sợ. Mình ra ngó qua, nghe
kèn trống một lúc rồi chạy đến lớp cũng vừa.
Thế là ba chân bốn cẳng, nó chạy ra phía bờ biển. Nó thấy một
gánh hát rong căng rạp vải, cờ xanh đỏ bay phấp phới theo gió biển.
Bốn nhạc sĩ vừa chơi đàn vừa rún rẩy trên một cái bục. Bên dưới,

một người đàn bà to béo tươi cười ngồi bán vé. Trước cửa rạp, vô
số người tụ tập: nào con trai, con gái, lính tráng, các bác bán nước
quả, các chị vú em bế em bé, lính cứu hoả, bác đưa thư. Tất cả đều
ngước mắt đọc một tờ quảng cáo lớn: Rạp múa rối Chỉ diễn một
buổi Nhanh nhanh kẻo hết! Nhanh nhanh kẻo hết! Nhanh nhanh kẻo
hết! Bu-ra-ti-nô kéo vạt áo một thằng bé:
-Cậu này, cậu có biết mấy xu một vé không?
Chú bé kia từ từ trả lời qua kẽ răng:
-Bốn xu, chú bé gỗ ạ.-Cậu ạ... thế này này... tớ quên mất ví ở
nhà rồi... Cậu cho tớ vay bốn xu có được không?
Cậu bé kia huýt sáo khinh bỉ:
-Đồ ngốc!
Bu-ra-ti-nô khóc lóc van nài:
-Tớ thèm xem múa rối quá. Hay là tớ bán cho cậu cái áo đẹp
này bốn xu nhé. ..
- Áo giấy mà bốn xu à? Thôi đi, tìm thằng ngốc khác mà bán.Thế cái mũ xinh xinh của tớ vậy...-Mũ này ấy à? Có để mà đi vớt
nòng nọc... Thôi đi mà tìm thằng ngốc khác.
Bu-ra-ti-nô thèm xem quá, mũi nó lạnh toát lại.
-Này cậu, hay cậu lấy quyển vở vỡ lòng này, bốn xu thôi...
-Có tranh không?
-Khối tranh đẹp, lại có cả chữ to tướng nữa.
Cậu bé kia cầm lấy sách, đành lòng đếm bốn xu đưa cho Bu-rati-nô:
-Được, thế đưa sách đây.
Bu-ra-ti-nô chạy vội tới bà béo tươi cười, hét to:
-Bà ơi, bán cho cháu một cái vé xem múa rối, cho cháu hàng
ghế đầu ấy.

TRONG LÚC TRÌNH DIỄN HÀI KỊCH BỌN CON
RỐI NHẬN RA BU-RA-TI-NÔ
Bu-ra-ti-nô ngồi ở hàng ghế đầu. Nó hân hoan ngắm nghía cái
màn buông kín. Trên màn, vẽ vô số những cảnh rất mê: những
người bé tí đang nhảy múa; các cô bé đeo mặt nạ đen; những ông
râu xồm đội mũ nhọn hoắt lốm đốm sao, trông đến gớm, một ông
mặt trời giống như cái bánh, có đủ mắt mũi. Ba tiếng chuông, màn
cuốn lên. Sân khấu bé tí xíu, hai bên có cây cắt bằng bìa. Một cái
đèn treo trên cây giả làm mặt trăng, hai con thiên nga bằng bông mỏ
vàng, bơi trên một tấm gương con phản chiếu ánh đèn. Một người
bé tí tẹo mặt áo khoác trắng, tay dài, tiến lên giữa vòm cây. Mặt anh
ta bôi phấn trắng, chẳng khác gì thuốc đánh răng. Anh ta chào tất cả
mọi người, giọng buồn bã:
-Chào quý vị. Tôi là Pi-e-rô... Chúng tôi xin trình diễn vở hài kịch
"Cô bé tóc xanh" hay là "Ba mươi ba cái bớp tai". Người ta sẽ đánh
tôi, tát tôi, bớp tai tôi... Câu chuyện vui lắm ạ...
