Tuần : 1
Tiết : 1

CHƯƠNG I. CƠ HỌC
BÀI 1 – 2 : CHỦ ĐỀ ĐO ĐỘ DÀI

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Biết xác định giới hạn đo (GHĐ), độ chia nhỏ nhất (ĐCNN)của dụng cụ đo.
- Biết ước lượng gần đúng một số độ dài cần đo.
- Biết đo độ dài một số trường hợp thông thường theo đúng qui tắc.
2. Kĩ năng:
- Đo độ dài trong một số tình huống thông thường.
- Biết tính giá trị trung bình các kết quả đo
3.Thái độ: Rèn luyện cẩn thận, ý thức hợp tác trong hoạt động thu nhập thông tin
trong nhóm.
- Phẩm chất yêu thương, trung thực, tự chủ, trỏch nhiệm.
4. Xác định nội dung trọng tâm của bài học :
- Hiểu được khái niệm GHĐ và ĐCNN của thước.
- Cách đo độ dài của thước.
- Vận dụng cách đo độ dài để áp dụng vào thực tế
5. Định hướng phát triển năng lực
a. Năng lực chung :
Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí
thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự
đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh
giá kết quả và giải quyết vân đề
b. Năng lực chuyên biệt :
- Năng lực kiến thức vật lí.
- Năng lực phương pháp thực nghiệm.
- Năng lực trao đổi thông tin.
- Năng lực cá nhân của HS.
II. MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH
THÀNH
Nội dung/chủ Nhận biết
Thông hiểu
đề/chuẩn
Đo độ dài
 Những dụng
cụ đo độ dài:
Thước dây,
thước cuộn,
thước
mét,
thước kẻ.
Giới hạn
đo của một
thước là độ
dài lớn nhất
ghi
trên
thước.
1

Vận dụng
 Xác định
được GHĐ,
ĐCNN của
thước mét,
thước dây,
thước kẻ.

Vận dụng cao

Cách đo độ
dài

Độ chia
nhỏ nhất của
thước là độ
dài giữa hai
vạch chia
liên tiếp trên
thước.
 Nhận biết
được:
- Đơn vị đo
độ dài trong
hệ thống đơn
vị đo lường
hợp pháp của
Việt Nam là
mét, kí hiệu
là m.
- Đơn vị
đo độ dài lớn
hơn mét là
kilômét (km)
và nhỏ hơn
mét
là
đềximét
(dm),
centimét
(cm), milimét
(mm).
1km =
1000m
1m =
10dm
1m =
100cm
1m =
1000mm

 Đo được độ
dài của bàn
học,
kích
thước
của
cuốn sách, độ
dài của sân
trường theo
đúng quy tắc
đo.

III.  CÂU HỎI VÀ BÀI  TẬP
Câu 1: Hãy cho biết GHĐ và ĐCNN của 1 thước đo mà em có
Câu 2: Có 3 thước đo sau đây : Thước có GHĐ 1m và ĐCNN 1mm
thước có GHĐ 30cm và ĐCNN 1mm. Hỏi nên dung thước nào để đo :
a. Chiều rộng của cuốn sách vật lý 6
b.Chiều dài của cuốn sách vật lý 6
c. Chiều dài của bàn học
Câu 3. Thợ may thường dung thước nào để đo chiều dài của mảnh vải? các số đo cơ
thể của khách hang?
2

Câu 4: Em hãy cho biết độ dài ước lượng và kết quả đo thực tế khác nhau như thế
nào?
Câu 5: Em đã chọn dụng cụ đo nào? đặt thước đo ntn? đặt mắt nhìn như thế nào để
đọc kết quả đo?
Câu 6: Nếu đầu cuối của vật không ngang bằng với vạch chia thì đọc kết quả đo như
thế nào
IV. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
4. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động
Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được: đo độ dài ,
tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi.
- Giới thiệu chương trình vật lý và yêu cầu
của việc học tập bộ môn.
- Cho HS quan sát tranh vẽ và trả lời câu
hỏi đặt ra ở đầu bài.
- HS quan sát và đưa ra các phương án
GV chốt lại: Thước đo không giống nhau
trả lời: gang tay của hai chị em không
+ Cách đo của người em chưa chính xác.
giông nhau;độ dài gang tay trong mỗi
+ Cách đọc kết quả đo có thể chưa đúng.
lần đo không giống nhau;đếm số gang
? Để khỏi tranh cãi thì hai chị em phải
tay không chính xác.
thống nhất điều gì.
- Ghi đầu bài.
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: nhận biết được ánh sáng thì ánh sáng đó phải truyền vào mắt ta ; ta nhìn
thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta .
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
-Gv Yêu cầu HS quan sát H1.1(SGK) và
I. Đo độ dài
trả lời câu C4, C5, C6 , C7 và thảo luận để 1. Tìm hiểu dụng cụ đo độ dài
có câu trả lời đúng
- HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi
- GV treo tranh vẽ to, thước dài 20cm có
và
ĐCNN 2mm. Yêu cầu HS xác định GHĐ thực hành xác định GHĐ và ĐCNN
và ĐCNN.Qua đó GV giới thiệu cách xác của một số thước đo độ dài.
định GHĐ và ĐCNN của một thước đo.
Bước 1: GV Chuyển giáo nhiệm vụ
- GV dùng bảng 1.1(SGK) hướng dẫn HS
đo và ghi kết quả. Hướng dẫn cụ thể cách
tính giá trị trung bình : (L1+L2+L3):3
- GV phân nhóm, giới thiệu và phát dụng
3

