Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
Môn học: KHTN - Lớp: 7
Thời gian thực hiện: 04 tiết
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Mô tả được một cách tổng quát quá trình quang hợp ở tế bào lá cây
+ Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
+ Nêu được khái niệm nguyên liệu, sản phẩm của quang hợp. Viết được
phương trình quang hợp (ở dạng chữ)
+ Vẽ được sơ đồ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây, qua đó nêu được quan
hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
- Vận dụng hiểu biết về quang hợp để giải thích được ý nghĩa thực tiễn của
việc trồng và bảo vệ cây xanh
- Nêu được một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quang hợp
2. Năng lực:
2.1. Năng lực chung:
Tự chủ và tự học: Chủ động, tự tìm hiểu về quá trình quang hợp và giải
thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trổng và bảo vệ thực vật thông qua SGK và
các nguồn học liệu khác.
-

Giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu cầu
của GV trong khi thảo luận tìm hiểu vể quá trình quang hợp, các yếu tó ảnh hưởng,
vai trò và ứng dụng kiến thức về quang hợp trong thực tiễn, đảm bảo các thành
viên trong nhóm đều được tham gia và trình bày báo cáo.
-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải quyết các vân để kịp thời với các thành
viên trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ tìm hiểu về quá trình quang hợp và giải
thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trổng và bảo vệ cây xanh.
-

2.2. Năng lực khoa học tự nhiên :
Nhận thức khoa học tự nhiên: Mô tả được một cách tổng quát quá trình
quang hợp ở tế bào lá cây: Nêu được vai trò lá cây với chức năng quang hợp; Nêu
được khái niệm, nguyên liệu, sản phẩm của quang hợp; Viết được phương trình
quang hợp (dạng chữ); Vẽ được sơ đổ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây, qua đó
nêu được quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng.
-

Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 1

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

Tim hiểu tự nhiên: Nêu được một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quang
hợp; phân tích, thảo luận, so sánh để rút ra được kết luận về vai trò của quang hợp
đối với tự nhiên và các sinh vật khác.
-

Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng hiểu biết về quang hợp để
giải thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh.
-

3. Phẩm chất:
- Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
+ Chăm chỉ, tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản
thân.
+ Cẩn thận, khách quan và trung thực trong thực hành.
+ Tích cực trong việc tuyên truyền trồng và bảo vệ cây xanh.
+ Tạo hứng thú và khám phá học tập khoa học tự nhiên.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên:
- Tranh, video
- Hình ảnh SGK
- Máy chiếu, bảng nhóm
- Phiếu học tập
2. Học sinh:
- Bài cũ ở nhà.
- Đọc nghiên cứu và tìm hiểu trước bài ở nhà.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Mở đầu: (Xác định vấn đề học tập là quan sát hình ảnh
tìm hiểu vai trò của thực vật, oxygen với cuộc sống, ý nghĩa của quang hợp)
a) Mục tiêu:
- Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là tìm hiểu vai trò của
thực vật, oxygen với cuộc sống, ý nghĩa phản ứng quang hợp
b) Nội dung:
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân quan sát hình ảnh trả lời câu hỏi Tại
sao thực vật được xem là “ lá phổi xanh” của Trái Đất?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
+ Thực vật giúp điều hòa khí hậu.
+ Giảm nhiệt độ môi trường, điều hòa không khí, giảm hiệu ứng nhà kính
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 2

