Tiết 22, 23
Chủ đề 6. NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG
CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC TẠI TỈNH YÊN BÁI

I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Sau khi học xong tiết học này HS
Nhận diện được nét đặc trưng của một số kiểu dáng nhà ở truyền thống tại tỉnh
Yên Bái.
• Mô phỏng được hình dáng nhà ở truyền thống bằng tranh vẽ hoặc mô hình đơn giản.
• Biết trân trọng và có ý thức bảo tồn, gìn giữ những công trình nhà ở truyền thống
tại tỉnh Yên Bái.
2. Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo,
năng lực tự quản lí, năng lực giao tiếp và hợp tác
- Năng lực đặc thù: điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân, biết them nhiều cách để giữ gìn
nhà ở truyền thống tại tỉnh Yên Bái.
3. Phẩm chất:
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: trách nhiệm, chăm chỉ,
yêu nước, nhân ái
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 - GV: Máy tính, máy chiếu, bài giảng pp,..., sgv, tranh ảnh bảo vệ tài sản nhà nước và lợi
ích công cộng ở Yên Bái.
2 - HS: SGK, Bài tập GDĐP 7
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS nhận diện được nhà ở truyền thống tại tỉnh Yên Bái là nhà nhà sàn.
b. Nội dung: Tổ chức hs chơi trò chơi, khơi gợi hứng thú học tập
- Em hãy quan viết các kiểu nhà mà em biết?
- Liệt kê các dân tộc ở địa phương em, tỉnh mà em biết?
- Vậy các dân tộc thiểu số ở địa phương em và ở tỉnh yên bái thường ở loại nhà nào là chủ
yếu?
Đội 1
Đội 2
- Nhà sàn, nhà đất, nhà tre, nhà tranh, nhà
xây cấp 4, nhà xây cao tầng, nhà nổi, nhà
trung cư, nhà ống ..
- Các dân tộc thiểu số: Dao, Tày, Nùng,
Thái, Mường, Mông…
- Nhà Sàn.
Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành hai đội, trong thời gian 5 phút, các đội lần lượt lên bảng
các kiểu nhà mà em biết. Đội nào viết được nhiều và đúng hơn thì đội đó thắng cuộc.
- Gv chốt lại kiểu nhà đặc chưng của các dân tộc của tỉnh Yên Bái là nhà sàn.
c. Sản phẩm: HS chơi trò chơi, trả lời được câu hỏi của GV
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chia nhóm cho HS và gọi thảo luận câu hỏi.

- Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
- HS trình bày ý kiến, lớp nhận xét, đánh giá và bổ sung ý kiến
B. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
Hoạt động 1: Tìm hiểu kiểu dáng nhà ở truyền thống của một số dân tộc thiểu số tại
Yên Bái
a. Mục tiêu: HS biết kiểu dáng nhà ở truyền thống của một số dân tộc thiểu số tại Yên Bái
b. Nội dung: HS đọc tình huống và trả lời được câu hỏi
c. Sản phẩm: HS hoạt động nhóm, thảo luận câu hỏi đưa ra kiểu dáng nhà ở truyền thống
của một số dân tộc thiểu số tại Yên Bái.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chia nhóm cho HS thảo luận câu hỏi.
- Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
- HS trình bày ý kiến, lớp nhận xét, đánh giá và bổ sung ý kiến
Nội dung
1. Kiểu dáng nhà ở truyền thống của một
– Tổ chức thực hiện:
số dân tộc thiểu số tại Yên Bái
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
*. Kiều dáng nhà:
- Gv chiếu một số kiểu nhà sàn
- Ngôi nhà sàn của người Mường thường có một đến ba gian và
hai chái, Tường nhà lợp ván, mái lợp cỏ tranh hay lá cọ, cột
- GV chiếu kiểu dáng nhà sàn và thông
nhà làm bằng loại gỗ vững chãi. Nhà truyền thống có hai cầu
tin skg, gv chiếu TT hs đọc và thảo
thang là thang chủ có chín bậc (dành cho phụ nữ) và thang
khách có bảy bậc (dành riêng cho đàn ông và khách đi lại).
luận trả lời câu hỏi
nhà của người Tày; Ở gian giữa có bốn cây cột gọi là
? Tại sao các dân tộc miền núi Yên Bái -cộtNgôi
cái, thường được làm từ những loại gỗ tốt, chống đỡ cho
lại lấy nhà sàn làm loại nhà đặc chưng ngôi nhà.
- Ngôi nhà của người Thái; Hai đầu hồi thường được ví với
để ở.
hình dáng của chiếc mai rùa, loài vật linh thiêng gắn với truyền
- Gv chiếu hình ảnh từng loại nhà và thông
thuyết từ xa xưa của người Thái. Cốt nhà thường là cột vuông.
tin của từng loại nhà sau đó hs thảo luận theo - Người Dao: Ngôi nhà thường có ba gian, cầu thang có số bậc
lẻ (bảy hoặc chín
bàn trả lời các câu hỏi:
bậc). Cách bố trí không gian trong nhà có
- Hs quan sát hình ảnh nhà sàn người
một số điểm đặc trưng như có hai bếp, nơi
Mường, Tày, Thái, Dao, Mông và tìm hiểu
đặt bàn thờ có vách ngăn với gian bên.
thông tin – Nêu những đặc điểm về kiểu
*. Đặc điểm các khu vực sinh hoạt:
dáng, cấu tạo.
- Khu sinh hoạt chung: để tiếp khách đặt ở
- GV nhận xét chốt luôn kiến thức dưới hình giữa nhà.
ảnh và câu hỏi.
- Khu nghỉ ngơi ở hai gian bên.
- Gv chiếu giới thiệu về thêm một số kiểu nhà - Khu thờ cúng: Trên cao, người Dao bàn thờ
sàn truyền thống và hiện đại các khu vự sinh hướng ra cửa, người Tày bàn thờ hướng vào
hoạt trong nhà.
trong nhà.
- Từ các thông tin HS vừa tìm hiểu HS thảo
- Khu nấu ăn:
luận theo bàn trả lời 2 câu hỏi:
- Khu để dụng cụ lao động:
Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, lớp theo * Nhà sàn ngày nay: Do điều kiện kinh tế
dõi, nhận xét, bổ xung ý kiến.
phát triển nhà san ngày nay đã có nhiều nét
1. Em hãy liệt kê một số kiểu nhà ở truyền thống của người dân
đổi mới nhưng về vật liệu làm nhà bằng cột

tộc thiểu số ở Yên Bái.
2. Em có nhận xét gì về kiểu dáng và cấu tạo của những ngôi
nhà truyền thống này?

3.So sánh sự giống nhau và khác nhau của
nhà sàn truyền thống và nhà sàn ngày nay?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS Thực hiện nhiệm vụ.

bê tông, sắt, tôn những vẫn luôn giữ được
những bản sắc của kiến trúc đặc chưng của
nhà sàn.

+ Em hãy nêu tác động của hành động, việc làm không đúng đó
đối với cuộc sống của con người, của xã hội và cộng đồng.

+ GV quan sát HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

+ GV gọi HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập

GV mời đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
GV tổng hợp các ý kiến đóng góp, nhận xét,
bổ xung ý kiến của học sinh.
=> Rút ra nội dung bài học.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về các hình thức trang trí nhà sàn của người dân tộc thiểu số ở Yên
Bái
a. Mục tiêu: HS hiểu về các hình thức trang trí nhà sàn của người dân tộc thiểu số ở Yên Bái
b. Nội dung: HS đọc tình huống và trả lời được câu hỏi
c. Sản phẩm: HS hoạt động nhóm, thảo luận câu hỏi đưa ra các hình thức trang trí nhà sàn
của người dân tộc thiểu số ở Yên Bái
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chia nhóm cho HS thảo luận câu hỏi.
- Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
- HS trình bày ý kiến, lớp nhận xét, đánh giá và bổ sung ý kiến
Mục tiêu: HS hiểu được các hình thức trang trí nhà sàn của người dân
tộc thiểu số ở Yên Bái
- Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh
thảo luận, trao đổi.

- Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
� GV hướng dẫn HS đọc thông tin và thảo luận thông tin trong
SGK, kết hợp với đọc thông tin và đặt một số câu hỏi để gợi ý HS tìm
hiểu về các hình thức trang trí nhà sàn của người dân tộc thiểu số ở
Yên Bái

GV chia HS ra các nhóm, mỗi nhóm thảo luận
một vấn đề trong SGK.

