Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

`Ngày soạn: 30/8/2023
CHƯƠNG 1: VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ
TIẾT 1 - BÀI 1: LỊCH SỬ VÀ CUỘC SỐNG
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Nêu được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử.
- Hiểu được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
- Giải thích được vì sao cần thiết phải học môn Lịch sử.
2. Năng lực
*Năng lực riêng/ đặc thù: Tái hiện kiến thức lịch sử, nhận xét, phân tích.
- Năng lực tìm hiểu lịch sử:
+ Nêu được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử.
+ Hiểu được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
+ Giải thích được vì sao cần thiết phải học môn Lịch sử.
* Năng lực chung: giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
3. Phẩm chất
- Giáo dục lòng yêu nước: biết gốc tích tổ tiên, quê hương để từ đó bồi đắp thêm
lòng yêu nước. Có thái độ đúng đắn khi tham quan di tích lịch sử, Bảo tàng.
- Giáo dục lòng yêu nước: biết gốc tích tổ tiên, quê hương để từ đó bồi đắp thêm
lòng yêu nước. Có thái độ đúng đắn khi tham quan di tích lịch sử, Bảo tàng.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Giáo viên: Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học
tập dành cho HS. Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử
tiêu biểu gắn với nội dung bài học. Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Học sinh: SGK, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và
dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III. Tiến trình dạy học:
1. Ổn định tổ chức:
Ngày dạy
Lớp
Sỹ số
Tên HS vắng
6A
6B
6/9/2023
6C
41/41

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

1

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS: Vở, SGK.
3. Bài mới:
A. Khởi động:
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học
cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học
sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV cho HS quan sát các hình ảnh liên quan đến các thế hệ máy tính
điện tử tiêu biểu từ khi xuất hiện cho đến ngày nay, nhằm giới thiệu sự thay đổi,
phát triển của các loại hình máy tính qua thời gian.

- HS trả lời câu hỏi: Nêu và nhận xét sự thay đổi của các thê hệ máy tính từ khi
xuất hiện cho đến nay?
Bước 2: HS trả lời câu hỏi cá nhân.
Bước 3: - GV có thể sử dụng nội dung này để dẫn dắt, định hướng nhận thức của
HS vào bài học: sự thay đổi của máy tính điện tử theo thời gian như vậy chính là
lịch sử.
Bước 4: GV lấy ví dụ gần gũi, sát thực với HS và đặt câu hỏi: Sự thay đổi của
các sự vật/hiện tượng theo thời gian đó được hiểu là gì? Đó chính là quá trình
hình thành và phát triển của mọi sự vật, hiện tượng và cũng là lịch sử của sự vật,
hiện tượng đó. GV nêu ra vấn đề để định hướng nhận thức của HS: Wy lịch sử
là gì? Vì sao phải học lịch sử?,... để dẫn dắt vào bài mới.
B. Hình thành kiến thức:
1. Hoạt động 1: Trình bày khái niệm lịch sử là gì?
a. Mục tiêu: HS hiểu được lịch sử là tất cả những gì đã xảy ra trong quá khứ và
lịch sử là một môn khoa học nghiên cứu và phục dựng lại quá khứ. Môn Lịch sử
là môn học tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của xã hội loài người trên
cơ sở những thành tựu của khoa học lịch sử.
b. Tổ chức thực hiện:
2
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động của GV – HS
- Bước 1: Gv chuyển giao nhiệm vụ
HT:
+ Yêu cầu HS đọc mục 1 – SGK
+ Chia 4 nhóm và trả lời các câu hỏi
Nhóm 1: Con người và sự vật xung quanh
ta có biến đổi không? Sự biến đổi đó có ý
nghĩa gì?
(Cỏ cây: hạt -> cây bé -> lớn.
Con người: vượn -> người tối cổ -> người
tinh khôn…) -> Sự vật, con người, làng
xóm, phố phường, đất nước mà chúng ta
thấy, đều trải qua quá trình hình thành,
phát triển và biến đổi - nghĩa là đều có 1
quá khứ => quá khứ đó là lịch sử .
Nhóm 2: Em hiểu lịch sử là gì? Vì sao
lịch sử còn là một khoa học?
Nhóm 3, 4: Có gì khác nhau giữa lịch sử
một con người và lịch sử của xã hội loài
người? (Lịch sử của một con người là quá
trình sinh ra, lớn lên, già yếu, chết.Lịch sử
xã hội loài người là không ngừng phát
triển, là sự thay thế của một XH cũ bằng
một XH mới tiến bộ và văn minh hơn .)
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập (theo 4 nhóm)
+ HS thảo luận nhóm theo nhiệm vụ được
phân công.
+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó khăn
của HS.
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và thảo
luận
+ GV gọi các nhóm lần lượt báo cáo kết
quả
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức
=> GVKL:Lịch sử chúng ta học là lịch sử
xã hội loài người, tìm hiểu về toàn bộ
những hoạt động của con người từ khi
xuất hiện đến ngày nay.