2. Đo độ dài
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- HS trong nhóm phân công nhau làm

cụ.
- GV quan sát các nhóm làm việc.
Bước 3: GV đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
GV nhận xét kết quả học tập của học sinh.
- Yêu cầu HS dựa vào phần thực hành ở
mục II và thảo luận trả lời nhanh các câu
C1, C2, C3, C4, C5.
- GV hướng dẫn HS thảo luận đối với từng
câu hỏi:
C1: Gọi một vài nhóm trả lời. GV đánh giá
kết quả ước lượng. (Sai số giữa giá trị ước
lượng và giá trị trung bình tính được sau
khi đo càng nhỏ thì có thể coi là ước lượng
tốt).
C2: ? Dùng thước dây đo chiều dài bàn
học, thước kẻ đo bề dày cuốn sách Vật lí.
Tại sao em không chọn ngược lại?
GV khắc sâu: Trên cơ sở ước lượng gần
đúng độ dài cần đo để chọn dụng cụ đo
thích hợp.
C3: Có thể xảy ra tình huống đặt đầu thứ
nhất của chiều dài cần đo không trùng với
vạch số 0 và độ dài đo được bằng hiệu của
2 giá trị tương ứng với 2 đầu của chiều dài
cần đo, cách này chỉ sử dụng khi đầu thước
bị gãy hoặc mờ vạch số 0.
GV chỉ ra tình huống đặt thước lệch
(tương tự C7a) để khẳng định: cần đặt
thước dọc theo độ dài cần đo.
C4: GV sử dụng tình huống đặt mắt lệch
(tương tự C8a,b).
C5: GV sử dụng hình 2.3(SGK) để thống
nhất cách đọc và cách ghi.
- Yêu cầu HS làm việc cá nhân với câu C6
và ghi vào vở theo hướng dẫn chung
- Tổ chức cho HS thảo luận để thống nhất
phần kết luận.

những công việc cần thiết.
- Thực hành đo độ dài theo nhóm và
ghi kết quả vào bảng 1.1.
Bước 4: HS báo cáo kết quả thực
hiện nhiệm vụ.
Các nhóm báo cáo và nhận xét theo
bảng 1.1

II. Cách đo độ dài.
- Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi C1,
C2,C3,C4,C5.
- Đại diện nhóm trình bày câu trả lời
theo sự điều khiển của GV.
C1:Tuỳ HS

C2: Thước dây dùng để đo chiều dài
bàn học. Thước kẻ dùng để đo bề dày
SGK.
Vì : Thước kẻ có ĐCNN 1mm cho kết
quả đo chính xác hơn thước dây có
ĐCNN 0,5cm.
C3: Đặt thước dọc theo chiều dài cần
đo, vạch số 0 trùng với một đầu của
vật.

C4: Đặt mắt nhìn theo hướng vuông
góc với cạnh thước ở đầu kia của vật.
C5: Đọc và ghi kết quả đo theo vạch
chia gần nhất với đầu kia của vật.
- HS làm việc cá nhân, chọn từ thích
hợp điền vào chỗ trống.
- Tham gia thảo luận để thống nhất
cách đo độ dài (theo 5 bước).
- GV TB ND GD HN: ND bài này liên hệ với những nghề sử dụng các dụng cụ đo
4