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

+ Cản bụi, diệt vi khuẩn, tạo hệ sinh thái
+ Rừng ngập mặn có vai trò chắn sóng, chống sạt lỡ đất ở ven biển
+ Hạn chế xói mòn, lũ quét, bão vệ mạch nước ngầm
+ Ngoài ra, lá cây còn có màu xanh nên được gọi là lá phổi xanh
+ Sự sống trên Trái Đầt đều cần oxygen  Quá trình quang hợp
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Chiếu một số hình ảnh rừng Amazon.
- GV yêu cầu học sinh thực hiện cá nhân quan
sát hình ảnh trả lời câu hỏi:
+ Tại sao thực vật được xem là “ lá phổi xanh”
của Trái Đất
+ Vai trò của oxygen đối với sự sống?
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hoạt động cá nhân theo yêu cầu của GV.
- Giáo viên: Theo dõi và bổ sung khi cần.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV gọi ngẫu nhiên một vài học sinh trình bày
đáp án, mỗi HS trình bày 1 nội dung câu hỏi,
những HS trình bày sau không trùng nội dung
với HS trình bày trước. GV liệt kê đáp án của
HS trên bảng
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:
- Giáo viên nhận xét, đánh giá:
->Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong
bài học: Thực vật có khả năng tổng hợp chất
hữu cơ cung cấp cho cơ thể và nhiếu sinh vật
khác trên trái đất. Khả năng kì diệu đó được
gọi là quang hợp. Vậy quang hợp diễn ra ở đâu
trong cơ thể thực vật? Thực vật thực hiện quá
trình đó bằng cách nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu
rỏ hơn trong bài ngày hôm nay.
->Giáo viên nêu mục tiêu bài học:
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
2.1/ TÌM HIỂU QUÁ TRÌNH QUANG HỢP
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 3

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm quang hợp
a) Mục tiêu:
+ Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
+ Nêu được khái niệm nguyên liệu, sản phẩm của quang hợp. Viết được
phương trình quang hợp (ở dạng chữ)
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc nhóm lớn nghiên cứu thông tin trong SGK, quan sát
hình 23.1 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
Hình 23.1: Sơ đồ mô tả quá trình quang hợp ở thực vật.

H1: Quan sát hình 23.1, hãy hãy điền vào bảng các chất tham gia và các
chất được tạo thành, yếu tố khác trong quá trình quang hợp?
Chất tham gia

Chất tạo thành

Yếu tố khác

H2: Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình quang hợp từ đâu?
H3: Dựa vào kết quả câu hỏi đầu phát biểu khái niệm vả viết phương trình
tổng quát quá trình quang hợp?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
H1. Quan sát Hình 23.1, hãy điền vào bảng các chất tham gia và các chất
được tạo thành, yếu tố khác trong quá trình quang hợp?
Chất tham gia

Chất tạo thành

Yếu tố khác

Nước

Chất hữu cơ (đường glucose)

Ánh sáng

Khí cacbon dioxide

Khí oxygen

Chất diệp lục

Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 4

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

H2. Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình quang hợp từ đâu?
Carbon dioxide: lá lấy từ không khí.
Nước: rễ hút từ đất, sau đó được vận chuyển lên lá.
Năng lượng: ánh sáng mặt trời (hoặc nhân tạo).
Chất diệp lục: trong bào quan lục lạp.
H3. Khái niệm quang hợp: Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ
từ các chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó năng lượng ánh sáng
mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thu, chuyển hóa thành dạng năng lượng tích
trữ trong các hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột) và giải phóng khí oxygen
Phương trình:
Ánh sáng
Nước + Khí carbon dioxide -----------> Glucose + Khí oxygen
Chất diệp lục
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

1. Quá trình quang hợp:

- GV giao nhiệm vụ học tập cho 6 nhóm lớn tìm
hiểu thông tin, phát phiếu học tập cho các nhóm
tiến hành qua sát hình và thảo luận các câu hỏi
trong phiếu học tập
+ Nhóm 1,4: Quan sát Hình 23.1, hãy điền
vào bảng các chất tham gia và các chất được tạo
thành, yếu tố khác trong quá trình quang hợp?

a. Khái niệm quang hợp:

Chất tham gia

Chất tạo thành Yếu tố khác

- Quang hợp là quá trình tổng
hợp các chất hữu cơ từ các chất
vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng.
Trong đó, năng lượng ánh sáng
mặt trời được lục lạp ở lá cây
hấp thụ, chuyển hoá thành dạng
năng lượng hoá học tích trữ
trong các hợp chất hữu cơ
(glucose, tinh bột), đồng thời giải
phóng khí oxygen

+ Nhóm 2,5: Lá cây lấy các nguyên liệu để
- Quá trình này diễn ra chủ yếu
thực hiện quá trình quang hợp từ đâu?
trong bào quan lục lạp (chứa chất
+ Nhóm 3,6: Dựa vào kết quả câu hỏi đầu diệp lục) của tế bào lá cây.
phát biểu khái niệm vả viết phương trình tổng
Phương trình:
quát quá trình quang hợp?
Nước + Khí carbon dioxide
Ánh sáng
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
----------> Glucose + Khí oxygen
HS thảo luận nhóm, thống nhất đáp án và ghi Chất diệp lục
chép nội dung hoạt động ra phiếu học tập 1.
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 5

