Gốc > Mục:Công nghệ > Mục:Công nghệ 10 >
title:Giáo án công nghệ 10 tiết 7 - 10
date:24-04-2008
sender:Phan Thanh Quyền
source:Sưu tầm
type:doc
Tiết 7

Bài 9: Biện pháp cải tạo và sử dụng
Đất xám bạc, màu đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá


I. Mục tiêu:
Học xong bài này, Hs cần đạt được
1. Biết nguyên nhân hình thành, tính chất chủ yếu và biện pháp cải tạo sử dụng đất xám bạc màu.
2. Biết nguyên nhân hình thành , một số tính chất chủ yếu và biện pháp cải tạo sử dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá.
3. Có ý thức bảo vệ rừng và tuyên truyền vận động mọi người tham gia bảo vệ môi trường đất.
II. Nội dung chuẩn bị
1. Sưu tầm một số tranh ảnh về những vùng đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá. Tranh ảnh về rừng bị tàn phá gây lũ lụt, xói mòn đất . Tranh ảnh về ruộng bậc thang, trồng cây theo đường đồng mức quanh đồi , ...
2. Nếu có điều kiện có thể sưu tầm băng đĩa hình nói về đất xám bạc màu và đất xói mạnh trơ sỏi đá ( băng đĩa của đài truyền hình Trung ương, địa phương ...) và chiếu cho Hs xem trong quá trình thực hiện bài giảng. Trường hợp này cần chuẩn bị thêm T.V, đầu băng đĩa.
3. Nếu địa phương trường đóng nằm trên vùng đất nêu trên, Gv có thể thu nhập một số mẫu đất của hai loại đất này để Hs quan sát nhận xét trong khi học.
4. Nếu trường nằm ở vùng có đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá, Gv có thể yêu cầu Hs sưu tầm trước ở nhà một số điểm sau:
- Bằng quan sát thực tế, hãy mô tả và nêu một số đặc điểm chính của từng loại đất ( màu sắc, độ mịn của tầng đất canh tác, độ dốc của vùng đất nơi quan sát, những cây trồng trên đó).
- Các biện pháp cải tạo đất mà nhân dân địa phương đã làm. Kết quả sưu tầm được yêu cầu Hs viết thành bản thu hoạch nhằm phục vụ cho việc thảo luận bài học ở lớp.
III. thực hiện bài dạy

Hoạt động của Gv

Hoạt động của Hs
Đồ dùng thiết bị

Hoạt động 1: Giới thiệu bài học:

- Giáo viên có thể giới thiệu bài học như phần mở đầu của bài trong SGK. Tiếp đó nêu mục tiêu bài học.
- Nếu trường ở địa bàn có 2 loại đất nêu trong bài học, giáo viên có thể đưa thêm yêu cầu gắn nội dung bài học với thực tế địa phương.
- Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài của Hs ( kết quả sưu tầm thực tế của địa phương)
- Chú ý lắng nghe Gv giới thiệu bài học để nắm được nội dung bài và mục tiêu phải đạt được sau bài học


Hoạt động 2 : Tìm hiểu về đất xám bạc màu

- Giới thiệu một số tranh ảnh về đất xám bạc màu. Gợi ý cho Hs quan sát: cây trồng trên đất xám bạc màu, nguyên nhân hình thành ...
- Nêu câu hỏi thảo luận.
+ Đất xám bạc màu thường phân bố nhiều ở những vùng nào, vì sao?
+ Nguyên nhân hình thành đất xám bạc màu ?
+ Vì sao đất xám bạc màu có những tính chất bất lợi cho sản xuất như vậy? ( có tính chất nêu trong SGK). Yêu cầu Hs giải thích lần lượt từng tính chất. Kết hợp với số liệu sưu tầm được trong quá trình thảo luận.
- Ngoài tranh ảnh , khi hướng dẫn HS tìm hiểu tính chất đất, Gv có thể đưa ra các mẫu đất xám bạc màu cho Hs quan sát, nhận biết.
- Giáo viên nêu tiếp câu hỏi để Hs tìm hiểu các biện pháp cải tạo và hướng dẫn sử dụng đất xám bạc màu.
+ Căn cứ vào đâu để đưa ra các biện pháp cải tạo đất xám bạc mùa?
+ Địa phương em đã áp dụng những biện pháp gì để cải tạo đất xám bạc màu ?
- Quan sát kỹ tranh ảnh Gv giới thiệu, chú ý những điểm gợi ý của Gv.

