Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

Ngày soạn: ……………………………
Ngày dạy: ……………………………..
Tiết số: 19
Bài 17: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 - 1945)
(Tiết 1)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Tóm tắt được nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai, diễn biến và hậu quả của
cuộc chiến tranh qua các giai đoạn khác nhau.
2. Năng lực
- Hình thành và phát triển các năng lực: tìm hiểu lịch sử; nhận thức và tư duy lịch sử, vận
dụng kiến thức và kĩ năng đã học.
3. Phẩm chất
- Hình thành và phát triển các phẩm chất công dân: yêu nước, chăm chỉ, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY VÀ HỌC
- Lược đồ:
+ Đức - Italia gây chiến và bành trướng (từ tháng 10/1935 đến tháng 8/1939).
+ Lược đồ chiến trường châu Á - Thái Bình Dương (1941 - 1945).
- Các tranh ảnh có liên quan ...
- Các tài liệu tham khảo có liên quan.
- Máy tính kết nối máy chiếu.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP/ KHỞI ĐỘNG
1. Mục tiêu:
Với việc HS quan sát một số hình ảnh về cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, các em
có thể nhớ lại sự kiện bắt đầu, kết thúc cũng như sự khốc liệt khốc liệt của cuộc chiến tranh.
Tuy nhiên, các em chưa có thể biết đầy đủ và chi tiết tại sao cuộc chiến tranh bùng nổ,
những diễn biến chính, hậu quả và tác động của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai đối với
tình hình thế giới. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những
điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn đề dưới
đây:

Trang 1

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

Hình 1: Thị trấn Wie lun' (Ba Lan) sau khi bị không quân Đức oanh
tạc ngày 01 tháng 9 năm 1939

Hình 2: Người lính Hồng quân cắm cờ Liên Xô trên tòa nhà Quốc hội
Đức trong trận Béc lin ngày 02 tháng 5 năm 1945

1, Các bức ảnh trên phản ánh những sự kiện diễn ra trong Chiến tranh thế giới thứ
Hai. Nêu những hiểu biết của em về Chiến tranh thế giới thứ hai.
2, Tại sao Chiến tranh thế giới thứ hai lôi cuốn nhiều lực lượng và quốc gia trên thế
giới tham gia?
3, Vì sao hòa bình là vấn đề được nhân loại tiến bộ đặc biệt quan tâm sau Chiến tranh
thế giới thứ hai?
3. Gợi ý sản phẩm: Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau,
GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. Con đường dẫn tới chiến tranh
Trang 2

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

Hoạt động 1: Sự hình thành phe Trục và các hoạt động xâm lược của các nước phát
xít.
* Mục tiêu
- Trình bày được những hoạt động xâm lược của các nước phát xít. Từ đó, thấy được con
đường dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai.
* Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy quan sát hình ảnh và đọc thông tin phần chữ nhỏ
SGK trang 90, cho biết:
+ Tại sao các nước Đức, Italia và Nhật Bản liên kết với nhau?
+ Nhận xét gì về các cuộc chiến tranh do các nước phát xít gây ra trong giai đoạn 19311937.
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm
thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS
khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
- Các nước Đức, Italia và Nhật Bản liên kết với nhau vì: Sự liên kết này giúp các nước
thực hiện được những tham vọng riêng và mục tiêu chung là phân chia lại thuộc địa, thị
trường, chống Liên Xô và Quốc tế Cộng sản đồng thời chống cả Anh, Pháp, Mĩ.
- Nhận xét về các cuộc chiến tranh do các nước phát xít gây ra trong giai đoạn 1931-1937:
+ Các cuộc chiến tranh này cùng với sự bành trướng của Nhật Bản ở châu Á cho thấy âm
mưu gây chiến tranh của các nước phát xít lan rộng trên toàn thế giới. Đây chính là những
cuộc chiến tranh báo hiệu Chiến tranh thế giới thứ hai đang đến gần.
Hoạt động 2. Chính sách nhân nhượng đối với chủ nghĩa phát xít của các nước tư bản
Anh, Pháp, Mĩ và thái độ của Liên Xô.
* Mục tiêu: Học sinh thấy được thái độ của các nước Liên Xô và Anh - Pháp - Mĩ trước
hành động của các nước phát xít.
* Phương thức: HS hoạt động cá nhân tìm hiểu thông tin SGK trang 91 và nhận xét.
* Gợi ý sản phẩm:
- Liên Xô coi chủ nghĩa phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất, chủ trương hợp tác với các nước
tư bản Anh, Pháp để chống phát xít và nguy cơ chiến tranh, kiên quyết đứng về phía các
nước bị chủ nghĩa phát xít xâm lược.
- Vì muốn giữ nguyên trật tự thế giới có lợi cho mình, Chính phủ các nước Anh, Pháp đã
không thành thật hợp tác với Liên Xô, thực hiện chính sách nhân nhượng chủ nghĩa phát
xít, hòng đẩy chiến tranh về phía Liên Xô. Còn Mĩ, với Đạo luật trung lập, giới cầm quyền
nước này thi hành chính sách không can thiệp vào các sự kiện bên ngoài châu Mĩ.
Hoạt động 3: Tìm hiểu Hội nghị Muy-ních (tháng 9 năm 1938)
* Mục tiêu: Biết được nội dung Hội nghị Muy-ních và đánh giá mối quan hệ quốc tế từ sau
Hội nghị đến khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy quan sát hình ảnh, tìm hiểu SGK và cho biết:
+ Bối cảnh, thành phần tham dự, nội dung của Hội nghị?
Trang 3