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một
nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về khái niệm
quang hợp.
* Hoạt động 2: Tìm hiểu mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng trong quá trình quang hợp
a) Mục tiêu:
+ Vẽ được sơ đồ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây
+ Nêu được quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc cặp đôi nghiên cứu thông tin trong SGK, quan sát hình
23.2 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng trong
quang hợp
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 6

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

H4: Nguồn cung cấp năng lượng lượng cho thực vật thực hiện quá trình thực
hiện quang hợp?
H5: Các chất vô cơ được lá cây sử dụng để tổng hợp glucose trong quang
hợp?
H6: Dạng năng lượng đã được chuyển hóa trong quá trình quang hợp?
H7: Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng luôn diễn ra đồng thời”?
H8: Hoàn thành bảng sau:
Quang Quá trình trao đổi
Chất lấy vào
Chất tạo ra
hợp
chất
Quá trình chuyển
Năng lượng hấp thụ
Năng lượng tạo thành
hóa năng lượng
H9: Tại sao khi trời nắng đứng dưới bóng cây thường có cảm giác dễ chịu
hơn khi sử dụng ô để che?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
H4. Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực hiện quá trình quang hợp:
Ánh sáng mặt trời
H5. Các chât vô cơ được lá cây sử dụng để tổng hợp glucose trong quang
hợp: Nưóc (H2O) Carbon dioxide (CO2)
H6. Dạng năng lượng được chuyển hóa trong quá trinh quang hợp: Quang
năng  Hóa năng
H7. Nước và khí carbon dioxide từ môi trường được chuyển đến lục lạp ở lá
cây để tổng hợp thành chất hữu cơ (glucose hoặc tinh bột) và giải phóng khí
oxygen. Nặng lượng từ ánh sáng mặt trời (quang nảng) được chuyển hóa thành
năng lượng hóa học (hóa năng) tích lũy trong các chất hữu cơ.
H8. Hoàn thành bảng sau:
Quang Quá trình trao đổi
Chất lấy vào
hợp
chất
Nước
Carbon dioxide
Quá trình chuyển
Năng lượng hấp thụ
hóa năng lượng
Ánh sáng mặt trời

Chất tạo ra
Chất hữu cơ
Oxygen
Năng lượng tạo thành
Năng lượng hóa học

H9. Vì khi lá cây thoát hơi nước thường xuyên làm hạ nhiệt độ môi trường
xung quanh tán lá
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Nội dung
1. Quá trình quang hợp:

- GV giao nhiệm vụ học tập cho HS tìm hiểu a. Khái niệm quang hợp:
thông tin, phát phiếu học tập cho các nhóm cặp b. Mối quan hệ giữa trao đổi
đôi tiến hành quan sát hình 23.2 và thảo luận các
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 7

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

câu hỏi trong phiếu học tập
H4: Nguồn cung cấp năng lượng lượng cho thực
vật thực hiện quá trình thực hiện quang hợp?
H5: Các chất vô cơ được lá cây sử dụng để
tổng hợp glucose trong quang hợp?
H6: Dạng năng lượng đã được chuyển hóa
trong quá trình quang hợp?
H7: Vì sao nói: “Trong quá trình quang
hợp trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn
diễn ra đồng thời”?
H8: Hoàn thành bảng sau:
Quang Quá trình
Chất lấy
Chất tạo ra
hợp
trao đổi
vào
chất
Quá trình
Năng lượng Năng
chuyển hóa hấp thụ
lượng tạo
năng lượng
thành

Năm học 2022 – 2023

chất và chuyển hóa năng lượng
trong quá trình quang hợp:

Trao đổi chất và chuyển hoá
năng lượng luôn diễn ra đồng
thời trong quá trình quang hợp.

H9: Tại sao khi trời nắng đứng dưới bóng
cây thường có cảm giác dễ chịu hơn khi sử dụng
ô để che?
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận cặp đôi, thống nhất đáp án và ghi
chép nội dung hoạt động ra phiếu học tập 2.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một
nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về quan hệ giữa
trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp
2.2/ TÌM HIỂU VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP
a) Mục tiêu:
+ Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc nhóm lớn nghiên cứu thông tin trong SGK, quan sát
hình 23.3 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 8

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

Phiến lá
Gân lá

Cuống lá

nào?