như: nghề may, bán hàng, công việc đo đòi hỏi phải có kỹ năng đo, đếm chính
xác. Đồng thời, GD ý thức, phẩm chất của người lao động như: chỉ sử dụng dụng
cụ đo đạt tiêu chuẩn chất lượng, không đồng tình với những hành vi chế tạo sai
lệch và sử dụng cụ đo không đạt tiêu chuẩn
HOẠT ĐỘNG 3: Luyện tập
Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm,
củng cố nội dung về đo độ dài
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
PHIẾU HỌC TẬP
Bài 1: Chọn phương án sai
Người ta thường sử dụng đơn vị đo độ dài là
A. mét (m)      B. kilômét (km)
C. mét khối (m3)      D. đềximét (dm)
đáp án C
Bài 2: Giới hạn đo của thước là
A. độ dài lớn nhất ghi trên thước.
B. độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên thước.
C. độ dài nhỏ nhất ghi trên thước.
D. độ dài giữa hai vạch bất kỳ ghi trên thước.
đáp án A
Bài 3: Dụng cụ nào trong các dụng cụ sau không được sử dụng để đo chiều dài?
A. Thước dây      B. Thước mét
C. Thước kẹp      D. Compa
đáp án D
Bài 4: Đơn vị đo độ dài hợp pháp thường dùng ở nước ta là
A. mét (m)      B. xemtimét (cm)
C. milimét (mm)      D. đềximét (dm)
đáp án A
Bài 5: Độ chia nhỏ nhất của một thước là:
A. số nhỏ nhất ghi trên thước.
B. độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp ghi trên thước.
C. độ dài giữa hai vạch dài, giữa chúng còn có các vạch ngắn hơn.
D. độ lớn nhất ghi trên thước.
Hiển thị đáp án B
Bài 6: Cho biết thước ở hình bên có giới hạn đo là 8 cm. Hãy xác định độ chia nhỏ
nhất của thước.
A. 1 mm      B. 0,2 cm
C. 0,2 mm      D. 0,1 cm
đáp án B
Bài 7: Trên một cái thước có số đo lớn nhất là 30, số nhỏ nhất là 0, đơn vị là cm. Từ
vạch số 0 đến vạch số 1 được chia làm 10 khoảng bằng nhau. Vậy GHĐ và ĐCNN
của thước là:
A. GHĐ 30 cm, ĐCNN 1 cm
5

B. GHĐ 30 cm, ĐCNN 1 mm
C. GHĐ 30 cm, ĐCNN 0,1 mm
D. GHĐ 1 mm, ĐCNN 30 cm
đáp án B
Bài 8: Xác định giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của thước trong hình

A. GHĐ 10 cm, ĐCNN 1 mm.
B. GHĐ 20 cm, ĐCNN 1 cm.
C. GHĐ 100 cm, ĐCNN 1 cm.
D. GHĐ 10 cm, ĐCNN 0,5 cm.
đáp án D
Bài 9: Để đo khoảng cách từ Trái Đất lên Mặt Trời người ta dùng đơn vị:
A. Kilômét      B. Năm ánh sáng
C. Dặm      D. Hải lí
đáp án B
Bài 10: Thuật ngữ “Tivi 21 inches” để chỉ:
A. Chiều dài của màn hình tivi.
B. Đường chéo của màn hình tivi.
C. Chiều rộng của màn hình tivi.
D. Chiều rộng của cái tivi.
đáp án B
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng
Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm
Bước 1 : Gv Chuyển giao nhiệm vụ :
Bước 2 :HS Thực hiện nhiệm vụ :
Đo kích thước chiếc bàn học ở lớp.
2 HS một nhóm
Mỗi bài 2 HS là 1 nhóm. Thực hiện trong
 Ước lượng chiếc bàn học để
4 phút.
chọn thước đo có GHĐ và
ĐCNN thích hợp.

Bước 3: Gv Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ:
GV nhận xét kết quả học tập của học sinh.
* Tích hợp liên môn :
1. Môn Công Nghệ :
6



Tiến hành đo sao cho đặt thước
sát mép bàn ở vạch số 0, mắt
nhìn vuông góc với thước.



Tiến hành đo chiều dài, chiều
rộng, chiều cao của chiếc bàn,
ghi lại số liệu.



Thông báo kết quả

Bước 4 : HS Báo cáo kết quả :
- Đại diện 1 HS báo cáo kết quả của
nhóm.
Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét

Trong ngành công nghệ chế tạo cơ khí,
người ta dùng các loại thước như thước lá,
thước cặp, thước dây...và có độ chia nhỏ
nhất đến 0,05mm. Trong kiến trúc xây
dựng thì dùng dụng cụ đo độ dài để vẽ
những bản vẽ kĩ thuật chính xác...
2. Môn Địa lý : Để xác định các vùng đất
chính xác người ta phải sử dụng các công
cụ đo độ dài phù hợp.
3. Môn Toán : Để xác định chiều dài của
các cạnh tam giác, đa giác mà yêu cầu phải
đo độ dài thì chúng ta cũng cần có dụng cụ
đo độ dài phù hợp
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng
Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã
học
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi.
* Sưu tầm và tìm hiểu về một số thước đo
Để đo độ dài ta dùng thước đo. Tùy theo hình dạng, thước đo độ dài có thể được
chia ra thành nhiều loại: thước thẳng, thước cuộn, thước dây, thước xếp, thước
kẹp…

   Mọi thước đo độ dài đều có:
- Giới hạn đo (GHĐ) của thước là độ dài lớn nhất ghi trên thước.
- Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên
thước.
4. Dặn dò :
7

- Học bài theo nội dung ghi nhớ của bài học.
- Xem nội dung “có thể em chưa biết”.
- Làm các câu C còn lại và bài tập ở SBTVL6.
- Chuẩn bị bài học mới : Đo thể tích chất lỏng.