- Đọc kỹ nội dung phần I bài 9 ( SGK). Trao đổi nhóm về những nội dung Gv nêu ra. Lấy dẫn chứng thực tế địa phương ( nếu địa phương có đất xám bạc màu) để minh hoạ cho nội dung trao đổi.
- Tham gia thảo luận chung cả lớp về những câu hỏi của Gv.
- Lưu ý : giữa nguyên nhân hình thành đất xám bạc màu và những tính chất đất có liên quan mật thiết với nhau. Vì vậy trong khi học các em cần thì tìm ra mối quan hệ này.
- Ghi chép một số ý chính vào vở.
- Đọc lỹ trong SGK phần biện pháp cải tạo và hướng dẫn sử dụng đất xám bạc màu.

- Trao đổi trong nhóm để giải thích cơ sở khoa học của từng biện pháp.
- Tham gia thảo luận chung những vấn đề Gv đặt ra. Lưu ý gắn nội dung bài học với thực tế sản xuất địa phương ( nếu là vùng đất bạc màu)


Hoạt động 3: Tìm hiểu về đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

- Giới thiệu một số tranh ảnh về đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá. Gợi ý cho Hs những điểm cần lưu ý: cây trồng trên loại đất này, nguyên nhân hình thành.
- Nêu câu hỏi thảo luận:
+ Đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá thường phân bổ ở những vùng nào ? cho ví dụ minh hoạ.
+ Nguyên nhân nào dẫn đến đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá?
+ Tính chất của loại đất này có gì giống và khác với đất xám bạc màu?
( xem xét từ nguyên nhân hình thành 2 loại đất này để phân tích) Giáo viên có thể cho HS quan sát các mẫu đất của 2 loại để so sánh.
- Sau khi cho Hs thảo luận , giáo viên tổng kết và nhấn mạnh một số ý:
+ Đất xám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá đều do sự rửa trôi các chất dinh dưỡng, hạt sét, hạt keo. Vì vậy đất chua, nghèo dinh dưỡng, vi sinh vật đất vừa thiếu vừa hoạt động yếu.
Sự rửa sôi này ở đất xám bạc màu nhẹ hơn ở đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá.
+ Nguyên nhân chính là do mưa lớn, địa hình dốc, gây rửa trôi xói mòn. Vùng miền núi đất dốc hơn, triền dốc, dài nên hiện tượng rửa trôi xói mòn mạnh, làm cho đất trơ sỏi đá. Còn những vùng giữa đồng bằng và trung du dốc ít hơn, sự rửa trôi xói mòn làm cho đất trở nên bạc màu.
- Từ nguyên nhân hình thành và tính chất của đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá, Gv nêu câu hỏi gợi ý cho Hs tìm hiểu các biện pháp cải tạo và hạn chế xói mòn mạnh.
+ Làm ruộng bậc thang và trồng thêm cây ăn quả trên đất dốc có tác dụng như thế nào trong việc cải tạo đất xói mòn mạnh ?
+ Nêu tác dụng của các biện pháp canh tác đối với đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá?
- Sau khi cho Hs thảo luận các câu hỏi. Gv bổ sung các ý còn thiếu của Hs và nhấn mạnh một số ý chính của loại đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá để Hs nắm và ghi chép cho đầy đủ.
- Quan sát tranh ảnh, theo hướng dẫn của Gv.
- Đọc kỹ phần II bài 9 SGK để tìm hiểu nguyên nhân hình thành từ đó suy ra vùng phân bố của loại đất này.
Từ nguyên nhân hình thành dẫn đến tính chất của đất. So sánh với đất cát bạc màu để thấy mức độ nguy hại của loại đất này