H10: Theo em cơ quan nào của thực vật có thể thực hiện quang hợp?
H11: Quan sát hình sau, em hãy cho biết lá được cấu tạo từ những bộ phận

H12: Hầu hết các loài cây, phiến lá thường có bản dẹt và rộng. Đặc điêm
này có vai trò gì trong quá trình quang hợp?
H13: Mạng gân lá dày dặc có vai trò như thế nào đối với quá trình quang
hợp?
- Quan sát hình 23.4, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

Hình 24.4: Cấu tạo giải phẫu của lá

hợp?

H14: Bào quang lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với chức năng quang

H15: Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp là gì?
H16: Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân cây? Ý nghĩa cúa
chúng?
H17: Theo em những lá cây trong hình dưới dây có thực hiện quang hợp
không? Vì sao?

Lá cây tía tô (lá có màu tím) Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)
H18: Hãy cho biết đặc điểm và vai trò của phiến lá, gân lá, lục lạp, khí
khổng trong quá trình quang hợp?
nào?

H19: Ở một số cây có lá tiêu biến thì quá trình quang hợp diễn ra ở bộ phận

Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 9

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

Cây xương rồng có lá biến thành gai
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
H10. Tất cả bộ phận cỏ màu lục (lá cây, thân non, quả chưa chín đều có thể
quang hợp
H11. Lá được cấu tạo từ ba bộ phận chính: Phiến lá, gân lá, cuống lá.
H12. Phiến lá thường có bản dẹt và rộng giúp hấp thụ ánh sáng nhiều nhất
H13. Lá có mạng lưới mạch dẫn dày dặc giúp dẫn nước và muối khoáng đến
từng tế bào đê thực hiện quang hợp và vận chuyển các sản phẩm quang hợp ra khỏi
lá.
H14. Tế bào thịt lá chứa nhiều lục lạp. Lục lạp chứa diệp lục có khả năng
hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng
H15. Lớp biểu bì có các khí khổng giúp cho carbon dioxide, oxygen, hơi
nước đi vào và ra khỏi lá dễ dàng.
H16. Ở các mấu thân, cành, lá thường xêp so le và mặt lá thường vuông góc
với tia sáng để nhận dược ánh sáng nhiều nhất
H17. Ngoài sắc tố màu xanh lục chứa trong lục lạp, lại còn có sắc tô cam,
đỏ, tím... Tùy vào tỉ lệ sắc tố chứa trong lá cây mà chúng có màu sắc khác nhau.
Do đó các loại lá dù không có màu sắc lục nhưng chúng vẫn chứa diệp lục và có
khả năng quang hợp bình thường.
H18. Phiến lá: Bản dẹt, rộng Hấp thụ được nhiều ánh sáng.
Gân lá: Dày đặc, tỏa hết phiến lá Vận chuyển nước cho quá trình
quang hợp. vận chuyển các sản phẩm quang hợp đến các cơ quan khác trong cây
Lục lạp: Chứa chấtt diệp lục Hấp thụ và chuyển hóa năng lượng
ánh sáng
Khí khổng:Tập trung ở lớp biểu bì lá Cho các loại khí vào và đi ra
khỏi lá.
H19. Cây xương rông quang hợp bằng tế bào chân gai và mô thân cây (bộ
phận màu xanh). Vì vào ban đêm các lỗ hổng ở chân các gai và ở mô trên ngọn cây
mở ra nước trong sương được hấp thụ vào trong và được vận chuyển lên các cơ
quan. Đặc biệt chúng được chuyển vào túi dự trữ trong thân cây và giữ lại trong
đó. Ban ngày các lỗ hổng đóng kín lại ngăn cản quá trình thoát nước của cây nên
cây chịu đựng tại nơi khô cằn.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Nội dung
2. VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI
Trang 10

