Trường PT DTNT THCS An Biên
Tổ tự nhiên

Họ và tên giáo viên: Dương Tôn Khoái

BÀI 50: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Môn học: KHTN - Lớp: 9
Thời gian thực hiện: 4 tiết(37,38,39,40)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Trình bày được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều.
- Nêu được cách làm cho máy phát điện có thể phát điện liên tục.
- Nhận biết được các tác dụng nhiệt, quang, từ của dòng điện xoay chiều.
- Nhận biết được kí hiệu của ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng được chúng để đo
cường độ và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều.
2. Năng lực: 
2.1 Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học
- Năng lực giao tiếp và hợp tác
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
2.2 Năng lực KHTN
- Nhận biết được ampe kế và vôn kế dùng cho dòng điện một chiều và xoay chiều qua các
kí hiệu ghi trên dụng cụ.
- Thực hiện thí nghiệm để nêu được nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều (dòng điện
luân phiên đổi chiều).
- Lấy được ví dụ chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, phát sáng, tác dụng từ,
tác dụng sinh lí.
3. Phẩm chất: Chăm chỉ, trung thực,Trách nhiệm.
II. CHUẨN BỊ.
GV: Mỗi nhóm HS
- Cuộn dây; điện kế xoay chiều; một cuộn dây dẫn kín; một nam châm vĩnh cửu, 1 trục
thẳng đứng
HS: Học bài và làm bài ở nhà,
II. Dự kiến tiết dạy:
Tiết 37: Hoạt động A và B.1
Tiết 38: Hoạt động B.2
Tiết 39: Hoạt động B.3
Tiết 40: Hoạt động C – Luyện tập.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Trợ giúp của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Hoạt động khởi động
( các năng lực cần hình thành và phát triển là:K1, K2,K3)
? Số đường sức từ xuyên qua một
HS: Trả lời
cuộn dây kín phụ thuộc vào những
yếu tố nào ? Có thể làm biến thiên
số đường sức từ xuyên qua một cuộn HS: Trả lời
dây kín bằng những cách thức nào ?
? Dòng điện cảm ứng có gì thay đổi
không khi ta thay đổi cách thức biến HS: Trả lời

thiên của số đường sức từ qua một
cuộn dây dẫn kín (đang tăng thì
giảm, hoặc đang giảm thì tăng) ?
Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức
(các năng lực hình thành và phát triển K1, K2, K3, K4, P5, P8, X5, X6, X7, X8)
1. Chiều của dòng điện cảm ứng, cách tạo ra dòng
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu SHD
điện xoay chiều
? Dụng cụ thí nghiệm
a, Chiều của dòng điện cảm ứng
? Các bước làm thí nghiệm
- Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của một cuộn
dây kín tăng lên thì dòng điện cảm ứng có chiều ngược
GV: Yêu cầu HS làm thí nghiệm
với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên
theo nhóm hoàn thành phiếu 1
qua tiết diện đó giảm đi.
- Muốn cho dòng điện qua một cuộn dây kín liên tục đổi
? Trình bày kết quả của nhóm
chiều thì cần phải liên tục thay
đổi cách thức biến thiên của số đường sức từ xuyên qua
? Nhận xét
tiết diện của cuộn dây đó. Dòng điện đó gọi là dòng điện
GV: Nhận xét, bổ sung
xoay chiều.
? Hãy đề xuất phương án thí nghiệm b, Cách tạo ra dòng điện xoay chiều
tạo ra dòng điện xoay chiều trong
cuộn dây dẫn kín?
GV: Cho HS quan sát thí nghiệm
hình 50.2, 50.3
? Số đường sức từ xuyên qua tiết
HS: Lần lượt trả lời các câu hỏi
diện của cuộn dây thay đổi như thế
nào?
? Dòng điện cảm ứng xuất hiện
trong cuộn dây có chiều biến đổi
Có nhiều cách để tạo ra dòng điện xoay chiều trong cuộn
như thế nào?
dây dẫn kín, có thể cho nam châm quay đều trong cuộn
? Có những cách nào để tạo ra dòng dây dẫn kín, hay cho cuộn dây quay đều trong từ trường
điện xoay chiều trong cuộn dây dẫn của nam châm.
kín?
2. Máy phát điện xoay chiều
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu thông
tin SHD
? Máy phát điện xoay chiều là gì
GV: Cho HS quan sát hình 50.4 và
50.5
? Những bộ phận chính của mỗi loại
máy phát điện
? Mỗi loại máy tạo ra dòng điện
xoay chiều bằng cách nào?
GV: Cho HS quan sát thí nghiệm
Hình 50.6
? Dòng điện xoay chiều có những
tác dụng gì?
? Nếu thay nguồn điện xoay chiều
bằng nguồn điện một chiều thì tác
dụng của dòng điện lên kim nam