Dự kiến sản phẩm
1. Lịch sử là gì?

- Lịch sử là những gì đã diễn ra
trong quá khứ. Lịch sử còn là 1
khoa học nghiên cứu và phục dựng
lại quá khứ.
- Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu
quá trình hình thành và phát triển
của xã hội loài người từ khi con
người xuất hiện cho đến nay.

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

3

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động 2: Giải thích vì sao phải học lịch sử
a. Mục tiêu: HS nêu được vai trò của lịch sử và đặt ra yêu cầu phải hiểu rõ lịch
sử dân tộc để hiểu biết vế nguồn gốc, truyền thống lịch sử nước nhà,...
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
- Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ HT: Học lịch sử để hiểu biết về cội
+ GV yêu cầu HS theo dõi SGK mục 2- nguồn của bản thân, gia đình,
SGK
dòng họ, dân tộc, và rộng hơn là
- GV yêu cầu HS giới thiệu vắn tắt về gia của cả loài người; biết trong quá
đình mình (gốm mấy thế hệ, là những ai, khứ con người đã sống, đã lao
những sự kiện đáng nhớ, truyền thống gia động để cải tạo tự nhiên, xã hội
đình,...) và giải thích: biết được nguồn gốc, ra sao,...
truyến thống gia đình thông qua ai, thông Học lịch sử giúp đúc kết những
qua phương tiện nào và điều đó có tác bài học kinh nghiêm vế sự thành
dụng như thế nào,...
công và thất bại của quá khứ để
? Nêu ý nghĩa hai câu thơ của Chủ tịch Hồ phục vụ hiện tại và xây dựng
Chí Minh?
cuộc sống trong tương lai.
? Theo em, việc biên soạn các tác phẩm
lịch sử như H2-sgk có tác dụng gì?
? Vì sao phải học lịch sử?
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập (theo 3 nhóm)
+ HS thảo luận nhóm theo nhiệm vụ được
phân công
+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó khăn
của HS.
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và thảo
luận
+ Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức
- GVKL: Học lịch sử không chỉ biết được
cội nguồn của tổ tiên ông cha mình, mà
còn biết những gì loài người làm nên trong
quá khứ để xây dựng XH ngày nay.
- GV có thể khai thác thêm mục “Kết nối
với ngày nay” bằng cách đặt câu hỏi cho
HS thảo luận và trả lời: Em hiểu như thế
nào về ý nghĩa của lời căn dặn của Bác
Hồ? Tại sao Bác lại chọn địa điểm tại Đền
Hùng để căn dặn các chiến sĩ? Lời căn dặn
của Bác có ý nghĩa gì?...
- GV mở rộng (Kết nối với ngày nay): Trước khi tiến về tiếp quản Thủ
đô, Bác Hồ đã về thăm Đến Hùng. Tại Đền Giếng, trong Khu di tích Đền
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

4

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hùng - nơi thờ tự các Vua Hùng, sáng 19 - 9 - 1954, Bác Hồ đã nói chuyện
với cán bộ, chiến sĩ thuộc Đại đoàn quân Tiên Phong. Chỉ tay lên đền, Bác
hỏi: “Các chú có biết đây là nơi nào không? Đây chính là đền thờ Vua Hùng,
tổ tiên chúng ta, người sáng lập nước ta. Bác cháu ta gặp nhau ở đây là rất có
ỷ nghĩa. Ngày xưa, các Vua Hùng dựng nước, nay Bác cháu ta là những người
giành lại đất nước”. Chính tại nơi đây, Bác Hồ đã có câu nói bất hủ: “Các Vua
Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Lời
dạy của Bác không chỉ giúp ta thấy được truyền thống dựng nước và giữ nước
của ông cha ta từ xưa tới nay mà còn nói lên vai trò của Sử học: Chính nhờ Sử
học đã phục dựng lại quá trình lập nước thời các Vua Hùng để ngày nay
chúng ta tiếp nối truyền thống đó.