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

- GV giao nhiệm vụ học tập cho 10 nhóm
(4HS/nhóm) tìm hiểu thông tin, phát phiếu học
tập cho các nhóm tiến hành qua sát hình 23.3,
23.4 và thảo luận các câu hỏi trong phiếu học tập
Nhóm 1- H10: Theo em cơ quan nào của
thực vật có thể thực hiện quang hợp?
Nhóm 2-H11: Quan sát hình sau, em hãy
cho biết lá được cấu tạo từ những bộ phận nào?
Nhóm 3-H12: Hầu hết các loài cây, phiến
lá thường có bản dẹt và rộng. Đặc điêm này có
vai trò gì trong quá trình quang hợp?
Nhóm 4-H13: Mạng gân lá dày dặc có vai
trò như thế nào đối với quá trình quang hợp?
Nhóm 5-H14: Bào quang lục lạp trong tế
bào thịt lá có vai trò gì với chức năng quang hợp?
Nhóm 6-H15: Vai trò của khí khổng trong
quá trình quang hợp là gì?
Nhóm 7-H16: Em có nhận xét gì về cách
sắp xếp lá trên thân cây? Ý nghĩa cúa chúng?
Nhóm 8-H17: Theo em những lá cây trong
hình dưới dây có thực hiện quang hợp không? Vì
sao?

Năm học 2022 – 2023

CHỨC NĂNG QUANG HỢP
Lá cây có chức năng quang hợp.
Các đặc điểm về cấu tạo và hình
thái giúp lá thực hiện chức năng
quang hợp như: phiến lá dẹt,
rộng; mạng lưới gân lá dày đặc;
lớp biểu bì có các khí khổng; các
tế bào thịt lá chứa lục lạp; …

Nhóm 9- H18: Hãy cho biết đặc điểm và
vai trò của phiến lá, gân lá, lục lạp, khí khổng
trong quá trình quang hợp?
Nhóm 10-H19: Ở một số cây có lá tiêu
biến thì quá trình quang hợp diễn ra ở bộ phận
nào?
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận nhóm, thống nhất đáp án và ghi
chép nội dung hoạt động ra phiếu học tập 3.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi HS đại diện cho mỗi nhóm trình bày,
các nhóm khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về vai trò của lá
cây với chức năng quang hợp
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 11

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

2.3/ TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP
* Hoạt động 1: Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
a) Mục tiêu:
- Nêu được một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quang hợp
b) Nội dung:
- GV cho HS quan sát tranh hình 23.5 den 23.7, nghiên cứu thông tin SGK
trả lời câu hỏi.

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng
râm
Hình 23.5. Cây ưa sáng, cây ưa bóng

- Chia lớp làm 4 nhóm, sử dụng kĩ thật dạy học mảnh ghép: Bố trí các thành
viên tham gia thành hai vòng sau
Vòng 1: Nhóm chuyên gia
Nhóm 1: Tìm hiểu yếu tố ánh sáng ảnh hưởng đến quang hợp trả lời câu hỏi:
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 12