1. Em có nhận xét gì về các hình thức trang trí nhà sàn của người dân
tộc thiểu số ở Yên Bái?
2. Theo em, các hình thức trang trí có vai trò như thế nào đối với ngôi
nhà sàn truyền thống?

Đại diện các nhóm trình bày ý kiến, lớp theo dõi,
nhận xét, bổ xung ý kiến.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
� GV mời đại diện các nhóm lên trình bày câu trả lời của nhóm

2. Các hình thức trang trí nhà sàn của
người dân tộc thiểu số ở Yên Bái
– Người Thái Đen thường gắn một biểu
tượng gọi là khau cút trên nóc nhà phía
cửa chính. Khau cút có hình dạng như
hai thanh gỗ vắt chéo nhau
Biểu tượng này gắn liền với một câu
chuyện cổ của người Thái Đen nhằm
nhắc nhở con người phải nhớ về cội
nguồn, tổ tiên.
– Một số nhà sàn cổ của người Tày được
trang trí bằng hình chạm khắc trên gỗ.
như hình hổ phù thể hiện mong muốn
bình an cho gia đình hay hình ảnh chim

mình trước lớp. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
� GV nhận xét, kết luận.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

phượng hoàng biểu tượng cho sự bất tử
và đức tính kiên cường

+ GV gọi HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV mời đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
GV tổng hợp các ý kiến đóng góp, nhận xét, bổ
xung ý kiến của học sinh.
=> Rút ra nội dung bài học.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS làm các bài tập
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chia nhóm cho HS thảo luận câu hỏi.
- Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
- HS trình bày ý kiến, lớp nhận xét, đánh giá và bổ sung ý kiến
- Chủ yếu có 3 dạng nhà: nhà sàn, nhà đất, nửa sàn nửa đất. Với
Nội dung – Tổ chức thực hiện:
mỗi dạng nhà, dù dân tộc khác nhau, song do sống cộng cư nên
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
ngôi nhà đều có sự pha trộn và mang những nét cơ bản gần giống
GV yêu cầu HS đọc và hoàn thành nhiệm nhau ở bộ mái, bộ khung nhà.
vụ:
1. Tổng hợp thông tin về một số kiểu nhà ở truyền thống tại
tỉnh Yên Bái mà em biết

- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS: Hoạt động theo nhóm đôi, đọc và
bàn luận về các tình huống
+ GV: quan sát và trợ giúp các cặp.
- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
GV mời đại diện các nhóm chia sẻ câu trả
lời
Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau.
- Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá về
thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Học sinh được củng cố lại kiến thức thông qua bài tập ứng dụng.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS làm các bài tập
d. Tổ chức thực hiện:
- GV chia nhóm cho HS thảo luận câu hỏi.
- Đại diện các nhóm trình bày ý kiến.
- HS trình bày ý kiến, lớp nhận xét, đánh giá và bổ sung ý kiến
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập,
Kiến trúc nhà sàn dân tộc Tày tồn tại bốn kiểu
củng cố kiến thức

Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng
dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
1. Em hãy vẽ tranh hoặc làm mô hình đơn giản từ bìa
các tông, giấy báo, giấy màu,... về một kiểu nhà truyền
thống ở Yên Bái.
2.Sưu tầm những hình ảnh về nhà ở truyền thống tại
Yên Bái và viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) giới thiệu
về những hình ảnh đó.
3. Cùng các bạn trong lớp lập nhóm xây dựng bài
thuyết trình hoặc làm áp phích

đơn giản để tuyên truyền về vẻ đẹp và
giá trị của các ngôi nhà truyền thống tại
tỉnh Yên Bái.

khác nhau gồm: nhà Lều, nhà Quan ma, nhà Cai
tư Nhà Conthong.

Bên dưới nhà sàn là nơi buộc gia súc, để trữ củi khô hay dụng cụ đi
nương, rẫy. Bên trên nhà được chia làm 3 gian chính: Gian giữa là nơi
đặt bàn thờ, tiếp khách. Bếp của người Tày cũng đặt luôn ở đây, cả gia
đình có thể quây quần bên bếp lửa trong những ngày Đông để sưởi
ấm. Phía trên bếp lửa được treo các loại ngũ cốc, lương thực, các loại
thịt gác bếp, hun khói. 2 Gian còn lại là buồng ngủ của các thành viên
trong gia đình.