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

5

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

C. Hoat động luyện tâp:
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về
b. Tổ chức thực hiện:
- B1: GV chuyển giao nhiệm vụ HT: GV chia lớp thành hai nhóm, thảo luận
? Nhà chính trị nổi tiếng của La Mã cổ đại Xi-rê-rông đã nói: “Lịch sử là thầy
dạy của cuộc sống”. Em có đồng ý với nhận xét đó không? Vì sao?
? Trình bày về cách học lịch sử của bản thân: Học qua các nguồn (hình thức)
nào? Học như thế nào? Em thấy cách học nào hứng thú/ hiệu quả nhấtđối với
mình? Vì sao?,...
- B2: GV có thể vận dụng phương pháp tranh luận nhằm phát triển kĩ năng, tư
duy phản biện của HS. Có thể hai nhóm HS sẽ đồng tình hoặc không đống tình
với ý kiến đó. GV chú trọng khai thác lí do vì sao HS đồng tình hoặc không
đống tình, chấp nhận cả những lí do hợp lí khác ngoài SGK hay kiến thức vừa
được hình thành của HS. Cuối cùng, GV cẩn chốt lại ý kiến đúng.
- B3: Các nhóm báo cáo kết quả, thảo luận.
- B4: Đánh giá.
GVKL: GV chỉ dẫn thêm cho HS về các hình thức học tập lịch sử để đạt hiệu
quả: đọc sách (SGK, sách tham khảo,...), xem phim (phim lịch sử, các băng
video, hình,...) và học trong các bảo tàng, học tại thực địa,... Khi học cần ghi
nhớ những yếu tố cơ bản cần xác định (thời gian, không gian - địa điểm xảy ra
và con người liên quan đến sự kiện đó); những câu hỏi cần tìm câu trả lời khi
học tập, tìm hiểu lịch sử. Ngoài ra, GV có thê' lấy thêm ví dụ về các hình thức
khác nữa để HS thấy rằng việc học lịch sử rất phong phú, không chỉ bó hẹp
trong việc nghe giảng và học trong SGK như lâu nay các em vẫn thường làm.
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
b. Tổ chức thực hiện:
B1: GV chuyển giao nhiệm vụ: Bài tập nhóm
? Em yêu thích nhất môn học nào? Nếu thích học các môn khác thì có cần học
lịch sử không và định hướng để HS trả lời:
B2: HS thảo luận trả lời câu hỏi theo nhóm
B3: Các nhóm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ HT.
B4: Đánh giá
Dự kiến sản phẩm: HS trả lời được:
- Học lịch sử để biết nguồn gốc tổ tiên và rút ra những bài học kinh nghiệm cho
cuộc sống nên bất cứ ai cũng cần.
- Mỗi môn học, ngành học đều có lịch sử hình thành và phát triển của nó: Toán
học có lịch sử ngành Toán học, Vật lí có lịch sử ngành Vật lí,... Nếu các em hiểu
và biết được lịch sử các ngành nghề thì sẽ giúp các em làm tốt hơn ngành nghề
mình yêu thích. Suy rộng ra, học lịch sử là để đúc rút kinh nghiệm, những bài
học về sự thành công và thất bại của quá khứ để phục vụ cho hiện tại và xây
dựng cuộc sống mới trong tương lai.