Một người khác nhảy từ phía sau cái cây khác bằng bìa ra. Anh
chàng mày mặc áo kẻ ô vuông như cái bàn cờ tướng vậy. Anh
chàng chào mọi người:
-Chào quý vị. Còn tôi, tôi là ác-lơ-canh!
Anh chàng quay lại phía Pi-e-rô, tát hai cái tát nên thân, phấn
trên má Pi-e-rô bay lả tả.
-Mày khóc lóc cái gì, thằng ranh kia?
Pi-e-rô đáp:
-Tôi buồn lắm... tôi muốn lấy vợ.
-Thế sao mày không lấy?
-Người yêu bỏ tôi rồi.
-Khà, khà, khà,
Ác-lơ-canh phá lên cười.
-Ra thế. Đồ ngốc!
Ác-lơ-canh cầm cái gậy, đánh Pi-e-rô:-Người yêu mày tên là gì?
-Thế tôi nói thì ông không được đánh tôi nữa chứ?-Không... Tao mới
thử một tí thôi..-Được, thế thì tôi nói: cô ấy tên là Man-vi-na, hay là
cô bé tóc xanh.

-Khà-khà-khà, Ác-lơ-canh cười rộ lên rồi lại đánh Pi-e-rô ba cái
bớp tai.
-Thưa quý vị, quý vị nghe xem... Đời thuở nhà ai lại có cô bé tóc
xanh bao giờ.
Ngay lúc ấy, anh chàng quay về phía người xem thì thấy ở hàng
ghế đầu có một chú bé gỗ, miệng rộng đến mang tai, mũi dài,đầu đội
một cái mũ vải tí tẹo, có núm. Tức thì Ác-lơ-canh trỏ Bu-ra-ti-nô, reo
lên:
-Trời ơi, anh bạn Bu-ra-ti-nô đây này.
Pi-e-rô hất hất hai ống tay áo, hét to:
-Bu-ra-ti-nô thật đây này!
Không biết bao nhiêu cô cậu múa rối từ phía sau các cây bằng
bìa nhảy cả lên sân khấu: các cô gái đeo mặt nạ đen, các lão râu
xồm gớm chết đội mũ nhọn hoắt, đàn chó xù, mắt bằng khuy, những
chú gù mũi hình quả dưa chuột. Tất cả bọn múa rối chạy đến gần
dãy đèn phía ngoài sân khấu. Họ nhìn Bu-ra-ti-nô rồi la lên:
-Bu-ra-ti-nô thật! Bu-ra-ti-nô đây này. Về đây với chúng tớ đi. Về
với chúng tớ, gớm ông mãnh!
Bu-ra-ti-nô nhảy tót lên bục, rồi nhảy lên sân khấu. Bọn múa rối
túm lấy nó, ôm ghì lấy nó mà hôn hít, sờ mó. Rồi cả bọnđồng ca bài
"Điệu múa chim":
Sáng sớm tinh mơ
Trên sân cỏ mượt
Chim múa chim ca
Mỏ chim la đà
Múa điệu Ca-ra-ba, Hai chàng bọ dừa
Giơ chân gõ trống
Ếch thổi kèn đồng
Là lá la la
Mỏ chim la đà
Múa điệu Ba-ra-ba
Chim múa chim ca
Vui sướng chan hòa.
Mỏ chim la đà,
Điệu múa Ca-ra-ba!
Người xem, ai cũng rất cảm động. Một chị vú em rơi nước mắt.
Một bác lính cứu hỏa nức nở khóc. Chỉ có bọn trẻ con ở cuối phòng

là bực tức. Chúng giậm chân thình thình:
-Thôi đi, ôm hôn nhau mãi! Còn bé bỏng gì! Diễn tiếp đi!