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

+ Qua bức tranh biếm họa của họa sĩ Derso et Kelen và nội dung ở trên, vì sao nói Hội nghị
Muy-ních là đỉnh cao của chính sách dung dưỡng, thỏa hiệp của Anh - Pháp với Đức?
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động nhóm để tìm hiểu.
* Gợi ý sản phẩm:
- Bối cảnh, thành phần tham dự, nội dung của Hội nghị:
+ Bối cảnh: Tháng 3 - 1938, Đức xâm chiếm và sáp nhập nước Áo vào lãnh thổ Đức, sau đó
gây ra vụ Xuy-đét để thôn tính Tiệp Khắc.
+ Thành phần: Hội nghị Muyních gồm những người đứng đầu bốn nước Anh, Pháp, Đức,
Italia đã được triệu tập.
+ Nội dung: Anh - Pháp trao vùng Xuy-đét của Tiệp Khắc cho Đức, đổi lấy việc Hítle cam
kết chấm dứt mọi cuộc thôn tính ở châu Âu.
- Vì sao nói Hội nghị Muy-ních là đỉnh cao của chính sách dung dưỡng, thỏa hiệp giữa Anh
- Pháp với Đức:
+ Tại Hội nghị, Anh-Pháp hi sinh quyền lợi của nước nhỏ để bảo vệ quyền lợi và mục đích
của mình.
+ Trong khi đó Đức biến các nước trở thành con rối trong tay.
II. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ và lan rộng ở châu Âu (từ tháng 9/1939 đến
tháng 9/1940)
1. Mục tiêu
- Trình bày được những sự kiện chính trong tiến trình phát xít Đức tấn công châu Âu. Lập
niên biểu về quá trình xâm chiếm châu Âu của phát xít Đức.
2. Phương thức
- Đọc thông tin trong sách giáo khoa kết hợp quan sát lược đồ Đức – Italia gây chiến và
bành trướng châu Âu (hình 43 – SGK trang 92) hãy:
+ Thống kê những sự kiện chính trong tiến trình phát xít Đức tấn công châu Âu.
+ Giải thích vì sao Đức tấn công Ba Lan; thực hiện chiến lược “Chiến tranh chớp nhoáng”;
thất bại trong kế hoạch tấn công nước Anh.
- GV tổ chức hoạt động nhóm với kĩ thuật đóng vai:
Nhóm 1: Đóng vai phóng viên chiến trường ghi lại những sự kiện chính trong tiến trình phát
xít Đức tấn công châu Âu.
Nhóm 2: Đóng vai phóng viên phỏng vấn Hít le với nội dung Vì sao Đức tấn công Ba Lan?
Vì sao Đức thực hiện chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng”?
Nhóm 3: Xây dựng đoạn phim tư liệu về hành động của liên quân Anh – Pháp.
- Các nhóm báo cáo sản phẩm
3. Gợi ý sản phẩm
- Nhóm 1: Những sự kiện chính trong tiến trình phát xít Đức tấn công châu Âu
+ Rạng sáng 1 - 9 - 1939, Đức bất ngờ tấn công Ba Lan. Hai ngày sau Anh và Pháp buộc
phải tuyên chiến với Đức. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Với ưu thế vượt trội về sức
mạnh quân sự, quân Đức áp dụng chiến lược "Chiến tranh chớp nhoáng" và chỉ trong gần 1
tháng đã chiếm được Ba Lan.
+ Từ tháng 4 - 1940, Đức chuyển hướng tấn công sang phía tây, nhanh chóng chiếm được
hầu hết các nước tư bản châu Âu và đánh thẳng vào nước Pháp. Nước Pháp nhanh chóng bại
trận.
Trang 4