HS: Lần lượt trả lời các câu hỏi
Các máy phát điện xoay chiều đều có hai bộ phận chính
là: nam châm và cuộn dây.
Bộ phận đứng yên được gọi là stato, bộ phận chuyển
động được gọi là rôto.
3. Các tác dụng của dòng điện xoay chiều

châm, lên bóng đèn có thay đổi
không? Tại sao?
GV: Cho HS hoạt động cặp đôi hoàn
thành phiếu 2

HS: Hoạt động cặp đôi
– Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của dòng điện tác
dụng lên nam châm cũng đổi chiều.
– Khi dòng điện đổi chiều liên tục, dây tóc của bóng đèn
sẽ sáng tối liên tục, nhưng do quá trình nguội chậm và do
mắt có khả năng lưu ảnh nên ta không phát hiện ra điều
đó.
Hoạt động 3. Hoạt động luyện tập
(các năng lực hình thành và phát triển K1, K2, K3, K4; P5 )
GV: Cho HS hoạt động chung lần
Bài 1
lượt làm các bài tập 1, 2, 3, 4.
C
Bài 2
Khi đổi chiều dòng điện thì từ trường của nam châm điện
đổi cực, làm cho lực
tác dụng giữa nam châm điện và kim nam châm đổi
chiều, tức làm cho kim nam châm quay. Còn nam châm
điện đổi cực thì vẫn luôn hút sắt non.
Bài 3
C
Bài 4
Tác dụng nhiệt
Hoạt động 4. Hoạt động vận dụng và tìm tòi mở rộng
( các năng lực cần hình thành và phát triển là: K3, K4)
- Yêu cầu HS về nhà tìm thông tin
Bài 1
trên mạng hoặc tài liệu làm mục D,E Một số thiết bị sử dụng trong gia đình dựa trên tác dụng
tiết sau trình bày
nhiệt của dòng điện xoay chiều : Nồi cơm điện, bàn là,
máy sấy tóc,..
Bài 2
Vì dòng điện xoay chiều liên tục đổi chiều, do đó các cực
liên tục đổi dấu. Vì vậy không thể kí hiệu phân biệt các
cực của ổ cắm điện (như pin).
Bài 3
Dòng điện làm sáng bóng đèn ở xe đạp khi xe chuyển
động (đinamô) là dòng điện xoay chiều.
Dòng điện xoay chiều được tạo ra cuộn dây được đặt
trong từ trường của nam châm quay (nam châm quay nhờ
được kết nối với chuyển động của xe).

E.1 Các dụng cụ điện : Ampe kế và vôn kế HS đã được

học là các dụng cụ dùng để đo các đại lượng của dòng
điện 1 chiều. Cấu tạo của chúng là các ampe kế và vôn kế
khung quay. Nên khi dòng điện đổi chiều, không thể dùng
các thiết bị này để đo được.
E.2 Có thể.
Ví dụ : Sạc điện thoại, Sạc máy tính
*) Nội dung trong các phiếu học tập, video, tư liệu……
Phiếu số 1: Hoàn thành các kết luận sau
- Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của một cuộn dây kín tăng lên thì dòng điện
cảm ứng có chiều .................với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua
tiết diện đó giảm đi.
- Muốn cho dòng điện qua một cuộn dây kín liên tục đổi chiều thì cần phải liên tục
.........................................................................số đường sức từ xuyên qua tiết diện của
cuộn dây đó. Dòng điện đó gọi là dòng điện xoay chiều.
Phiếu số 2: Hoàn thành kết luận sau
– Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của dòng điện tác dụng lên nam châm
..........................
– Khi dòng điện đổi chiều liên tục, dây tóc của bóng đèn sẽ ................................, nhưng
do quá trình nguội chậm và do mắt có khả năng lưu ảnh nên ta không phát hiện ra điều
đó.
IV. NHẬN XÉT – ĐÁNH GIÁ:
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
Kí duyệt
Giáo viên biên soạn

Dương Tôn Khoái