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

6

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Ngày soạn: 30/8/2023
TIẾT 2, BÀI 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI
LỊCH SỬ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử
liệu (tư liệu gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết).
2. Năng lực
*Năng lực riêng/ đặc thù: Tái hiện kiến thức lịch sử, nhận xét, phân tích.
- Năng lực tìm hiểu lịch sử:
+ Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của các nguồn sử
liệu(tư liệu gốc, truyền miệng, hiện vật, chữ viết).
+ Khai thác một số kênh hình trong bài học.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:Nhận xét được ưu nhược của mỗi
loại tư liệu lịch sử
* Năng lực chung: giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
3. Phẩm chất:Giáo dục lòng yêu nước: biết gốc tích tổ tiên, quê hương để từ đó
bồi đắp thêm lòng yêu nước. Có thái độ đúng đắn khi tham quan di tích lịch sử,
Bảo Tàng .Giáo dục tinh thần trách nhiệm: biết giữ gìn và bảo tồn các di sản văn
hóa. Giáo dục tính chăm chỉ: tìm hiểu và thu thập các thông tin, hình ảnh trong
bài học
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
1. Giáo viên: Giáo án biên soạn theo định hướng phát triền năng lực, phiếu học
tập dành cho HS.
- Một số tư liệu hiện vật, tranh ảnh được phóng to hoặc để trình chiếu, một số
mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. Máy tính, máy chiếu
(nếu có).
2. Học sinh: SGK, Tìm hiểu trước một số truyền thuyết, câu chuyện về lịch sử
và di tích lịch sử ở địa phương,Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III. Tiến trình dạy học:
1. Ổn định tổ chức:
Ngày dạy
Lớp
Sỹ số
Tên HS vắng
8/9/2023
6A
6B
8/9/2023
6C
40/41
Giang

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

7

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

2. Kiểm tra bài cũ: L.sử là gì ? Học L.sử để làm gì ?
3. Bài mới:
A. Khởi động:
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học
cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học
sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Tổ chức thực hiện:
GV có thể sử dụng câu hỏi khai thác hình ảnh trong SGK để hỏi HS về
những hiểu biết của các em về hiện vật, về những điều các em cảm nhận, suy
luận được thông qua quan sát hình ảnh (trong hình là mặt trống đồng Ngọc Lũ một hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Đông Sơn nổi tiếng của Việt Nam. Hoa
văn trên mặt trống mô tả phần nào đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Việt
cổ. Hình ảnh giúp chúng ta có những suy đoán vế đời sống vật chất, tinh thần
của người xưa. Đây là những tư liệu quý để nghiên cứu về quá khứ của người
Việt cổ cũng như nền văn minh Việt cổ,...).
Trên cơ sở đó, GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Đó chính là nguồn sử liệu,
mả dựa vào đó các nhà sử học biết và phục dựng lại lịch sử.
B. Hình thành kiến thức:
Hoạt động 1: Phân biệt được tư liệu hiện vật, ý nghĩa và giá trị của tư liệu
hiện vật
a. Mục tiêu: HS nêu được tư liệu hiện vật là những di tích, đồ vật,... còn lưu giữ
lại trong lòng đất hay trên mặt đất cũng như nêu được ý nghĩa, giá trị của loại tư
liệu này.
b. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV- HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
1. Tư liệu hiện vật
- GV cho HS quan sát một số tư liệu hiện
vật đã chuẩn bị trước hoặc hình 2, 3 trong
SGK; định hướng HS nhận xét: Điểm
chung của những tư liệu đó là gì? (GV có
thê' đặt những câu hỏi gợi ý: Hiện vật tìm
thấy ở đâu, có điểm gì đáng chú ý?,...).
Trên cơ sở đó rút ra khái niệm.
- GV có thể tổ chức hoạt động cặp đôi và
thực hiện yêu cầu: Kể thêm một số tư liệu
hiện vật mà em biết.
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS thảo luận theo nhiệm vụ được phân
công.
+ GV có thể tổ chức hoạt động cặp đôi và
thực hiện yêu cầu: Kể thêm một số tư liệu
hiện vật mà em biết. HS tìm những đổ vật
trong gia đình rồi trao đổi với bạn, cùng
nhau thảo luận đề rút ra đổ vật nào là tư
liệu hiện vật.
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

8

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó khăn
của HS.
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và thảo
luận
+ GV gọi đại diện các nhóm lần lượt báo
cáo kết quả
+ Đại diện các nhóm trả lời
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
+ GV đánh giá kết quả hoạt động của HS .
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh.
- GV có thể mở rộng phân tích thêm để HS
thấy được những ưu điểm, nhược điếm của
tư liệu hiện vật thông qua phân tích một ví
dụ cụ thể (ngói úp trang trí đôi chim
phượng bằng đất nung cho thấy một cách
trực quan những hoa văn tinh xảo được
khắc trên đó, chứng tỏ trình độ kĩ thuật đã
phát triển, đời sống tinh thần phong phú
của người xưa,... nhưng đó chỉ là hiện vật
“câm” và thường không còn nguyên vẹn và
đầy đủ,...).