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

+ Tháng 7 - 1940, không quân Đức đánh phá nước Anh, nhưng bị tổn thất nặng nề. Kế
hoạch của Hítle đổ bộ vào nước Anh không thực hiện được.
+ Tháng 9 - 1940, tại Béclin ba nước phát xít Đức – Italia - Nhật Bản kí Hiệp ước Tam
cường, nhằm tăng cường trợ giúp lẫn nhau và phân chia thế giới.
+ Từ tháng 10 - 1940, Đức chuyển sang thôn tính các nước Đông và Nam châu Âu : chiếm
đóng ba nước chư hầu Rumani, Hunggari, Bungari ; thôn tính Nam Tư và Hi Lạp.
+ Mùa hè 1941, phe phát xít đã chiếm phần lớn châu Âu và sẵn sàng mở cuộc tấn công
Liên Xô. thắng lợi trong trận En Alamen (Ai Cập), giành lại ưu thế ở Bắc Phi và chuyển
sang phản công trên toàn mặt trận.
- Nhóm 2: Phóng viên phỏng vấn Hít le
+ PV: Vì sao ông quyết định tấn công Ba Lan?
+ Hít le: Đức đã kí với Liên Xô Hiệp ước không xâm phạm lẫn nhau nên Đức yên tâm ở
mặt trận phía Đông để dồn toàn lực tấn công châu Âu. Ba Lan giáp với Đức nên tấn công
Ba Lan để làm bàn đạp tấn công các nước khác ở châu Âu.
+ PV: Vì sao ông quyết định thực hiện chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng”?
+ Hít le: Chúng tôi có tiềm lực kinh tế - quân sự hùng mạnh, hoàn toàn có khả năng mở
cuộc tấn công lớn vào châu Âu và nhanh chóng giành thắng lợi. Trong khi đó, điểm yếu của
các nước châu Âu trong việc phòng thủ vì mất cảnh giác, chủ quan.
- Nhóm 3: Đoạn phim tư liệu về hoạt động của Anh - Pháp.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh
hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: con đường dẫn tới Chiến tranh thế giới thứ hai; quá
trình xâm chiếm châu Âu của phát xít Đức ((từ tháng 9/1939 đến tháng 9/1940).
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân,
trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:
1. Có đúng hay không khi cho rằng kẻ tội phạm khi châm ngòi lửa Chiến tranh thế giới II là
bọn phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản. Nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu một
phần về sự bùng nổ cuộc Chiến tranh thế giới II? Tại sao?
2. Lập bảng thống kê quá trình xâm chiếm châu Âu của phát xít Đức ((từ tháng 9/1939 đến
tháng 9/1940) theo yêu cầu sau:
Thời gian

Nội dung sự kiện

Kết quả

3. Dự kiến sản phẩm
1. Nêu nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Nguyên nhân sâu xa: tác động của quy luật phát triển không đều về kinh tế và chính trị
giữa các nước tư bản trong thời đại đế quốc chủ nghĩa. Sự phát triển không đều đó đã làm
cho so sánh lực lượng trong thế giới tư bản thay đổi căn bản, việc tổ chức và phân chia thế
Trang 5

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

giới theo hệ thống Véc-xai - Oa-sinh-tơn không còn phù hợp nữa. Điều đó nhất định phải
đưa đến một cuộc chiến tranh mới để phân chia lại thế giới.
- Nguyên nhân trực tiếp của Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc khủng hoảng kinh tế thế
giới 1929 - 1932 làm những mâu thuẫn trên thêm sâu sắc dẫn tới việc lên cầm quyền của
chủ nghĩa phát xít ở một số nước với ý đồ gây chiến tranh để phân chia lại thế giới.
- Anh, Pháp: dung túng, nhượng bộ phát xít, tạo điều kiện cho phe phát xít gây ra cuộc
Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Mĩ: thực hiện chính sách trung lập
- Mĩ, Anh, Pháp muốn đầy phát xít tấn công Liên Xô...
2. Lập bảng thống kê quá trình xâm chiếm châu Âu của phát xít Đức (từ tháng 9/1939 đến
tháng 9/1940) theo yêu cầu sau:
Thời gian
Nội dung sự kiện
Kết quả
1 - 9 - 1939 Đức bất ngờ tấn công Ba Lan. Hai ngày Chiến tranh thế giới thứ
sau Anh và Pháp buộc phải tuyên chiến hai bùng nổ.
với Đức.
4 - 1940
Đức chuyển hướng tấn công sang phía tây Đức chiếm được hầu hết
các nước tư bản châu Âu
7 - 1940
Đức tấn công nước Anh
Kế hoạch không thực hiện
được.
9 - 1940
Đức – Italia - Nhật Bản kí Hiệp ước Tam Tăng cường sức mạnh cho
cường
các nước phát xít.
10 - 1940
Đức chuyển sang thôn tính các nước Đông chiếm đóng ba nước chư
và Nam châu Âu
hầu Rumani, Hunggari,
Bungari; thôn tính Nam Tư
và Hi Lạp.
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG
1. Mục tiêu:
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề
mới trong học tập và thực tiễn về:
+ Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ hòa bình, an
ninh thế giới.
- Tìm hiểu thêm các tư liệu liên quan đến bài học sau như: Chiến tranh Thái Bình
Dương, Nhật đầu hàng Đồng minh...
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):
1. Vì sao hòa bình trở thành yêu cầu cấp thiết của nhân loại tiến bộ? Trách nhiệm của
thế hệ trẻ trong việc gìn giữ hòa bình thế giới.
2. Những thắng lợi của quân Đồng minh trong việc tiêu diệt phát xít Nhật và tác động
của những thắng lợi đó đối với cách mạng Việt Nam.
3. Sưu tầm các bức ảnh nổi tiếng trong Chiến tranh thế giới thứ hai và cho biết nội
dung các bức ảnh đó.
Trang 6