Thấy ồn ồn, một người trông vẻ dữ tợn trong hậu trường nhô
đầu ra xem. Trông lão chết khiếp đi được. Bộ râu xồm của lão đen,
rậm, lại dài quét đất. Lão trợn tròn hai con mắt lồi. Răng lão to như
răng cá sấu cứ đánh vào nhau cồng cộc. Tay lão cầm một cái roi có
bảy dây da. Lão ta là chủ rạp múa rối, tiến sĩ khoa múa rối, tên là
Ca-ra-ba Ba-ra-ba. Lão nhìn Bu-ra-ti-nô, thét:
- À à! ồ ồ! Mày phá rối buổi diễn kịch tuyệt vời của tao phải
không?
Lão tóm lấy Bu-ra-ti-nô, xách về kho chứa đồ, treo lên một cái
đinh. Rồi lão trở ra, tay giơ roi da dọa nạt, bắt đoàn múa rối phải tiếp
tục biểu diễn. Những diễn viên tí hon diễn qua quít cho xong vở kịch.
Màn buông xuống. Mọi người tản mạn ra về. Lão Ca¬ra-ba Ba-raba, tiến sĩ khoa múa rối, vào bếp ăn cơm. Lão nhét râu vào túi cho
đỡ vướng, ngồi trước lò sưởi. Trên ngọn lửa đang quay một con thỏ
và hai con gà. Lão liếm đầu ngón tay, sờ vào món thịt có lẽ chưa
chín. Trong lò thiếu củi. Lão đập tay ba cái: Ác-lơ-canh và Pi-e-rô
chạy ra. Lão Ca-ra-ba Ba-ra-ba bảo:
-Mang thằng nhãi Bu-ra-ti-nô ra đây cho tao. Nó bằng củi khô,
nỏ lắm. Để tao đút nó vào lò nướng cho thịt chóng chín.
Ác-lơ-canh và Pi-e-rô vội quỳ xuống đất xin tha chết cho Bu¬rati-nô. Lão chủ gầm lên:
- Roi đâu bay!
Hai chú đành phải vào buồng kho tháo Bu-ra-ti-nô xuống, lôi nó
vào bếp, vừa đi vừa khóc.

CA-RA-BA BA-RA-BA ĐÃ KHÔNG ĐỐT BU-RA-TINÔ, LẠI CHO NÓ NĂM ĐỒNG TIỀN VÀNGVÀ THA
CHO VỀ NHÀ
Lúc hai chú múa rối đặt Bu-ra -ti-nô xuống đất, trước lò lửa, thì
lão Ca-ra-ba Ba-ra-ba đang bận thổi bếp. Bỗng mắt lão đỏ ngầu
máu. Mũi lão, mặt lão nhăn nhúm lại ghê gớm. Chắc hản là một cục
than hồng đã nhảy vào lỗ mũi. Lão vừa trợn tròn mắt vừa rền rĩ:
- Úi, úi... Hắt xì hơi! Lão hắt hơi mạnh quá, tro than bay tứ tung
cả lên trong lò lửa. Cứ khi lên cơn là lão hắt hơi liền tù tì đến năm
mươi cái, có khi đến trăm cái. Cái cơn hắt hơi ấy làm lão ta yếu đi
và thành hiền từ hơn. Pi-e-rô véo trộm Bu-ra-ti-nô một cái:
-Cậu thử lựa lúc lão ta ngừng hắt hơi mà nói xem sao.-Hắt xì
hơi! Hắt xì hơi!Lão Ca-ra-ba Ba-ra-ba há hốc mồm, hắt hơi ầm ĩ,
vừa lắc đầu
vừa giậm chân. Mọi vật trong bếp rung chuyển cả cửa kính, cốc
tách kêu loảng xoảng, xoong chảo lắc la lắc lư trên tường. Lựa đúng
lúc giữa hai cái hắt hơi, Bu-ra-ti-nô lấy giọng thảm thiết kêu rên khe
khẽ:
-Khổ thân tôi! Khốn khổ thân tôi! Chẳng ai thương tôi với...