- Những di tích hoặc đồ vật của
người xưa còn lưu giữ lại trong
lòng đất hay trên mặt đất được gọi
chung là những tư liệu hiện vật.
- Ý nghĩa: Giúp ta biết cụ thể và
trung thực về đời sống vật chất và
phần nào đời sống tinh thần của
người xưa.
- Ví dụ: Trống đồng Ngọc Lũ,
Hoàng thành Thăng Long.

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

9

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động 2: Phân biệt và biết được ý nghĩa, giá trị của tư liệu chữ viết
a. Mục tiêu: HS rút ra được khái niệm và ý nghĩa của tư liệu chữ viết
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
- Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Tư liệu chữ viết
+ GV yêu cầu HS theo dõi mục 2
SGK, đọc đoạn tư liệu Di chúc của Hồ
Chí Minh, thảo luận cặp đôi về câu
hỏi: ? Đoạn tư liệu trên cho em biết
thông tin gì?
? Em hiểu thế nào là tư liệu chữ viết? ?
Vì sao bia Tiến sĩ ở Văn Miếu (Hà
Nội) được xem là tư liệu chữ viết?
? Theo em tư liệu chữ viết có ưu và
nhược điểm gì?
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
+ HS thảo luận theo nhiệm vụ được
phân công.
+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó
khăn của HS.
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và
thảo luận
+ GV gọi đại diện các nhóm lần lượt - Tư liệu chữ viết là những bản ghi, tài
báo cáo kết quả
liệu chép tay hay sách được in, khắc
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
chữ.
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
- Ý nghĩa: cho chúng ta biết tương đối
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức đầy đủ vế các mặt đời sống trong quá
+ GV bổ sung: mở rộng để HS hiểu khứ của con người.
thêm về sự ra đời của chữ viết: Lúc
đầu chỉ là những kí hiệu rời rạc, sau đó
mới được chắp nối, ghép hoàn chỉnh
và tuân theo những quy tắc (ngữ pháp)
nhất định. Để hiếu về lịch sử ra đời của
chữ viết, HS sẽ được tìm hiểu kĩ hơn
trong Chương 3. Xã hội cổ đại.
+ GV nhấn mạnh: Từ khi có chữ viết,
con người biết ghi chép các sự vật,
hiện tượng,... thành những câu chuyện
hay những bộ sử đồ sộ. Chữ có thể
được khắc trên xương, mai rùa, bia đá,
chuông đổng, viết trên đất sét, lá cây,
vải,... và sau này là in trên giấy.
+ GV có thể mở rộng, định hướng cho
HS nhận xét về ưu điểm (cho biết khá
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

10

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

đầy đủ), nhược điểm (chịu ảnh hưởng
bởi ý thức chủ quan của người viết)
của loại tư liệu chữ viết.

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

11

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động 3: Phân biệt và hiểu được ý nghĩa của tư liệu truyền miệng
a. Mục tiêu: HS hiểu được tư liệu truyền miệng là gì, ý nghĩa, giá trị của tư liệu
truyền miệng và nêu được một số ví dụ về loại tư liệu này.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học 3. Tư liệu truyền miệng
tập
- GV yêu cầu HS theo dõi mục 3 – sgk,
chia 4 nhóm trả lời câu hỏi
? Hãy kể một số truyền thuyết, truyện
cổ tích mà em đã từng được nghe hoặc
biết?
? Hình 5 trong SGK giúp em liên
tưởng đến truyền thuyết nào trong dân
gian?
? Theo em, thế nào là tư liệu truyền
miệng?
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
+ HS thảo luận theo nhiệm vụ được
phân công.
+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó
khăn của HS.
+ Các nhóm có thề tổ chức thành một
vở kịch ngắn hoặc cử đại diện kể lại - Tư liệu truyền miệng là những câu
vắn tắt nội dung truyền thuyết Sơn chuyện dần gian được kể truyền miệng
Tinh - Thuỷ Tinh, Thánh Gióng,...
từ đời này qua đời khác
Sau đó, GV có thể đặt ra yêu cầu: Chỉ - Tư liệu truyền miệng có thể là những
ra các yếu tố mang tính lịch sử thông truyện cổ tích, thần thoại, ngụ ngôn, ca
qua mỗi truyền thuyết đó.
dao, hò vè, câu đối,...
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và - Tư liệu truyền miệng không cho biết
thảo luận
chính xác về thời gian nhưng phần nào
+ GV gọi đại diện các nhóm lần lượt phản ánh hiện thực lịch sử.
báo cáo kết quả
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