Kí duyệt tổ chuyên môn

Tuần : 2
Tiết : 2
BÀI 3: ĐO THỂ TÍCH CHẤT LỎNG

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức :
Biết kể tên một số dụng cụ thương dùng để đo thể tích chất lỏng, xác định
Giới hạn đo (GHĐ), độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của dụng cụ đo.
Biết xác định thể tích của chất lỏng bằng dụng cụ đo thích hợp.
2. Kĩ năng:
Biết ước lượng gần đúng một số thể tích cần đo.
Đo thể tích một số chất lỏng theo quy tắc đo.
Biết tính giá trị trung bình của các kết quả đo.
3. Thái độ :
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, ý thức hợp tác làm việc trong nhóm HS.
4. Xác định nội dung trọng tâm của bài học :
- Hiểu được khái niệm GHĐ và ĐCNN của dụng cụ đo thể tích chất lỏng.
- Cách đo thể tích chất lỏng.
- Vận dụng cách đo thể tích chất lỏng để áp dụng vào thực tế.
5. Định hướng phát triển năng lực
a)Năng lực chung
Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí
thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự
đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh
giá kết quả và giải quyết vân đề
b)Năng lực chuyên biệt :
8

- Năng lực kiến thức vật lí
- Năng lực phương pháp thực nghiệm
- Năng lực trao đổi thông tin
- Năng lực cá nhân của HS
II. CHUẨN BỊ:
1. GV : Các dụng cụ đo thể tích chất lỏng trong phòng thí nghiệm. Tranh đo thể tích
chất lỏng hình 3.5 SGK. Bảng phụ kết quả đo thể tích chất lỏng ( Bảng 3.1 SGK).
- Phiếu học tập cho HS theo bảng kết quả thực hành đo thể tích chất lỏng
2. HS mỗi nhóm :
1 xô đựng nước.
Bình 1 đựng nước chưa biết dung tích (đầy nước).
Bình 2 đựng một ít nước, 1 bình chia độ, 1 vài loại ca đong
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp (1')
2. Kiểm tra bài cũ (7')
a)Câu hỏi :
Câu 1: GHĐ và ĐCNN của thước là gì ?
Câu 2: Trình bày cách đo độ dài.
b)Đáp án và biểu điểm :
Câu 1: Nêu được định nghĩa GHĐ và ĐCNN của thước (3điểm)
Câu 2: Trình bày đầy đủ cách đo độ dài (7đ)
GV nhận xét và cho điểm
3. Bài mới
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5')
Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được: đo thể tích chất
lỏng
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử
dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực
sáng tạo.
GV:
Dùng tranh vẽ trong SGK hỏi: Làm thế nào để biết chính xác cái bình, cái ấm chứa được
bao nhiêu nước?
Làm thế nào để biết trong bình còn bao nhiêu nước?
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: kể tên một số dụng cụ thương dùng để đo thể tích chất lỏng, xác định
Giới hạn đo (GHĐ), độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của dụng cụ đo.
xác định thể tích của chất lỏng bằng dụng cụ đo thích hợp.
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp
thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực
sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.

9

- Các loại chai có ghi sẵn
thể tích

Trả lời

- Chai lọ có ghi sẵn dung
tích

- Hãy quan sát hình 3.3, hãy
chi biết bình nào đặt để đo
chính xác nhất?
- Có ba cách đặt mắt quan sát
như hình 3.4. Cách nào đúng?
- Hãy đọc thể tích nước ở các
hình a,b,c, hình 3.5?
Cho thảo luận phần kết luận
Điền vào chỗ trống yêu cầu
làm việc cá nhân
- Tóm lại làm thế nào để đo
thể tích chất lỏng.
- Gọi 2 hs đọc hoàn chỉnh lại
trọn vẹn.
- Trả lời câu hỏi nêu ở đầu bài.
- Yêu cầu HS nêu kết luận ở
câu C9

