Ngày soạn:
5/9/2022

Dạy
PPCT:
03, 04

Ngày
Lớp
Tiết

14, 16/9
10C7
4, 1

14,16/9
10C5
3

BÀI 2. HỆ THỐNG KĨ THUẬT

Ghi chú

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Học xong bài này, HS có thể: Trình bày được các khái niệm, cấu trúc của
hệ thống kĩ thuật.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
+ Năng lực tự học: Hình thành phương pháp tự đọc hiểu tài liệu
+ Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến
vấn đề, đề xuất giải quyết vấn đề.
- Năng lực môn công nghệ:
+Năng lực nhận thức công nghệ: Hiểu rõ khái niệm, cấu trúc của hệ thống kĩ thuật.
+ Năng lực giao tiếp công nghệ: Đọc được các sơ đồ hệ thống kĩ thuật cụ thể
3. Phẩm chất: Trách nhiệm, chăm chỉ và tích cực học tập nghiên cứu, hoàn thành các
nhiệm vụ được giao.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
- SGK, SGV, Giáo án điện tử.
- Hình ảnh minh họa, video có liên quan đến bài học.
- Máy tính, máy chiếu.
2. Đối với học sinh:
- Sách giáo khoa
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú học và nhu cầu tìm hiểu về hệ thống kĩ thuật của HS.
b. Nội dung: GV cho HS xem video về hệ thống báo cháy, quan sát hình ảnh về sơ đồ cấp
nước gia đình, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chiếu video, hình ảnh về sơ đồ cấp nước gia đình :

- GV đặt câu hỏi: Hãy kể tên các phần tử trong hệ thống điều khiển cấp nước gia đình tự
động trên hình 2.1. Chúng liên kết với nhau như thế nào? 
- HS quan sát hình ảnh, tiếp nhận câu hỏi, trả lời: Các phần tử trong hệ thống điều khiển
cấp nước gia đình tự động trên hình 2.1: dây điện, phao, các điểm điện, aptomat, máy
bơm nước. Chúng liên kết cơ khí giữa bể nước trên cao và bể ngầm thông qua các phần tử
như: đường ống, van, bơm,..; liên kết điện giữa các phần tử như: aptomat, máy bơm, các
phao điện qua đường dây điện,..
- GV chốt câu trả lời và dẫn vào Bài 2. Hệ thống kĩ thuật
2. Hoạt động hình thành kiến thức
* Hoạt động 1. Tìm hiểu khái niệm về hệ thống kĩ thuật
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được khái niệm về hệ thống kĩ thuật
b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, thảo luận, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được khái niệm về hệ thống kĩ thuật
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, trả lời câu
hỏi:
+ Hệ thống kĩ thuật là gì?
- Sau khi HS trình bày, GV chốt kiến thức, tiếp

I. Khái niệm
1. Hệ thống kĩ thuật
- Hệ thống kĩ thuật là một tập hợp
các phần tử (các chi tiết, bộ phận,
máy và thiết bị) có mối liên kết vật lý

tục đặt câu hỏi: Cho ví dụ về một số hệ thống với nhau nhằm thực hiện nhiệm vụ
kĩ thuật cụ thể hiện nay đang sử dụng ?
nhất định.
- GV cho HS tìm hiểu thông tin trả lời.
2. Ví dụ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ Hệ thống điều khiển cấp nước gia
- HS đọc thông tin, trả lời câu hỏi.
đình.
- GV quan sát, hỗ trợ quá trình HS học tập.
+Hệ thống bảo vệ mạng điện thông
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo minh.
luận
- Đại diện HS đứng dậy trả lời câu hỏi
- HS khác nhận xét, đánh giá, bổ sung
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển sang
nội dung mới.
* Hoạt động 2. Tìm hiểu về cấu trúc của hệ thống kĩ thuật
a. Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS xác định được cấu trúc của hệ thống kĩ thuật, các
liên kết trong hệ thống kĩ thuật.
b. Nội dung: GV trình bày, đặt câu hỏi, HS trả lời
c. Sản phẩm học tập: HS ghi được cấu trúc của hệ thống kĩ thuật, các phần tử của hệ
thống, các liên kết trong hệ thống kĩ thuật.
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, trả lời
câu hỏi:
1.Cấu trúc của hệ thống kĩ thuật gồm có
những phần tử nào? Nêu nhiệm vụ của mỗi
phần tử.

II. Cấu trúc của hệ thống kĩ thuật
1. Khái niệm
Cấu trúc của hệ thống kĩ thuật là sự sắp
xếp, tổ chức các phần tử bên trong của hệ
thống thông qua các mối liên kết khác
nhau trong một môi trường làm việc.
2. Các phần tử cơ bản cấu trúc của hệ
thống kĩ thuật
- Có ba phần tử :
   + Phần tử đầu vào: tiếp nhận các thông
tin của hệ thống kĩ thuật.
   + Phần từ đầu ra bao gồm các cơ cấu
chấp hành, nhận tín hiệu điều khiển nhằm
thực hiện nhiệm vụ của hệ thống kĩ thuật.
   + Phần tử xử lí và điều khiển: có nhiệm
vụ xử lí thông tin từ phần tử đầu vào và
đưa ra tín hiệu điều khiển cho đầu ra
3. Các liên kết thường gặp trong hệ

2. Hãy kể tên các liên kết thường gặp trong hệ
thống kĩ thuật.
- Sau khi HS trình bày, GV chốt kiến thức, tiếp
tục đặt câu hỏi:
Quan sát Hình 2.3 và nêu tên các phần tử làm
nhiệm vụ liên kết cơ khí.