12

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động 4: Phân biệt tư liệu gốc, ý nghĩa, giá trị của tư liệu gốc
a. Mục tiêu: HS phân biệt được tư liệu gốc, tư liệu chữ viết, tư liệu hiện vật và
tư liệu truyền miệng; đổng thời hiểu được tư liệu gốc là những tư liệu cung cấp
những thông tin đầu tiên và trực tiếp về một sự kiện nào đó.
b. Tổ chức thực hiện
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
- Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học 4. Tư liệu gốc
tập
- GV yêu cầu HS theo dõi mục 4 – sgk,
chia 4 nhóm trả lời câu hỏi
?Em hiểu thế nào là tư liệu gốc? Nêu ví
dụ cụ thể.
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
+ HS thảo luận theo nhiệm vụ được phân
công.
+ GV theo dõi kịp thời phát hiện khó
khăn của HS.
- Bước 3: HS báo cáo kết quả và thảo
luận
+ GV gọi đại diện các nhóm lần lượt báo
cáo kết quả
+ Nhóm khác bổ sung ý kiến
- Tư liệu gốc là những tư liệu cung
- Bước 4: Đánh giá hoạt động
cấp những thông tin đầu tiên và trực
+ GV nhận xét, bổ sung, chính xác hoá tiếp về sự kiện hay thời kì lịch sử
kiến thức cho HS.
nào đó.
+ GV bổ sung: Cả ba loại tư liệu trên đểu - Tư liệu gốc bao giờ cũng cung cấp
có những nguồn gốc, xuất xứ khác nhau. những thông tin chính xác
Có loại được tạo nên bởi chính những => nguồn tư liệu đáng tin cậy hơn
người tham gia hoặc chứng kiến sự kiện, cả.
biến cố đã xảy ra, hay là sản phẩm của
chính thời kì lịch sử đó - đó là tư liệu
gốc. Những tài liệu được biên soạn lại
dựa trên các tư liệu gốc thì được gọi là
những tư liệu phái sinh. Tư liệu gốc bao
giờ cũng có giá trị, đáng tin cậy hơn tư
liệu phái sinh.
+ Mở rộng: ?Các nhà nghiên cứu lịch sử
có vai trò như thế nào? Vì sao họ được ví
như những “thám tử”? (Muốn biết và
dựng lại lịch sử trong quá khứ, các nhà
nghiên cứu phải đi tìm tòi các bằng
chứng (cũng chính vì thế mà họ được ví
như “thám tử”), tức là các tư liệu lịch sử,
sau đó khai thác, phân tích, phê phán,...
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

13

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

về các tư liệu đó, giải thích và trình bày
lại lịch sử theo cách của mình).

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

14

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

C. Hoat động luyện tâp:
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về
b. Tổ chức thực hiện:
- B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
+ GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi trả lời câu hỏi 2 – sgk/13.
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ HT
+ HS thảo luận cặp đôi, trả lời câu hỏi 2
- B3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- B4: Đánh giá
- Dự kiến sản phẩm: Chỉ có hình 5 không phải là tư liệu gốc. Cần lưu ý thêm là
việc phân loại các loại tư liệu chỉ là tương đối và cần xem xét trên nhiều khía
cạnh khác nhau một cách linh hoạt. Những tấm bia đá ở Văn Miếu (Hà Nội) có
thể vừa là tư liệu hiện vật vừa là tư liệu chữ viết, vì những bản văn khắc trên bia
là tư liệu chữ viết, còn tấm bia lại là tư liệu hiện vật.
D Hoạt động vận dụng:
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
b. Tổ chức thực hiện:
- B1: Chuyển giao nhiệm vụ HT:
+ GV yêu cầu HS chia nhóm trả lời câu 4 – sgk/13.
+ GV có thể sử dụng phiếu học tập, trong đó nêu rõ nhiệm vụ của HS: Em hãy
kể tên các loại tư liệu lịch sử mà em biết.
- B2: HS thực hiện nhiệm vụ HT (có thể về nhà)
+ GV định hướng: Trong cuộc sống, xung quanh các em đều tồn tại rất nhiều
các dạng tư liệu lịch sử. Em có thể liệt kê ở nhà hoặc nơi em sinh sống có những
tư liệu cụ thể nào giúp em tìm hiểu về những gì đã xảy ra trong quá khứ? Kể tên
các hiện vật đó. Dựa vào tư liệu giúp em biết được điểu gì?... (GV có thể gợi ý:
Đó có thể là những vật quen thuộc, gần gũi như bình gốm, mâm đồng, bút, sách,
vở, các công trình kiến trúc, gắn liền với các địa danh, con người cụ thể,...).
Thực hiện nhiệm vụ học tập này góp phần vào quá trình biến những kiến thức
lịch sử hàn lâm trở nên gần gũi, thiết thực hơn.
- B3: HS báo cáo kết quả thảo luận
- B4: Đánh giá.
Ngày soạn: 6/9/2023
TIẾT 3 - BÀI 3: THỜI GIAN TRONG LỊCH SỬ
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Biết được một số khái niệm và cách tính thời gian trong lịch sử: thập kỉ, thế kỉ,
thiên niên kỉ, trước Công nguyên, sau Công nguyên, âm lịch, dương lịch,...
2. Năng lực
- Năng lực chung: tự chủ, giao tiếp hợp tác, giải quyết vấn đề sáng tạo