Lão Ca-ra-ba Ba-ra-ba hét:
-Câm ngay, đừng khóc nữa. Mày không để tao... Hắt xì hơi!
Bu-ra-ti-nô nức nở khóc:
-Xin chúc ngài...
-Cảm ơn! Mày còn cha mẹ không?... Hắt xì hơi!
-Thưa ngài, tôi không đời nào có mẹ... Tôi khổ quá.
Bu-ra-ti-nô lại kêu: giọng nó the thé khiến Ca-ra-ba Ba-ra-ba
thấy như kim châm vào tai. Lão giậm hai chân:
-Đừng kêu la nữa, đã bảo mà! Hắt xì hơi!... Thế bố mày còn
sống chứ?
-Thưa ngài, còn sống ạ...
-Bao giờ bố mày biết là mày đã giúp tao nướng chín con thỏ và
hai con gà này, chắc là bố mày... Hắt xì hơi!
-Thế thì chắc hẳn là bố tôi sắp chết đói chết rét mất. Bố tôi đã
già, chỉ trông vào một mình tôi. Xin ngài thương lấy tôi, tha cho tôi

về. Lão Ca-ra-ba Ba-ra-ba gầm lên:
-Đồ khỉ. Thương, thương cái gì? Phải nướng chín con thỏ với
hai con gà này chứ. Nào, nhảy vào đống lửa đi.
-Bẩm ngài, tôi không thể nhảy như thế được. Ca-ra-ba Ba¬raba muốn cho Bu-ra-ti-nô khỏi khóc nhức tai, liền hỏi cho có chuyện:
-Sao lại thế?
-Bẩm ngài, một lần tôi đã thử thò mũi vào lò sưởi, hóa ra lại
chọc được một lỗ thủng.
Ba-ra-ba ngạc nhiên.
-Thế thì lạ thật. Mũi mày mà chọc thủng được lò sưởi à?
-Bẩm, là vì lò sưởi và cái chảo chỉ là hình vẽ trên tấm vải.
- Hắt xì hơi!
Ba-ra-ba hắt hơi mạnh quá, Pi-e-rô bắn sang bên trái, Áclơ¬canh bắn sang bên phải, còn Bu-ra-ti-nô quay tít như con quay. Thế mày thấy cái lò sưởi, lửa với cái chảo vẽ trên tấm vải ấy ở đâu?
- Ở buồng nhà bố tôi là Các-lô.-Các-lô à? Bố mày đấy à? Thế ra
nhà Các-lô có giấu cái...
Nói đến đây, lão nhét cả hai nắm tay vào miệng để khỏi buột ra
một điều gì bí mật lắm. Lão đứng thế một lúc, hai con mắt tròn xoe
nhìn chằm chằm vào đống lửa đang tắt dần. Sau cùng lão nói:
-Được rồi. Thôi ta đành ăn thịt con thỏ và hai con gà chưa thật
chín vậy. Tao tha chết cho mày. Hơn nữa... Lão thò tay dưới bộ râu,
móc túi gi-lê lấy ra năm đồng tiền vàng, rồi chìa ra trước mặt Bu-rati-nô:
-Này... cho mày tiền đây này, mang về cho bố mày. Bảo tao gửi
lời hỏi thăm nhé. Bảo bố mày chớ có chết đói, chết rét đấy. Nhất là
chớ có dọn nhà ra khỏi cái buồng có treo tấm vải vẽ cái lò sưởi. Bây
giờ thì đi ngủ đi, sớm mai chạy ngay về nhà.
Bu-ra-ti-nô đút năm đồng tiền vàng vào túi, lễ phép nói:
-Cám ơn ngài, tôi giữ thì kỹ lắm, chẳng ai bằng.