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

+ H20: Theo em, một cây muốn thực hiện quang hợp tốt cần có những yêu
tố nào?
+ H21: Em có nhận xét gì về nhu cầu ánh sáng các loại thực vật sau: Cây
ngô, cây lúa, cây thanh long, cây rêu, cây dương xỉ, cây lá lốt?
Nhóm 2: Tìm hiểu yếu tố nước ảnh hưởng đến quang hợp hợp trả lời câu
hỏi:
+ H22: Theo em, nước có ảnh hưởng như thế nào đến quá trình quang hợp ở
thực vât. Em hãy dự đoán xem khi cây bị thiếu nước sẽ xảy ra điều gì?
Nhóm 3: Tìm hiểu yếu tố Carbon dioxide ảnh hưởng đến quang hợp hợp trả
lời câu hỏi:
+ H23: Nhận xét về ảnh hưởng của hàm lượng khícarbon dioxide đến cường
độ quang hợp của cây bi đỏ và cây đậu? Dự đoán nếu hàm lượng carbon dioxide
trong không khí quá cao thi quang hợp sẽ như thế nào?
Nhóm 4: Tìm hiểu yếu tố Nhiệt độ ảnh hưởng đến quang hợp hợp trả lời
câu hỏi:
+ H24: Quan sát đồ thị hãy xác định: Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây
khoai tây, cây cà chua, cây dưa chuột? Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra
bình thường ở phân lớn thực vật?
+ H25: Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 400C) hoặc quá thấp (dưới
0
0 C) thì quang hợp ở thực vật sẽ diễn ra như thế nào? Vì sao?
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành 4 nhóm mảnh ghép mới, mỗi nhóm có một thành viên
đến từ mỗi nhóm chuyên gia. Kết quả nhiêm vụ của vòng 1 được nhóm mãnh ghép
chia sẻ đầy đủ với nhau. Các nhóm mãnh ghép thảo luận và thống nhất phương án
giải quyết nhiệm vụ
c) Sản phẩm: Câu trả lời của các nhóm học sinh
H20. Ánh sáng + Nước + Hàm lượng Carbon dioxide + Nhiệt độ
H21. Nhu câu về ánh sáng của các thực vật là khác nhau.
+ Nhóm cây ưa sáng: Cây lúa, cây ngô, cây thanh long
+ Nhóm cây ưa bóng: Cây lá lốt, cây dương xỉ, cây rêu
H22. + Là nguyên liệu của quá trình quang hợp
+ Tham gia vào việc đóng, mở khí khổng để trao đổi khí: Nước cần bù
cho sự mất nước do thoát hơi nước, làm cho mô không khô, lá không bị đốt nóng,
khi lá cây no nước quang hợp đạt hiệu quả cao, vai trò đối với sự dẫn truyền các
sản phẩm được tổng hợp trong quá trinh quang hợp từ lá đến các bộ phận khác
Khi thiếu từ 40 - 60% nước, quang hợp sẽ giảm mạnh và có thể dẫn tới ngừng
quang hợp.
H23. - Khi nồng độ carbon dioxide tăng thì quang hợp cũng tăng. Nồng độ
CO2 thấp nhất cây quang hợp được là 0.008 đến 0,01%. Khi nồng độ thấp hơn,
quang hợp yếu có thể ngừng trệ. Trong tự nhiên nồng độ CO2 trung bình là 0.03%.
Nếu hàm lượng carbon dioxide trong không khí quá cao thì quang hợp sẽ giảm,
cây có thể ngộ độc và chết.
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 13

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

H24. Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây: 30°C đến dưới 40°C,
cây cà chua: 25°c đến dưới 35°c,cây dưa chuột: 20°C đến 25°c. 2. Nhiệt độ môi
trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở phần lớn thực vật: 25°c đến 35°c
H25. Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 40°C) hoặc quá thấp (dưới 0°C)
thi quang hợp ở thực vật sẽ giảm hoặc ngừng trệ vì các lục lạp hoạt động kém hoặc
bị phá huỷ.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS quan sát tranh hình 23.5 đến
23.7, nghiên cứu thông tin SGK.
- Chia lớp làm 4 nhóm, sử dụng kĩ thật dạy
học mảnh ghép: Bố trí các thành viên tham gia
thành hai vòng sau
Vòng 1: Nhóm chuyên gia thảo luận nhóm
theo yêu cầu sau
Nhóm 1: Tìm hiểu yếu tố ánh sáng ảnh
hưởng đến quang hợp trả lời câu hỏi:
+ H 20: Theo em, một cây muốn thực hiện
quang hợp tốt cần có những yêu tố nào?
+ H21: Em có nhận xét gì về nhu cầu ánh
sáng các loại thực vật sau: Cây ngô, cây lúa, cây
thanh long, cây rêu, cây dương xỉ, cây lá lốt?
Nhóm 2: Tìm hiểu yếu tố nước ảnh hưởng
đến quang hợp hợp trả lời câu hỏi:
+ H22: Theo em, nước có ảnh hưởng như
thế nào đến quá trình quang hợp ở thực vât. Em
hãy dự đoán xem khi cây bị thiếu nước sẽ xảy ra
điều gì?
Nhóm 3: Tìm hiểu yếu tố Carbon dioxide
ảnh hưởng đến quang hợp hợp trả lời câu hỏi:
+ H23: Nhận xét về ảnh hưởng của hàm
lượng khícarbon dioxide đến cường độ quang
hợp của cây bi đỏ và cây đậu? Dự đoán nếu hàm
lượng carbon dioxide trong không khí quá cao thi
quang hợp sẽ như thế nào?
Nhóm 4: Tìm hiểu yếu tố Nhiệt độ ảnh
hưởng đến quang hợp hợp trả lời câu hỏi:
+ H24: Quan sát đồ thị hãy xác định: Nhiệt
độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây, cây cà
chua, cây dưa chuột? Nhiệt độ môi trường mà
quang hợp diễn ra bình thường ở phân lớn thực
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Nội dung
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP
a. Một số yếu tố ảnh hưởng đến
quang hợp ở thực vật:
Một số yếu tố ảnh hưởng đến
quang hợp ở thực vật như: ánh
sáng, nước, hàm lượng khí
carbon dioxide, nhiệt độ, …

