§4. BỘI CHUNG VÀ BỘI CHUNG NHỎ NHẤT

I. Mục tiêu :
1. Kiến thức:
- Nắm được khái niệm bội chung, bội chung nhỏ nhất của hai số, ba số. Biết tìm bội chung, bội chung nhỏ nhất của hai số, ba số bằng cách liệt kê ra các bội của mỗi số.
- Thấy được mối liên hệ giữa bội chung và bội chung nhỏ nhất của hai số, ba số; biết tìm các bội chung của hai số khi biết bội chung nhỏ nhất của hai số đó.
2. Kĩ năng:
- Xác định được bội chung, bội chung nhỏ nhất của hai hoặc ba số tự nhiên đã cho.
- Vận dụng kiến thức về bội chung, bội chung nhỏ nhất để giải quyết bài toán mở đầu và giải quyết bài toán thực tiễn
3. Thái độ: Rèn luyện cho hs tính cẩn thận, chính xác trong tính toán
4. Năng lực: Năng lực tự học, năng lực tính toán, năng lực giải quyết vấn đề
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giáo viên: SGK, SBT, KHBD dạy, dụng cụ dạy học
2. Học sinh: SGK, SBT, nội dung kiến thức cũ, dụng cụ học tập
III. Phương pháp dạy học: Pp thuyết trình, pp vấn đáp, pp luyện tập, giải quyết vấn đề.
IV. Tiến trình dạy- học:
1. Ổn định: Kiểm tra sỉ số HS
2. Kiểm tra bài cũ:
GV cho bài toán: Tìm ƯCLN của hai số
a) 40 và 60
b) 16 và 124
- Gọi 2 HS lên bảng làm bài
3. Tổ chức các hoạt động:
Hoạt động của Giáo viên
Hoạt động của học sinh
Ghi bảng
A. Hoạt động khởi động

- GV yêu cầu HS đọc, tìm hiểu bài toán mở đầu:
Để chuẩn bị trò chơi trong chuyến đi dã ngoại, cô Ánh đi siêu thị mua bóng bàn và cốc sao cho số quả bóng bán bằng số cốc. Tuy nhiên, tại siêu thị, bóng bàn chỉ bán theo hộp gồm 6 quả, cốc chỉ bán theo bộ gồm 8 chiếc.
Hỏi cô Ánh phải mua ít nhất bao nhiêu bộ cốc và bao nhiêu hộp bóng bàn?

- GV cho các nhóm trả lời kết quả của mình.
- Sau đó, GV đặt câu hỏi về các kết quả của mỗi nhóm.
- GV cần làm rõ cho HS thấy số cốc và số bóng bàn cần mua phải là bội của cả 6 và 8. Khi đó, GV sẽ đưa được khái niệm bội chung của hai số.
- Sau đó, GV lại chỉ tiếp cho HS thấy số cốc và số bóng bàn cần mua ít nhất chính là số nhỏ nhất trong các bội chung đó. Từ đó, ta lại có khái niệm bội chung nhỏ nhất.
- GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học mới : Để giúp chúng ta giải được bài toán nhanh nhất, ngoài cách làm của các bạn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài ngày hôm nay.” => Bài mới






- HS đọc đề bài, suy nghĩ, thảo luận nhóm.





- HS suy nghĩ, trao đổi và thực hiện hoàn thành yêu cầu trong 2p.



- HS giơ tay trình bày kết quả theo suy luận của bản thân.



B. Hoạt độnghình thành kiến thức và luyện tập
Hoạt động 1: Bội chung và bội chung nhỏ nhất

- GV cho HS lần lượt thực hiện theo các yêu cầu đề ra trong Hoạt động 1.

- GV: quan sát và trợ giúp HS.

- Sau mỗi phần trả lời của HS ở câu b, c, GV nhận xét

- GV mời một vài HS đọc khung kiến thức trọng tâm và ghi nhớ.

- GV hướng dẫn HS sử dụng kí hiệu: BC(a, b), BCNN(a, b).

- GV hướng dẫn HS đọc hiểu VD1

- GV hướng dẫn HS mở rộng các khái niệm đã học cho ba số trong phần chú ý.

- GV yêu cầu HS đọc hiểu VD2 theo nhóm đôi, giúp HS củng cố thêm kiến thức và trình bày một cách tìm bội chung nhỏ nhất.