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

15

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử “Quan sát, khai thác và sử dụng thông tin
của tư liệu lịch sử được sử dụng trong bài học Nêu được một số khái niệm về
thời gian trong lịch sử như thập kỉ, thế kỉ, thiên niên kỉ, trước Công nguyên,
Công nguyên, âm lịch, dương lịch.
- Nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Hiểu cách tính thời gian theo quy ước chung của thế giới.
- Phát triển năng lực vận dụng:
+ Biết đọc, ghi, và tính thời gian theo quy ước chung của thế giới.
+ Sắp xếp các sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian.
3. Phẩm chất
- Trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm, nhân ái.
- Tính chính xác khoa học trong học tập và cuộc sống
- Biết quý trọng thời gian đề có trách nhiệm với cuộc sống hiện tại của mình.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với
nội dung bài học.
- Máy tính, máy chiếu.
III. Tiến trình dạy học
1.Tổ chức lớp:
Ngày dạy
Lớp
Sỹ số
Tên HS vắng
16/9/2023
6A
43/44
Đinh Thịnh
6B
13/9/2023
6C
41/41

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

16

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới:

A. Khởi động:
a. Mục tiêu:  Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu
những điều ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí
hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới. Từ đó, giáo viên dẫn vào bài mới.
b. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát H1. Một tờ lịch treo tường (hoặc tờ lịch HS chuẩn bị);
- HS đọc các thông tin trong tờ lịch và trả lời các câu hỏi:
?Trên tờ lịch có ghi mấy ngày, đó là ngày bao nhiêu.
?Vì sao trong cùng tờ lịch lại ghi hai ngày khác nhau.
?Ngoài việc ghi số ngày thì còn có những thông tin nào khác không (HS liệt kê
những thông tin đó)
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV.
Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả: HS trình bày cá nhân theo quan điểm
và hiểu biết của từng học sinh
Dự kiến sản phẩm:

Yêu cầu
Sản phẩm
Trên tờ lịch có ghi mấy ngày, đó là ngày - Trên tờ lịch có ghi 2 ngày (ngày
bao nhiêu?
mùng 2 và ngày 26)
Vì sao trong cùng tờ lịch lại ghi hai ngày - Đây là cách tính thời gian và ghi
khác nhau?
thời gian trên tờ lịch theo cả ngày
âm lịch và Công lịch (Dương lịch)
Ngoài việc ghi số ngày thì ở bên góc phải - Còn có 1 số thông tin như: ngày
còn có những thông tin nào khác không Quý Sửu, tháng Bính Thân, năm
(HS liệt kê những thông tin đó)?
Tân Sửu

