TẬP LÀM VĂN
LUYỆN TẬP TẢ NGƯỜI
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
I. MỤC TIÊU:
Sau bài học, học sinh có khả năng:
1. Kiến thức:
- Hiểu: Khi quan sát, khi viết một bài văn tả người, phải chọn lọc để đưa vào bài chỉ những chi tiết tiêu biểu, nổi bật, gây ấn tượng. Từ đó, vận dụng để ghi lại kết quả quan sát ngoại hình của một người thường gặp.
2. Kĩ năng:
- Nhận biết được những chi tiết tiêu biểu, đặc sắc về hình, hoạt động của nhân vật qua hai bài văn mẫu trong SGK.
3. Thái độ:Yêu thích môn học.
II. CHUẨN BỊ:
- GV: BGĐT.
- HS: Sách vở
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

1. Kiểm tra bài cũ
- Câu 1: Cấu tạo của bài văn tả người gồm mấy phần? Đó là những phần nào?
=> Nhận xét.
- Câu 2: Trong bài văn tả người, phần thân bài cần tả những gì?
A. Tả ngoại hình
B. Tả tính tình, hoạt động
C. Tả ngoại hình và tả tính tình, hoạt động
- Nhận xét.
Chuyển: Ở tiết học trước, các con đã được làm quen với cấu tạo của một bài văn tả người. Để có thể viết được một bài văn miêu tả nói chung hay bài văn tả người nói riêng, bước đầu tiên, các con cần quan sát và chọn ra những chi tiết tiêu biểu. Chúng ta sẽ cùng học cách quan sát và chọn lọc chi tiết miêu tả con người qua bài học hôm nay: Luyện tập tả người (Quan sát và chọn lọc chi tiết).
HS ghi bài.
2. Bài mới
2.1. Khởi động
- Trò chơi “Ai đoán đúng!”.
- GV đưa ra ba gợi ý nói về một bạn trong lớp. Nhiệm vụ của HS dựa vào những gợi ý và quan sát các bạn để tìm đúng người.
+ Mái tóc của bạn đen dài, luôn được buộc gọn gàng đằng sau.
+ Trán của bạn ấy khá rộng và cao.
+ Khi bạn ấy cười, chiếc má lúm đồng tiền xinh xắn lộ ra.
- Yêu cầu HS viết đáp án vào hộp chat nào!
- GV nhận xét.
2.2. Hướng dẫn HS làm các bài tập
Bài tập 1:
- Đưa ra bức tranh. Quan sát bức tranh
và cho biết : Bức tranh vẽ gì ?

- Nhìn vào người bà, con ấn tượng nhất với đặc điểm nào về bà ?
- Vì sao ?
- Gọi HS đọc yêu cầu.
- Bài tập 1 có mấy yêu cầu?
- Gọi HS đọc bài « Bà tôi ».
- Bài văn được chia làm mấy đoạn ? Mời 2 HS nối tiếp đọc bài.
- Gọi HS nêu yêu cầu thứ hai.
- Tác giả đã miêu tả những đặc điểm ngoại hình nào của bà?
- Nhận xét.
- GV chia cả lớp thành 8 nhóm, mỗi nhóm 5 bạn. Yêu cầu HS thảo luận nhóm, ghi lại những chi tiết miêu tả một đặc điểm của người bà lên trang Padlet. Trong đó:
Nhóm 1, 2: Những chi tiết miêu tả mái tóc.
Nhóm 3, 4: Những chi tiết miêu tả giọng nói.
Nhóm 5,6: Những chi tiết miêu tả đôi mắt.
Nhóm 7,8: Những chi tiết miêu tả khuôn mặt.
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm.
- Gọi các nhóm trình bày.
- Nhận xét.
- Nhận xét gì về cách quan sát và chọn lọc chi tiết của tác giả ?

- Nhận xét:
+ Mái tóc : đen và dày kì lạ. Để chứng minh cho cái « dày kì lạ », tác giả đã đưa thêm hai dẫn chứng rất đặc sắc : phủ kín cả hai vai, xoã xuống ngực, xuống đầu gối (tóc dài) ; đưa một cách khó khăn chiếc lược thưa bằng gỗ vào mớ tóc dày. => Ở độ tuổi già mà bà của tác giả lại có một mái tóc đen và dày như vậy quả là rất kì lạ, đây đúng là một đặc điểm đặc biệt. Có lẽ vì thế tác giả đã lựa chọn để tả đầu tiên và dành hẳn một đoạn văn ngắn để tả về mái tóc.
+ Giọng nói :
- Khi tả giọng nói của bà, tác giả đã sử dụng hình ảnh so sánh nào ?
- Khi tả giọng nói của bà, tác giả đã sử dụng hai hình ảnh so sánh, so sánh với tiếng chuông và so sánh với đoá hoa. Đều là những hình ảnh so sánh rất hay và đẹp.
- Đối với nhân vật tôi, giọng nói của bà ấn tượng như thế nào ?
=> Để tả về giọng nói của bà, tác giả