- Bình b
- Cách b
Trả lời

Cá nhân trả lời

- Có thể đo bằng ca đong
có ghi sẵn dung tích.
- Có thể đo bằng bình
10

- Ca đong có GHĐ 1l và
ĐCNN 0.5l.
- Ca đong nhỏ có GHĐ và
ĐCNN 0.5l.
- Can nhựa có GHĐ 5l và
ĐCNN 1l.
- Người ta có thể sử dụng
các loại can, chai có dung
tích cố định để đong.
- Dùng ống xilanh để lấy
thuốc.
C3:
Có thể dùng những chai,
can đã biết trước dung tích
để đong thể tích chất lỏng.
C4 :
Hình 7: Các loại bình chia
độ
- Những dụng cụ dùng đo
thể tích chất lỏng là chai,
lọ, ca đong có ghi sẵng
dung tích, các loại ca đong
(xô, chậu, thùng) biết trước
dung tích.
2. Tìm hiểu cách đo thể
tích:
C6. Ở hình 8, hãy cho biết
cách đặt bình chia độ nào
cho kết quả đo chính xác?
- Hình b: Đặt thẳng đứng.
C7. Xem hình 8, hãy cho
biết cách đặt mắt nào cho
biết kết quả chính xác?
- Cách b: Đặt mắt nhìn
ngang với mực chất lỏng ở
giữa bình.
C8. Hãy đọc thể tích:
a- 70 cm3; b- 50 cm3; c- 40
cm3.
Chọn từ thích hợp trong
khung điền vào chỗ trống :
Khi đo thể tích chất lỏng
bằng bình chia độ cần:

chia độ

a- Ước lượng thể tích cần
đo.
b- Chọn bình chia độ có
GHĐ và có ĐCNN thích
hợp.
c- Đặt bình chia độ thẳng
đứng.
d- Đặt mắt nhìn ngang với
độ cao mực chất lỏng trong
bình.
e- Đọc và ghi kết quả đo
theo vạch chia gần nhất với
mực chất lỏng.
3. Thực hành:
* Chuẩn bị dụng cụ:
- Bình chia độ, ca đong.
- Bình 1 và bình 2 (xem
phần chuẩn bị).
- Bảng ghi kết quả (xem
- Có thể ước lượng
phụ lục).
- Tiến hành đo sau đó * Tiến hành đo:
ghi Kq đo vào Bảng 3.1. - Ước lượng bằng mắt thể
Tiến hành so sánh hai Kq tích nước trong bình 2 - Ghi
Từ đó rút ra hai nhận xét kết quả.
về hai phương pháp đo
- Kiểm tra bằng bình chia
độ - Ghi kết quả.3.

CHIA
NHÓM
THỰC
HÀNH
GV giới thiệu dụng cụ thí
nghiệm. Giới thiệu cách làm
Bình 1. Chọn dụng cụ đo xác
định GHĐ + ĐCNN.
- Ước lượng thể tích nước
(lít).
- Lấy bình chia độ đong nước
trước rồi đổ vào bình đến khi
đầy.
. Tính thể tích ( cm3 )
.Ghi kết quả vào bảng.
Tương tự bình 2: Đỗ nước từ
bình 2 ra bình chia độ nhận
định thể tích nước chứa trong
bình (cm3)
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10')
Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm:
đơn vị đo, cách đo thể tích chất lỏng
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi.
Bài 1: Giới hạn đo của bình chia độ là:
A. giá trị lớn nhất ghi trên bình.
B. giá trị giữa hai vạch chia ghi trên bình.
C. thể tích chất lỏng mà bình đo được.
D. giá trị giữa hai vạch chia liên tiếp ghi trên bình.
⇒ Đáp án A
Bài 2: Đơn vị đo thể tích thường dùng là:
A. mét (m)
B. kilôgam (kg)
C. Mét khối (m3) và lít (l)
D. mét vuông (m2)
11

⇒ Đáp án C
Bài 3: Khi đo thể tích chất lỏng cần:
A. Đặt bình chia độ nằm ngang.
B. Đặt mắt nhìn ngang với độ cao mực chất lỏng trong bình.
C. Đặt mắt nhìn xiên với độ cao mực chất lỏng trong bình.
D. Đặt mắt nhìn vuông góc với độ cao mực chất lỏng trong bình.
⇒ Đáp án B
Bài 4: Điền vào chỗ trống: 150 ml = …….. m3 = …….
A. 0,00015 m3; 0,15
B. 0,00015 m3; 0,015
C. 0,000015 m3; 0,15
D. 0,0015 m3; 0,015
đáp án A
150 ml = 0,00015 m3 = 0,15
Bài 5: Người ta đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ có ĐCNN là 0,5 cm3. Hãy
chỉ ra kết quả đúng trong những trường hợp dưới đây?
A. V1 = 22,3 cm3
B. V2 = 22,50 cm3
C. V3 = 22,5 cm3
D. V4 = 22 cm3
đáp án
Thể tích đo được phải là bội số của 0,5 cm3 và phần thập phân phải lấy một chữ số
⇒ Đáp án C
Bài 6: Trên một hộp sữa tươi có ghi 200 ml. Con số đó cho biết:
A. Thể tích của hộp sữa là 200 ml.
B. Thể tích sữa trong hộp là 200 ml
C. Khối lượng của hộp sữa
D. Khối lượng sữa trong hộp
đáp án
Hộp sữa tươi có ghi 200 ml cho biết thể tích sữa trong hộp là 200 ml ⇒ Đáp án B
Bài 7: Để đo thể tích của một chất lỏng còn gần đầy chai 1 lít, trong các bình chia
độ đã cho sau đây, bình chia độ nào là phù hợp nhất?
A. Bình 100 ml và có vạch chia tới 1 ml.
B. Bình 500 ml và có vạch chia tới 5 ml.
C. Bình 1000 ml và có vạch chia tới 5 ml.
D. Bình 2000 ml và có vạch chia tới 10 ml.
đáp án
Để đo thể tích của một chất lỏng còn gần đầy chai 1 lít chọn bình 1000 ml và có
vạch chia tới 5 ml là phù hợp nhất.
⇒ Đáp án C
Bài 8: Một người bán dầu chỉ có một cái ca 0,5 lít và một cái ca 1 lít. Người đó chỉ
bán được dầu cho khách hàng nào sau đây?
A. Khách hàng cần mua 1,4 lít
B. Khách hàng cần mua 3,5 lít
C. Khách hàng cần mua 2,7 lít
D. Khách hàng cần mua 3,2 lít
đáp án
12