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

- HS có thể viết báo cáo (đoạn văn hay trình chiếu hay bộ sưu tập ảnh…)
- HS chia sẻ với bạn bằng việc thông qua trao đổi sản phẩm cho bạn, gửi thư điện
tử…
- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…
3. Gợi ý sản phẩm:
1. Vì sao hòa bình trở thành yêu cầu cấp thiết của nhân loại tiến bộ? Trách nhiệm
của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ hòa bình thế giới.
- Nêu được khái niệm "Hòa bình": Là tình trạng không có chiến tranh hay xung đột
vũ trang, là mối quan hệ hiểu biết, tôn trọng, bình đẳng và hợp tác giữa các quốc gia, dân
tộc,giữa con người với con người.
- Nêu được khái niệm "bảo vệ hòa bình": Bảo vệ hòa bình là giữ gìn cuộc sống bình
yên, dùng thương lượng và đàm phán để giải quyết mọi mâu thuẫn, xung đột giữa các dân
tộc, tôn giáo, quốc gia, không để xảy ra chiến tranh hay xung đột vũ trang.
- Nêu được lí do cần bảo vệ hòa bình vì:
+ Hòa bình đem lại cuộc sống bình yên, ấm no tự do, hạnh phúc, là khát vọng của
toàn nhân loại.
+ Chiến tranh chỉ mang lại đau thương, mất mát, đói khát, bệnh tật, gia đình li tán, là
thảm họa của loài người.
+ Trên thế giới ngày nay vẫn còn xảy ra chiến tranh, xung đột vũ trang, các thế lực
phản động, hiếu chiến vẫn đang âm mưu phá hoại hòa bình, ngòi nổ chiến tranh vẫn đang
âm ỉ nhiều nơi trên hành tinh chúng ta.
- Nêu được trách nhiệm:
+ Bảo vệ hòa bình, ngăn chặn chiến tranh là trách nhiệm của toàn nhân loại. Học sinh
cố gắng phấn đấu học tập góp phần nhỏ vào việc giữ gìn hòa bình cho dân tộc và cả nhân
loại...
+ Ý thức bảo vệ hòa bình, lòng yêu hòa bình cần được thực hiện ở mọi lúc mọi nơi,
trong các mối quan hệ giao tiếp hằng ngày giữa con người với con người.
+ Học sinh phải biết cư xử với bạn bè và mọi người xung quanh một cách thân thiện
và bình đẳng tránh xung đột mâu thuẫn.
+ Tham gia đầy đủ, tích cực các hoạt động vì hòa bình.
2. Những thắng lợi của quân Đồng minh trong việc tiêu diệt phát xít Nhật và tác
động của những thắng lợi đó đối với Việt Nam.
- Cuối năm 1944, đầu năm 1945, quân Đồng minh phản công và liên tiếp giành thắng
lợi trước quân Nhật: Anh chiếm Miến Điện, Mĩ chiếm Philippin… Tình thế đó Nhật buộc
phải đảo chính Pháp ở Đông Dương. Đảng ta phát động cao trào kháng Nhật cứu nước.
- Liên Xô tiêu diệt hơn một triệu quân Quan Đông của Nhật, Mĩ ném hai quả bom
nguyên tử buộc Nhật đầu hang Đồng minh không điều kiện. Những điều đó làm cho chính
phủ bù nhìn Trần Trọng Kim hoang mang dao động đến cực độ. Ta chớp thời cơ quyết định
Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.
3. Sưu tầm các bức ảnh nổi tiếng trong Chiến tranh thế giới thứ hai và cho biết nội dung
các bức ảnh đó.