Trang 14

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

vật?

+ H25: Khi nhiệt độ môi trường quá cao
(trên 400C) hoặc quá thấp (dưới 00C) thì quang
hợp ở thực vật sẽ diễn ra như thế nào? Vì sao?
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành 4 nhóm mảnh ghép mới, mỗi nhóm
có một thành viên đến từ mỗi nhóm chuyên gia.
Kết quả nhiêm vụ của vòng 1 được nhóm mãnh
ghép chia sẻ đầy đủ với nhau. Các nhóm mãnh
ghép thảo luận và thống nhất phương án giải
quyết nhiệm vụ
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thảo luận nhóm vòng 1 theo yêu cầu của
GV
Vòng 2: Thánh viên của các nhóm hình thành 4
nhóm mảnh ghép mới, mỗi nhóm có ít nhất một
thành viên đến từ mỗi nhóm chuyên gia. Kết quả
nhiêm vụ của vòng 1 được nhóm mãnh ghép chia
sẻ đầy đủ với nhau. Các nhóm mãnh ghép thảo
luận và thống nhất phương án giải quyết nhiệm
vụ trong phiếu học tập
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một
nhóm trình bày, các nhóm khác chú ý lắng nghe,
nhận xét và bổ sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về các yếu tố ảnh
hưởng đến quá trình quang hợp.
* Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa thực tiễn của việc trồng và bảo vệ cây
xanh
a) Mục tiêu:
- Giải thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh
b) Nội dung:
- Học sinh làm việc cặp đôi nghiên cứu thông tin trong SGK, liên hệ thực tế
trả lời các câu hỏi sau:
H26: Hãy cho biết quang hợp của thực vật có vai trò gì đối với môi trường
và đời sống con người. Cho ví dụ?
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 15

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

H27: Vì sao quang hợp ở thực vật giúp cân bằng hàm lượng khí carbon
dioxide và oxygen trong không khí?
H28: Việc xây dựng các công viên cây xanh trong các khu đô thị, khu công
nghiệp có vai trò như thế nào?
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
H26. + Đối với môi trường: Điều hòa khí hậu, làm sạch không khí, diệt
khuẩn, cân bâng nông độ CO2 và O2
+ Đối với con người: Cung cấp lương thực, làm nguyên liệu công
nghiệp, cây thuốc, cung câp năng lượng (tích lũy),...
H27. Thực vật điều hòa lượng khí oxygen và carbon dioxide trong không khí
vì: Cây xanh lấy khí carbon dioxide từ không khí và trả về khí oxygen, trong khi
hoạt động sống của các sinh vật khác lại lấy khí oxygen và thải ra khí carbon
dioxide  Góp phần cân bằng các khí này trong không khí.
H28. Xây dựng công viên xanh có tác dụng: Bảo vệ môi trường như hút khí CO2,
cung cấp O2, ngăn giữ các chât khí bụi độc hại, giảm lượng khói bụi, tạo cảnh
quang đẹp,... Cây xanh còn có tác dụng hạn chế tiếng ồn, nhất là ờ khu vực nội
thành. Trồng và bảo vệ cây xanh mang đến nhiều lợi ích: + Cung câp thức ăn cho
sinh vật, cân bằng hàm lượng carbon dioxide và oxygen trong không khỉ, làm sạch
không khi..
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ học tập cho HS tìm hiểu
thông tin, phát phiếu học tập cho các nhóm cặp
đôi tiến hành quan sát hình 23.2 và thảo luận các
câu hỏi trong phiếu học tập
H26: Hãy cho biết quang hợp của thực vật
có vai trò gì đối với môi trường và đời sống con
người. Cho ví dụ?
H27: Vì sao quang hợp ở thực vật giúp cân
bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen
trong không khí?
H28: Việc xây dựng các công viên cây
xanh trong các khu đô thị, khu công nghiệp có
vai trò như thế nào?
*Thực hiện nhiệm vụ học tập