- Quan sát mẫu 2 loại đất để so sánh tìm ra những điểm khác nhau giữa chúng.
- Thảo luận chung ở lớp. Hs kết hợp làm việc với SGK, quan sát tranh ảnh mẫu vật, sự tìm hiểu thực tế ( nếu có) và những hiểu biết đã được học trước đây ( ở lớp 7) để tích cực thảo luận xung quanh các câu hỏi gợi ý của Gv.
-Ghi chép các ý chính của bài học vào vở. Lưu ý một số điểm Gv đã chốt lại.















- Đọc kỹ nội dung cải tạo và sử dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá trong SGK, liên hệ thực tế địa phương( nếu có) để trao đổi nhóm và thảo luận chung ở lớp về các câu hỏi của Gv đưa ra.



- Mỗi biện pháp cải toạ loại đất này đềi có quan hệ đến nguyên nhân và tính chất đất. Vì vậy khi phân tích các biện pháp cải tạo và sử dụng đất này cần lưu ý tới tính chất và nguyên nhân hình thành của nó.


Tranh ảnh về đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá





Các mẫu đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá và đất xám bạc màu.

Hoạt động 4: Tổng kết, kiểm tra đánh giá

- So sánh một số điểm cơ bản của 2 loại đất:
+ Cả 2 loại đất đều bị rửa trôi mạnh lớp đất mặt, chất dinh dưỡng rất nghèo, thành phần cơ giới nhẹ, đất chua ( rất chua) vi sinh vật trong đất ít và hoạt động yếu.
+ Đất xói mòn mạnh do địa hình dốc cao và kéo dài nên bị rửa trôi mạnh hơn, đặc biệt lớp đất mặt ( trơ sỏi đá)
+ Cả hai loại đất muốn cải tạo trước hết chống sự xói mòn rửa trôi tầng đất canh tác bằng nhiều biện pháp ( làm ruộng bậc thang, bờ vừng bờ thửa, đảm bảo tưới tiêu hợp lý, bón phân hưu cơ kết hợp NPK, bón vôi, ...
- Nêu câu hỏi kiểm tra đánh giá kết quả học tập của Hs.
+ Nguyên nhân hình thành 2 loại đất có điểm nào giống nhau và khác nhau?
+ Tính chất 2 loại đất có điểm nào giống nhau và khác nhau?
+ Nêu các biện pháp cải tạo và sử dụng 2 loại đất đã học.
+ Liên hệ thực tế sản xuất địa phương, em hãy cho biết các biện pháp của tạo đất xám bạc màu, đất xói mòn mạnh của bà con nông dân đã dúng chưa, cần bổ sung biện pháp nào nữa ?
- Chỉ định một số Hs trả lời và góp ý bổ sung . Có chỗ nào sai sót Gv cần làm rõ.
- Ghi chép những ý chính GV tổng kết thông qua sự so sánh 2 loại đất được học.















- Lắng nghe Gv nêu câu hỏi kiểm tra, suy nghĩ trả lời. Góp ý bổ sung nếu bạn trả lời chưa đủ hoặc chưa đúng.






Tiết 8.
Bài 10: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất mặn - đất phèn

I. Mục tiêu:
Học xong bài này, hs cần đạt được
1. Biết nguyên nhân hình thành, một số tính chất cơ bản và biện pháp cải tạo sử dụng hai loại đất mặn và đất phèn.
2. Có ý thức gắn nội dung bài học với thực tiễn sản xuất ở địa phương để làm phong phú hơn sự hiểu biết trong học tập.
II. Nội dung chuẩn bị
1. Đọc kỹ bài trong SGK và tham khảo thêm các tài liệu về nông hoá thổ nhưỡng, về đất mặn và đất phèn ở nước ta ( tài liệu do NXB