Người đó chỉ bán được dầu cho khách hàng cần mua 3,5 lít
⇒ Đáp án B
Bài 9: Cho một bình sữa như hình vẽ. Giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của bình lần
lượt là:

A. GHĐ 150 ml, ĐCNN 30 ml
B. GHĐ 150 ml, ĐCNN 15 ml
C. GHĐ 150 ml, ĐCNN 20 ml
D. GHĐ 150 ml, ĐCNN 10 ml
⇒ Đáp án D
Bài 10: Thể tích mực chất lỏng trong bình là:

A. 38 cm3      B. 39 cm3
C. 36 cm3      D. 35 cm3
⇒ Đáp án A
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8')
Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập thực hành về cách chia
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia lớp thành nhiều nhóm
( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu
hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập
Cách xác định giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của bình
2. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời.
- HS nộp vở bài tập.
- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện.
- Xác định giới hạn đo: Là giá trị lớn nhất ghi trên bình hay can.
- Xác định độ chia nhỏ nhất ta theo các bước sau:
      + Xác định đơn vị đo của bình.
      + Xác định n là số khoảng cách chia giữa hai số ghi liên tiếp (số bé và số lớn).
      + ĐCNN = 

 (có đơn vị như đơn vị ghi trên bình)
13

Ví dụ: Trên bình chia độ có ghi số lớn nhất là 250 và cm3. Giữa số 50 và số 100 có
10 khoảng chia thì: GHĐ = 250 cm3 và ĐCNN = 

 = 5 cm3

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2')
Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức bẳng trải nghiệm thực tế
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi
- Đề xuất phương án đo thể tích của chất lỏng bằng một số dụng cụ khác.
4. Dặn dò (1') :
- Học bài theo nội dung ghi nhớ của bài và SGK.
- Xem nội dung có thể em chưa biết.
- Làm các bài tập ở SBTVL6.
- Chuẩn bị bài học mới.
Kí duyệt tổ chuyên môn

14

Tuần : 3
Tiết : 3
Bài 4: ĐO THỂ TÍCH VẬT RẮN KHÔNG THẤM NƯỚC
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Biết sử dụng các dụng cụ đo (bình chia độ, bình tràn) để xác định thể
tích của vật rắn có hình dạng bất kì không thấm nước.
2. Kỹ năng: Tuân thủ các quy tắc đo và trung thực với các số liệu mà mình đo được,
hợp tác trong mọi công việc của nhau.
3. Thái độ: Rèn luyện tính cẩn thận trong công việc.
4. Xác định nội dung trọng tâm của bài học :
- Đo được thể tích vật rắn bằng bình chia độ và đo thể tích vật rắn bằng bình tràn.
5. Định hướng phát triển năng lực
a)Năng lực chung
Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí
thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự
đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh
giá kết quả và giải quyết vân đề
b)Năng lực chuyên biệt :
- Năng lực kiến thức vật lí
- Năng lực phương pháp thực nghiệm
- Năng lực trao đổi thông tin
- Năng lực cá nhân của HS
II. CHUẨN BỊ:
1. GV: - 1 xô đựng đầy nước. Bảng phụ lục kết quả đo thể tích vật rắn.
1. HS mỗi nhóm HS:
- Vật rắn không thấm nước (hòn đá)
- 1 bình chia độ
- 1 bình tràn.
- 1 bình chứa
- 1 Khăn lau
- 1 Viên đá bằng ngón chân
- 1 Viên đá nhỏ hơn nắm tay ( lọt bình tràn trong phòng TN)
- Kẻ sẳn bảng 4.1 (SGK) vào vở.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
1. Ổn định lớp(1')
2. Kiểm tra bài cũ (9')
a) Câu hỏi
Câu 1 : Kể tên một số dụng cụ đo thể tích chất lỏng mà em biết. (4đ
Câu : Trình bày cách đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ. (6đ)
b) Đáp án và biểu điểm :
Câu 1: Kể được tên một số dụng cụ đo thể tích chất lỏng. (4đ)
Câu 2: Trình bày được cách đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ. (6đ)
3. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5')
15