- Gv yêu cầu HS vận dụng kiến thức thực hiện hoàn thành cá nhân Luyện tập 1 vào vở.

* Quan hệ giữa bội chung và bội chung nhỏ nhất:
- GV yêu cầu HS lần lượt thực hiện các yêu cầu đề ra trong Hoạt động 2 vào bảng nhóm.

- GV dẫn dắt và kết luận: Bội chung của 8 và 12 chia hết cho BCNN(8, 12), tức là bội chung của 8 và 12 là bội của bội chung nhỏ nhất của hai số đó.

- GV mời một vài HS đọc khung kiến thức trọng tâm và ghi nhớ.

- Sau đó, GV đặt câu hỏi: “Vậy nếu biết bội chung nhỏ nhất của hai số, ta có tìm được tất cả các bội chung của hai số đó không?”

- Từ đó, GV hướng dẫn HS quy tắc tìm bội chung của hai số khi biết bội chung nhỏ nhất của chúng được nêu trong phần kiến thức bổ sung ở khung lưu ý.

- GV yêu cầu HS vận dụng tính chất vừa học tìm bội chung của hai số khi biết bội chung nhỏ nhất của hai số đó để hoàn thành VD3.

- GV yêu cầu thực hiện Luyện tập2.
- GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và gọi một HS nhắc lại.


- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức và hoàn thành các yêu cầu.



- HS: giơ tay phát biểu trình bày tại chỗ và trình bày bảng.
- Các HS khác hoàn thành vở, chú ý nghe và nhận xét.

















- HS hoàn thành vào vở


























- HS: giơ tay phát biểu trình bày tại chỗ
I. Bội chung và bội chung nhỏ nhất
Hoạt động 1:
a) Các ước của 30 và của 48 theo thứ tự tăng dần:
Một số bội của 2
Một số bội của 3
0
0
2
3
4
6
6
9
8
12
12
15
14
18
16
21
18
24
20
27

30
b) Các số vừa ở cột thứ nhất vừa ở cột thứ 2 là: 0, 6, 12, 18.
c) Số nhỏ nhất khác 0 trong bội chung của 2 và 3 là: 6.
Kết luận:
- Số tự nhiên n được gọi là bội chung của hai số a và b nếu n vừa là bội của a vừa là bội của b.
- Số nhỏ nhất khác 0 trong các bội chung của a và b được gọi là bội chung nhỏ nhất của a và b.
Quy ước:
Viết tắt bội chung là BC và bội chung nhỏ nhất là BCNN
Ta kí hiệu: Tập hợp các bội chung của a và b là BC(a, b); ước chung lớn nhất của a và b là BCNN (a, b).
VD: BCNN (2, 3) = 6
Luyện tập 1:
Bốn bội chung của 5 và 9 là: 40, 90, 135.
* Chú ý:
- Số tự nhiên n được gọi là bội chung của ba số a, b, c nếu n là bội của ba số a, b, c.
- Số nhỏ nhất khác 0 trong các bội chung cuar ba số a, b, c được gọi là bội chung nhỏ nhất của ba số a, b, c.
- Ta kí hiệu: tập hợp các bội chung của a, b, c là BC(a, b, c), bội chung nhỏ nhất của a, b, c là BCNN (a, b, c).
Hoạt động 2:
a) Ba bội chung: 24, 48, 72.
b) BCNN(8,12) = 24.
c) Chia ba bội chung cho BCNN
24 : 24 = 1
48 : 24 = 2
72 : 24 = 3
Kết luận:
Bội chung của nhiều số là bội của bội chung nhỏ nhất của chúng.
Lưu ý:
Để tìm bội chung của nhiều số, ta có thể lấy bội chung nhỏ nhất của chúng lần lượt nhân với 0, 1, 2.
Luyện tập 2:
BCNN(a,b) = 300 => Tất cả các số có 3 chữ số là bội chung của a và b là: 300, 600, 900.
C.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ TÌM TÒI MỞ RỘNG
Đọc, tìm hiểu mục “ CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT”.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại nội dung kiến thức đã học.
- Chuẩn bị và xem trước bài “Bội chung và bội chung nhỏ nhất(TT)”
4. Rút kinh nghiệm:




Hiệu trưởng Tổ/Nhóm trưởng Giáo viên