Trang 7

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

Ngày soạn: ……………………………
Ngày dạy: ……………………………..
Tiết số: 20
Bài 17. CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 – 1945) – Tiết 2

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Trình bày được diễn biến và hậu quả của cuộc chiến tranh qua các giai đoạn khác nhau.
- Từ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, lý giải và rút ra tính chất và hệ quả của nó đối với sự
phát triển của tình hình thế giới, rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo bệ hòa bình thế giới
hiện nay.
2. Năng lực
- Năng lực đặc thù: Tìm hiểu lịch sử, nhận thức và tư duy lịch sử, vận dụng kiến thức, kĩ
năng đã học vào thực tiễn.
- Năng lực chung: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo
3. Phẩm chất
- Phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, có ý thức trách nhiệm với gia đình,
cộng đồng và đất nước.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY VÀ HỌC
- Lược đồ:
+ Lược đồ chiến trường châu Á - Thái Bình Dương (1941 - 1945).
- Các tranh ảnh có liên quan ...
- Các tài liệu tham khảo có liên quan.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP
1. Mục tiêu:
Với việc HS quan sát một số hình ảnh về cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, các em
có thể nhớ lại sự kiện bắt đầu, kết thúc cũng như sự khốc liệt khốc liệt của cuộc chiến tranh.
Tuy nhiên, các em chưa có thể biết đầy đủ và chi tiết tại sao cuộc chiến tranh bùng nổ,
những diễn biến chính, hậu quả và tác động của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai đối với
tình hình thế giới. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những
điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn đề dưới
đây: TRÌNH CHIẾU
1, Ba bức ảnh trên phản ánh những sự kiện diễn ra trong Chiến tranh thế giới thứ Hai.
Nêu những hiểu biết của em về Chiến tranh thế giới thứ hai.
2, Tại sao Chiến tranh thế giới thứ hai lôi cuốn nhiều lực lượng và quốc gia trên thế
giới tham gia?
3, Vì sao hòa bình là vấn đề được nhân loại tiến bộ đặc biệt quan tâm sau Chiến tranh
thế giới thứ hai?
Trang 8

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

3. Gợi ý sản phẩm: Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau,
GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. CHIẾN TRANH LAN RỘNG KHẮP THẾ GIỚI (Từ tháng 06/1941 đến
tháng 11/1942)
1. Mục tiêu:
- HS tóm tắt được diễn biến từ 6/1941 đến 11/1942, chiến tranh đã lan rộng khắp các châu
lục trên thế giới.
- Phân tích được tính chất chiến tranh có sự thay đổi, khối đồng minh chống phát xít hình
thành.
2. Phương thức: Hoạt động theo nhóm
- GV chia lớp thành 4 nhóm, nhiệm vụ của các nhóm là quan sát lược đồ, hình ảnh trong
sách, kết hợp đọc SGK T94-95-96-97, thảo luận:
- Nhiệm vụ cụ thể của từng nhóm là:
+ Nhóm 1: Phát xít Đức đã tấn công vào lãnh thổ Liên Xô như thế nào? Nhân dân Liên Xô
đã chiến đấu chống phát xít Đức ra sao?
+ Nhóm 2: chiến sự ở Bắc Phi bùng nổ và diễn biến ra sao?
+ Nhóm 3: chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ như thế nào?
+ Nhóm 4: nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của khối Đồng minh chống phát xít? Tại sao
nói việc Liên xô tham chiến đã làm thay đổi căn bản cục diện chính trị và quân sự của cuộc
chiến?
3. Gợi ý sản phẩm:
1. Phát xít Đức tấn công Liên Xô. Chiến sự ở Bắc Phi.
* Mặt trận Xô - Đức:
 - Sáng 22/06/1941, Đức tiến hành “chiến tranh chớp nhoáng” tấn công Liên Xô. Ban đầu,
do có ưu thế về vũ khí và kinh nghiệm tác chiến, quân Đức tiến sâu vào lãnh thổ LXô
+ Rạng sáng ngày 22/6/1941, Đức tấn công Liên Xô 
+ Đức đã huy động 190 sư đoàn với 5,5 triệu quân, 3712 xe tăng, 4950 máy bay,
+ Chia làm 3 đạo quân, đồng loạt tấn công trên suốt dọc tuyến biên giới phía tây Liên
Xô:đạo quân phía bắc bao vây Lê-nin-grát, đạo quân trung tâm tiến tới ngoại vi thủ đô
Matxcơva, đạo quân phía nam chiếm Ki-ép và Ucraina.
- Nhân dân Liên Xô kiên quyết chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Tháng 12-1941, Hồng quân Liên
Xô do tướng Giu-cốp chỉ huy đã đẩy lùi quân Đức. Chiến thắng Mát-xcơ-va đã làm phá sản
chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng” của Hít-le.
 - Cuối năm 1942, Đức tấn công Xta-lin-grát -“nút sống” của Liên Xô- nhưng không chiếm
được.
 * Mặt trận Bắc Phi:
- Tháng 09/1940, I-ta-li-a tấn công Ai Cập.
- Tháng 10/1942, liên quân Anh-Mĩ giành thắng lợi trong trận En A-la-men, và chuyển sang
phản công trên toàn mặt trận .
2. Chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ
- Tháng 09/1940, Nhật kéo vào Đông Dương.
Trang 9