Ác-lơ-canh và Pi-e-rô dẫn Bu-rati- nô về buồng ngủ; bọn con rối
ôm chầm lấy nó hôn hít, sờ sờ mó mó. Bu-ra-ti-nô vừa thoát khỏi cái
chết khủng khiếp, không hiểu tại sao Bu-ra-ti-nô nói thầm với bọn
con rối:
-Chắc có gì bí mật đây.

TRÊN ĐƯỜNG VỀ NHÀ, BU-RA-TI-NÔ GẶP HAI
GÃ ĂN XIN: MÈO BA-DI-LI-Ô VÀ CÁO A-LI-XA
Sáng tinh mơ hôm sau, Bu-rati-nô đếm lại số tiền. Bàn tay nó có
bao nhiêu ngón thì nó có bấy nhiêu đồng tiền vàng: năm đồng. Nó
vừa chạy về nhà vừa nhảy nhót, bàn tay nắm chặt năm đồng tiền.
Nó khe khẽ nói một mình:
-Mình sẽ mua một cái áo mới cho bố. Mình sẽ mua một đống
tướng những bánh mật ong, những con gà bằng đường phèn.
Lúc rạp múa rối cùng những lá cờ phần phật bay đã khuất, nó
thấy hai gã ăn xin kéo lê gót trên con đường bụi mù: cáo A-li-xa đi
khập khiễng ba chân và mèo Ba-di-li-ô mù cả hai mắt. Không phải là
con mèo Bu-rati-nô gặp hôm qua ở ngoài phố. Con này cũng tên là
Ba-di-li-ô, cũng có vằn. Bu-ra-ti-nô định mặc kệ chúng nó, nhưng
cáo A-li-xa đã cất tiếng nói, giọng ngon ngọt:
-Chào chú Bu-ra-ti-nô, chú đi đâu mà vội thế?
-Về nhà đây, về nhà bố tớ đây.
Cáo thở dài nói, giọng càng ngon ngọt hơn:
-Không biết bố chú còn sống không. Tội nghiệp bác Các-lô quá.
Chẳng bao giờ bác khổ như lúc này, vừa đói lại vừa rét.
Bu-ra-ti-nô xòe bàn tay cho cáo xem năm đồng tiền vàng.
-Thế có cái này thì sao?
Thấy tiền vàng, cáo bỗng nhiên giơ chân lên, còn mèo thì
giương thao láo hai con mắt sáng như hai ngọn đèn xanh lè. Bu¬rati-nô chẳng thấy điều ấy.
-Chú Bu-ra-ti-nô ngoan quá... Chỗ tiền ấy, chú định dùng làm
gì?
-Tớ sẽ mua cho bố một cái áo mới... mua một quyển sách vỡ
lòng nữa.
Cáo lắc đầu nói:
-Sách vỡ lòng à? Học để làm quái gì! Tớ, tớ đã học chán rồi
đây, kết quả thế này này: tớ chỉ còn đi ba chân.
Mèo Ba-di-li-ô nhổ toẹt một bãi nước bọt ra vẻ giận dữ lắm. Nó
nói:
-Sách vỡ lòng! Học với chả hành, mù mẹ nó cả hai mắt đây này.

Bên đường cái, quạ già đậu trên cành cây khô. Quạ nghe
ngóng câu chuyện rồi kêu:
- "Quà! Quà!" Láo! Láo! Tức thì mèo nhảy phốc lên cây, đạp quạ
một cái. Quạ ngã giúi xuống, vội bay đi, lông đuôi rơi tơi tả. Ba-di-li-ô
lại giả vờ mù cả hai mắt. Bu-ra-ti-nô thấy vậy lạ lùng hỏi:
-Sao mày lại đánh nó thế?
Mèo đáp:
-Mắt tớ có trông thấy gì đâu. Tớ tưởng có con chó ở trên cây...
Cả ba cùng đi trên con đường đầy bụi. Cáo bảo:
-Chú bé này, chú đã thông minh ...