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

17

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Giáo viên dẫn vào bài mới:
Các em có thể biết được hôm nay là thứ mấy, ngày tháng năm nào là do xem
thông tin trên thờ lịch. Nhưng trên tờ lịch có ghi hai ngày khác nhau, ở góc phải
tờ lịch còn ghi thêm như: ngày Quý Sửu, tháng Bính Thân, năm Tân Sửu,...Vì
sao lại như vậy? Việc xác định thời gian, là một trong những yêu cầu bắt buộc
của khoa học lịch sử. Từ xa xưa, người ta đã rất quan tâm và phát minh ra nhiều
cách tính thời gian khác nhau: đồng hồ, lịch,... Tại sao lại có nhiều cách tính thời
gian khác nhau? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng ta cùng vào bài học ngày
hôm nay - Bài 3: Thời gian trong lịch sử.
B. Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động 1: Giải thích được vì sao phải xác định thời gian trong lịch
a.Mục tiêu: HS nêu được việc xác định thời gian là một trong những yêu cầu
bắt buộc của khoa học lịch sử.
HS nêu được vì sao phải xác định được thời gian trong lịch sử: muốn hiểu và
phục dựng lại lịch sử, cần sắp xếp tất cả sự kiện theo đúng trình tự.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
1. Vì sao phải xác định
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân, thời gian 5 thời gian trong lịch sử?
phút, thực hiện các nhiệm vụ sau:
NV1: hoàn thành vào PHT số 1: Hãy lập đường
thời gian những sự kiện quan trọng của cá nhân
em trong hai năm gần đây (Lịch sử phát triển của
cá nhân trong 2 năm gần đây, sự kiện nào diễn ra
trước ghi trước, sự kiện nào diễn ra sau ghi sau..)
Thời gian
Sự kiện

NV2: Vì sao phải xác định thời gian trong lịch sử?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội
dung vào PHT số 1
Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả
Dự kiến sản phẩm: (ví dụ)

Thời gian
Sự kiện
Tháng 9 năm Học lớp 5, trường…..
2020
Tháng 5 năm Học xong bậc tiểu học
2021
Tháng 9 năm Học lớp 6 trường………
2021
Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả;
GV nhận xét, đánh giá.
GV nhấn mạnh: Từ đó có thể cho HS ôn lại kiến
Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

18

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

thức cũ: Lịch sử là quá trình thay đổi của sự vật
theo thời gian và trả lời câu hỏi: Vì sao phải xác
định thời gian trong lịch sử? (Lịch sử là những gì
đã xảy ra trong quá khứ theo trình tự thời giam.
Muốn hiểu và dựng lại lịch sử, cần sắp xếp tất cả
sự kiện theo đúng trình tự của nó)
Như vậy, việc sắp xếp các sự kiện theo trình
tự là 1 trong những yêu cầu bắt buộc của khoa học
lịch sử, nhằm dựng lại lịch sử chân thực nhất. Các
sự kiện lịch sử bao giờ cũng diễn ra theo trình tự
thời gian: có sự kiện xảy ra trước, có sự kiện xảy
ra sau. Vì thế, muốn phục dựng lại quá khứ theo
đúng những gì đã diễn ra, phải xác định được trình
tự thời gian diễn ra của các sự kiện. Đồng thời,
việc xác định thời gian của các sự kiện còn giúp
ta biết được sự kiện đó đã xảy ra cách đây bao lâu
để thấy được giá trị và những hạn chế của nó.
- Để tính được thời gian từ xưa loài người đã sáng
tạo ra nhiều loại công cụ như đồng hồ, đồng hồ cát
(nguyên tắc cũng như đồng hồ nước), đồng hồ đo
bằng ánh sáng mặt trời ..Hiện nay, nhờ sự phát
triển KH-KT thì con người đã phát minh ra rất
nhiều cách đo thời gian như đồng hồ quả lắc, đồng
hồ đeo tay…. với nhiều chất liệu, màu sắc, kiểu
dáng đa dạng….. và tính chính xác rất cao.

- Lịch sử là những gì đã
xảy ra trong quá khứ theo
trình tự thời gian. Muốn
hiểu và dựng lại lịch sử,
cần sắp xếp tất cả sự kiện
theo đúng trình tự của nó.
- Các dân tộc trên thế giới
đã sáng tạo ra nhiều cách
đo thời gian khác nhau như
đống hồ, đồng hồ cát
(nguyên tắc cũng như đồng
hồ nước), đồng hồ đo bằng
ánh sáng mặt trời …

Đỗ Thị Hương Giang – Trường THCS Thị Trấn I

19

Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 6_ Năm học 2023- 2024

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách tính thời gian trong lịch sử.
a.Mục tiêu: 
- Biết được một số khái niệm và cách tính thời gian trong lịch sử: thập kỉ, thế kỉ,
thiên niên kỉ, trước Công nguyên, sau Công nguyên, âm lịch, dươn...