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

- Ngày 07/12/1941, Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng – căn cứ hải quân chủ yếu của
Mĩ ở Thái Bình Dương. Mĩ bị thiệt hại nặng nề. Chiến tranh lan rộng toàn thế giới.
 - Nhật tấn công vào Đông Nam Á và Thái Bình Dương.                   
3. Khối Đồng minh chống phát xít hình thành .
  - Nguyên nhân:       
+ Hành động xâm lược của phe phát xít trên toàn thế giới đã thúc đẩy  các quốc gia
cùng phối hợp với nhau trong một liên minh chống phát xít.
          + Việc Liên Xô tham chiến làm thay đổi căn bản cục diện chính trị và quân sự của
cuộc chiến, cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào kháng chiến của nhân dân các nước bị phát xít
chiếm đóng.
         + Anh, Mĩ thay đổi thái độ, bắt tay cùng Liên Xô chống chủ nghĩa phát xít.
          - Ngày 01/01/1942, tại Oa-sinh-tơn , 26 quốc gia, đứng đầu là Liên Xô, Mĩ, Anh đã
ra “Tuyên ngôn Liên hiệp quốc” cam kết cùng nhau chống phát xít với toàn bộ lực lượng
của mình . Khối Đồng minh chống phát xít được thành lập.
- Ý nghĩa: Việc Liên Xô tham chiến và sự ra đời của khối Đồng minh chống phát xít làm
cho tính chất của Chiến tranh thế giới thứ hai thay đổi, trở thành một cuộc chiến tranh
chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hòa bình nhân loại.
IV. QUÂN ĐỒNG MINH CHUYỂN SANG PHẢN CÔNG. CHIẾN TRANH THẾ
GIỚI THỨ HAI KẾT THÚC (Từ tháng 11/1942 đến tháng 08/1945)
Hoạt động 2: Quân Đồng minh phản công (từ tháng 11/1942 đến tháng 6/1944)
1. Mục tiêu:
- HS nắm được sự kiện chính về cuộc phản công của quân Đồng minh trên các mặt trận.
- Trận phản công tại Xta- lin- grat: diễn biến và ý nghĩa
2. Phương thức: hoạt động cá nhân và cả lớp
- HS quan sát bản đồ chiến tranh TG thứ hai, hình ảnh trong SGK, đọc sgk và thảo luận 1 số
vấn đề sau:
- HS đã chuẩn bị ở nhà.
- HS thuật trên bản đồ chiến tranh thế giới về trận phản công của Hồng quân Liên Xô tại
Xta-lin-grat.
- Với kết qủa đạt được, chiến thắng Xta-lin-grat có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
- Ở các mặt trận, cuộc phản công của quân Đồng minh diễn ra như thế nào?
3. Gợi ý sản phẩm:
* Mặt trận Xô – Đức :
- Trận phản công Xta-lin-grát (từ tháng 11/1942 đến tháng 02/1943), Hồng quân Liên Xô
đã tấn công tiêu diệt, bắt sống toàn bộ đội quân tinh nhuệ của Đức gồm 33 vạn người do
thống chế Pao-lút chỉ huy. Từ đây, Liên Xô và phe Đồng minh chuyển sang tấn công trên
các mặt trận.
 - Ý nghĩa:  Chiến thắng Xtalingrát đã đánh dấu bước ngoặt căn bản của chiến tranh thế giới,
buộc phát xít phải chuyển từ tấn công sang phòng ngữ. Đồng thời bắt đầu tù đây, Liên Xô
và phe Đồng minh chuyển sang tấn công đồng loạt trên các Mặt trận.
- Cuối tháng 08/1943, Hồng quân đã bẻ gãy cuộc phản công của quân Đức tại vòng cung
Cuốc-xcơ. Tháng 06/1944. phần lớn lãnh thổ Liên Xô được giải phóng.
Trang 10