Mục tiêu: Xác định trọng tâm đo thể tích vật rắn
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề, sử dụng tranh ảnh
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực
trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
- Dùng bình chia độ có thể đo thể tích chất lỏng.Vậy có những vật rắn không thấm
nước như hòn đá, đinh sắt thì làm thế nào xác định thể tích của chúng?
Để biết được chúng ta sang bài học hôm nay: Đo thể tích Vật rắn không thấm nước .
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: sử dụng các dụng cụ đo (bình chia độ, bình tràn) để xác định thể tích của
vật rắn có hình dạng bất kì không thấm nước.
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
- Em hãy quan sát hình 4.2
I. CÁCH ĐO THỂ
SGK và hãy cho biết người - Đầu tiên đọc thể tích TÍCH CỦA VẬT RẮN
ta đo thể tích hòn đá bằng nước trên bình chia độ V1 KHÔNG THẤM NƯỚC
cách nào?
sau đó bỏ hòn đá vào và 1. Dùng bình chia độ:
đọc thể tích V2
- Yêu cầu HS thảo luận, mô - V = V2 - V1
tả và trình bày kết quả ở C1 HS thảo luận, trả lời câu
C1
- Sau khi biết V1, V2, làm C1.
thế nào để tính thể tích hòn - Đo thể tích nước ban
đầu có trong bình chia độ:
đá?
(VD: V1 = 150cm3)
- Thả chìm hòn đá vào
bình chia độ. Đo thể tích
nước dâng lên trong bình
(V2 = 200cm3)
- Thì thể tích hòn đá bằng
V2 – V1
= 200 – 150
= 50 (cm3)
Ta gọi (V) thể tích vật rắn
- Nếu hòn đá quá to thì ta
làm bằng cách nào?
- Quan sát hình 4.3 SGK và
em hãy cho biết người ta đo
thể tích hòn đá bằng cách
nào?
Yêu cầu HS thảo luận, nêu
dự đoán. Quan sát GV làm
thí nghiệm và trả lời

- HS nêu phương án.
- HS quan sát hình 4.3
SGK.
- Dự đoán
- Thảo luận và trả lời C2
C2: Khi hòn đá không bỏ
lọt vào bình chia độ thì đổ
đầy nước vào bình tràn rồi
thả hòn đá vào bình tràn,
đồng thời hứng nước tràn
16

2. Dùng bình tràn

* Rút ra kết luận :
Thể tích của vật rắn bất kỳ
không thấm nước có thể
đo được bằng cách:

Cho hs đọc phần kết luận
SGK
- Em hãy tìm từ thích hợp
trong khung ở bên phải để
điền vào vị trí a, b, c ở câu
C3
- Giới thiệu dụng cụ thí
nghiệm.
CHIA NHÓM:
- Phân nhóm học sinh, phát
dụng cụ cho các nhóm và
yêu cầu tiến hành thí
nghiệm theo SGK và báo
cáo kết quả thí nghiệm theo
mẫu Bảng 4.1.

ra vào bình chứa. Sau đó
đổ thể tích nước này vào
bình chia độ mực nước
cao bao nhiêu (trong bình
chia độ) thì đó chính là
thể tích của vật rắn (hòn
đá).
- Từng HS thực hiện C3
C3:
(1) thả chìm
(2) dâng lên
(3) chìm xuống
(4) tràn ra

- Thả vào chất lỏng đựng
trong bình chia độ. Thể
tích của phần chất lỏng
dâng lên bằng thể tích của
vật.
- Khi vật rắn không bỏ lọt
bình chia độ, thì thả chìm
vật đó vào trong bình tràn.
Thể tích của phần chất
lỏng tràn ra bằng thể tích
của vật.

3.Thực hành:
Đo thể tích vật rắn:
a) Chuẩn bị
- Dụng cụ: 1 bình chia độ,
một ca đong có ghi sẵn
dung tích, dây buộc. Một
bình tràn, một bình chứa,
xô nước, vật rắn không
thấm nước.
HS:
b) Ước lượng thể tích vật
- Cho HS tiến hành thí Hoạt động nhóm làm thực rắn và ghi vào bảng.
nghiệm các bước như SGK hành theo chỉ dẫn của GV c) Kiểm tra lại bằng phép
và báo cáo kết quả theo + Tiến hành đo và ghi kết đo.
Bảng 4.1.
quả đo vào bảng 4.1.
- Báo cáo.
- Theo dõi tiến hành thí
nghiệm, nx kỹ năng ước
lượng thể tích vật để chọn
phương án đo.
HS :
+ Y/c HS đo 3 lần thể tích Tính giá trị TB theo CT
của 1 vật.
của GV.
+ Yêu cầu hs báo cáo kết
quả.
Chú ý : cách đọc giá trị
của thể tích theo ĐCNN của
bình chia độ;
Hướng dẫn
tính giá trị
TB:
V=