Nội dung
3. CÁC YẾU TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP
a. Một số yếu tố ảnh hưởng đến
quang hợp ở thực vật:
b. Ý nghĩa thực tiễn của việc
trồng và bảo vệ cây xanh
Trồng và bảo vệ cây xanh mang
lại nhiều lợi ích như: cung cấp
thức ăn cho các sinh vật, cân
bằng hàm lượng khí carbon
dioxide
và oxygen trong không khí, làm
sạch không khí, …

HS thảo luận cặp đôi, thống nhất đáp án và ghi
chép nội dung hoạt động ra phiếu học tập.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên một vài HS đại diện cho
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 16

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

một nhóm lần lượt trình bày, các nhóm khác bổ
sung (nếu có).
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá.
- GV nhận xét và chốt nội dung về ý nghĩa thực
tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu:
- Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- HS thực hiện cá nhân phần “Con đã học được trong giờ học” trên phiếu
học tập KWL.
- HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
c) Sản phẩm:
- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con
đã học được trong giờ học” trên phiếu học tập
KWL và tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ
đồ tư duy vào vở ghi.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến
cá nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư
duy trên bảng.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 17

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

a) Mục tiêu: Vận dụng hiểu biết về quang hợp để giải thích được ý nghĩa
thực tiễn của việc trồng và bảo vệ cây xanh
b) Nội dung:
tiễn.

GV đặt vấn đề để cá nhân HS vận dụng kiến thức giải quyết các vấn đề thực

H29: Quang hợp có ý nghĩa như thế nào đối với sự sống của các sinh vật
trên Trái Đất? Những sinh vật nào có thể quang hợp?
H30: Vì sao trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường cho vào các loại
cây thuỷ sinh (ví dụ: rong đuôi chó)?
H31 Vì sao nhiều loại cây cảnh trồng trong nhà mà vẫn xanh tốt? Kể tên một
số loại cây có thể trồng được trong nhà? Vì sao trong trồng trọt nên trồng cây với
mật độ thích hợp?
H32: Vì sao trong nông nghiệp, để tăng năng suất, người ta thường dùng đèn
để chiếu sáng vào ban đêm ở một số loại cây trồng?
H33: Hãy nêu một số hoạt động bảo vệ cây xanh ở trường học của em.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
Đất: 

H29: Quang hợp có ý nghĩa lớn đối với sự sống của các sinh vật trên Trái

- Quang hợp hấp thụ carbon dioxide và nhả ra khí oxygen → Cung cấp
oxygen cần thiết cho quá trình hô hấp duy trì sống của đa số các sinh vật trên Trái
Đất.
- Quang hợp tạo ra các chất hữu cơ cung cấp chất dinh dưỡng, năng
lượng cho các sinh vật duy trì sự sống.
• Thực vật, vi khuẩn lam, tảo,… có khả năng quang hợp do chứa diệp lục
có khả năng hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng.
H30: Trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường cho vào các loại cây thuỷ
sinh (ví dụ: rong đuôi chó) vì:Các loài cây thủy sinh quang hợp, thải ra môi trường
khí Oxygen, làm giúp tăng lư ợng oxygen hòa tan trong nước từ đó giúp các loài
sinh vật sống trong nước sinh trưởng tốt hơn.
nhau.

H31: Mỗi loại cây khác nhau có nhu cầu đối với lượng ánh sáng là khác

Nhóm soạn giáo án Sinh học THCS

Trang 18

Kế hoạch dạy học môn KHTN 7

Năm học 2022 – 2023

Trong trồng trọt cần trồng cây với mật độ phù hợp, giúp đảm bảo hiệu suất
quang hợp tương đương giữa các cây trong cùng một vụ và thu được năng suất cao
nhất.
H32: Trong nông nghiệp, để tăng năng suất, người ta thường dùng đèn để
chiếu sáng vào ban đêm ở một số loại cây trồng là để cây có đủ lượng ánh sán...