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

* Ở Mặt trận Bắc Phi: Từ tháng 3 đến tháng 5/1943, liên quân Mĩ - Anh phản công quét
sạch quân Đức - Italia khỏi châu Phi. Chiến sự ở châu Phi chấm dứt.
* Ở Italia: Tháng 7/1943 đến tháng 5/1945, liên quân Mĩ - Anh tấn công truy kích quân phát
xít, làm cho chủ nghĩa phát xít Italia bị sụp đổ, phát xít Đức phải khuất phục.
* Ở Thái Bình Dương: Sau chiến thắng quân Nhật trong trận Gua-đan-ca-nan (1/1943) Mĩ
phản công đánh chiếm các đảo ở Thái Bình Dương.
Hoạt động 3: Phát xít Đức bị tiêu diệt. Nhật Bản đầu hàng. Chiến tranh kết thúc.
1. Mục tiêu: HS trình bày được: Phát xít Đức và Nhật bị tiêu diệt như thế nào?
- Đánh giá đúng vai trò của Liên Xô, các nước đồng minh.
- Kỹ năng quan sát, phân tích, khai thác lược đồ.
2. Phương thức: Hoạt động cá nhân, cả lớp.
- HS đọc sách, quan sát hình ảnh, lược đồ thảo luận 1 số vấn đề sau:
+ Phát xít Đức bị tiêu diệt như thế nào? Em đánh giá gì vê vai trò của Liên Xô và đồng
minh Mĩ, Anh trong việc tiêu diệt phát xít Đức?
+ Phát xít Nhật bị tiêu diệt như thế nào? Em đánh giá gì vê vai trò của Liên Xô và đồng
minh Mĩ, Anh trong việc tiêu diệt phát xít Nhật?
3. Gợi ý sản phẩm:
a. Phát xít Đức bị tiêu diệt .     
- Sau khi giải phóng các nước Trung và Đông Âu (1944), tháng 1/1945, Hồng quân Liên Xô
mở cuộc tấn công Đức ở Mặt trận phía Đông, tiến quân vào giải phóng các nước ở Trung và
Đông Âu, tiến sát biên giới nước Đức.
- Tháng 2/1945, Liên Xô tổ chức hội nghị Ianta gồm 3 nước Liên Xô, Mĩ, Anh bàn về việc
tổ chức lại thế giới sau chiến tranh.
-Hè 1944, Mĩ, Anh mở Mặt trận thứ hai ở Tây Âu bằng cuộc đổ bộ tại Noóc-măng-đi (miền
Bắc Pháp) tiến vào giải phóng Pháp, Bỉ, Hà Lan, chuẩn  bị tấn công Đức.
- Từ tháng 02 đến tháng 04/1945, Liên Xô tấn công Béc-lin, đánh bại hơn 1 triệu quân Đức.
- Ngày 30/04, lá cờ đỏ búa liềm được cắm trên nóc toà nhà Quốc hội Đức. Ngày
09/05/1945, nước Đức kí văn bản đầu hàng không điều kiện. Chiến tranh chấm dứt ở
Châu Âu
b. Nhật bị tiêu diệt
          - Mặt trận Thái Bình Dương, từ năm 1944, liên quân Mĩ, Anh tấn công đánh chiếm
Miến Điện và quần đảo Phi-líp-pin.
          - Ngày 06/08-1945, Mĩ ném quả bom nguyên tử xuống Hi-rô-si-ma làm 8 vạn người
thiệt mạng. Ngày 08/08, Liên Xô tuyên chiến với Nhật và tấn công đạo quân Quan Đông
gồm 70 vạn quân Nhật ở Mãn Châu. Ngày 09/08, Mĩ ném tiếp quả bom nguyên tử thứ hai
huỷ diệt thành phố Na-ga-da-ki, giết hại 2 vạn người.
          - Ngày 15/08, Nhật Bản chấp nhận đầu hàng không điều kiện. Chiến tranh thế giới thứ
hai kết thúc.
Hoạt động 4:Tìm hiểu kết cục của Chiến tranh thế giới thứ hai.
1. Mục tiêu: Từ cuộc chiến tranh TG thứ hai, học sinh nhận thức và rút ra bài học cho cuộc
đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay.
2. Phương thức:
Trang 11

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

-

GV cho HS quan sát tranh ở Hirô si ma sau khi bị ném bom nguyên tử và bảng so sánh
2 cuộc chiến tranh thế giới. Trả lời câu hỏi:
+ Nêu kết cục của chiến tranh thế giới thứ hai.
3. Gợi ý sản phẩm:
 - Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự sụp đổ hoàn toàn của phát xít Đức, I-ta-li-a,
Nhật.
 - Thắng lợi vĩ đại thuộc về các dân tộc trên thế giới đã kiên cường chiến đấu chống chủ
nghĩa phát xít.
 -  Liên Xô, Mĩ, Anh là lực lượng trụ cột, giữ vai trò quyết định trong việc tiêu diệt chủ
nghĩa phát xít.
  - Hơn 70 quốc gia với 1700 triệu người đã bị lôi cuốn vào vòng chiến, khoảng 60 triệu
người chết, 90 triệu người bị tàn phế, thiệt hại vật chất 4000 tỉ đô-la..
- Chiến tranh kết thúc đã dẫn đến những biến đổi căn bản của tình hình thế giới
 C. LUYỆN TẬP.
* Mục tiêu: nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã lĩnh hội ở
hoạt động hình thành kiến thức về:
- Phát xít Đức bị tiêu diệt như thế nào?
- Trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, Liên Xô có vai trò như thế nào?
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ TÌM TÒI.
1. Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS lĩnh hội được để giải quyết những vấn
đề mới trong học tập và thực tiễn về: cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai:
2. Phương thức:
- HS trả lời câu hỏi sau:
+ Hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay.
+ Qua kết cục của Chiến tranh thế giới thứ hai, gợi cho em suy nghĩ gì?
- Về nhà tìm hiểu về Liên Xô, các nước tư bản, các nước châu Á từ 1917- 1945. Những
nội dung chính của LSTG hiện đại từ 1917- 1945.
- Lập bảng niên biểu các sự kiện chính của LSTG hiện đại.
3. Gợi ý sản phẩm:
- HS rút ra bài học.
- HS nêu suy nghĩ của mình…

