Ngày soạn: 12/10/2021
Ngày giảng: 7/12

Tiết 13 - Bài 16 - SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC
PHONG KIẾN LÝ, TRẦN, HỒ (THẾ KỈ XI - ĐẦU THẾ KỈ XV) (TT)

I/ Mục tiêu
1/ Kiến thức: Trình bày được những nét chính về pháp luật và quân đội nhà Trần.
2/ Năng lực: Rèn HS các kĩ năng trình bày, giới thiệu về các sự kiện, nhân vật lịch sử, kĩ năng vẽ sơ đồ, kĩ năng liên hệ, xâu chuỗi, phân tích các sự kiện lịch sử.
3/ Phẩm chất: Nâng cao lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, biết ơn đối với các anh hùng dân tộc có công lao to lớn trong quá trình xây dựng nhà nước phong kiến độc lập.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi
Đánh giá được tổ chức quân đội, nội dung chính sách của các bộ luật đầu tiên của nước ta và chính sách đối nội đối ngoại của triều đại phong kiến Trần.
II/ Thiết bị và học liệu
- GV: giáo án, SGK, máy chiếu, máy tính...
- Học sinh: Phần hình thành kiến thức (phần 4 trang 96,97)
III/ Tiến trình các hoạt động
1/ Ổn định tổ chức (1`)
2/ Kiểm tra bài cũ (5’)
(slide 1) H1: Trình bày hoàn cảnh ra đời của nhà Trần. Em có nhận xét gì về sự thành lập nhà Trần?
H2: Bộ máy nhà nước thời Trần có điểm gì giống và khác thời Lý?
HS trả lời. HS nhận xét, đánh giá.
GV chốt đáp án (slide 1) , đánh giá.
1) - Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu: Chính quyền không chăm lo đời sống nhân, quan lại ăn chơi sa đoạ.
- Lụt lội, hạn hán, mất mùa liên tiếp xảy ra, nhiều nơi dân nghèo nổi dậy đấu tranh.
- Một số thế lực phong kiến địa phương nổi dậy, nhà Lý dựa vào họ Trần chống lại các lực lượng nổi loạn.
- Tháng 1/1266, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh -> Nhà Trần thành lập.
=> Nhà Trần thành lập hoàn toàn phù hợp với hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ nhà Lý đang trên đà suy yếu, nhà Lý thay nhà Trần là cần thiết.... Là sự tất yếu khi một triều đại suy yếu.
2) Giống nhà Lý nhưng tổ chức chặt chẽ hơn. Thực hiện chế độ Thái thượng hoàng.
3/ Tổ chức các hoạt động học tập (35p)
Hoạt động 1- Khởi động (3p)
Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập cho HS.
HĐCN – 3p, H. Nêu hiểu biết của em về pháp luật, quân đội nhà Trần.
HS trả lời. HS nhận xét - GV dẫn dắt vào bài.

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung

2. HĐ 2 – Hình thành kiến thức mới
Mục tiêu: Trình bày được những nét chính về pháp luật và quân đội nhà Trần.

(slide 2) HĐCN - 2’, đọc thầm thông tin đoạn đầu mục 4 (TL/97) để trả lời các câu hỏi:
1) Nêu nét chính về pháp luật thời Trần.
2) Pháp luật thời Trần có điểm gì mới so với thời Lý.
- HS báo cáo, chia sẻ.
- GVNX, chốt KT.

Gv mở rộng (slide 3)
- Nhà Trần đặt cơ quan Thẩm hình viện để xét xử việc kiện cáo.
- Vua Trần để chuông lớn ở thềm điện Long Trì cho dân đến kêu oan khi cần.
- Tội trộm cắp bị phạt rất nặng:
+ Lần 1: Bị đánh 80 trượng thích chữ vào mặt.
+ Lần 2: Chặt chân tay, đền cho chủ gấp 9 lần, không có tiền làm nô tì.
- Tội gian dâm bị giết, sau chuyển gian phu phải nộp 300 quan tiền, gian phụ về nhà chồng làm nô tì.
H: Việc nhà Trần chú trọng xây dựng và sửa lại luật pháp có ý nghĩa gì?
Nhà Trần quan tâm đến đời sống nhân dân muốn đảm bảo sự công bằng.





GV: Tuy nhà Trần đặt cơ quan chuyên trách việc xử kiện nhưng vua Trần vẫn để chuông lớn ở thềm cung điện Long Trì cho dân đến kêu oan, chứng tỏ mối quan hệ giữa vua với dân còn gần gũi.
(slide 4) HĐN 2, 5p, tìm hiểu 3 đoạn cuối mục 4 kết hợp quan sát H.5 (TL/97) và trả lời các câu hỏi:
1) Nêu nét nổi về quân đội thời Trần.
2) Việc xây dựng quân độ của nhà Trần có gì giống và khác nhau