Hoạt đông 1. Tìm hiểu phương pháp “Thảo luận nhóm’
Muc tiêu hoạt đông
Sau khi nghiên cứu hoạt động này, học viên có thể:
1.Phân tích được đặc trưng của PP thảo luận nhóm trong DH môn Đạo đức.
2.Phân tích được mối quan hệ giữa các bước tiến hành PP thảo luận nhóm.
3.Vận dụng được PP này qua hoạt động được tổ chức cho HS qua một bài đạo đức cụ thể.
Thông tin cơ bản
Thảo luận nhóm là PP tổ chức cho HS trao đổi với nhau theo nhóm nhỏ để đưa ra ý kiến chung của nhóm về giải quyết vấn đề liên quan đến bài học đạo đức.
Đặc trưng của PP này là ở chỗ, HS trao đổi, thảo luận, thậm chí tranh luận, với nhau trong nhóm nhỏ để thực hiện nhiệm vụ học tập, giải quyết vấn đề bài học và từ đó, các em phát hiện được KT hay hình thành được KN theo mục tiêu đề ra. Kết quả này là sự nỗ lực chung, là sự phối hợp, hợp tác, chia sẻ của các thành viên trong nhóm.
Bước chuẩn bị
Trong quá trình chuẩn bị, GV cần xác định, dự kiến những mặt sau:
Xác định nội dung thảo luận:
Căn cứ vào mục tiêu bài học, mục tiêu của hoạt động, khả năng của HS, điều kiện thực hiện (thời gian, phương tiện...), GV xác định nội dung thảo luận cho phù hợp như: phân tích truyện kể để rõ rút ra bài học đạo đức, làm rõ bản chất của chuẩn mực hành vi (sự cần thiết và cách thực hiện chuẩn mực hành vi), nhận xét hành vi, xử lý tình huống đạo đức...
Dự kiến đáp án và khả năng, kết quả thảo luận của HS:
Theo từng nội dung thảo luận, GV cần dự kiến đáp án và khả năng, kết quả thảo luận của HS. Nói chung, GV tiểu học không nên kì vọng rằng mọi nhóm HS đều thành công trong việc giải quyết vấn đề khi thảo luận, mà phải chấp nhận một điều rằng có thể có những nhóm đạt được kết quả như mong muốn, có một vài nhóm chỉ đạt được một số kết quả, thậm chí có nhóm mắc sai lầm...
Chuẩn bị phương tiện:
Phương tiện thảo luận nhóm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: nội dung bài học, khả năng của HS tiểu học, điều kiện của trường, của lớp... Những phương tiện này có thể là SGK, vở bài tập (nếu nội dung trong những tài liệu này phù hợp cho việc thảo luận của HS), phiếu thảo luận nhóm, đa phương tiện (máy tính, máy chiếu...).
Ví dụ: Phiếu thảo luận nhóm với nội dung là sự cần thiết và cách thực hiệnbài học “Bảo vệ môi trường sống” (lớp 5) có thể được thiết kế như sau:
Lớp:
Nhóm:
PHIẾU THẢO LUẬN NHÓM
Bài: Bảo vê môi trường sống
Các em hãy cùng nhau thảo luận để làm các bài tập sau.
Điền vào chỗ chấm những từ, cụm từ phù hợp vào câu dưới đây.
Chúng ta cần phải bảo vệ môi trường sống vì:


- Môi trường sống xung quanh chúng ta gồm



 , là

nơi con người



Việc bảo vệ môi trường sống làm cho môi trường trở nên
, điều đó có lợi cho của mọi người.
Nếu bảo vệ môi trường sống không được bảo vệ thì nó sẽ bị
, điều đó có cho sức khoẻ.
Nêu ra những việc cần làm và những việc cần tránh để bảo vệ môi trường sống.
Những việc cần làm
là:
Những việc cần tránh là:
Dự kiến việc tổ chức nhóm HS:
+ Về số lượng, có hai phương án tối ưu: nhóm cặp đôi (2 HS) và nhóm “vuông” (4 HS).
+ Về trình độ, các nhóm là tương đương nhau, tạo ra sự đồng đều, cân sức, do đó, trong nhóm nên có những HS với trình độ, học lực khác nhau...
+ Về vị trí ngồi, cần bố trí các em ngồi theo quy tắc “gần nhau” và “đối diện nhau”.
+ Về nhóm trưởng và thư kí, nên để HS thay phiên nhau làm nhiệm vụ, trong đó, những em có NL tốt hơn “gương mẫu” làm trước để những bạn khác học tập kinh nghiệm.
Ngoài ra, GV còn phải dự kiến thời gian dành cho thảo luận...
Bước tiến hành thảo luận
Bước này được thực hiện trên lớp khi GV tổ chức cho HS hoạt động tương ứng theo trình tự như sau:
Thông báo nội dung và giao nhiệm vụ thảo luận:
GV chia lớp thành các nhóm thích hợp, thông báo nội dung, giao nhiệm vụ, hướng dẫn HS cách thực hiện và có thể giới hạn khoảng thời gian dành cho thảo luận