Hãy nêu tên các phần tử trong hệ thống thủy
lực trên hình 2.4. Mỗi liên kết thủy lực được
thực hiện bằng phần tử nào?

thống kĩ thuật:
- Liên kết cơ khí
- Liên kết thủy lực, khí nén
- Liên kết điện, điện tử.
- Liên kết truyền thông tin
*Thực hành:
-Các phần tử làm nhiệm vụ liên kết cơ khí
trong hình 2.3:
+Hình 2.3a: Bộ truyền xích
+Hình 2.3b: Bộ truyền bánh răng

- Các phần tử trong hệ thống thủy lực trên
hình 2.4: Thùng dầu, xi lanh, cánh tay đòn,
van, ống
Mối liên kết thủy lực được thực hiện bằng:
ống, van và xi lanh.

- Các phần tử và mối liên kết giữa các
phần tử trong hệ thống kĩ thuật ở hình 2.5:
Hãy nêu tên các phần tử và mối liên kết giữa
ắc quy, bộ chuyển đổi điện, công tơ điện,
các phần tử trong hệ thống kĩ thuật ở hình 2.5: thiết bị điện trong nhà, pin mặt trời.

- Các phần tử trong hệ thống truyền tín
Hãy nêu tên các phần tử trong hệ thống truyền

hiệu truyền thông qua vệ tinh trên hình 2.6

tín hiệu truyền thông qua vệ tinh trên hình 2.6. : trạm phát, vệ tinh, ti vi.
-Vai trò của vệ tinh:một trạm trung
Vệ tinh có vai trò gì trong hệ thống này?
chuyển tín hiệu giữa các trạm mặt đất và
miền phủ sóng, các cột phát sóng trên mặt
đất

- GV cho HS đọc hiểu câu hỏi và trả lời bài
thực hành .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, tiếp nhận câu hỏi, trả lời
- GV quan sát, hướng dẫn hỗ trợ HS.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- HS trình bày câu trả lời, ghi chép nội dung
chính.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển
sang nội dung mới.
*Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Giúp HS rèn luyện các kiến thức và kĩ năng về hệ thống kĩ thuật
b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi:
Em hãy lập sơ đồ khối hệ thống kĩ thuật cho hệ thống chiếu sáng của gia đình em. Kể tên
các phần tử và các mối liên kết trong hệ thống đó.
HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi luyện tập sgk
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện :
- GV yêu cầu HS dựa vào những kiến thức đã học để thảo luận và lập sơ đồ khối hệ thống
kĩ thuật cho hệ thống chiếu sáng của gia đình:
Phần tử đầu vào

Phần tử xử lí và điều
khiển

Phần tử đầu ra

Nguồn điện

Aptomat, công tắc,
cảm biến

Bóng đèn chiếu sáng

- HS trả lời:

+ Các phần tử : nguồn điện, Aptomat, công tắc, cảm biến, bóng đèn chiếu sáng, dây điện
+ Liên kết: Liên kết điện
GV đưa ra câu hỏi mở rộng: Xe đạp có phải hệ thống kĩ thuật không?Đâu là các phần tử
và liên kết của hệ thống?
GV gợi ý trả lời: Xe đạp là hệ thống kĩ thuật đơn giản.
+ Phần tử đầu vào: Lực của chân (con người) tác động vào bàn đạp.
+Phần xử lí: Đĩa, xích, líp.
+ Phần điều khiển: ghi đông , bánh trước.
+ Phần tử đầu ra gồm: bánh xe.
- GV đánh giá, nhận xét, chuyển sang nội dung tiếp theo.
* Hoạt động 4: Vận dụng
a.Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức về hệ thống kĩ thuật để áp dụng vào trong cuộc sống
hàng ngày
b.Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS trả lời câu hỏi vận dụng
c.Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d.Tổ chức thực hiện:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy tìm hiểu một hệ thống kĩ thuật trong đời sống mà em
biết. Phân tích cấu trúc, vai trò của các phần tử và các liên kết trong hệ thống đó.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và chia sẻ trước lớp cho cả lớp cùng nghe.
*Một số hệ thống kĩ thuật trong đời sống:
+ Hệ thống điều hòa nhiệt độ
+ Hệ thống vườn trồng ra thủy canh
+ Hệ thống bể bơi
+ Hệ thống cứu hỏa
+…
*Cấu trúc hệ thống:
+ Phần tử đầu vào: vai trò thu thập thông tin: cảm biến, nguồn năng lực
+ Phần tử xử lí và điều khiển: nút bấm, công tắc, thiết bị điều khiển, mạch điện điều
khiển, tủ điều khiển hay pano điều khiển
+Phần tử đầu ra: phần tử thực hiện chuyển động: bánh xe,…, phần tử tạo lực, tạo năng
lượng …
*Các liên kết: liên kết cơ khí, liên kết điện, liên kết điện tử, liên kết thủy lực, khí nén
- GV nhận xét, đánh giá, kết thúc bài học.
*Hướng dẫn về nhà:
- Làm báo cáo và nộp sản phẩm liên hệ ngoài giờ học trên lớp.
- Ôn tập và ghi nhớ kiến thức vừa học.
- Tìm hiểu nội dung bài 3. Một số công nghệ phổ biến .