V 1 +V 2 +V 3
3

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10')
Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học về cách đo vật rắn không thấm nước
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề, đặt câu hỏi
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng
lực sáng tạo, năng lực trao đổi. Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp.
17

Bài 1: Khi sử dụng bình tràn và bình chứa để đo thể tích vật rắn không thấm nước
thì thể tích của vật bằng
A. thể tích bình chứa.
B. thể tích bình tràn.
C. thể tích phần nước tràn ra từ bình tràn sang bình chứa.
D. thể tích nước còn lại trong bình tràn.
Hiển thị đáp án
Khi sử dụng bình tràn và bình chứa để đo thể tích vật rắn không thấm nước thì thể
tích của vật bằng thể tích phần nước tràn ra từ bình tràn sang bình chứa.
⇒ Đáp án C
Bài 2: Công thức tính thể tích của vật rắn khi đo bằng bình chia độ:
A. Vrắn = Vlỏng – rắn - Vlỏng
B. Vrắn = Vlỏng + rắn - Vlỏng
C. Vrắn = Vlỏng – rắn + Vlỏng
D. Vrắn = Vlỏng + rắn + Vlỏng
Hiển thị đáp án
Công thức tính thể tích của vật rắn khi đo bằng bình chia độ là Vrắn = Vlỏng + rắn - Vlỏng
⇒ Đáp án B
Bài 3: Để đo thể tích của hòn sỏi cỡ 15 cm3, bình chia độ nào sau đây thích hợp
nhất?
A. Bình có GHĐ 250 ml, ĐCNN 10 ml
B. Bình có GHĐ 100 ml, ĐCNN 2 ml
C. Bình có GHĐ 250 ml, ĐCNN 5 ml
D. Bình có GHĐ 100 ml, ĐCNN 1 ml
Hiển thị đáp án
Để đo thể tích của hòn sỏi cỡ 15 cm3, bình chia độ có GHĐ 100 ml, ĐCNN 1 ml
⇒ Đáp án D
Bài 4: Cho một vật rắn không thấm nước vào bình chia độ có chứa sẵn 50 cm3 nước.
Ta thấy nước trong bình dâng đến vạch 100 cm3. Vậy thể tích vật rắn là:
A. 50 cm3      B. 150 cm3
C. 96 cm3      D. 100 cm3
Hiển thị đáp án
- Thể tích nước dâng lên thêm là thể tích của vật.
- Lúc đầu thể tích nước là 50 cm3, sau khi cho vật vào thì thể tích là 100 cm3 ⇒ dâng
thêm 50 cm3 ⇒ Đáp án A
Bài 5: Một bình tràn chỉ có thể chứa nhiều nhất là 100 cm3 nước, đang đựng 60
cm3 nước. Thả một vật rắn không thấm nước vào bình thì thấy thể tích nước tràn ra
khỏi bình là 30 cm3. Thể tích của vật rắn bằng bao nhiêu?
A. 40 cm3      B. 90 cm3
C. 70 cm3      D. 30 cm3
Hiển thị đáp án
- Lúc đầu nước trong bình tràn là 60 cm3, sau khi cho vật vào thì nước trong bình
dâng lên thêm 40 cm3 và bị tràn ra ngoài 30 cm3.
- Thể tích của vật là: Vvật = 40 + 30 = 70 cm3 ⇒ Đáp án C
Bài 6: Để đo thể tích của một đồng xu bằng kim loại. Bạn Nga đã bỏ vào bình chia
độ đang chứa nước 10 đồng kim loại đó. Thể tích nước dâng lên thêm trong bình là 3
ml. Thể tích mỗi đồng kim loại đó là:
18

A. 0,0003 dm3      B. 0,003 dm3
C. 0,0003 m3      D. 0,001 cm3
Hiển thị đáp án
- Thể tích dâng lên 3 ml là thể tích của 10 đồng xu.
- Thể tích của một đồng xu là: ml = 0,3 cm3 = 0,0003 dm3
⇒ Đáp án A
Bài 7: Bạn Lan dùng bình chia độ để đo thể tích một viên sỏi. Kết quả đúng là 55,7
cm3. Bạn Lan đã dùng bình nào trong các bình sau?
A. Bình có ĐCNN 1 cm3
B. Bình có ĐCNN 0,1 cm3
C. Bình có ĐCNN 0,5 cm3
D. Bình có ĐCNN 0,2 cm3
Hiển thị đáp án
ĐCNN phải là ước số của 55,7 cm3 ⇒ Dùng bình có ĐCNN 0,1 cm3 vì các bình khác
không thể cho số lẻ đến 0,7 cm3.
Bài 8: Để đo thể tích của vật rắn không thấm nước và có thể chìm hoàn toàn trong
nước chỉ cần
...