Trang 12

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

Ngày soạn: ……………………………
Ngày dạy: ……………………………..
Tiết số: 21
Bài 18
ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
(PHẦN TỪ NĂM 1917 ĐẾN NĂM 1945)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Trình bày được một cách hệ thống, khái quát các sự kiện lịch sử thế giới 1917 - 1945 đã
được học qua chương I, chương II, chương III, chương IV.
- Tóm tắt được những nội dung chính của lịch sử thế giới hiện đại.
- Phân tích được mối liên hệ giữa lịch sử thế giới và LS Việt Nam trong thời kỳ 1917 1945.
2. Năng lực
- Hình thành và phát triển các năng lực: tìm hiểu lịch sử; nhận thức và tư duy lịch sử, vận
dụng kiến thức và kĩ năng đã học.
3. Phẩm chất
- Hình thành và phát triển các phẩm chất công dân: yêu nước, chăm chỉ, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ TÀI LIỆU DẠY HỌC
GV: - Bảng niên biểu về những sự kiện chính của lịch sử thế giới hiện đại (từ 1917 - 1945)Tài liệu tham khảo có liên quan.
HS: SGK, vở ghi, Bảng niên biểu về những sự kiện chính của lịch sử thế giới hiện đại
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Mục tiêu: HS nhớ lại các kiến thức lịch sử thế giới hiện đại từ 1917- 1945 đã học, liên hệ
đến nội dung chính của bài ôn tập.
2. Phương thức:
- HS quan sát hình ảnh dưới đây và thảo luận 1 số vấn đề sau
HS thảo luận các câu hỏi sau:
- Hãy chọn các hình ảnh trên cho đúng với thời kì LSTG hiện đại từ 1917- 1945.
- Nêu hiểu biết của mình về hình ảnh đó.
GV lựa chọn sản phẩm của HS để làm tình huống nối vào bài.
GV dẫn: Trong phần lịch sử thế giới hiện đại, các em đã được tìm hiểu những sự kiện hết
sức phong phú và phức tạp qua các chương trong chương trình:
+ Chương I: Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và công cuộc xây dựng CNXH ở Liên
Xô (1921 - 1941)
+Chương II: Các nước tư bản chủ nghĩa giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 - 1939)
+ Chương III: Các nước châu Á giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 – 1939.
+ Chương IV: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945).
Bài học hôm nay, chúng ta sẽ tổng kết lại toàn bộ các kiến thức lịch sử thế giới đã học, lựa
chọn và thống kê những sự kiện quan trọng có ảnh hưởng to lớn, đồng thời nhận thức đúng
Trang 13

Trường THPT Ngô Thì Nhậm

Giáo án Lịch sử 11

những nội dung chính của lịch sử thế giới hiện đại là nhiệm vụ cơ bản của chúng ta qua bài
học hôm nay. Trên cơ sở đó, các em cần biết đánh giá đúng về mối liên hệ giữa LSTG và
LS Việt Nam trong thời kỳ 1917 - 1945.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (1917 – 1945)
Hoạt động 1: Tìm hiểu những kiến thức cơ bản về LSTG hiện đại
1. Mục tiêu:
- Hs nắm được những sự kiện cơ bản của LSTG hiện đại.
- Thống kê được những sự kiện đó.
2. Phương thức: Làm việc nhóm
- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã học rồi thảo luận các vấn đề sau:
Gv chia lớp thành 3 nhóm với nhiệm vụ sau:
+ Nhóm 1: Thống kê những sự kiện lịch sử cơ bản về nước Nga và công cuộc XD CNXH ở
Liên Xô 1917- 1945.
+ Nhóm 2: Thống kê những sự kiện lịch sử cơ bản về các nước tư bản chủ nghĩa trong giai
đoạn 1917- 1945.
+ Nhóm 3: Thống kê những sự kiện lịch sử cơ bản diễn ra ở các nước châu Á trong giai
đoạn 1917- 1945.
- Các nhóm nhận câu hỏi, các thành viên củn...